Η ψεύτικη διάκριση «χρηματιστικού» και «βιομηχανικού» Καπιταλισμού.

  Η ψεύτικη διάκριση «χρηματιστικού» και «βιομηχανικού» Καπιταλισμού.

Ένα εξαιρετικά επίκαιρο απόσπασμα απο το βιβλίο του C.Harman «Καπιταλισμός Ζόμπι». Επίκαιρο γιατί απο την αρχή της κρίσης κυριαρχεί, πολλές φορές με Μαρξιστικό μανδύα, η νεκρανάσταση αστικών και σοσιαλδημοκρατικών θεωριών που περιορίζουν την κρίση σε «τραπεζικό-χρηματοπιστωτικό» πρόβλημα και επιχειρούν έτσι μια αναβίωση της γραμμής του Kautsky στις αρχές του προηγούμενου αιώνα που πρότεινε μια συμμαχία της εργατικής τάξης με το «υγιές» βιομηχανικό κεφάλαιο ενάντια στο «κακό» χρηματοπιστωτικό. Θεωρίες που στις διάφορες παραλλαγές τους (‘χρηματιστικός» Καπιταλισμός κλπ) κυριαρχούν σήμερα σε μεγάλο μέρος της αριστεράς που καταγγέλει τις τράπεζες η/και υποστηρίζει την………υγιή επιχειρηματικότητα. Με αυτόν τον τρόπο θεμελιώνεται θεωρητικά και η αυταπάτη του «καλού» Καπιταλισμού και η υπονόμευση της ανάγκης ενός άλλου τρόπου παραγωγής υπέρ των εργαζομένων, της μόνης ελπίδας που έχουμε σήμερα. Οι υπογραμμίσεις δικές μας.

Του Chris Harman

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας και η «χρηματιστικοποίηση»

Η μεγάλη κρίση που ξέσπασε το 2007 οδήγησε όλους εκείνους που διαλαλούσαν τα θαύματα του καπιταλισμού κατά τη διάρκεια της μεγάλης αυταπάτης, να προσπαθήσουν να ρίξουν το φταίξιμο σε κάποια αιτία διαφορετική από τον ίδιο τον καπιταλισμό. Ο ευκολότερος τρόπος για να γίνει κάτι τέτοιο, ήταν να αντιμετωπιστούν οι «τράπεζες» και ο «χρηματοπιστωτικός» τομέας ως κάτι αποσπασμένο, ξεχωριστό από το καπιταλιστικό σύστημα. Το Γενάρη του 2008 ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί πήγε στη συνάντηση των G7 διακηρύσσοντας ότι «μάλλον κάτι έχει ξεφύγει από τον έλεγχο» στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, για να καλέσει στην επιβολή μεγαλύτερων ελέγχων σ’ αυτό.41 Όλες οι περιγραφές του κλίματος που επικρατούσε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του 2009 στο Νταβός, επισημαίνουν τη μεγάλη αντιδημοτικότητα των τραπεζών ανάμεσα στους αντιπροσώπους των πολυεθνικών και των κυβερνήσεων: «Σε μια συζήτηση το κοινό ξέσπασε σε επιδοκιμασίες όταν ο Νασίμ Νικολά Ταλέμπ (Nasim Nicolas Taleb), συγγραφέας του βιβλίου Ο Μαύρος Κύκνος (The Black Swan), είπε ότι είναι καιρός να τιμωρηθούν οι τραπεζίτες, επιστρέφοντας πίσω τα μπόνους που είχαν λάβει».42

Τέτοιες θέσεις οδηγούσαν σε ένα απλό συμπέρασμα: ο τρόπος για την αποτροπή χρηματοπιστωτικών κρίσεων στο μέλλον είναι η επιβολή περισσότερων κανόνων («ρύθμισης», στμ) στο συγκεκριμένο τομέα. Αυτή ήταν η απάντηση πολλών οικονομολόγων του κυρίαρχου ρεύματος, τόσο πρώην μονεταριστών όσο και μετριοπαθών κεϊνσιανών, με επανειλημμένες συζητήσεις στις σελίδες των Financial Times για το βαθμό της ρύθμισης που θα μπορούσε και θα έπρεπε να εφαρμοστεί. Αυτή ήταν επίσης και η ανάλυση κάποιων σχολιαστών από τη ρεφορμιστική αριστερά.

Ο Ρόμπερτ Ουέιντ (Robert Wade) του LSE μπορούσε να κάνει αιχμηρές περιγραφές των ανοησιών του χρηματοπιστωτικού τομέα που οδήγησαν στην κρίση, και κατόπιν να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένας μεγαλύτερος έλεγχος θα τις σταματούσε.
43 Ο Λάρι Έλλιοτ κι ο Νταν Ατκινσον στο βιβλίο τους Οι Θεοί που Απέτυχαν (The Gods that Failled), αφού ρίχνουν το φταίξιμο στους «θεούς του χρηματοπιστωτικού τομέα» και καλούν για την επιβολή αυξημένων ελέγχων και κατακερματισμό των γιγάντιων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, βλέπουν κάποια ελπίδα σε μια σύσκεψη των G7 που «προβληματίστηκε για μέτρα συγκράτησης των απογειωμένων χρηματοπιστωτικών συμφερόντων».44

Λίγο πιο αριστερά, η άνοδος του χρηματοπιστωτικού τομέα είχε ήδη οδηγήσει σε αναβίωση των παλιών αναλύσεων του Χόμπσον, του Χίλφερντινγκ και του Κάουτσκι για τους «χρηματιστές» και το «χρηματιστικό κεφάλαιο», σαν δυνάμεις που είχαν διακριτά συμφέροντα από εκείνα του παραγωγικού κεφαλαίου. Η γαλλική οργάνωση ATTAC, για παράδειγμα, είχε ξεκινήσει τη δράση της στη δεκαετία του ’90 με βάση μια καμπάνια ενάντια στη χρηματοπιστωτική κερδοσκοπία, όχι ενάντια στον ίδιο τον καπιταλισμό.45 Το κεντρικό της αίτημα ήταν η επιβολή του «Φόρου Τόμπιν» στις διασυνοριακές χρηματοπιστωτικές ροές. Υποτίθεται ότι κάτι τέτοιο θα απέτρεπε τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις. Και τέτοιου τύπου αναλύσεις («είναι το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο που φταίει») επηρέαζαν και πολλούς ριζοσπάστες μαρξιστές.

Οι Ντιμενίλ και Λεβί περιέγραψαν το «νεοφιλελευθερισμό» ως «την ιδεολογική έκφραση της νέας αυτοπεποίθησης του χρηματοπιστωτικού τομέα», που υπαγορεύει «τις μορφές του και τα περιεχόμενά του στο νέο στάδιο της διεθνοποίησης».46 Πολύ παρόμοιος ήταν κι ο τόνος του Τζέιμς Κρότι (James Crotty), ο οποίος υποστήριξε ότι «τα χρηματοπιστωτικά συμφέροντα έχουν ισχυροποιηθεί πολύ περισσότερο οικονομικά και πολιτικά και… αυτές οι τάσεις έχουν άμεση γειτνίαση με τη χειροτέρευση της απόδοσης στην πραγματική οικονομία».4′

Ο Φρανσουά Σεσνέ (Francois Chesnais) έγραψε για ένα «παγκοσμιοποιημένο καθεστώς συσσώρευσης που κυριαρχείται από το χρηματοπιστωτικό τομέα»,48 όπου «η κίνηση του χρηματικού κεφαλαίου έχει γίνει μια δύναμη πλήρως αυτόνομη σε σχέση με το βιομηχανικό κεφάλαιο», με το τελευταίο να αναγκάζεται «να αποδεχτεί είτε τη βαθιά αλληλοδιείσδυση με το χρηματικό κεφάλαιο, είτε να υποταχτεί στις απαιτήσεις του».49 Υιοθέτησε την έκφραση των Μέιμπλ (Mable), Μπαρέ (Barre) και Μπόιερ (Boyer) σύμφωνα με την οποία ο «κακός» καπιταλισμός μπόρεσε να επικρατήσει του «καλού».50 Ως επαναστάτης σοσιαλιστής ο Σεσνέ δεν θεωρεί «καλή» την παλιά μορφή του καπιταλισμού (γι’ αυτό βάζει και σε εισαγωγικά τη λέξη). Όμως, υποστήριξε ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας έχει την ευθύνη για «την όχι και τόσο καλή έως φτωχή δυναμική των επενδύσεων…»51

Μια παρόμοια έμφαση στα διακριτά συμφέροντα του χρηματοπιστωτικού τομέα απέναντι σ’ εκείνα του παραγωγικού κεφαλαίου υπάρχει και στο βιβλίο του Πίτερ Γκόβαν (Peter Gowan) Ο Παγκόσμιος Τζόγος (The Global Gamble), που αποτελεί μια πολύ χρήσιμη περιγραφή των προσπαθειών του καπιταλισμού των ΗΠΑ να διατηρήσει την παγκόσμια ηγεμονία του. Υποστήριξε ότι «κάποιες από τις πιο έντονες συγκρούσεις στις καπιταλιστικές κοινωνίες… έχουν εκδηλωθεί ανάμεσα στα χρηματοπιστωτικά συμφέροντα και στην υπόλοιπη κοινωνία».52

Οι περιγραφές της «χρηματιστικοποίησης» διέφεραν κατά πολύ στις λεπτομέρειές τους. Όμως, όλες τους μοιράζονταν τον ισχυρισμό ότι η «κυριαρχία» του «χρηματοπιστωτικού τομέα» είχε οδηγήσει σε μια μετατόπιση της δυναμικής του συστήματος. Το παραγωγικό κεφάλαιο, λέει το επιχείρημα, νοιάζεται για την παραγωγική συσσώρευση. Στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, αυτή η συσσώρευση είχε οργανωθεί διαφορετικά στις ΗΠΑ και τη Βρετανία, όπου οι βιομηχανικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούσαν τα κέρδη που είχαν κάνει οι ίδιες για να πραγματοποιήσουν μακρόχρονες επενδύσεις, και διαφορετικά στην Ιαπωνία και τη Δυτική Γερμανία, όπου αυτές τις επενδύσεις τις παρείχε η συνεργασία με τις τράπεζες. Όμως, όλα αυτά τα είχε αλλάξει η άνοδος των μεγάλων επενδυτικών χρηματικών κεφαλαίων και η «κυριαρχία» του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Τώρα πλέον είχε διαμορφωθεί μια κατάσταση όπου οι εταιρείες πιέζονται να διασφαλίζουν γρήγορες αποδόσεις στους μετόχους («αξία στο μέτοχο» – shareholder value)* με μεγάλα μερίσματα και μέτρα που θα εξασφαλίζουν υψηλές τιμές των μετοχών (αυξάνοντας έτσι τα κεφαλαιακά κέρδη των μετόχων) και οι κυβερνήσεις πιέζονταν να κρατάνε ψηλά τα επιτόκιά τους. Εκδοχές αυτής της άποψης είχαν διατυπωθεί στη δεκαετία του ’90 από κεϊνσιανούς συγγραφείς όπως οι Γουίλ Χάτον (Will Hutton) και Γουίλιαμ Κίγκαν (William Keegan) για να αντιπαραθέσουν τη «βραχυπρόθεσμη» οπτική του «αγγλοσαξονικού» καπιταλισμού στις υποτιθέμενες περισσότερο μακροπρόθεσμες και στραμμένες στις επενδύσεις προσεγγίσεις του ιαπωνικού και γερμανικού καπιταλισμού. Τώρα, αυτή η περιγραφή επεκτεινόταν για όλες τις προηγμένες βιομηχανικές χώρες, με τη Γερμανία να εξαιρείται εν μέρει.53

Οι Κρότι, Επστάιν (Epstein) και Γιαγιάντεφ (Jayadev) αναφέρονται σ’ αυτές τις εξελίξεις ως αύξηση των εισοδημάτων των ραντιέρηδων και της Shareholder value. Επιχειρηματικός όρος που υποθέτει ότι το ύστατο μέτρο της επιτυχίας μιας επιχείρησης είναι ο πλουτισμός του μετόχου της «ραντιέρικης εξουσίας». Ανέσυραν τη χρήση της λέξης «ραντιέρης» από τον Κέινς, ο οποίος μ’ αυτή εννοούσε διάφορους «κυρίους» που εισέπρατταν ταχυδρομικά τους τόκους ή τα μερίσματά τους, χωρίς οι ίδιοι να κάνουν το παραμικρό. Όμως, τώρα οι ραντιέρηδες ήταν «τα αμοιβαία κεφάλαια, τα ασφαλιστικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες και οι άλλοι θεσμικοί επενδυτές».54

Ο Κώστας Λαπαβίτσας, που έχει κάνει έξοχες περιγραφές για το πώς εξελίχθηκε πραγματικά η κρίση το 2007-8, έχει, παρ’ όλα αυτά, δώσει όλη του την έμφαση στις καθαρά χρηματοπιστωτικές όψεις της και ιδιαίτερα στην αλλαγμένη συμπεριφορά του τραπεζικού συστήματος, το οποίο πλέον δεν έχει σαν κέντρο του να δανείζει τη βιομηχανία, αλλά τους καταναλωτές σαν άτομα και εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις τεχνολογίες των υπολογιστών. Ο Λαπαβίτσας υποστηρίζει ότι η «άμεση εκμετάλλευση» των καταναλωτών από τις τράπεζες αποτελεί πλέον μια νέα μεγάλη πηγή υπεραξίας, που έχει επηρεάσει τη δυναμική του συστήματος.55

Όμως, αυτή η μορφή της «εκμετάλλευσης», όπως κι εκείνη που ασκούν τα σούπερ-μάρκετ όταν ανεβάζουν τις τιμές,56 έχουν σημασία μόνο για όσο διάστημα οι εργάτες δεν παλεύουν για να προστατεύσουν την αγοραστική δύναμη των μισθών τους στο σημείο της παραγωγής – κάτι που τα συνδικάτα στη Βρετανία έχουν προσπαθήσει να πετύχουν με το αίτημα των αυξήσεων στους μισθούς ανάλογα με ένα Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, που περιλαμβάνει και την πληρωμή τόκων για τις υποθήκες. Ή, όπως το έχει θέσει ο Μαρξ, για όσο καιρό οι εργοδότες θα μπορούν να αγοράζουν εργατική δύναμη κάτω από την αξία της.57 Αξίζει πάντως να προσθέσουμε, ότι σύμφωνα με τη λογική του Λαπαβίτσα, δεν είναι μόνο οι εργάτες που υφίστανται εκμετάλλευση από τις τράπεζες αλλά και τα χρεωμένη μέλη της άρχουσας τάξης και των νέων μεσαίων στρωμάτων: το 2003 το μέσο χρέος για τα νοικοκυριά με εισόδημα άνω των 100.000 δολαρίων στις ΗΠΑ ήταν περίπου 4,5 φορές εκείνη των νοικοκυριών με εισόδημα 25.000 με 50.000 δολαρίων.58

Συχνά η εκδοχή της χρηματιστικοποίησης που δίνει έμφαση στην «αξία στο μέτοχο», θεωρείται δεδομένη. Όμως, σαν ερμηνεία έχει μεγάλα κενά. Ο Ντικ Μπράιαν κι ο Μάικλ Ράφερτι έχουν επισημάνει ότι,

δεν πρέπει να δίνεται τόσο μεγάλη έμφαση στο χρηματιστήριο. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα όχι και τόσο σημαντικό πεδίο άντλησης πόρων. Ακόμα και στα λεγόμενα συστήματα που είναι βασισμένα στην αγορά, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οi ΗΠΑ και η Αυστραλία, πιο σημαντικές πηγές είναι τα αδιανέμητα κέρδη, τα δάνεια και τα ομόλογα…”

Παραπέρα, τα συνταξιοδοτικά ταμεία κλπ, σπανίως ή και ποτέ δεν διαδραματίζουν έναν ενεργητικό ρόλο στις διευθυντικές αποφάσεις των εταιρειών. Η θεσμική πίεση των μετόχων στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας… είναι μάλλον η εξαίρεση παρά ο κανόνας…60

Το γεγονός ότι οι εταιρείες μοιράζουν ένα μεγαλύτερο τμήμα των κερδών τους σε μερίσματα, από μόνο του δεν σημαίνει αναγκαστικά και επιβράδυνση των επενδύσεων. Οι «ραντιέρηδες» μέτοχοι μπορούν να δανείσουν οι ίδιοι ένα μερίδιο του εισοδήματός τους για νέες επενδύσεις και θα το κάνουν, αν θεωρήσουν ότι είναι επαρκώς κερδοφόρα κίνηση. Ο Στοκχάμερ (Stockhammer), ένας από τους υποστηρικτές της εκδοχής της «αξίας στο μέτοχο», παραδέχεται ότι οι περισσότεροι οικονομολόγοι θεωρούν ότι:

η χρηματοπιστωτική επένδυση είναι μια μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, όχι μια χρήση εισοδήματος. Η αγορά μετοχών μεταβιβάζει ρευστότητα από τον ένα επιχειρηματία στον άλλο, πιθανά από εταιρείες με κακές επενδυτικές ευκαιρίες σε εταιρείες με καλές επενδυτικές ευκαιρίες. Εξ αυτού, μακροοικονομικά, η χρηματοπιστωτική επένδυση δεν μπορεί να αποτελέσει υποκατάστατο της υλικής.61

Και σε ένα σημείο ο Κρότι υποστηρίζει ότι η «χρηματιστικοποίηση», αυξάνοντας τον ανταγωνισμό ανάμεσα στις εταιρείες, επιφέρει περισσότερες «εξαναγκαστικές» επενδύσεις.62 Το βέβαιο είναι ότι τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν έχουν τίποτα εναντίον των παραγωγικών επενδύσεων για λόγους αρχής, έστω κι αν στη δεκαετία του ’90 ο συγκεκριμένος τομέας έφτασε να απορροφά – στην αποκορύφωσή του – το 25% της συνολικής επένδυσης στις ΗΠΑ, ενώ στη δεκαετία του ‘7063 αυτό το ποσοστό ήταν μόλις 12%, και στη Βρετανία έφτασε σχεδόν στο μισό της συνολικής επένδυσης.64 Το ότι δεν αποστρέφονται για λόγους αρχής τις επενδύσεις στην υλική παραγωγή, φάνηκε στη δεκαετία του 1990 όταν, με τη φούσκα των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας, οι βιομηχανικές επενδύσεις στις ΗΠΑ ξεπέρασαν την αποταμίευση, αντλώντας πόρους με δάνεια από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Συχνά, επίσης, η υποτιθέμενη κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού τομέα πάνω στην παραγωγή θεωρείται ότι έχει ως αφετηρία την αύξηση των επιτοκίων από τη Fed όταν αυτή είχε πρόεδρο τον Πολ Βόλκερ (Paul Volcker) το 1979. Ο Μπόιερ, ο Κρότι, ο Σεσνέ, οι Ντιμενίλ και Λεβί, όλοι τους θεωρούν ότι αυτό το «πραξικόπημα του Βόλκερ» αποτέλεσε ένα σημείο καμπή. Οι Ντιμενίλ και Λεβί πιστεύουν ότι πρόκειται για τη «μεγάλη νίκη του χρηματοπιστωτικού τομέα» και υποστηρίζουν ότι τα υψηλά επιτόκια που «διατηρήθηκαν στις δεκαετίες του ’80 και του ’90» εξηγούνται μέσα από αυτή την κίνηση.45 Αυτό που συνάγεται σιωπηρά από τέτοια επιχειρήματα, είναι ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας γενικά και οι μέτοχοι ειδικότερα, κατά κάποιο τρόπο υπέφεραν κατά τη διάρκεια των δεκαετιών της μακράς οικονομικής άνθησης, αλλά μπόρεσαν να εκφράσουν τα αισθήματά τους μόνο με το «πραξικόπημα» προς τα τέλη της δεκαετίας του ’70.

Πολύ απλά, αυτό το επιχείρημα διαψεύδεται από την ιστορική πραγματικότητα. Οι μεταπολεμικές δεκαετίες ήταν μια περίοδος πολύ μεγάλης αυτοπεποίθησης για όλα τα τμήματα του κεφαλαίου. Η «χρυσή εποχή» για το παραγωγικό κεφάλαιο δεν υπήρξε σε καμιά περίπτωση ζωντανή κόλαση για τους μετόχους και τους κερδοσκόπους. Όλοι τους κέρδιζαν καθώς η ανάπτυξη των κερδοφόρων παραγωγικών επενδύσεων μεταφραζόταν σε ασφαλή κέρδη για όλο το κεφάλαιο. Με την κρίση της δεκαετίας του ’70 σημειώθηκε κάποια αλλαγή. Οι τραπεζίτες κι οι πολυεθνικές των ΗΠΑ όντως αντιπαθούσαν τη «μακροοικονομική», «κεϊνσιανή» απάντηση στην κρίση που οδηγούσε σε πληθωρισμό και απαξίωση του δολαρίου. Όμως, όπως έχει επισημάνει ο Ρόμπερτ Μπρένερ, αν αυτή η πολιτική είχε επιτύχει να λύσει τα προβλήματα της κερδοφορίας και της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στη βιομηχανία του αμερικάνικου καπιταλισμού, τότε «είναι πολύ πιθανό ότι θα αποτύγχανε και η συμμαχία των πανίσχυρων συμφερόντων που ορθώθηκε ενάντιά της».66

Η κεϊνσιανή προσέγγιση στην κρίση δεν είχε αυτά τα επιθυμητά αποτελέσματα για το κεφάλαιο. Η περιορισμένη ανάκαμψη από την ύφεση το 1974-76 αύξησε τον πληθωρισμό που έφτασε το 13,3%. Ο αυξημένος πληθωρισμός είχε δυο αρνητικές επιπτώσεις για όλα τα τμήματα του κεφαλαίου των ΗΠΑ.

• Την πιθανή ώθηση των εργατών να παλέψουν για αυξήσεις των μισθών τους. 
• Και την υπονόμευση του ρόλου του δολαρίου ως «μονάδας μέτρησης» στις συναλλαγές ανάμεσα στους καπιταλιστές των ΗΠΑ.

Η αύξηση των επιτοκίων είχε ως σκοπό την επίλυση και των δυο προβλημάτων. Με τη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας που επέφερε, θα φόβιζε τους εργάτες ώστε να αποδεχτούν χαμηλότερες αυξήσεις στους μισθούς (κάτι που έγινε) και θα μείωνε τον πληθωρισμό (κάτι που επίσης έγινε). Η συγκεκριμένη επιλογή είχε ως αποτέλεσμα να κερδίσουν κάποια τμήματα του χρηματοπιστωτικού τομέα και μια ύφεση που ζημίωσε κάποια τμήματα του αμερικάνικου παραγωγικού κεφαλαίου.

Όμως, επίσης, εξυπηρέτησε το γενικό συμφέρον όλων των αμερικάνων καπιταλιστών. Όπως είχε επισημάνει ο Μαρξ, ο καπιταλισμός για να λειτουργήσει χρειάζεται το χρήμα ως σταθερό μέτρο της αξίας, ακόμα κι αν πρέπει να ζημιώσει ολόκληρη την κοινωνία για να το πετύχει:

«Η αύξηση των επιτοκίων… μπορεί λίγο-πολύ να τραβηχτεί ως τα άκρα με μια λαθεμένη νομοθεσία, που στηρίζεται σε λαθεμένες θεωρίες για το χρήμα και να επιβληθεί στο έθνος για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των εμπόρων του χρήματος… Η βάση όμως για το πιστωτικό χρήμα είναι δοσμένη, είναι η βάση του ίδιου του τρόπου παραγωγής. Μια υποτίμηση του πιστωτικού χρήματος θα συγκλόνιζε όλες τις υπάρχουσες σχέσεις. Γι’ αυτό θυσιάζεται η αξία των εμπορευμάτων για να εξασφαλιστεί η φανταστική και αυτοτελής ύπαρξη αυτής της αξίας στο χρήμα. Για να σωθούν μερικά εκατομμύρια σε χρήμα, πρέπει να θυσιαστούν πολλά εκατομμύρια σε εμπορεύματα. Αυτό είναι αναπόφευκτο στην κεψαλαιοκρατική παραγωγή και αποτελεί μια από τις ομορφιές της«.67

Τα βάσανα κι η δυστυχία που προκάλεσε σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους η αύξηση των επιτοκίων από τον Βόλκερ, ήταν ένα τίμημα που ο αμερικάνικος καπιταλισμός στην ολότητά του θεωρούσε ότι άξιζε να πληρωθεί γιατί μπόρεσε να αποκαταστήσει το δολάριο ως ένα σταθερό μέτρο της αξίας και συνέβαλε στην εδραίωση του ελέγχου που ασκούσε ο αμερικάνικος καπιταλισμός και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Το «πραξικόπημα» του Βόλκερ (και η στροφή στο μονεταρισμό από τη Θάτσερ στη Βρετανία), συνίστατο στη στροφή από μια πολιτική που υποτίθεται ότι θα αποκαθιστούσε την κερδοφορία της παραγωγικής βιομηχανίας – με την επέκταση της νομισματικής κυκλοφορίας που θα επέτρεπε την άνοδο των τιμών και των κερδών – σε μια πολιτική που ενθάρρυνε την επιβολή υψηλών επιτοκίων, με στόχο την απαλλαγή του συστήματος από ζημιογόνες επιχειρήσεις και την άσκηση πίεσης στους εργάτες να αποδεχτούν χαμηλότερα μεροκάματα με το φόβο της ανεργίας. Το κεφάλαιο – και όχι μόνο το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο -παραδεχόταν ότι οι κεϊνσιανές ορθοδοξίες της μακράς οικονομικής άνθησης δεν ήταν αποτελεσματικές στις συνθήκες με τις οποίες βρισκόταν (και το παραγωγικό κεφάλαιο) αντιμέτωπο.

Όταν ο ελιγμός απέφερε μόνο περιορισμένα αποτελέσματα και άρχισε να γίνεται σαφές ότι η αύξηση των επιτοκίων πλήττει σοβαρά τη βιομηχανία των ΗΠΑ, τότε ο Βόλκερ τα μείωσε, ύστερα από πιέσεις που άσκησαν όχι μόνο οι βιομήχανοι, αλλά και τμήματα του χρηματοπιστωτικού τομέα.68 Η πορεία των πραγματικών, μακροπρόθεσμων επιτοκίων ήταν πτωτική στα επόμενα 25 χρόνια και όχι ανοδική, παρόλο που μέχρι το 2000 παρέμεναν σε υψηλότερο επίπεδο από εκείνο της περιόδου της μακράς άνθησης. Μετά από κείνη τη χρονιά τα επιτόκια έπεσαν το 2003 στο 1% περίπου.69

Συνολικά, η άποψη ότι υπάρχουν δυο διακριτά τμήματα του κεφαλαίου – το χρηματοπιστωτικό και το παραγωγικό – τελεί υπό αμφισβήτηση. Πολλά σημαντικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν είναι μόνο πιστωτές αλλά και δανειζόμενοι, αφού εμπλέκονται στη «μεσολάβηση» ανάμεσα σε πιστωτές και δανειολήπτες. Εκείνο που έχει σημασία γι’ αυτά, δεν είναι τόσο το απόλυτο επίπεδο των επιτοκίων, όσο τα χάσματα που ανοίγονται ανάμεσα σε διαφορετικά επιτόκια, ιδιαίτερα ανάμεσα στα μακροπρόθεσμα και τα βραχυπρόθεσμα. Επίσης, οι βιομηχανικοί όμιλοι, δεν δανείζονται μόνο αλλά και δανείζουν επίσης. Τυπικά, συσσωρεύουν πλεονάσματα ανάμεσα σε περιόδους νέων επενδύσεων, τα οποία και δανείζουν με επιτόκιο. Επίσης, δίνουν πίστωση και στους χονδρέμπορους που αγοράζουν το προϊόν τους.

Εν συντομία, το βιομηχανικό κεφάλαιο αναλαμβάνει κάποιες από τις ιδιότητες του χρηματοπιστωτικού. Όπως επισημαίνουν οι ‘Ιτο (Itoh) και Λαπαβίτσας: «Εισόδημα με τη μορφή τόκου τείνει επίσης να συρρέει και στα χέρια των καπιταλιστών της βιομηχανίας και του εμπορίου, και δεν μπορεί να είναι το αποκλειστικό θεμέλιο μιας κοινωνικής ομάδας».70 Ο Τόμας Σαμπλόφσκι (Thomas Sablowski), που αποδέχεται μέρος της επιχειρηματολογίας για την «αξία στο μέτοχο», επισημαίνει κι αυτός: Στο επίπεδο της κοινής λογικής, φαίνεται εύκολη η διάκριση ανάμεσα στο χρηματοπιστωτικό τομέα και τη βιομηχανία, σαν να ήταν εύκολα διακρινόμενα αντικείμενα. Ωστόσο, ο ορισμός των εννοιών βιομηχανικό και χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, δεν είναι μια εύκολη υπόθεση…71

Όμως, αν αυτό είναι αλήθεια, τότε είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς το πώς οι επανειλημμένες κρίσεις των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών -βιομηχανικές και χρηματοπιστωτικές – μπορούν να αποδοθούν στο συγκεκριμένο τομέα. Μια συνεκτική ερμηνεία των κρίσεων πρέπει να εξετάζει το σύστημα στην ολότητά του και τον τρόπο με τον οποίο τα διάφορα τμήματά του αλληλεπιδρούν. Αυτό προσπάθησε να κάνει ο Μαρξ σε μια μακροσκελή, αν και μη συνεκτική και ημιτελή, εξέταση της πίστωσης και του χρηματοπιστωτικού τομέα στον Τρίτο Τόμο του Κεφαλαίου. Αυτό, επίσης, προσπάθησε να κάνει κι ο Χίλφερντινγκ στα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου του Χρηματιστικό Κεφάλαιο. Αυτές οι ιδέες πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη την εξαιρετικών διαστάσεων επέκταση του χρηματοπιστωτικού τομέα, των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των χρηματοπιστωτικών κρίσεων στα τέλη του 20ού και στις αρχές του 21ου αιώνα.

Ιδεολογία και εξήγηση

Καμιά μεγάλη κρίση δεν έχει μόνο οικονομικές συνέπειες. Στρέφει τον ένα καπιταλιστή εναντίον του άλλου, καθώς όλοι τους προσπαθούν να φορτώσουν το κόστος της κρίσης σε άλλους, ενώ παράλληλα προκαλεί μεγάλη δυσαρέσκεια στην πλειοψηφία του πληθυσμού. Η κρίση του 2007 ακολούθησε το ίδιο μοτίβο – και η απόδοση της ευθύνης γι’ αυτή στις τράπεζες ήταν μια έξοδος κινδύνου για όλους εκείνους που επιχειρηματολογούσαν με τόση ζέση ότι ο νεοφιλελευθερισμός και η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση υπόσχονταν ένα λαμπρό μέλλον στον κόσμο ολόκληρο. Έτσι, ο Γκόρντον Μπράουν, που ισχυριζόταν ότι είχε υπάρξει το «τέλος του κύκλου άνθηση-ύψεση», έσπευσε να υποστηρίξει ότι η συγκεκριμένη κρίση ήταν «ενός εντελώς διαφορετικού είδους κρίση» σε σχέση με εκείνες «των εξήντα προηγούμενων χρόνων», μιας και επρόκειτο για μια «παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, που ως αιτία της είχε τις ανεύθυνες πρακτικές δανεισμού, τη χαλαρότητα και τα προβλήματα στη ρύθμισή τους».72

Μ’ αυτό τον τρόπο κρυβόταν η πραγματικότητα 180 χρόνων γεμάτων με περιοδικές κρίσεις, σε μια απόπειρα να συνεχιστεί η εξύμνηση των αρετών του καπιταλισμού. Οι ριζοσπάστες οικονομολόγοι, που δίνουν έμφαση στη χρηματιστικοποίηση ως δημιουργό της κρίσης, διατρέχουν τον κίνδυνο να ανοίξουν την πόρτα σε τέτοιες απολογίες για λογαριασμό του συστήματος. Το χαρακτηριστικό τους επιχείρημα είναι ότι στη διάρκεια των δεκαετιών του ’80 και του ’90, αυτό που εμπόδισε την ανάκαμψη των ποσοστών κέρδους να μετατραπεί σε παραγωγικές επενδύσεις ήταν τα χρηματοπιστωτικά συμφέροντα. Ο Γάλλος μαρξιστής Μισέλ Ισόν (Michel Husson) υποστήριξε μια τέτοια άποψη το 1999, όταν ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν «υψηλά επίπεδα κερδοφορίας»,73 ενώ το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2008 ουσιαστικά το ίδιο υποστήριζαν οι Ντιμενίλ και Στοκχάμερ.

Αν είχαν δίκιο, τότε όντως οι κρίσεις που ξέσπασαν πρώτα το 2001 και κατόπιν το 2007-8 θα ήταν διαφορετικές από τις προηγούμενες, της ύφεσης του μεσοπολέμου συμπεριλαμβανομένης, και η επιβολή μεγαλύτερων ελέγχων στο χρηματοπιστωτικό τομέα από το υφιστάμενο κράτος θα αρκούσε για να σταματήσει κι άλλες τέτοιες κρίσεις στον 21ο αιώνα. Ακολουθώντας αυτή την προσέγγιση, οι Ντιμενίλ και Λεβί περιέγραψαν ως «πολύ λογική» την «κεϊνσιανή άποψη» και στράφηκαν προς «νέες κοινωνικές συμμαχίες» που «θα σταματήσουν τη νεοφιλελεύθερη επίθεση και θα εφαρμόσουν εναλλακτικές πολιτικές, ένα διαφορετικό τρόπο διαχείρισης της κρίσης».74

Ωστόσο, όπως έχουμε διαπιστώσει και από τους διάφορους υπολογισμούς των ποσοστών κέρδους , οι ισχυρισμοί ότι οι σημερινές κρίσεις έχουν διαφορετικές ρίζες από τις περασμένες, δεν έχουν και μεγάλη βάση. Η μορφή της κάθε κρίσης μπορεί να διαφέρει από της προηγούμενης, όμως οι συνέπειές της θα είναι το ίδιο καταστροφικές. Κανένας βαθμός ελέγχου δεν μπορεί να αποτρέψει την επανεμφάνιση της κρίσης – και το κόστος που θα κληθεί να πληρώσει η τάξη των καπιταλιστών για τέτοιες απόπειρες μπορεί να είναι σχεδόν αβάσταχτο.

Είναι αλήθεια ότι η «χρηματιστικοποίηση», έχοντας γεννηθεί από μια κατάσταση χαμηλών ποσοστών κέρδους και επιπέδων συσσώρευσης, στη συνέχεια είχε τη δική της επίδραση πάνω και στα δυο. Η σπατάλη ήταν τεράστια, με εργασία και δεξιότητες να σπαταλιούνται για τη μετακίνηση χρήματος από τη μια τσέπη στην άλλη, με πόρους που θα μπορούσαν να έχουν παραγωγική αξιοποίηση να σπαταλιούνται για την οικοδόμηση και τον εξοπλισμό τεράστιων συγκροτημάτων γραφείων, με τα αφεντικά της παγκόσμιας κερδοσκοπίας να επιδίδονται σε προκλητική κατανάλωση πολυτελείας. Μπορεί, επίσης, να ισχύει η παρατήρηση του Μπεν Φάιν, ότι η χρηματιστικοποίηση έβαλε «μια σφήνα… ανάμεσα στην πραγματική και την πλασματική συσσώρευση»,75 δυσκολεύοντας τους καπιταλιστές να διακρίνουν ευκαιρίες για παραγωγικές επενδύσεις μέσα από την ομίχλη των αγορών.

Όμως, τελικά, ο παράγοντας που έπαιξε τον καθοριστικό ρόλο στον ερχομό της κρίσης ήταν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι παραγωγικοί τομείς του κεφαλαίου. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας είναι ένα παράσιτο στις πλάτες ενός παράσιτου κι όχι ένα πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί απομονωμένα από τον υπόλοιπο καπιταλισμό.

Απόσπασμα απο το βιβλίο του Chris Harman, Καπιταλισμός Ζόμπι, εκδόσεις Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, σελ 387-398.
_________________
Σημειώσεις:

45. Ήμουν συνεισηγητής με ένα ηγετικό στέλεχος του ATTAC σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο του συνεδρίου της Εθνικής Ένωσης Φοιτητών (NUS) το 2000 στο Λονδίνο. Μου άσκησε κριτική επειδή αναφέρθηκα στον «αντικαπιταλισμό», επειδή υποτίθεται κανείς από τους δυο μας δεν διέθετε μια «εναλλακτική λύση απέναντι στον καπιταλισμό».
46. Gerard Dumenil kai Dominique Levy, “Costs and Benefits of Neoliberalism: A Class Analysis”, στο Gerald A Epstein, Financialisation and the World Economy (Edward Elgar, 2005), α 17.
47. James Crotty, “The Neoliberal Paradox: The Impact of Destructive Product Market Competition and ‘Modern’ Financial Markets on Nonfinancial Corporation Performance in the Neoliberal Era”, στο Gerald Ε Epstein, Financialisation and the World Economy, a. 86.
48. Francois Chesnais, La Mondialisation du Capital (Syros, 1997), σ. 289.
49. ΌΠ.Π. σ. 74. Τα αποσπάσματα από το βιβλίο του Σεσνέ τα έχω μεταφράσει εγώ.
50. Όπ.π. σ. 297.
51. Οπ.π. σ. 304.
52. Peter Gowan, The Global Gamble (Verso 1999), σσ. 13-14.
53. Will Hutton, The State We’re In, (Jonathan Cape, 1995). William Keegan, The Spectre of Capitalism (Radius, 1992).
54. Βλέπε για παράδειγμα, Engelbert Stockhammer, “Financialisation and the Slowdown of Accumulation”, Cambridge Journal of Economics, 28:5, σ. 719-774, Thomas Sablowski, “Rethinking the Relation of Industrial and Financial Capital”, Till van Treek, Reconsidering he Investment-Profit Nexus in Finance- Led Economies: an ARDLBased Approach, http://ideas.repec. org/ p/imk/wpaper/01-2007.html, Andrew Glyn, Capitalism Unleashed, σσ. 55-65.
55. James Crotty, “The Neoliberal Paradox: The Impact of Destructive Product Market Competition and ‘Modern’ Financial Markets on Nonfinancial Corporation Performance in the Neoliberal Era”, στο Gerald Ε Epstein, Financialisation and the World Economy, a. 91.
56. Ανάπτυξε την επιχειρηματολογία του σε ένα συνέδριο για τον χρηματοοικονομικό τομέα και τη χρηματιστικοποίηση που πραγματοποιήθηκε το Μάη του 2008 στο SOAS του Πανεπιστήμιου του Λονδίνου και στο Marxism 2008 τον Ιούλη. Βλέπε τη δημοσίευση http://www.soas.ac.uk/economics/ events/crisis/43939.pdf
57. Η μοναδική αναφορά που κάνει ο Μαρξ σε «δευτερογενή εκμετάλλευση», είναι στο σημείο που γράφει ότι την «εργατική τάξη την εξαπατά» ο τοκογλύφος αλλά και ο «έμπορος λιανικής που πουλά τα μέσα διαβίωσης του εργάτη». Marx, Capital, Volume Three, σ.5%.
58. Η Σαμ Άσμαν (Sam Ashman) υπογράμμισε έντονα αυτό το σημείο κατά τη παρουσίαση της θέσης από τον Λαπαβίτσα στο συνέδριο του SOAS για τη χρηματιστικοποίηση. Ο Λαπαβίτσας, επισήμανε, είχε μπερδέψει τα διαφορετικά επίπεδα αφαίρεσης τα οποία χρησιμοποίησε ο Μαρξ για να αναλύσει τον καπιταλισμό. Πρέπει να προσθέσουμε ότι αν οδηγήσουμε το επιχείρημα του Λαπαβίτσα στη λογική του κατάληξη, τότε θα υπονόμευε την κεντρική σημασία που κατέχει στη μαρξιστική πολιτική οικονομία η εκμετάλλευση στο σημείο της παραγωγής, αφού υπάρχουν ένα σωρό πληρωμές που κάνουν οι καταναλωτές και που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «άμεση εκμετάλλευση»: φορολογία, νοίκια για σπίτι, τα τμήματα των αγορών που προστίθενται στα κέρδη των λιανεμπόρων και των χονδρεμπόρων, οι λογαριασμοί που πληρώνονται σε ιδιωτικές εταιρείες κοινής ωφέλειας (όπως οι τηλεπικοινωνίες, στμ],
59. Sebastian Barnes and Garry Young, “The Rise in US Household Debt: Asessing its Causes and Sustainability”. Bank of England Working Paper 206,2003.
60. Dick Bryan και Michael Rafferty, Capitalism with Derivatives, a. 3233.
61. Engelbert Stockhammer, “Financialisation and the Slowdown of Accumulation”, σσ. 719-741.
62. James Crotty, “The Neoliberal Paradox: The Impact of Destructive Product Market Competition and ‘Modern’ Financial Markets on 70, Nonfinancial Corporation Performance in the Neoliberal Era”, στο Gerald Ε Epstein, Financialisation 71. and the World Economy, a. 82
63. Robert Brenner, The Economics of Global Turbulence, a. 215. To ποσό για τη Βρετανία ήταν πολύ υψηλότερο.
64. Robert Mil ward, “The Service Economy”, στο Roderick Floud and Paul Johnson, The Cambridge Modern Economic History of Britain, Volume Three, σ. 249.
65 Gerard Dumenil an Dominique Levy, “The Neoliberal Counterrevolution” στο Alfredo saad Filho και Deborah Johnston (eds), Neoliberalism, A Critical Reader (Pluto, 2005), σ. 13.
66 Robert Brenner, The Economics of Global Turbulence, a. 186.
67. Marx, Capital, Volume Three, σ. 504.
68.Μια καλή περιγραφή αυτής της στροφής έχει διατυπωθεί στο Robert W Parenteau, “The Late 1990s’ US Bubble: Financialisation in the Extreme” στο Gerald A Epstein, Financiliasation and the World Economy, a. 134.
69. Makato Itoh και Costas Lapavitsas, Political Economy of Money and Finance (Macmillan, 1999), σ. 60. Επισημαίνουν επίσης, ότι αυτό είναι σαφές από τον τρόπο με τον οποίο ο Μαρξ πραγματεύεται το ζήτημα στο Δεύτερο Τόμο του Κεφαλαίου, παρόλο που σε διάφορα σημεία του Τρίτου Τόμου, ο Μαρξ αποδίδει αυτές τις λειτουργίες σε άλλες ομάδες καπιταλιστών.
70. Thomas Sablowski, “Rethinking the Relation of Industrial and Financial Capital”.
71. Συνέντευξη στην εκπομπή Today του BBC Radio Four, 23 Γενάρη 2009. http://news.bbc.co.uk/today/ hi/today/newsid_7846000/ 7846519 .stm
72. Michel Husson, “Surfing the Long 517 Wave”, Historical Materialism 5, (1999), διαθέσιμο στην ιστοσελίδα http://hussonet.free.fr/surHng.pdf
73. Αυτή ήταν η θέση του Engelbert Stockhammer, στο “Financialisation and the Slowdown of Accumulation” που επαναλήφθηκε στο άρθρο “Some Stylized Facts on the Finance-Dominated Accumulation Regime”, crro Competition and Change, 12:2 (2008), a. 184-202. Ο Ντιμενίλ αρνήθηκε τη σχέση με την κερδοφορία κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης στο συνέδριο του SOAS για τη χρηματιστικοποίηση τον Μάη του 2008 και στη παρουσίαση της θέσης του στο συνέδριο της επιθεώρησης Historical Materialism τον Νοέμβρη του 2008.
74. Gerard Dumenil και Dominique Levy, Capital Resurgent, a. 201.
75. Ben Fine, “Debating the New Imperialism”, Historical Materialism, 14:4 (2006), σ. 145.

Πηγή: Praxis

Πρόκληση δίχως τέλος...

Πρόκληση δίχως τέλος...

Ούτε ένας, ούτε δύο, αλλά 53 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ υπογράφουν Ερώτηση που προετοιμάζει το έδαφος για τη νέα προκλητική παρέμβαση της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ υπέρ του κεφαλαίου...
Την ίδια ώρα που η κυβέρνηση τσακίζει το λαό (και) με την παραπέρα απογείωση της φοροληστείας σε βάρος του, με τις νέες αυξήσεις στον ΦΠΑ και συνολικότερα το νέο μπαράζ έμμεσων φόρων, με τη μείωση του αφορολόγητου ορίου για μισθωτούς και συνταξιούχους κ.ο.κ., οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που ψήφισαν και με τα δυο χέρια όλα τα παραπάνω αντιλαϊκά μέτρα, με Ερώτηση που κατέθεσαν στη Βουλή, ζητούν να απαλλαχθούν οι εξαγωγικές επιχειρήσεις από τον ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα που χρησιμοποιούν για την παραγωγή των προϊόντων τους, προκειμένου να μπορούν να ανταποκριθούν στο «παγκόσμιο ανταγωνιστικό περιβάλλον»!
Λίγο μετά την ψήφιση της κατάργησης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο φυσικό αέριο για βιομηχανίες ηλεκτροπαραγωγής, λίγο μετά την ψήφιση του ίδιου του «αναπτυξιακού νόμου» με την πληθώρα των νέων φοροαπαλλαγών και κρατικών ενισχύσεων προς τους επιχειρηματικούς ομίλους, η νέα αυτή παρέμβαση έρχεται να επιβεβαιώσει ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της περιβόητης «δίκαιης ανάπτυξης» που ευαγγελίζονται κυβέρνηση και ΣΥΡΙΖΑ:
Εξασφάλιση της μέγιστης δυνατής κρατικής στήριξης στο κεφάλαιο, στο έδαφος των μόνιμων μέτρων σε βάρος του λαού, στον οποίο τάζουν μερικά ψίχουλα για τη διαχείριση της ακραίας φτώχειας...
Για να γίνει, μάλιστα, κατανοητό το μέγεθος του νέου προκλητικού δώρου που ετοιμάζει η κυβέρνηση στο κεφάλαιο, είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα που επικαλούνται οι ίδιοι οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ στην Ερώτησή τους, σημειώνοντας ότι το ηλεκτρικό ρεύμα παραγωγής «σε ορισμένους κλάδους, όπως των πλαστικών, μπορεί να συμμετέχει έως και 30% στο συνολικό κόστος»...
Εξίσου χαρακτηριστικό είναι και το ότι οι κυβερνητικοί βουλευτές «υπενθυμίζουν» στην Ερώτησή τους ότι «η τόνωση της εξωστρέφειας και των εξαγωγών αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνηση», επικαλούμενοι μάλιστα σχετικές δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού Οικονομίας, Αλ. Χαρίτση, κατά τη συνάντησή του με το Σύνδεσμο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, ενώ σπεύδουν να προσθέσουν με νόημα ότι «για την ανάκαμψη της οικονομίας απαιτείται ένα δημοσιονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον σταθερότητας και εμπιστοσύνης εν τοις πράγμασι και όχι απλώς σε επίπεδο διακηρύξεων».
Φυσικά, θα μπορούσαν κάλλιστα να είχαν επικαλεστεί και τον ίδιο τον πρόεδρό τους, τον πρωθυπουργό Αλ. Τσίπρα, ο οποίος μιλώντας στα μέσα Ιούνη σε κυβερνητική εκδήλωση για τη «δίκαιη ανάπτυξη», επαναλάμβανε την προσήλωση της κυβέρνησης στην «αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων», στη «δημιουργία εξωστρεφών, δυναμικών επιχειρήσεων», με έμφαση στους «διεθνώς εμπορεύσιμους τομείς»...
Στην πραγματικότητα, βέβαια, όπως και η προσπάθεια προσέλκυσης ξένων επενδύσεων για την ανάκαμψη των κερδών των εγχώριων επιχειρηματικών ομίλων, η στήριξη της «εξωστρέφειας» του ντόπιου κεφαλαίου προωθείται 100%... «εν τοις πράγμασι» και πάει χέρι - χέρι με τα ίδια αντιλαϊκά «προαπαιτούμενα»:
Κρατική στήριξη των επενδύσεων του κεφαλαίου με κάθε τρόπο, με το λογαριασμό να φορτώνεται σε κάθε περίπτωση στις πλάτες του λαού, επιλογή κλάδων με βάση τα «συγκριτικά πλεονεκτήματα» του κεφαλαίου, με κριτήριο δηλαδή όχι τις λαϊκές ανάγκες αλλά το πού εκτιμά το κεφάλαιο ότι μπορεί να εξασφαλίσει τη μέγιστη δυνατή κερδοφορία, διαμόρφωση «ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος» με μονιμοποίηση των αντεργατικών - αντιλαϊκών μέτρων της προηγούμενης περιόδου και προσθήκη νέων με βάση τις ανάγκες του κεφαλαίου, στο φόντο και των «αβεβαιοτήτων» που εντείνονται στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία, σιγή νεκροταφείου στο εργατικό - λαϊκό κίνημα και ενίσχυση του κατασταλτικού πλαισίου απέναντί του...
Γι' αυτό και οι εργαζόμενοι δεν έχουν να κερδίσουν τίποτα, ούτε από την «τόνωση της εξωστρέφειας» του εγχώριου κεφαλαίου ούτε από τις «επενδυτικές ευκαιρίες» που διαφημίζει η κυβέρνηση στα κεφάλαια άλλων κρατών. Αντίθετα, κόντρα σε όσους επιχειρούν να τους στρατεύσουν πίσω από τις ανάγκες και τις «αγωνίες» των επιχειρηματικών ομίλων, στο πλαίσιο του «παγκόσμιου ανταγωνιστικού περιβάλλοντος», οι εργαζόμενοι και ο λαός έχουν κάθε συμφέρον να αντιπαρατάξουν την πάλη τους για την ικανοποίηση των δικών τους σύγχρονων αναγκών!

Σύνοδος που στάζει αίμα

Σύνοδος που στάζει αίμα

Λίγα 24ωρα πριν την έναρξη, την Παρασκευή, στην πρωτεύουσα της Πολωνίας, Βαρσοβία, της 27ης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, και το τοπίο καθαρίζει σε ό,τι αφορά τις νέες επικίνδυνες αποφάσεις που μεθοδεύουν σε βάρος των λαών, στην όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, όπως στην παρούσα φάση κλιμακώνονται και παραπέρα στο τόξο Κεντρική Μεσόγειος - Μέση Ανατολή - Αιγαίο - Μαύρη Θάλασσα - Ανατολική Ευρώπη.
Αλλωστε, διακηρυγμένοι στόχοι της τωρινής Συνόδου είναι να καταλήξει σε συγκεκριμένες αποφάσεις για ακόμα πιο διευρυμένη παρουσία των ΝΑΤΟικών δυνάμεων στις προαναφερόμενες ζώνες, κρίσιμοι όντας δίαυλοι και πλούσιες σε πλουτοπαραγωγικές πηγές, στον ανταγωνισμό με τη Ρωσία και άλλα καπιταλιστικά κράτη, με μετατόπιση της «δομής άμυνας» της λυκοσυμμαχίας στα ανατολικά, αλλά και διασύνδεση των ΝΑΤΟικών στρατιωτικών δυνάμεων με τις αντίστοιχες της ΕΕ.

***

Συγκεκριμένα, από τις μέχρι στιγμής επίσημες δηλώσεις, στη Σύνοδο θα συζητηθεί και θα αποφασιστεί:
-- Η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού στρατιωτικών δυνάμεων και σύγχρονων όπλων στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, στις χώρες της Βαλτικής. Η ανάπτυξη τεσσάρων ενισχυμένων ταγμάτων σε Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία και Πολωνία, ταυτόχρονα με την εγκατάσταση μιας πολυεθνικής ταξιαρχίας του ΝΑΤΟ στη Ρουμανία, που ταυτόχρονα με τις συζητήσεις για την ένταξη στο ΝΑΤΟ των Σουηδία και Φιλανδία, συν και την ανάπτυξη μιας σειράς στρατηγείων του ΝΑΤΟ στη συνοριογραμμή με τη Ρωσία, κλείνουν μια αλυσίδα ΝΑΤΟικών δυνάμεων που απλώνεται από το Μούρμνασκ στο ρωσικό βορρά έως τη Μαύρη Θάλασσα.
-- Η ανάπτυξη της λεγόμενης Πυραυλικής Ασπίδας στην Πολωνία και τη Ρουμανία, για να έχει το πλεονέκτημα της απειλής του πρώτου πυρηνικού πλήγματος σε περίπτωση πολεμικής αναμέτρησης με τη Ρωσία, χωρίς το ρίσκο της ρωσικής πυρηνικής απάντησης. Πρόκειται για επικίνδυνους σχεδιασμούς, που μετατρέπουν την Ευρώπη σε θέατρο πυρηνικού ολοκαυτώματος.
-- Η παραπέρα ανάμειξη των ΝΑΤΟικών μηχανισμών στις υποθέσεις «ασφαλείας» και «άμυνας» Ουκρανίας, Γεωργίας και Μολδαβίας, αντανακλώντας την παραπέρα διείσδυση μονοπωλίων του ευρωατλαντικού άξονα στις πρ. Σοβιετικές Δημοκρατίες σε αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
-- Η ενίσχυση της παρουσίας ναυτικών δυνάμεων στη Μαύρη Θάλασσα, την Ανατολική και Κεντρική Μεσόγειο, αλλά και το Αιγαίο, όπου η ελληνική κυβέρνηση, υπηρετώντας τους στόχους της εγχώριας αστικής τάξης για γεωστρατηγική της αναβάθμιση μέσα από τη συμμετοχή στην υλοποίηση των τέτοιων βρωμερών σχεδιασμών, βάζοντας έτσι τη χώρα και το λαό αντικειμενικά στο επίκεντρό τους, κάλεσε στο αρχιπέλαγος τη ΝΑΤΟική αρμάδα SNMG2, έδωσε διπλωματική άδεια στα πλοία της λυκοσυμμαχίας να απλωθούν και νότια της Κρήτης, στο Λιβυκό, τους παρείχε όλα τα ελληνικά λιμάνια προς ελλιμενισμό, διευκολύνοντας τη μονιμοποίηση εδώ της παρουσίας τους, έχοντας απόλυτη επίγνωση ότι η τέτοια ανάπτυξη, με πρόσχημα τάχα τον έλεγχο των προσφυγικών ροών, γίνεται στο πλαίσιο διασύνδεσης των δυνάμεων ΝΑΤΟ και ΕΕ σε όλο το τόξο Μαύρη Θάλασσα - Αιγαίο - Μεσόγειος, «δένει» δηλαδή τις ναυτικές δυνάμεις της λυκοσυμμαχίας που επιχειρούν σε όλο το δίαυλο τον οποίο διασχίζουν ρωσικά πολεμικά στον πλου τους προς Συρία.
-- Η ισχυροποίηση της πολιτικο-στρατιωτικής συνεργασίας του ΝΑΤΟ με την Ευρωπαϊκή Ενωση, για να διαμορφωθεί ένα δολοφονικό μπλοκ δυνάμεων που θα χρησιμοποιηθεί την επόμενη περίοδο για νέους πολέμους και επεμβάσεις. Σε πρώτη φάση, αναμένονται αποφάσεις για διασύνδεση των εν εξελίξει επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ «Active Endeavor» (με ταυτόχρονη αναβάθμισή της από μια επιχείρηση περιπολιών στη Μεσόγειο ενάντια στην «τρομοκρατία», σε μια ευρύτερη επιχείρηση ασφάλειας στη θάλασσα) και της ΕΕ «EUNAVFOR MED Sophia», που ξεκίνησε για αποτροπή προσφυγικών ροών από την Αφρική και εξάρθρωση δουλεμπορικών κυκλωμάτων και ανέλαβε πρόσφατα δύο επιπλέον καθήκοντα: «Την ανάπτυξη ικανοτήτων, την εκπαίδευση και την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ακτοφυλακή και το Πολεμικό Ναυτικό της Λιβύης (...) - να συμβάλει στην ανταλλαγή πληροφοριών - καθώς και την εφαρμογή του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης».

***

Σημειωτέον, προηγήθηκε την προηγούμενη βδομάδα, στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, η υιοθέτηση από μέρους των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, της λεγόμενης «Παγκόσμιας Στρατηγικής της ΕΕ σε Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας». Ενα πολυσέλιδο κείμενο, όπου αντανακλάται η αγωνία των καπιταλιστικών κρατών της ΕΕ να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο από τη λεία εν μέσω κλιμακούμενων ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών:
«Καμία από τις χώρες μας δεν έχει από μόνη της τη δύναμη ή τους πόρους για την αντιμετώπιση απειλών ή να αδράξει τις ευκαιρίες της εποχής μας. Αλλά ως μια Ενωση που έχει σχεδόν μισό δισεκατομμύριο πολίτες, οι δυνατότητές μας είναι απαράμιλλες. Το διπλωματικό μας δίκτυο τρέχει σε όλες τις γωνιές του πλανήτη. Από οικονομικής άποψης, είμαστε στους G3. Είμαστε ο πρώτος εμπορικός εταίρος και ο πρώτος ξένος επενδυτής για όλες σχεδόν τις χώρες του πλανήτη (...) Οι εταίροι μας αναμένουν από την ΕΕ να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, μεταξύ άλλων και ως παγκόσμιος πάροχος ασφάλειας. Θα ανταποκριθούμε στις ανάγκες των πολιτών μας (...) Αυτός ακριβώς είναι ο στόχος της Παγκόσμιας Στρατηγικής για την Ευρωπαϊκή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (...) Η Ενωσή μας θα εργαστεί για να ενισχύσει τους εταίρους μας: Εμείς θα συνεχίσουμε την εμβάθυνση του διατλαντικού δεσμού και τη συνεργασία μας με το ΝΑΤΟ, ενώ επίσης θα συνδεθούμε και με νέους παίκτες και θα εξερευνήσουμε νέες μορφές συνεργασίας».
Με βάση τα παραπάνω, που πάνε χέρι - χέρι με την επίθεση του κεφαλαίου ενάντια στο λαό σε όλα τα μέτωπα - στα Εργασιακά, το Ασφαλιστικό, την Υγεία και την Παιδεία, παντού - δεν μένει άλλους δρόμος στους λαούς, παρά η ένταση της οργανωμένης, μαζικής και ανειρήνευτης πάλης τους ενάντια στα τέτοια σχέδια και τους μηχανισμούς του κεφαλαίου, ενάντια στην ίδια την εξουσία του.

Προπονητής ακύρωσε τελικό Κ1 γιατί πήγαν ο Κασιδιάρης και μέλη της Χρυσής Αυγής

 Προπονητής ακύρωσε τελικό Κ1 γιατί πήγαν ο Κασιδιάρης και μέλη της Χρυσής Αυγής

"Οι σχολές και τα γυμναστήρια μας δε χωρούν τους φασίστες και τους ναζί". Το μήνυμα του Ηλία Λάμπρου από το White Tiger Camp 

Ο Ηλίας Λάμπρου είναι δάσκαλος και προπονητής του αθλητικού συλλόγου White Tiger Muay Thai Camp.

Με ανάρτηση του στον προσωπικό του λογαριασμό στο fb, αναφέρει πως προχώρησε σε ακύρωση αγώνα Κ1 αποσύροντας την αθλήτρια του, καθώς αποφάσισαν να βρεθούν στον χώρο που διεξαγόταν, ο Η. Κασιδιάρης, ο Γ. Λαγός και άλλα μέλη της Χρυσής Αυγής.


"Επειδή ο αθλητισμός δε μας ενώνει (και καλά κάνει), επειδή οι σχολές και τα γυμναστήρια μας δε χωρούν τους φασίστες και τους ναζί, δεν υπήρχε κανένας λόγος να παραμείνουμε στον ίδιο χώρο με αυτούς, νομιμοποιώντας την παρουσία τους σε δημόσιους χώρους. Δεν έχω τη λογική του no politica στον αθλητισμό, πολύ περισσότερο όταν αφορά μισάνθρωπους νοσταλγούς του Χίτλερ, των κρεματορίων, των στρατοπέδων συγκέντρωσης", αναφέρει μεταξύ άλλων.


Η ομάδα του Ηλία Λάμπρου έχει άλλωστε λάβει μέρος στο διεθνές αντιφασιστικό τουρνουά πολεμικών τεχνών.


Η ανάρτηση του Ηλία Λάμπρου στο Facebook:


"Σήμερα μια αθλήτρια του White Tiger Camp έπαιζε αγώνα Κ1 για μια ζώνη σε μεγάλη διοργάνωση, αγώνα που τελικά ακυρώσαμε.


Για λόγους σεβασμού προς την αντίπαλη αθλήτρια, τη γωνία και το δάσκαλό της αλλά και το διοργανωτή που μας έκανε την τιμή και μας προσέφερε αυτή την ευκαιρία διεκδίκησης ζώνης θα πρέπει να εξηγήσω αυτή τη ενέργειά μας. Με το που φτάσαμε στο χώρο διεξαγωγής των αγώνων, αντιληφθήκαμε πως "πρώτο τραπέζι πίστα" ήταν μεγάλη παρέα αποτελούμενη από τον Κασιδιάρη, το Λαγό και άλλα μέλη της Χρυσής Αυγής, αντίστοιχου ή μικρότερου βεληνεκούς.


Επειδή ο αθλητισμός δε μας ενώνει (και καλά κάνει), επειδή οι σχολές και τα γυμναστήρια μας δε χωρούν τους φασίστες και τους ναζί, δεν υπήρχε κανένας λόγος να παραμείνουμε στον ίδιο χώρο με αυτούς, νομιμοποιώντας την παρουσία τους σε δημόσιους χώρους. Δεν έχω τη λογική του no politica στον αθλητισμό, πολύ περισσότερο όταν αφορά μισάνθρωπους νοσταλγούς του Χίτλερ, των κρεματορίων, των στρατοπέδων συγκέντρωσης.


Δεν υπάρχει κανένας λόγος για χάρη ενός περιέργως εννοούμενου επαγγελματισμού, να συμμετέχουμε σε οτιδήποτε αντίστοιχο. Θέλουμε έναν κόσμο που να χωράει πολλούς κόσμους και θα συνεχίσουμε να παλεύουμε για αυτό…


Ειλικρινά είμαι περήφανος για τους μαθητές/αθλητές μου και μακάρι να είναι και αυτοί περήφανοι για τις επιλογές μας και τη στάση ζωής μας...


Ηλίας Λάμπρου


White Tiger Muay Thai Camp".

Πηγή news247.gr

Μια τρύπα στο νερό

 Μια τρύπα στο νερό

Σκεφτόμουν τι παραπάνω, τι καινούριο και πρωτότυπο θα μπορούσε να γραφεί για τη σημερινή επέτειο του περσινού δημοψηφίσματος. Και κατέληξα σε ένα συνειρμό και ένα μικρό ποτ-πουρί. Ο συνειρμός συνδυάζει τη σημερινή με τη χτεσινή επέτειο, από την κατάκτηση του Γιούρο, τη γλυκιά φωνή του Βερνίκου να τρυπάει τα αυτιά μας και τη νοσταλγία για το (μεγάλο) χαμένο καλοκαίρι της (μεγάλης) Ελλάδας, που νικούσε και θριάμβευε, σε όλα τα μήκη και πλάτη.

Είναι αλήθεια, είναι αλήθεια! Στο τρίτο μνημόνιο όλοι αδέλφια!

Ακολουθεί η αναδημοσίευση του κειμένου που ανέβηκε χτες στο Ατέχνως, λόγω της ημέρας, κάτι σαν ετήσιο μνημόσυνο για την προδομένη ελπίδα και τα στάδια του πένθους που την ακολούθησαν.

Ένα χρόνο μετά από το δημοψήφισμα, κάποια πράγματα μοιάζουν ήδη πολύ μακρινά. Όχι τόσο γιατί μεσολάβησε συμπυκνωμένος πολιτικός χρόνος, αλλά γιατί τα πράγματα (βασικά η επιφάνειά τους) έχει αλλάξει δραματικά και δε θυμίζει σχεδόν σε τίποτα το κλίμα που δημιουργούνταν εκείνη την περίοδο και όσα έλεγαν οι πρωταγωνιστές της (οι περισσότεροι τουλάχιστον).

Η (τότε) ΠΦΑ έστησε μια θεαματική, επικοινωνιακή παράσταση, με σκοπό να εγκλωβίσει το λαό και τους πολιτικούς της αντιπάλους, κι εξεπλάγη ίσως κι η ίδια από το αποτέλεσμα, ξεκαθαρίζοντας βέβαια από την πρώτη αρχή (για όσους διάβαζαν προσεκτικά τις δηλώσεις στελεχών ή πίσω από τις γραμμές) ότι ήθελε την απόφαση ως ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί, το οποίο πετάχτηκε πολύ γρήγορα (ή έστω μετά από 17 ολόκληρες ώρες) στο καλάθι των αχρήστων. Κι έτσι, παρά τον έρπη και τη στενοχώρια του, ο Τσίπρας αποδείχτηκε “πρωθυπουργός παντός καιρού”, που μπορεί να ψηφίσει και να εφαρμόσει ένα μνημονιακό πρόγραμμα, κι ας μην το πιστεύει (στα λόγια).

Η κυρίαρχη τάξη χρησιμοποίησε κάθε δυνατό μέσο, για να τρομοκρατήσει την κοινή γνώμη από τα κανάλια και τις δημοσκοπήσεις μέχρι τον έλεγχο κεφαλαίων (capital control) στις τράπεζες και τον καλλιεργούμενο πανικό. Ωστόσο, απέδειξε ότι διαθέτει χρυσές πολιτικές εφεδρείες και μπορεί να διαχειριστεί υπέρ της κάθε πιθανό αποτέλεσμα. Ένα μήνα αργότερα ψηφιζόταν (με συντριπτική πλειοψηφία ρεκόρ) το τρίτο μνημόνιο, που δρομολόγησε το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, τη διάλυση της κοινωνικής ασφάλισης και όσων λιγοστών εργατικών δικαιωμάτων έχουν απομείνει όρθια.

Η “συμμαχία των προθύμων” της κυβέρνησης (που όμως πρόδωσε τον κοινό αγώνα) παρουσίασε τραγική εικόνα. Έκανε τον κομπάρσο στην καμπάνια του ΟΧΙ, χειροκροτώντας Τσίπρα και Καμμένο, σε αυτό που αποδείχτηκε πως ήταν απλώς μια άτυπη προεκλογική συγκέντρωση του Σύριζα. Έδιωχνε τους κομμουνιστές από τα εκλογικά κέντρα, καλώντας σε κάποιες περιπτώσεις και τα όργανα της τάξης, για να συνδράμουν. Έσπειρε αυταπάτες, για να θερίσει θύελλες (αυτή που μέχρι τότε δεν έβλεπε να ερχόταν). Και αυτές τις μέρες ετοιμάζεται να γιορτάσει τον ένα χρόνο κινηματικής κατάθλιψης κι εκκωφαντικής απουσίας από μια σειρά αγωνιστικά μέτωπα, στα οποία δεν καταφέρνει να κινητοποιήσει ούτε καν την οργανωτική της, δηλ τα μέλη της.

Ο λαός είδε πώς αποκοιμήθηκε το ΟΧΙ του στην αγκαλιά του ΝΑΙ, αλλά εμπιστεύτηκε τις ίδιες πολιτικές δυνάμεις που τον πρόδωσαν, εγκλωβισμένος στις αυταπάτες του (περί εύκολης λύσης) και στην απογοήτευσή του: “αφού δε βγήκε κάτι ούτε με αριστερή κυβέρνηση, ούτε καν με δημοψήφισμα (ή παλιότερα με τους αγανακτισμένους), ε τότε δε γίνεται τίποτα” φαίνεται να είναι το βασικό σκεπτικό ενός κόσμου. Αλλά μετά από το πρώτο μούδιασμα, και την απάθεια ως στάδιο του πένθους, ξαναρχίζει δειλά-δειλά να κινείται κάτι, να υπάρχουν αντιδράσεις και οργή, που εκφράζεται μαζικά στο δρόμο.

Το ΚΚΕ τέλος, κατήγγειλε από την πρώτη στιγμή τη συμπαιγνία, ήταν το μόνο κόμμα που υπερασπίστηκε το ΟΧΙ του ελληνικού λαού στο συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών και δικαιώθηκε από την επόμενη κιόλας μέρα για όσα τον προειδοποιούσε. Πλήρωσε όμως εν μέρει αυτή τη στάση του στις επόμενες εκλογές, γιατί ελάχιστοι συμπαθούν αυτόν που τους δείχνει μια δυσάρεστη αλήθεια και (αφού διαλυθεί το σύννεφο) φαίνεται πως είχε δίκιο.

Ξεκαθάρισε πάντως πως ανεξάρτητα από το τι ψήφισε ο καθένας και σε ποιον εκβιασμό υπέκυψε, κριτήριο είναι τι θα κάνει στην πράξη, την επόμενη μέρα, οργανώνοντας τον αγώνα και την αντίσταση του λαϊκού κινήματος, ενάντια στην αντιλαϊκή θύελλα που ερχόταν. Από αυτήν την άποψη, δεν είναι θέμα του γνωστού “σας-τα-λεγα-κισμού”, με το δάχτυλο υψωμένο δασκαλίστικα, αλλά ο καθένας μπορεί να αναρωτηθεί καλόπιστα και να απαντήσει στον εαυτό του.

Τελικά, είχε δίκιο το ΚΚΕ στην εκτίμησή του και στις προειδοποιήσεις του; ΟΧΙ ή ΝΑΙ; (για να θυμηθούμε και το φαιδρό του πράγματος, με τη διατύπωση του δημοψηφισματικού ερωτήματος).

-.-.-

Ακολουθεί ένα εύστοχο και καίριο σχόλιο ενός σφου από τους θρυλικούς επτά (οσονούπω αφιέρωμα) από το προσωπικό του προφίλ στο ΦουΒου.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας έχει κάνει πολλά και κρίσιμα λάθη στην 100χρονη ιστορία του. Παρόλα αυτά, αργά ή γρήγορα, είχε πάντα την λενινιστική αρετή να κάνει την αυτοκριτική του, να τα αναγνωρίζει, και να διδάσκεται από αυτά, και μάλιστα σε βαθμό παρεξηγήσεως που έκανε πολλούς να μιλούν για “λαθολογία”. Σε πλήρη αντίθεση, άλλοι χώροι στην αριστερά, με το φανατισμό του νεοπροσηλυτισμένου και το ναρκισισμό της νεανικής αρρώστιας, δεν παραδέχτηκαν ποτέ ούτε ένα λάθος τους. Έφταιγαν πάντα οι συνθήκες, ο λαός που είναι ηλίθιος, οι εχθροί που τους την έφεραν κλπ κλπ, αλλά ποτέ η πολιτική, η στρατηγική και η τακτική τους.

Ένα χρόνο μετά το Δημοψήφισμα, του καλύτερου ελιγμού της ελληνικής αστικής τάξης εδώ και δεκαετίες, που στόχευσε και κατέληξε σε μια δραματική ενίσχυση των δυνάμεων του κεφαλαίου σε βάρος αυτών της εργασίας, κάποιοι εξακολουθούν με ξεροκεφαλιά δεκάχρονου να υπερασπίζονται το ότι καλώς έφαγαν την μπανανόφλουδα και έδωσαν άλοθι στους αστούς να παίξουν την μπάλα τους αναίμακτα... Όπως έλεγε και ο Αλβέρτος “δύο πράγματα είναι άπειρα, το Σύμπαν και η ανθρώπινη ηλιθιότητα.. και για το πρώτο δεν είμαι σίγουρος”...

-.-.-

Και για φινάλε το προφητικό "πολιτικό σχόλιο" της Πωλίνας

Εδώ είναι παράδεισος
και χώρα της Ευρώπης,
καλά δεν πάει τίποτα
και γίνεται της Πόπης.
Και με το «έχει ο Θεός!»
θα πάμε παραπέρα.
Εμένα να με φτύσετε
αν δούμε άσπρη μέρα.

Φοβερό!
Ψηφίζουμε και κάνουμε
μια τρύπα στο νερό.
Μωρό μου, τι μας κάνουνε;

(Ντάξει, μετά λέει ότι γεμίσαμε απεργίες και αργίες, αλλά δεν μπορεί να συμφωνεί κανείς σε όλα. Τα έχει αυτά το πολιτικό τραγούδι...)

Εκβιαστές και λιμοκοντόροι

 Εκβιαστές και λιμοκοντόροι

Καθώς σκάλιζα τα συρτάρια μου, βρήκα ένα αρθρίδιο που το είχα κόψει από μια εφημερίδα πριν δυο χρόνια με σκοπό να το σχολιάσω σε τούτο το ιστολόγιο. Δυστυχώς, τότε βρισκόμουν σε διακοπές κι έτσι το αρθρίδιο στριμώχτηκε σ' έναν φάκελλο και ξεχάστηκε, ώσπου χτες ξαναβγήκε στο φως κατά τύχη. Αν κι από την δημοσίευσή του έχουν περάσει σχεδόν δυο χρόνια, το περιεχόμενό του παραμένει επίκαιρο. Το παραθέτω αυτούσιο και σας προκαλώ να μαντέψετε τον συντάκτη του:

Ιούλιος 1965: Διαδηλωτές καίνε φύλλα των εφημερίδων "Τα Νέα" και "Αθηναϊκή"

Το περιστατικό είναι αληθινό και συνέβη πριν από περίπου πενήντα χρόνια. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, καθηγητής Ξενοφών Ζολώτας, παρακολουθούσε έκπληκτος το παραλήρημα ενός "εκδότη" μιας, συνήθως εβδομαδιαίας, "οικονομικής εφημερίδας". Απαιτούσε ο εν λόγω... "λειτουργός του Τύπου" διαφημιστικές καταχωρίσεις της τράπεζας για το λαθρόβιο έντυπό του. Ο καθηγητής-τραπεζίτης του απαντούσε αρνητικά. Και ο "εκδότης" είπε στον Ζολώτα:
- Στον (Τάδε) γιατί δίνεις;
- Μα αυτός είναι εκβιαστής!
- Και εγώ τι είμαι;

Η αφήγηση τελειώνει εδώ γιατί το σημαντικό δεν είναι πώς αντέδρασε ο Ζολώτας αλλά το ότι, όσο και αν δεν ομολογείται, υπάρχουν και σήμερα Μέσα Μαζικής Εκβιάσεως. Είναι διάφοροι μικροαπατεώνες που τριγυρίζουν ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις ζητώντας, άλλοτε με ικεσίες και άλλοτε με εκβιασμούς, χρηματικά ποσά υπό τύπον διαφημίσεως. Βεβαίως όσο εκπολιτίζεται ο τόπος λιγοστεύουν οι ιδιότυποι αυτοί εκβιαστές. Στη μείωση του αριθμού των εκβιαστών συμβάλλει επίσης και η αναπότρεπτη βιολογική εξέλιξη. 

Στον καθημερινό βίο όμως συχνά ώσπου να πεις "Δόξα τω Θεώ" αναγκάζεσαι να αναφωνήσεις "Βοήθα, Παναγιά μου!". Τους παλαιούς, αμόρφωτους εκβιαστές διαδέχονται οι λιμοκοντόροι νέας τεχνολογίας. Το ότι η κυβέρνηση αποφάσισε να αντιδράσει και να δημιουργήσει συνθήκες δικαστικού ελέγχου διαφόρων ηλεκτρονικών sites/blogs κ.λπ. γεννά την ελπίδα ότι ο χώρος των μέσων ενημερώσεως θα απαλλαγεί από τα νεοπλάσματα. Η κάθαρση μοιάζει να είναι, ευτυχώς, κοινός τόπος για τους κυβερνώντες, σημερινούς και αυριανούς.

Το σχόλιο που ήθελα να κάνω τότε που πρωτοδιάβασα τα παραπάνω, είχε να κάνει με την εικόνα που παρουσιάζουν τα περισσότερα κυριακάτικα (και όχι μόνο) φύλλα των εφημερίδων με την κίτρινη χαρακτηριστική διαφημιστική καταχώρηση της Τράπεζας Πειραιώς στην πρώτη τους σελίδα ή της Εθνικής Τράπεζας στην τελευταία. Αναρωτιέμαι τί στα κομμάτια διαφημίζουν οι μισοπεθαμένες τράπεζές μας, σε μια εποχή που αυτές κάνουν (αν κάνουν) χορηγήσεις με το σταγονόμετρο κι ο πολίτης δεν μπορεί ούτε καινούργιο τραπεζικό λογαριασμό να ανοίξει (λόγω κάπιταλ κοντρόλ).

Κι όταν μιλάμε για τραπεζική διαφήμιση, δεν μιλάμε για πενταροδεκάρες. Με βάση τις διατάξεις του άρθρου 6 του Ν.4374/2016, οι τράπεζες υποχρεώθηκαν να δώσουν στην δημοσιότητα αναλυτική κατάσταση με την διαφημιστική τους δαπάνη για το 2015. Η δημοσίευση αυτών των στοιχείων έγινε τον περασμένο Μάιο και είναι αποκαλυπτική (τα ποσά σε ευρώ):
- Πειραιώς:  Διαφήμιση 19.373.160 - Χορηγίες, δωρεές κλπ 5.216.490
- Εθνική: Διαφήμιση 6.394.599 - Χορηγίες, δωρεές κλπ 8.702.080
- Alpha: Διαφήμιση 8.869.119 - Χορηγίες, δωρεές κλπ 2.121.871
- Eurobank: Διαφήμιση 11.303.058 - Χορηγίες, δωρεές 4.304.476

Ας αφήσουμε κατά μέρος τις χορηγίες και τις δωρεές, μιας και κάποιος μπορεί να πει ότι κάποια απ' αυτά τα λεφτά μπορεί να έπιασαν τόπο (π.χ. είδα ένα δημοτικό σχολείο που πήρε 300 ευρώ, έναν Δήμο που πήρε 500 ευρώ κι ένα επαρχιακό αθλητικό σωματείο που πήρε 110 ευρώ) κι ας μείνουμε στα περισσότερα από 46 εκατομμύρια που ξοδεύτηκαν από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες για διαφήμιση. Ποιός μπορεί να μας εξηγήσει τι ακριβώς διαφημίστηκε με τόσα λεφτά;

Η απάντηση είναι απλή και θα την καταλάβουμε διαβάζοντας το παραπάνω αρθρίδιο τόσο από την όψη όσο κι απ' την ανάποδη. Μια τέτοια ανάγνωση θα αποκαλύψει ότι η διαφήμιση χρησιμοποιείται εδώ ως όχημα μεταφοράς χρημάτων, σε μια συναλλαγή με αμοιβαίο όφελος. Για να χρησιμοποιήσω την ορολογία τού παραπάνω αρθριδίου, θα μπορούσα να πω ότι εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε έναν ιδιότυπο "αμφίδρομο εκβιασμό", ο οποίος δεν μας επιτρέπει να δούμε ποιος είναι ο εκβιαστής και ποιος ο εκβιαζόμενος. Αλήθεια, ποιός εκβιάζει; Ο εκδότης που λέει στον τραπεζίτη "δώσε για να μη γράψω" ή ο τραπεζίτης που λέει στον εκδότη "αν γράψεις δεν θα σου ξαναδώσω";

Αυτά ήθελα να πω. Δεν ξέρω αν καταφέρατε να μαντέψετε τον συντάκτη του αρθριδίου, ο οποίος δεν διστάζει να κάνει λόγο για "Μέσα Μαζικής Εκβιάσεως". Αν όχι, θα σας βοηθήσω αποτελεσματικά, παραθέτοντας το υστερόγραφο που υπήρχε στο αρθρίδιο αλλά σας το απέκρυψα προηγουμενως για λόγους... σασπένς (προσοχή στην φράση που υπογράμμισε ο ίδιος ο συντάκτης):

ΥΓ.: Οσοι νομίζουν ή προσδοκούν συγχωνεύσεις μέσων ενημερώσεως εννοώντας μείωση της δημοσιογραφικής ακτινοβολίας του "Βήματος" και των "Νέων", ματαίως ελπίζουν. Ο μεγαλύτερος εκδοτικός οργανισμός της χώρας, παρά την κρίση, ανακάμπτει εντυπωσιακά. Και πολιτικά ισχύει πάντοτε η φράση του νεαρού δημοσιογράφου που απάντησε σε υπουργό της χούντας "Κύριε υπουργέ, εγώ θα είμαι και αύριο εδώ!".

[Σταύρος Ψυχάρης, "Οι λιμοκοντόροι της ενημέρωσης", εφημ. Το Βήμα, 10/8/2014] 

Σωτήρες

Σωτήρες

Η είδηση από την «Αυγή της Κυριακής» έχει ως εξής: Ο πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, πρωταγωνιστεί σε πρωτοβουλία κυβερνήσεων σε ομάδα χωρών του Νότου, αλλά και σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων άλλων ευρωπαϊκών κρατών με αντικείμενο η ΕΕ των «27» να βγει από τη στασιμότητα της λιτότητας, να αποθαρρύνει φυγόκεντρες τάσεις κ.λπ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Αλ. Τσίπρας έχει κάνει επαφές με τον Φρ. Ολάντ, τον Μ. Ρέντσι, τον Α. Κόστα, ενώ φαίνεται ότι ανάλογο περιεχόμενο είχαν και οι συζητήσεις με τον Γερμανό αντικαγκελάριο, Ζ. Γκάμπριελ κ.ά. Το πραγματικό περιεχόμενο μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, σε συνθήκες που οξύνονται οι αντιθέσεις για το μέλλον και τις προοπτικές της ΕΕ στο φόντο του δημοψηφίσματος στη Βρετανία, είναι η άσκηση πίεσης για αλλαγή μείγματος, έτσι ώστε να στηριχθεί με καλύτερους για το κεφάλαιο όρους ο στόχος της καπιταλιστικής ανάκαμψης, η οποία αντιμετωπίζει πολλές και μεγάλες δυσκολίες. Αυτό που περιγράφεται ως λιτότητα είναι η σκληρή σφιχτή δημοσιονομική πολιτική, στο πλαίσιο της ΕΕ και των συνθηκών της, και όχι βεβαίως το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι και τα άλλα φτωχά λαϊκά στρώματα υποχρεώνονται να ζουν «λιτό βίο», εξαιτίας της έντασης της εκμετάλλευσής τους από το κεφάλαιο με τη στήριξη των κυβερνήσεων που εφαρμόζουν αντιλαϊκές - αντεργατικές αναδιαρθρώσεις.
Βεβαίως, ένα ερώτημα που τίθεται είναι σε ποιο βαθμό αυτές οι δυνάμεις έχουν την οικονομική και πολιτική ισχύ να επιβάλουν μια αλλαγή μείγματος στην ΕΕ χωρίς ρήξη στο εσωτερικό της με τις αστικές τάξεις ή τα τμήματα των αστικών τάξεων αυτών των κρατών που θεωρούν αναγκαίο για τα συμφέροντά τους όχι τη χαλάρωση, αλλά το σφίξιμο της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής. Το επόμενο διάστημα είναι σίγουρο ότι θα γίνει προσπάθεια να εφαρμοστούν διάφορες εκδοχές συμβιβασμών, με κύριο στόχο την εξασφάλιση της συνοχής της ΕΕ. Ταυτόχρονα, όμως, δυναμώνουν και οι φωνές που είτε μιλούν για αποχώρηση κρατών είτε για ΕΕ δύο ταχυτήτων. Δεν υπάρχουν όμως πολιτικά σχέδια που να μπορούν να επιλύσουν το πρόβλημα των δυσκολιών της καπιταλιστικής ανάκαμψης που βρίσκεται ουσιαστικά πίσω από αυτές τις διεργασίες. Αυτή είναι η μια πλευρά του ζητήματος. Η άλλη αφορά το αντιλαϊκό περιεχόμενο αυτών των σχεδιασμών. Οι επίδοξοι σωτήρες της ΕΕ που εμφανίζονται και ως σωτήρες για τους λαούς είναι αυτοί που εφαρμόζουν στις χώρες τους αντεργατική - αντιλαϊκή επίθεση, όχι βεβαίως γιατί αναγκάστηκαν από τη «κακιά Γερμανία», αλλά γιατί το κεφάλαιο των κρατών τους απαιτεί αίμα, προκειμένου να ξεπεράσει την κρίση και να περάσει στην ανάκαμψη. Σε αυτό, άλλωστε, πρωτοστατεί και η ελληνική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ που προετοιμάζει το έδαφος για τη νέα επίθεση στα Εργασιακά. Επίσης, μια αλλαγή στο μείγμα με μεγαλύτερα περιθώρια δανεισμού, πρόσβασης σε κρατικό και κοινοτικό χρήμα, στήριξης επενδυτικών σχεδίων που ζητάνε οι κεφαλαιοκράτες των λεγόμενων «χωρών του νότου» (αυτό εννοούν ως τέλος της λιτότητας) δεν πρόκειται να φέρει αποκατάσταση στα εργατικά - λαϊκά δικαιώματα ούτε να αντιμετωπίσει την ανεργία, τις επιπτώσεις της κρίσης. Αντίθετα, η αντεργατική επίθεση θα είναι διαρκείας. Μια τελευταία πλευρά αφορά την προσπάθεια συνολικά αναστήλωσης της ικανότητας της σοσιαλδημοκρατίας - και με «νέο αίμα» στις γραμμές της σαν αυτό που προσφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ - να χειραγωγεί μαζικά την εργατική τάξη σε αντιλαϊκούς στόχους, στο όνομα μάλιστα της «κοινωνικής δικαιοσύνης» και της δημοκρατίας. Αλλωστε, αυτό θα είναι, μεταξύ άλλων, και το αντικείμενο των συζητήσεων στη συνάντηση των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών στο Παρίσι, που εξαγγέλλεται ότι θα πραγματοποιηθεί μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Πρόκειται, λοιπόν, για ένα σχέδιο σωτηρίας για το κεφάλαιο αυτών των κρατών που βρίσκονται σε πιο αδύναμη θέση σε σχέση με τη Γερμανία και τους συμμάχους της, ένα σχέδιο αναστήλωσης της ιμπεριαλιστικής λυκοσυμμαχίας. Ενα σχέδιο χειραγώγησης και εξαπάτησης που κάθε άλλο παρά συμφέρει τους λαούς, τους εργαζόμενους στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Με αφορμή τις εξελίξεις στην «Μαρινόπουλος»

Με αφορμή τις εξελίξεις στην «Μαρινόπουλος»

Πολλά ακούγονται και γράφονται αυτές τις μέρες με αφορμή την υπαγωγή της «Μαρινόπουλος» σε καθεστώς προσωρινής προστασίας από τους πιστωτές, μέχρι την εκδίκαση της κύριας αίτησης για ένταξη στο άρθρο 99, που θα γίνει στα τέλη Σεπτέμβρη. Η είδηση που επαναλαμβάνουν όλα σχεδόν τα δημοσιεύματα, είναι ότι η απόφαση του δικαστηρίου διασφαλίζει τάχα τους εργαζόμενους και τα δικαιώματά τους, επειδή τους εξαιρεί από το καθεστώς προστασίας της εταιρείας από τους άλλους πιστωτές.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι σε περίπτωση μη καταβολής του μισθού, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να προσφύγουν δικαστικά σε βάρος της εταιρείας και να διεκδικήσουν τα δεδουλευμένα. Σημειώνουμε ότι η δικαστική απόφαση δεν υποχρεώνει την εργοδοσία να καταβάλει κανονικά τους μισθούς, ούτε βέβαια να διατηρήσει όλες τις θέσεις εργασίας που έχει σήμερα. Δηλαδή, ο Μαρινόπουλος έχει το «δικαίωμα» να μην καταβάλει μισθούς και να απολύει, στο πλαίσιο του σχεδίου «εξυγίανσης» που καταρτίζει μαζί με τις τράπεζες.
Από την άλλη, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να του πουν κι «ευχαριστώ», επειδή η απόφαση τους δίνει τη δυνατότητα να διεκδικήσουν δικαστικά τυχόν δεδουλευμένα! Είναι φανερό ότι μια τέτοια απόφαση, για την οποία μάλιστα πανηγυρίζει το επιχειρησιακό σωματείο, μαζί με την εργοδοσία, καμιά προστασία δεν τους παρέχει. Ακόμα κι αν σκεφτούν κάποιοι να προσφύγουν για τα δεδουλευμένα, οι πιέσεις που θα τους ασκηθούν θα είναι αφόρητες, στο όνομα τού να κάνουν λίγη ακόμα υπομονή, μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση, να μη δημιουργήσουν άλλα προβλήματα, τώρα που η επιχείρηση πάει να «εξυγιανθεί» και άλλα παρόμοια.

***

Αλλά και σε περίπτωση που τελικά υπάρξει κάποια δικαστική προσφυγή, αυτή δεν πρόκειται να δικαστεί σύντομα και η εταιρεία έχει όλο το χρόνο να κάνει τα «κουμάντα» της. Επομένως, στο βαθμό που δεν διασφαλίζονται η μισθοδοσία και οι θέσεις εργασίας, η απόφαση του δικαστηρίου για την «Μαρινόπουλος» τίποτα καλό δεν περιέχει για τις 13.000 οικογένειες που βγάζουν το μεροκάματο, δουλεύοντας στα σούπερ μάρκετ της εταιρείας.
Το αντίθετο, μάλιστα, συμβαίνει: Η εργοδοσία κερδίζει χρόνο να προωθήσει τα σχέδια αναδιοργάνωσης, σε συνεννόηση με τις τράπεζες και τους πιθανούς αγοραστές, ώστε το νέο σχήμα να είναι «λειτουργικό» και «βιώσιμο». Ηδη, πλευρές αυτού του επιχειρησιακού σχεδίου περιέχονται στην αίτηση της «Μαρινόπουλος» για ένταξη στον πτωχευτικό κώδικα, αλλά και σε διαρροές στον Τύπο.
Για παράδειγμα, γράφεται ότι ανάμεσα στα μέτρα για την εξυγίανση, περιλαμβάνονται το κλείσιμο καταστημάτων, που σημαίνει απολύσεις. Πολύ περισσότερο που η αρχική συμφωνία με τη «Σκλαβενίτης», προέβλεπε τη συν-λειτουργία μόνο των 33 σούπερ μάρκετ της «Μαρινόπουλος», σε σύνολο 823 καταστημάτων που διατηρούσε η εταιρεία σε Ελλάδα, Κύπρο και ΝΑ Ευρώπη μέχρι και τον Μάρτη του 2016. Εκτοτε, βέβαια, με συγχωνεύσεις και λουκέτα, πολλά από αυτά έκλεισαν. Επίσης, η «Μαρινόπουλος» και οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές ζητάνε «κούρεμα» των χρεών της εταιρείας προς τις τράπεζες και τους προμηθευτές. Είναι αστείο να πιστεύει κανείς ότι δε θα γίνει το ίδιο και με τους μισθούς των εργαζομένων που θα απομείνουν να δουλεύουν στην εταιρεία, αν δεν κλείσει οριστικά.

***

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι τα «κανόνια» σε εταιρείες όπως η «Μαρινόπουλος», η «Jet Oil», η «Ηλεκτρονική» και το «Athens Ledra», άλλα που προηγήθηκαν ή θα ακολουθήσουν, θα αξιοποιηθούν για νέες ανατροπές σε βάρος των εργαζομένων. Ηδη τέτοια παραδείγματα αξιοποιούνται εκβιαστικά από εργοδότες σε «υγιέστερες» οικονομικά επιχειρήσεις - τουλάχιστον για την ώρα - να ρίξουν ακόμα πιο κάτω την απαιτητικότητά τους οι εργαζόμενοι, ενώ «προληπτικά» συζητιέται και το κατά πόσον η νομοθεσία για τις ομαδικές απολύσεις χρειάζεται να γίνει πιο ελαστική, για να μη φτάνουν στο όριο τέτοιες επιχειρήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, βρισκόμαστε μπροστά σε έναν νέο γύρο ξεκαθαρίσματος στην αγορά, ως συνέχεια του «σκοτωμού» που γίνεται στη διάρκεια της καπιταλιστικής κρίσης, όπου κάποιες εταιρείες θα κλείσουν, άλλες θα συγχωνευτούν, άλλες θα γίνουν ακόμα πιο ισχυρές. Το συμφέρον των εργαζομένων δεν είναι να ταυτιστούν με τον εργοδότη τους, να συνδέσουν την τύχη τους με τη μάχη που δίνει ο ένας ή ο άλλος μεγαλοεπιχειρηματίας, για να περισώσει ή να επεκτείνει την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία του. Οποτε το έκαναν στο παρελθόν, οι εργαζόμενοι βγήκαν χαμένοι, τόσο οι ίδιοι, όσο και συνολικά η εργατική τάξη.
Ο δρόμος για την υπεράσπιση των δικών τους πραγματικών συμφερόντων βρίσκεται στην αντίθετη κατεύθυνση. Χρειάζεται οργάνωση και αντιπαράθεση με την εργοδοσία και το κράτος της, απεγκλωβισμό από τα ιδεολογήματα και από την επιρροή του εργοδοτικού κυβερνητικού συνδικαλισμού. Αυτό που τώρα επείγει για τους εργαζόμενους στην «Μαρινόπουλος», είναι η συσπείρωση στα κλαδικά συνδικάτα και στο πλαίσιο των αιτημάτων που προβάλλουν: Να καταβληθούν κανονικά οι μισθοί, να μη χαθεί καμιά θέση εργασίας, να αποκτήσουν οι εργαζόμενοι προτεραιότητα έναντι όλων των πιστωτών σε περίπτωση πτώχευσης.

Αποτελεσματική η καταδίκη της ΕΕ μόνο εάν συνδεθεί με την πάλη για ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου

Αποτελεσματική η καταδίκη της ΕΕ μόνο εάν συνδεθεί με την πάλη για ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου

Αποσπάσματα σχετικά με το Brexit και τις θέσεις των κομμάτων, από την ομιλία του Γ. Μαρίνου, μέλους του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, σε εκδήλωση στο Αλιβέρι

Στο βήμα ο Γ. Μαρίνος

Μιλώντας σε εκδήλωση της ΚΟ Αλιβερίου του ΚΚΕ για τις πολιτικές εξελίξεις, την Πέμπτη 30/7, στην αίθουσα του Εργατικού Κέντρου, ο Γιώργος Μαρίνος, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, μεταξύ άλλων, σημείωσε τα εξής σε ό,τι αφορά τις θέσεις των κομμάτων για το δημοψήφισμα στη Βρετανία:
«Αυτές τις μέρες που η συζήτηση για την ΕΕ, το δημοψήφισμα στη Βρετανία και το Brexit έχει φουντώσει, πολλοί επιχειρούν να γίνουν "μετά Χριστόν προφήτες".
Πολιτικές δυνάμεις που έχουν υπηρετήσει χρόνια, με πάθος, την ΕΕ, ανακαλύπτουν τώρα τα τρωτά της σημεία και προσπαθούν στις νέες συνθήκες να στηρίξουν αυτό το κατασκεύασμα του κεφαλαίου και να καλλιεργήσουν και πάλι συγχύσεις στο λαό μας ότι μπορεί να αλλάξει, να βελτιωθεί, να μετατραπεί σε χώρο που θα υπηρετήσει τα λαϊκά συμφέροντα.
Στη νέα επιχείρηση εξαπάτησης του λαού μας πρωτοστατεί ο ΣΥΡΙΖΑ κι από κοντά ακολουθούν η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ.

Δεν μπορεί να κρυφτεί ο αντιλαϊκός χαρακτήρας της στρατηγικής της ΕΕ

Ολα τα κόμματα της αστικής διαχείρισης και του οπορτουνισμού έχουν κάνει μεγάλη ζημιά στο λαό μας και στους άλλους λαούς, έχουν συνεισφορά στην επίθεση της ΕΕ κατά των εργαζομένων, κατά των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων.
Ο,τι και να πούνε σήμερα, δεν μπορούν να σβήσουν την αλήθεια που τονίζει ότι η ΕΕ είναι δημιούργημα του καπιταλισμού, οικονομικός, πολιτικός χώρος συνένωσης των δυνάμεων του μεγάλου κεφαλαίου, των μεγάλων οικονομικών ομίλων της Ευρώπης για να καταληστεύουν πιο σκληρά την εργατική τάξη, τους λαούς, να επεκτείνουν τη δράση τους, να διεκδικούν νέα πεδία κερδοφορίας και να ανταγωνίζονται με τα αμερικάνικα, τα γιαπωνέζικα, τα ρωσικά, τα κινεζικά και άλλα μονοπώλια.

Από την εκδήλωση της ΚΟ Αλιβερίου

Ο,τι και να πούνε σήμερα, δεν μπορούν να κρύψουν ότι η στρατηγική της ΕΕ έχει προσανατολισμό την πιο έντονη εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και για το λόγο αυτό επιμένει στην επέκταση των ελαστικών μορφών απασχόλησης, στην κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων και την αντικατάστασή τους από ατομικές συμβάσεις, στην ανατροπή κοινωνικών - ασφαλιστικών δικαιωμάτων, στην εμπορευματοποίηση της Υγείας, της Πρόνοιας, της Παιδείας.
Ο,τι και να πούνε σήμερα, δεν μπορούν να κρύψουν ότι η ΕΕ είναι με τα μπούνια μέσα στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και επεμβάσεις, συγκρότησε τον Ευρωστρατό και σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ επεμβαίνει σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της υδρογείου.
Δεν μπορούν να κρύψουν ότι η ΕΕ είναι μηχανισμός του αντικομμουνισμού, του αυταρχισμού, της καταστολής, κυνηγός και εκμεταλλευτής των μεταναστών και των προσφύγων που προκαλούν οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι και η φτώχεια, χώρος που ευνοεί το ρατσισμό και τις φασιστικές αντιλήψεις.
Να είστε περήφανοι γιατί το ΚΚΕ αντιπαλεύει αποφασιστικά, με σταθερότητα, για πολλά χρόνια την ΕΕ και διαφωτίζει τους εργαζόμενους για τον ταξικό της χαρακτήρα, τεκμηριώνοντας ότι πρόκειται για ένωση του κεφαλαίου στην Ευρώπη, που δεν είναι αιώνια και ο λαός μας μπορεί να απαλλαγεί από αυτή τη λυκοσυμμαχία όπως και από το ΝΑΤΟ και να οικοδομήσει διεθνείς σχέσεις βασισμένες στο αμοιβαίο όφελος, με εργαλείο την εργατική - λαϊκή εξουσία.

Η λαϊκή δυσαρέσκεια ενάντια στην ΕΕ να αποκτήσει ριζοσπαστικά - αντικαπιταλιστικά χαρακτηριστικά

Διάφορες οπορτουνιστικές ομάδες προσπαθούν να θολώσουν τα νερά και να συκοφαντήσουν το ΚΚΕ γιατί δεν πανηγυρίζει για το Brexit, υποστηρίζοντας πως το Κόμμα μας τα φορτώνει όλα στο σοσιαλισμό, μη δίνοντας την αναγκαία σημασία στην καθημερινή πάλη ενάντια στην ΕΕ και την αντιλαϊκή της στρατηγική.
Οι δυνάμεις αυτές έχουν τροφή το ψεύδος και την εξαπάτηση.
Ψεύδονται συνειδητά και αποκρύπτουν σκοπίμως ότι πολλές δεκαετίες μόνο το ΚΚΕ, με τόλμη και αποφασιστικότητα, αποκαλύπτει διαρκώς και τεκμηριωμένα τον ταξικό, αντιλαϊκό χαρακτήρα της ΕΟΚ και της ΕΕ, μιλάει για διακρατική ιμπεριαλιστική συμμαχία, καταψήφισε στη Βουλή και αντιπάλεψε τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, τη στρατηγική και τη Συνθήκη της Λισαβόνας, τη στρατηγική "Ευρώπη 2020", τη λεγόμενη νέα Οικονομική Διακυβέρνηση και τα άλλα οικονομικά - πολιτικά εργαλεία της λυκοσυμμαχίας.
Το ΚΚΕ καταδικάζει την επιθετική φύση της Εξωτερικής Πολιτικής Ασφάλειας και Αμυνας της ΕΕ, παλεύει ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, στους οποίους συμμετείχε και η ευρωπαϊκή λυκοσυμμαχία.
Οι κομμουνιστές και οι κομμουνίστριες επεξεργάζονται, προτείνουν και στηρίζουν στο εργατικό - λαϊκό κίνημα αναγκαίους, σημαντικούς στόχους πάλης ενάντια στην ΕΕ και τη στρατηγική που σαρώνει εργατικά δικαιώματα, ενάντια στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) που ξεκληρίζει τη φτωχή αγροτιά.
Το ΚΚΕ, για πολλά χρόνια, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ξεμπρόστιασε το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) - φίλο των εγχώριων οπορτουνιστικών σχημάτων - και πολεμούσε τις αυταπάτες που παρουσίαζαν παραπλανητικά την ΕΕ ως αντίπαλο δέος στις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Το Κόμμα μας με σαφήνεια προσπάθησε να ενημερώσει τους εργαζόμενους για τη δική του πρόταση, την επιβεβλημένη από τις εξελίξεις γραμμή πάλης, που συνδέει την καθημερινή καταδίκη της λυκοσυμμαχίας με την πάλη για την εξουσία και την αποδέσμευση, αποκαλύπτοντας την έντονη διαπάλη τμημάτων της αστικής τάξης στη Βρετανία, επιχειρήσεων, μηχανισμών της πλουτοκρατίας που βγήκαν με την ταμπέλα της παραμονής ή της αποχώρησης από την ΕΕ.
Το Κόμμα μας μετράει καλά, εκτιμάει κάθε λαϊκό σκίρτημα και προσπαθεί να δυναμώνει η πάλη του εργατικού - λαϊκού κινήματος, να αξιοποιεί τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, χωρίς να μπαίνει κάτω από τη σημαία κανενός τμήματος της αστικής τάξης, καμιάς ιμπεριαλιστικής δύναμης.
Οι εκτιμήσεις του ΚΚΕ για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη Βρετανία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον τόπο μας, αλλά και τη διεθνιστική πάλη, γιατί εξετάζουν μελετημένα, αντικειμενικά ότι το αποτέλεσμα αναδεικνύει την αυξημένη δυσαρέσκεια εργατικών - λαϊκών δυνάμεων απέναντι στην ΕΕ και τις αντιλαϊκές πολιτικές της και επισημαίνει πως αυτή η δυσαρέσκεια πρέπει να απεγκλωβιστεί από τις επιλογές τμημάτων και πολιτικών δυνάμεων της αστικής τάξης και να αποκτήσει ριζοσπαστικά - αντικαπιταλιστικά χαρακτηριστικά.
Το αποτέλεσμα καταγράφει τη διάψευση των προσδοκιών, που για χρόνια καλλιεργούσαν όλα τα αστικά κόμματα - και στην Ελλάδα - μαζί με τα ευρωενωσιακά επιτελεία, ότι δήθεν θα μπορούσαν οι λαοί να ευημερήσουν στο πλαίσιο της ΕΕ.

Να μην παγιδευτούν οι εργαζόμενοι στις επιδιώξεις τμημάτων του κεφαλαίου

Η αναγκαία καταδίκη της λυκοσυμμαχίας του κεφαλαίου, της ΕΕ, η πάλη για την αποδέσμευση κάθε χώρας από αυτή, για να είναι αποτελεσματικές, πρέπει να συνδεθούν με την ανάγκη ανατροπής της εξουσίας του κεφαλαίου, με την εργατική - λαϊκή εξουσία. Η κοινωνική συμμαχία της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων, η ανασύνταξη κι ισχυροποίηση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος είναι όρος για ν' ανοίξει αυτός ο ελπιδοφόρος δρόμος.
Αυτό το συμπέρασμα, αυτή η κατεύθυνση φωτίζει το δρόμο της ανατροπής και όχι οι θέσεις που ψάχνουν διαρκώς για "σκαλοπάτια" και "στάδια" στο έδαφος του καπιταλισμού, προβάλλοντας διάφορα υποκατάστατα υποταγής στο σύστημα ως ριζοσπαστικές λύσεις, βάζοντας εμπόδια στην αναγκαία αντικαπιταλιστική πάλη και "πλάτη" για τη διαιώνιση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.
Τοποθετήσεις που παρουσιάζουν ως αντι-ΕΕ κατάκτηση τον καπιταλισμό με εθνικό νόμισμα και άλλες ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, οδηγούν στην παγίδευση των εργαζομένων στους στόχους και τις επιδιώξεις τμημάτων του κεφαλαίου που αναζητούν συμμαχίες, συνεργασίες εκτός ΕΕ, με βάση τα δικά τους συμφέροντα και τους δικούς τους επιχειρηματικούς σχεδιασμούς».

ΟΥΚΡΑΝΙΑ Δυναμώνουν οι βομβαρδισμοί από το στρατό

ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Δυναμώνουν οι βομβαρδισμοί από το στρατό

Πυκνώνουν τις τελευταίες μέρες οι παραβιάσεις της λεγόμενης συμφωνίας εκεχειρίας του Μινσκ του Φλεβάρη του 2015, στην Ανατολική Ουκρανία, καθώς είναι καθημερινοί οι βομβαρδισμοί κατοικημένων περιοχών από δυνάμεις της αντιδραστικής κυβέρνησης του Κιέβου (στρατό και δυνάμεις εθνικιστών και φασιστών). Οι πολιτοφυλακές των αυτοαποκαλούμενων Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, που αντιτάχθηκαν στην πραξικοπηματική κυβέρνηση του Κιέβου, όταν ανέτρεψε το Φλεβάρη του 2014 την προηγούμενη κυβέρνηση του Β. Γιανουκόβιτς, κάνουν λόγο μόνο τις τελευταίες δύο μέρες για ρίψη πάνω από 360 βομβών διαφόρων διαμετρημάτων.
Χτυπήθηκαν κατοικημένες περιοχές κοντά στην περιοχή Πετρόφσκι και το αεροδρόμιο της πόλης του Ντονέτσκ και σε πολλούς συνοικισμούς και χωριά κοντά στη λεγόμενη γραμμή αντιπαράθεσης, που επιτηρεί, με βάση τη συμφωνία εκεχειρίας που έχει μείνει στα χαρτιά, ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ).
Στο Λουγκάνσκ καταγγέλλεται η παρουσία μηχανοκίνητων μονάδων που βάλλουν κατά κατοικημένων περιοχών και με όπλα, που υποτίθεται έπρεπε να είχαν απομακρυνθεί.
Σε διπλωματικό επίπεδο φαίνεται ότι προετοιμάζεται μια νέα συνάντηση του λεγόμενου «σχήματος της Νορμανδίας», που είναι οι εγγυήτριες δυνάμεις της συμφωνίας του Μινσκ (Γερμανία, Γαλλία, Ρωσία, Ουκρανία), αμέσως μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία αυτή τη βδομάδα. Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας και της Γερμανίας, Σεργκέι Λαβρόφ και Φρανκ Βάλτερ Στάινμαγιερ, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν, συζήτησαν την ανάγκη της συνάντησης αυτής. Ωστόσο, η ρωσική πλευρά σημειώνει ότι βασική προϋπόθεση είναι να γίνουν βήματα από την πλευρά της ουκρανικής κυβέρνησης για την εφαρμογή των συμφωνιών του Μινσκ, που δεν συναινεί ούτε στην ουσιαστική κατάπαυση του πυρός, ούτε στη λεγόμενη πολιτική διευθέτηση που προβλέπεται στη συμφωνία, η οποία αναφέρει τη δυνατότητα εκλογής τοπικών αρχών στις περιοχές του Ντονμπάς (Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ) που δεν ελέγχει η κυβέρνηση του Κιέβου.