25 Ιουν 2017

Ένα ξεχασμένο ναυάγιο, ένα γερμανικό έγκλημα και μια ανάλυση περί καπιταλισμού

 


Όταν ανοίξαμε το βιβλίο "Ναυάγια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στη Μεσόγειο", ένα όνομα ξεχώρισε αμέσως: "ΟΡΙΑ" και δικαίως, αφού το ναυάγιο του Νορβηγικού πλοίου αυτού, έχει καταγραφεί  σήμερα ως η μεγαλύτερη απώλεια ανθρώπινων ζωών στη Μεσόγειο, αλλά και ως η 4η μεγαλύτερη ναυτική τραγωδία του Δευτέρου Παγκοσμίου. Ανάμεσα στις σελίδες, ακολουθούν και άλλα ναυάγια, που δεν φτάνουν βεβαίως τις 4223 ψυχές, εκ των οποίων 4046 Ιταλοί αιχμάλωτοι των Γερμανών που στέλνονταν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. 
Το βιβλίο του Ακροναυπλιώτη αντιστασιακού Γιάννη Μανούσακα "Σαράντα μέρες στην Κέρκυρα", μας ταξιδεύει στην ίδια εποχή, αρκετά βορειότερα. Στο νησί των Φαιάκων το 1943. 
Ο Μανούσακας αφηγείται την απόδραση 650 κομμουνιστών κρατουμένων από το Λαζαρέτο της Κέρκυρας, όπου κρατούνταν από τις Ιταλικές αρχές, και την περιπέτειά τους μέχρι να διεκπεραιωθούν στην Αλβανία κι από εκεί στην Ελεύθερη Ελλάδα. Η περιπέτειά τους ξεκινά με τη συνθηκολόγηση  της Ιταλίας και την απελευθέρωσή τους από την Ιταλική φρουρά του νησιού που δεν τάχθηκε με το κράτους του Σαλό του Μουσολίνι. 
Οι Ιταλοί ήρθαν σε επαφή με το τοπικό ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ, αλλά και με παράγοντες της αστικής τάξης του νησιού, προκειμένου να συμφωνήσουν σε ένα κοινό σχέδιο δράσης, δεδομένου ότι οι Γερμανοί σύντομα θα επιχειρούσαν να καταλάβουν το νησί. 
Το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ, πρότειναν να εκκαθαριστεί το Ιταλικό στράτευμα από τους φασίστες, να μοιραστούν όπλα στο λαό και μαζί, Ιταλοί και Έλληνες να κάνουν την Κέρκυρα φρούριο ενάντια στο φασισμό. Η αστική τάξη του νησιού διαφωνούσε, φοβούμενη την ισχύ του ΕΑΜ. Οι Ιταλοί επέλεξαν την αδράνεια προς μεγάλη τους συμφορά. Μερικές ημέρες μετά, τα Γερμανικά στούκας ισοπέδωσαν την πόλη της Κέρκυρας και με μια απόβαση- αστραπή το νησί πέρασε στα χέρια των Γερμανών. Οι Ιταλοί ήταν πια αιχμάλωτοί τους. Ελάχιστοι κατέφυγαν στον τοπικό ΕΛΑΣ, που τους πέρασε με τον οπλισμό τους στην ηπειρωτική Ελλάδα. 
Παράλληλα, ο Γιάννης Μανούσακας κι οι άλλοι Ακροναυπλιώτες σκορπισμένοι σε ομάδες των 10 σε όλο το νησί, με την φροντίδα του ΕΑΜ και του Κερκυραϊκού λαού, προσπαθούν να βρουν τρόπο να περάσουν κι αυτοί στην κεντρική Ελλάδα. Ο Γιάννης Μανούσακας έμεινε μέσα στην πόλη της Κέρκυρας, στο σπίτι κάποιου μέλους του ΕΑΜ κι είδε με το ίδια του τα μάτια τον χαμό των Ιταλών στρατιωτών. 7000 ή 8000 Ιταλοί στρατιώτες κρατούνταν σε συνθήκες πείνας στο αεροδρόμιο της Κέρκυρας. 
Οι Γερμανική διοίκηση του νησιού έπρεπε να δώσει σύντομα μια λύση. Κι έδωσε την εξής: Αποστολή στα στρατόπεδα συγκέντρωσης...
Για τη συνέχεια της ιστορίας μας ας ακολουθήσουμε την αφήγηση του Μανούσακα:
"Λίγες μέρες μετά βρέθηκα στη συνοικία του Μαντουκιού με μια από τις κόρες του Κώστα που με φιλοξενούσε- τη Σπυριδούλα. Ήταν ένα πρωινό μιας πολύ λαμπερής μέρας. Οι λοξές ηλιαχτίδες παιζογελούσαν στην κατάμπλαβη θάλασσα με μιαν υποψία κυματάκια που σιγοψιθύριζαν αφήνοντας τον αφρό τους. Τα δέντρα έριχναν τα κίτρινα φύλλα τους με το στερνό χαραχτηριστικό τους άρωμα. Ένα βαπόρι ήταν δεμένο στις αγγουρές του, ανοιχτά στον κόλπο της Κέρκυρας και δυο βενζινόπλοια κουβάλαγαν Ιταλούς αιχμαλώτους. 

Πάνω στο κατάστρωμα ήταν στοιβαγμένοι χιλιάδες κι ένα βουητό αγωνίας έφτανε ως την ξηρά. Ξαφνικά βρόντηξαν τ' αντιαεροπορικά πυροβόλα και στον καθαρό ουρανό φάνηκαν σκουρογάλαζα συννεφάκια κι ανάμεσά τους έξι αεροπλάνα, ελαφρά σαν τα πούπουλα, που φέρνοντας μικρούς κύκλους χαμήλωναν, ξέφευγαν τα βλήματα και παίρνανε το στόχο τους. Το ένα άφησε το γυαλιστερό μετάλλινο εφεδρικό ντεπόζιτο της βενζίνας του, που 'χε αδειάσει να πέσει στη θάλασσα κι έτσι πιο ελαφρό κι ευκίνητο χύθηκε σα γεράκι και πέφτοντας χαμηλά σκόπευσε το πλοίο. 

Οι μπόμπες έπεσαν λοξά στο στόχο. Δυο χώθηκαν μέσα στη μάζα των αιχμαλώτων στο ένα βενζινόπλοιο και μέσα απ' τους καπνούς, τον κρότο και τη φωτιά τινάχτηκαν ανθρώπινα κορμιά, χέρια, πόδια και κεφάλια, κατάρτια και μαδέρια αψηλά, πετάχτηκαν στη θάλασσα και το βενζινόπλοιο χάθηκε. Οι άλλες μπόμπες μπήχτηκαν στο κορμί του πλοίου πάνω στους αιχμαλώτους και μια το βάρεσε στα ύφαλα ανοίγοντας μια τρύπα όπως το στόμα μιας σπηλιάς κι η θάλασσα μ' αμάχη ορμούσε μέσα του. Και κατά τον ίδιο επιδέξιο τρόπο χαμήλωσαν και τ' άλλα αεροπλάνα κι έτσι λοξά και εύστοχα χτυπούσαν τη ράχη και τα πλευρά του δεμένου πλοίου, γεμίζοντάς το τρύπες, σκοτώνοντας τους ανθρώπους, τους στοιβαγμένους στ' αμπάρια και στην κουβέρτα, όπου τους αποτέλειωναν η φωτιά κι οι πνιγερές κάπνες. 

Κι η θάλασσα ορμούσε στο κουφάρι, σαν να 'θελε να δώσει τη χαριστική βολή, σαν να γύρευε λες κι εκείνη να δώσει τέλος στο δράμα και στην αγωνία των χιλιάδων δύστυχων ανθρώπων. Μέσα από 'κείνη η φωτιά, τους καπνούς και τις εκρήξεις έφτανε στο μουράγιο ένα πνιγμένο βουητό από ανθρώπινη απόγνωση, που αδύνατο στο κοντύλι, στο χαρτί κι αυτόν που τα κρατεί να τη δώσει στο ελάχιστο. 

Σε δυο λεπτά γίναν τούτα όλα. Τ' αεροπλάνα πιο ελαφρά έφευγαν μεσ' απ' τα γαλάζια σύννεφα και τους γκρίζους καπνούς που άφηναν σκάζοντας τα βλήματα. Μερικοί βαρκάρηδες ανασηκώνοντας τα κεφάλια τους τα τήραγαν αηδιασμένοι. Ένας σήκωσε τα χέρια του και τα μούτζωσε "Να κερατάδες άναντροι"."


Τα αεροπλάνα ήταν προφανώς συμμαχικά κι όπως εύστοχα παρατήρησε ο Μανούσακας, δεν φάνηκαν όταν οι Κερκυραίοι κι οι Ιταλοί μάχονταν για τη σωτηρία του νησιού. Ούτε όταν τα στούκας άφησαν την Κέρκυρα "κρανίου τόπο". 
Πρόκειται για μια απώλεια ψυχών σχεδόν διπλάσια από το ναυάγιο του "ΟΡΙΑ", ξεχασμένη κι άγνωστη, χαμένη κάπου στα κατάστιχα του μεγάλου σφαγείου που λέγεται Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Ψάξαμε αρκετά για περισσότερα στοιχεία σχετικά με τα πλοία και το ναυάγιο, χωρίς αποτέλεσμα. Όμως όπως αποδείχθηκε από το παρακάτω βίντεο, το ναυάγιο υπάρχει, εκεί κάπου έξω από το λιμάνι της Κέρκυρας ανάμεσα σε μπάζα και παλιοσίδερα. 
Στις παρακάτω φωτογραφίες από το βίντεο αναγνωρίζουμε ιταλικά κράνη, δεκάδες σφαίρες, οστά κι ένα Ιταλικό παράσημο ή έμβλημα στολής.




Πηγή των παραπάνω εικόνων: Morgan Corfu.
Το δράμα όμως των Ιταλών αιχμαλώτων δεν είχε ακόμα ολοκληρωθεί...
"Φτάνοντας στο σπίτι άφησα τη Σπυριδούλα και τράβηξα προς το λιμάνι. Εκεί ακουγόταν από λίγη ώρα να δουλεύουν ασταμάτητα αυτόματα όπλα. Πήγα να βγω κατά το μουράγιο, προχωρώντας με προφύλαξη από ένα στενό σοκάκι, μα ένας Κερκυραίος μπήκε ξαφνικά μπροστά μου. "Τράβα πίσω! Δεν κάνει να φαίνεσαι εσύ! Τι θα δεις; Τους Ιταλούς σκοτώνουν οι Γερμανοί. Αυτό είναι." Δεν τον γνώριζα τον άνθρωπο μα υπάκουσα. Σαν έφτασα κατά το κέντρο της πόλης μετάνιωσα. Ξαναγύρισα και πηγαίνοντας από άλλο στενό αντίκρισα ένα κομμάτι κοκκινωπή θάλασσα πηγμένη από κορμιά, άλλα ακίνητα, άλλα να παλεύουν απελπισμένα και τ' αυτόματα απ' τη στεριά να τα βαράνε. Μα στο λεφτό, ένας Κερκυραίος πάλι που έτρεχε τρομαγμένος μ' έπιασε από το μπράτσο. "Τράβα πίσω! Δεν κάνει να φαίνεσαι. Τι θα δεις; Όσοι Ιταλοί κολυμπάνε τους τελειώνουν οι Γερμανοί! Τράβα στο σπίτι που μένεις και μη βγαίνεις σήμερα. Υπάκουσα πάλι με μιαν άβουλη υπακουή, τράβηξα στο σπίτι κι ανεβαίνοντας στο δωμάτιό μου, που ήταν ο πέμπτος όροφος του σπιτιού, έριξα μια ματιά απ' το παραθύρι. Μια ομάδα Γερμανοί σκούπιζαν, άλειφαν με λίπος και χάιδευαν ένα πολύδυμο αντιαεροπορικό που άχνιζε ακόμα."
Κι αργότερα ο Γιάννης Μανούσακας θα μάθει και για ακόμα ένα αποτρόπαιο έγκλημα των Γερμανών...
"Nα σου πω κι ένα άλλο έγκλημα σύντροφε, εξακολούθησε ο γέρος, μια που δεν αποκρινόμουνα. Οι Γερμανοί, τα σκυλιά, το κάμανε αυτό το έγκλημα. Κάθε πρωί, χαράματα-χαράματα, πολλοί Κερκυραίοι γλαρώνουνε τη θάλασσα και μόλις δούνε κάτι να μαυρίζει πάνω της, ρίχνονται. Όποιος προλάβει, αρπάει το "πράμα". Το τραβάει έξω στην αμμουδιά κι αρχίζει τη "δουλειά". Είναι ένας σάκος το λοιπόν κι έχει μέσα έναν Ιταλό αξιωματικό. Τον πιάνει ένας, τονε γδύνει από τα πόδια ως την κορφή, πηγαίνει ρούχα και εσώρουχα στη γυναίκα του. Τα πλένει, τα σιδερώνει, γυαλίζει αυτός τις μπότες, ύστερα γραμμή για την Ήπειρο και τ' αλλάζει με καλαμπόκι... Οι Γερμανοί σύντροφε, φόρτωσαν τους Ιταλούς δημοκρατικούς αξιωματικούς σε καΐκια, για να τους περάσουν στην Ήπειρο- έτσι νόμιζε ο κόσμος- μα μεσοπέλαγα τους πέρασαν από ένα σακί του καθενούς. Το δέσαν από πάνω και τους φουντάρισαν στη θάλασσα. Τώρα τους κουβαλάει κατά δω το κύμα. 

Αφήσανε ζωντανούς τους φασίστες αξιωματικούς, μα μόνο για να τους μισάει ο κόσμος περισσότερο κι από τους ίδιους τους Γερμανούς. Μα για πόσο ακόμα; Θα τους σκοτώσουνε κι αυτούς- καλά θα τους κάνουν. Να ξεβρομίσει κι η Κέρκυρα απ' τους πεμπτοφαλαγγίτες φασίστες. Άχρηστα πράματα. Προδώσανε τους φαντάρους πατριώτες τους."
Το παραπάνω υλικό στοιχειοθετεί μια τραγωδία. Ένα έγκλημα. 7000 με 8000 νεκρούς σε ένα περιστατικό που δίκαια θα έπρεπε να κατέχει ισότιμη θέση με το "ΟΡΙΑ", παραμένει άγνωστο όμως και ξεχασμένο στα παλιά βιβλία της Ιστορίας. 
Κι ο Γιάννης Μανούσακας, που αργότερα πέρασε στην Αλβανία και σώθηκε με την ομάδα του από αδερφωμένους Αλβανούς και Έλληνες παρτιζάνους, αφήνει τη διήγησή του με τούτη εδώ τη σκέψη:
"Χωρίς άλλο. Αν δεν είχα μάθει και δεν είχα ζήσει τα έργα της γέρικης κοινωνίας του καπιταλισμού, με τον ιμπεριαλισμό και το φασισμό της, την αποικιοκρατία, τις σφαγές και τη φωτιά, αν δεν τους είχα παρακολουθήσει να στέλνουνε στο χαμό χιλιάδες, εκατομμύρια μαύρους, άσπρους, κίτρινους, ερυθρούς ανθρώπους πάνω στη γη, για να τους αρπάξουν τη γη τους, για να τους περνάνε το ζυγό της δουλείας και της εκμετάλλευσης, έπρεπε κείνη τη στιγμή ν' αρχίσω να αμφιβάλλω για το γένος των ανθρώπων. Μα με τα λίγε εκείνα που 'ξερα απ' την Ιστορία και με τα τόσα που στα χρόνια τα δικά μας είχανε γίνει, μπορούσα πια να ξεχωρίζω τον "άνθρωπο" που με το έργο του αυτό δεν έχει πια καμιά διαφορά από το θεριό της ζούγκλας.

Έρχονται στο μυαλό οι Αμερικάνοι μπίσνεσμεν, που όλο γεμίζουν τις αποθήκες τους σύνεργα θανάτου. Και σκέπτομαι τη θεωρία που βγάλανε, σα δεν μπορούσαν και δε θέλανε να τα ξοδεύουνε σκοτώνοντας τους Γερμανούς στα πεδία των μαχών γυρεύοντας ωστόσο να διώξουνε οπωσδήποτε το εμπόρευμα για να μαζέψουνε στα ταμεία τους το χρυσάφι του κόσμου: Για να νικήσουν, είπανε, στα μέτωπα, έπρεπε να σκοτώσουν πρώτα τους εργάτες του εχθρού που δουλεύουν για τον πόλεμο, να χαλάσουν τις συνοικίες που κατοικούσαν, σκοτώνοντας αδιάφορα και τα νήπια και τους γέρους. Από την ίδια τούτη λογική έβγαινε σωστό και ηθικό να ξεκάνουνε κι εφτά χιλιάδες Ιταλούς αιχμαλώτους, κι ας ήταν τώρα η χώρα τους συμμαχική, για να μη χρησιμεψουν στον αντίπαλο στις γεωργίες και στα εργοστάσια.

Βάρβαρη λογική κι απάνθρωπη, που την καλλιέργησαν τότε για να φτάσουνε σε λίγο στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι και για να φοβερίζουν, τόσα χρόνια ύστερα απ' την ανθρωποσφαγή την ανθρωπότητα όλη μ' ένα καινούργιο ασύλληπτο όλεθρο, τον όλεθρο του ατομικού και του πυρηνικού χαλασμού."

Κοιτώντας πίσω από ορισμένα εγκληματικά χτυπήματα στη Βρετανία



Στρατός και αστυνομία περιπολούν μαζί στους δρόμους του Λονδίνου, μετά τις τελευταίες δολοφονικές επιθέσεις από οπαδούς του λεγόμενου «Ισλαμικού Κράτους»
Copyright 2017 The Associated
Στρατός και αστυνομία περιπολούν μαζί στους δρόμους του Λονδίνου, μετά τις τελευταίες δολοφονικές επιθέσεις από οπαδούς του λεγόμενου «Ισλαμικού Κράτους»
Στο φόντο των εγκληματικών χτυπημάτων στις πόλεις του Μάντσεστερ και του Λονδίνου κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου στη Μεγάλη Βρετανία, άνοιξε μια περιορισμένη μεν, αλλά ενδιαφέρουσα συζήτηση για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική «ασφάλειας» που έχει ακολουθήσει το βρετανικό κράτος τα τελευταία χρόνια.
Η ηγεσία του Εργατικού Κόμματος προσπάθησε να αξιοποιήσει αυτά τα γεγονότα για την ενίσχυση της εκλογικής του συσπείρωσης, υποστηρίζοντας ότι η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης του Συντηρητικού Κόμματος στη Μέση Ανατολή και αλλού έχει διαμορφώσει το έδαφος για την ανάπτυξη «ισλαμικού ριζοσπαστισμού» και πρέπει να αναθεωρηθεί. Η ηγεσία του Εργατικού Κόμματος πρότεινε, όπως ανέφερε, μια πιο «έξυπνη» εξωτερική πολιτική, στηριζόμενη σε πολιτικά - διπλωματικά μέσα, πάντα μέσα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, της ιμπεριαλιστικής ευρωατλαντικής συμμαχίας.
Ταυτόχρονα, εκμεταλλεύτηκε φωνές από τους κόλπους της αστυνομίας ενάντια στις περικοπές που είχε κάνει η κυβέρνηση των Συντηρητικών, με αποτέλεσμα - όπως λέγεται - την απώλεια αρκετών χιλιάδων θέσεων στο συγκεκριμένο σώμα. Οι Εργατικοί ισχυρίζονται ότι ο μειωμένος αριθμός αστυνομικών ήταν ένας παράγοντας που οδήγησε στη μη αποτροπή και την αποτελεσματικότητα της εγκληματικής επίθεσης και υποσχέθηκαν γενναίες πρόσθετες δαπάνες και προσλήψεις στην αστυνομία, αν εκλεγούν.
Ακόμα, ορισμένοι δημοσιογράφοι, κατά κύριο λόγο από το χώρο της λεγόμενης «κεντροαριστεράς», άνοιξαν μια συζήτηση για τα πεπραγμένα της πρωθυπουργού, όταν ήταν στο υπουργείο Εσωτερικών και είχε δώσει εντολή, το 2011, να αρθούν οι περιορισμοί σε «ισλαμιστές», όπως ο Σαλμάν Αμπέντι (που πραγματοποίησε την επίθεση στο Μάντσεστερ), για να πάνε στη Λιβύη και να πολεμήσουν ενάντια στην κυβέρνηση του Καντάφι. Συγκεκριμένα, έγινε λόγος για διευκολύνσεις και βοήθεια από τις μυστικές υπηρεσίες - την MI6.
Τέτοιες αντιπαραθέσεις εκφράζουν αντιθέσεις μέσα στην αστική τάξη της Βρετανίας για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, που έχουν εκδηλωθεί έντονα και στο παρελθόν. Ας θυμηθούμε την αντίθεση στον πόλεμο στο Ιράκ το 2003, που εκφράστηκε σε όλα τα αστικά κόμματα, σε μερίδες των ΜΜΕ, ακόμα και στο στρατό. Και το 2013, ο τότε πρωθυπουργός, Ντ. Κάμερον, δεν μπόρεσε να περάσει από τη Βουλή έγκριση για στρατιωτικό χτύπημα στη Συρία.
Αυτό που «ξεχνάνε» οι Εργατικοί, και οι προσκείμενοι σε αυτούς δημοσιογράφοι, είναι ότι ο βρετανικός ιμπεριαλισμός, τόσο με κυβερνήσεις Συντηρητικών, όσο και με κυβερνήσεις Εργατικών, ανέκαθεν στήριζε και αξιοποιούσε ομάδες παρακρατικών τρομοκρατών, διαφόρων αντιδραστικών μηχανισμών, για να προωθήσει τα συμφέροντα των μονοπωλίων του, για να τσακίσει τα απελευθερωτικά και εργατικά κινήματα σε πολλές περιοχές του πλανήτη, ανάλογα με τις κάθε φορά στοχεύσεις. Πρόκειται για μια μακρά αιματοβαμμένη ιστορία...
Η περίπτωση του Σαλμάν Αμπέντι
Υπ' αυτό το πρίσμα μπορεί να εξεταστεί η ενδιαφέρουσα περίπτωση του Σαλμάν Αμπέντι, ο οποίος, σε ηλικία 16 χρόνων, φέρεται να είχε συμμετάσχει σε επιχείρηση ενάντια στην κυβέρνηση Καντάφι το 20111. Μαζί με τον πατέρα του, τον Ραμαντάν, εντάχθηκε στην «Ισλαμική Μαχητική Ομάδα της Λιβύης» (LIFG). Ο Ραμαντάν ήταν μέλος των μυστικών υπηρεσιών της Λιβύης μέχρι το 1991, όταν αυτομόλησε στη Σαουδική Αραβία. Μετακόμισε στη Βρετανία το 1992, όπου συμμετείχε σε ένα δίκτυο ισλαμικών οργανώσεων, που αντιτάχθηκαν στην κυβέρνηση της Λιβύης. Από το 1994 συμμετέχει στο LIFG2.
Το LIFG ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 από τζιχαντιστές, στηριζόμενο από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας, που είχαν πολεμήσει τη δεκαετία του 1980 ενάντια στην κυβέρνηση του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος στο Αφγανιστάν. Ανέπτυξε δράση κατά κύριο λόγο στην Ανατολική Λιβύη, συμμετέχοντας σε βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία3 και το Φλεβάρη του 1996 οργάνωσε απόπειρα δολοφονίας του Καντάφι στην πόλη Σύρτη.
Ο πρώην πράκτορας της MI6, Ντέιβιντ Σάιλερ, σε αρθρογραφία και στη δίκη του, επιβεβαίωσε τη στήριξη που παρείχε η βρετανική κυβέρνηση σε αυτήν την ομάδα και στην απόπειρα ανατροπής του Καντάφι4. Το 1998, σε ντοκιμαντέρ του BBC, εκπρόσωποι της βρετανικής κυβέρνησης υποστήριξαν ότι η απόπειρα ήταν έργο ορισμένων αξιωματικών της MI6, δίχως την επίσημη έγκριση της κυβέρνησης, παρά το γεγονός ότι ο τότε υπουργός Εξωτερικών, από το Εργατικό Κόμμα, Ρόμπιν Κουκ, είχε προηγουμένως απορρίψει τις καταγγελίες ως «καθαρή φαντασία»5.
Το 2009, η κυβέρνηση του Εργατικού Κόμματος6προχώρησε στην άρση των εντολών που απαγόρευαν τα ταξίδια στο εξωτερικό μελών του LIFG, ξεπερνώντας τις σχετικές κατευθύνσεις του υπουργείου Εσωτερικών περί απαγόρευσης ή περιορισμού της μετακίνησης στο εξωτερικό ατόμων που είναι ύποπτα για «τρομοκρατική δράση».
Το γεγονός αυτό πήρε πιο σοβαρές διαστάσεις το 2011, όταν μέλη της ομάδας αφέθηκαν από την υπουργό Εσωτερικών, την Τερέζα Μέι, να ταξιδέψουν στη Λιβύη. Υπάρχουν και αναφορές στον Τύπο ότι όχι μόνο αφέθηκαν, αλλά διευκολύνθηκαν και ενθαρρύνθηκαν να πάνε στη Λιβύη για να ανατρέψουν την τότε κυβέρνηση7 και ότι η Βρετανία, μαζί με το Κατάρ, χρηματοδότησε, εξόπλισε και παρείχε στρατιωτική εκπαίδευση στο LIFG8.
Σε αυτήν την ιστορία πρέπει να συνυπολογίζεται και η ενδιαφέρουσα περίπτωση του Mοαζάμ Μπεγκ, πρώην φυλακισμένου στο στρατόπεδο του Γκουαντάναμο, ο οποίος το 2014 συλλαμβάνεται και πάλι από τις βρετανικές αρχές για συμμετοχή σε «κέντρα εκπαίδευσης για τρομοκράτες» στη Συρία. Οι κατηγορίες απορρίφθηκαν όταν η MI5 ενημέρωσε τον εισαγγελέα ότι τα ταξίδια του Μπεγκ ήταν σε γνώση της και είχαν και την «έγκρισή της». Η αστυνομία τον απελευθέρωσε, ανακοινώνοντας ότι με βάση τα νέα στοιχεία ο Mοαζάμ Μπεγκ ήταν «αθώος»9.
Η κορυφή του παγόβουνου...
Και από αυτήν την ελάχιστη «κορυφή του παγόβουνου» συμπεραίνεται ότι η δράση τέτοιων ομάδων έχει διαχρονικά προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στη Βρετανία και σε άλλες καπιταλιστικές χώρες, όχι μόνο για την προώθηση των συμφερόντων τους στο εξωτερικό, αλλά και για την τρομοκράτηση των εργαζομένων και την ενίσχυση κατασταλτικών μηχανισμών στο εσωτερικό (βλέπε τη συζήτηση για την ανάγκη αναβάθμισης της «συλλογής πληροφοριών» και της πιο έντονης αστυνομικής παρουσίας στους δρόμους των βρετανικών πόλεων τις τελευταίες μέρες στον αστικό Τύπο και σε όλα τα αστικά κόμματα).
Επιβεβαιώνεται η εκτίμηση που διατυπώνεται στις Θέσεις του 20ού Συνεδρίου του ΚΚΕ ότι «η δράση των λεγόμενων "ισλαμικών τρομοκρατικών" ομάδων αποτελεί συστατικό στοιχείο του ιμπεριαλιστικού πολέμου στον 21ο αιώνα. Και αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το σε ποιο βαθμό η δραστηριότητα τέτοιων οργανώσεων διαμορφώνεται κάτω από τη στήριξη ή ανοχή ιμπεριαλιστικών κέντρων ή εκδηλώνεται ως στοιχείο αυτονόμησης αυτών των δυνάμεων από τα όποια ισχυρά κέντρα τούς ενίσχυσαν στο παρελθόν (...) Η δράση αυτών των οργανώσεων αξιοποιείται και για την ενίσχυση των κατασταλτικών μηχανισμών μιας σειράς αστικών κρατών, αλλά και για την ιδεολογική προετοιμασία των εργαζομένων ενόψει ενδεχόμενης εμπλοκής των χωρών τους σε νέες ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις στο όνομα της καταπολέμησης της "τρομοκρατίας"».
Παραπομπές
1. http://www.bbc.com/news/uk-40019135
2. http://www.dailymail.co.uk/news/article-4539462/Jihadi-family-police-warnings-Manchester-bomber.htmlhttp://www.bbc.com/news/uk-england-manchester-40037830 https://www.theguardian.com/uk-news/2017/may/26/salman-abedi-manchester-arena-attack-partying-suicide-bomber? -
3. http://markcurtis.info/2016/09/30/training-in-terrorism-britains-afghan-jihad/http://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/675#cite23http://edition.cnn.com/2009/WORLD/africa/11/09/libya.jihadi.code/
4. https://www.theguardian.com/politics/2002/nov/10/uk.davidshayler
5. https://anniemachon.ch/spies-lies-and-whistleblowers-the-gaddafi-plot-chapters http://www.independent.co.uk/news/cook-dismisses-gaddafi-plot-as-pure-fantasy-1170711.html
6. http://www.telegraph.co.uk/news/6564850/Terrorist-suspects-released-from-house-arrest-
7. http://www.middleeasteye.net/news/sorted-mi5-how-uk-government-sent-british-libyans-
8. http://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/675#note56http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/libya/8432788/Libya- Arab-states-urged-to-train-and-lead-rebels.html
http://data.parliament.uk/writtenevidence/committeeevidence.svc/evidencedocument/foreign-affairs-committee/libya-examination-of-intervention-and-collapse-and-the-uks-future-policy-options/oral/27184.html
https://www.theguardian.com/world/2011/mar/06/liam-fox-sas-unit-libya
9. http://www.belfasttelegraph.co.uk/news/uk/mi5-gave-green-light-to-moazzam-begg-trip-to-syria-30636910.html

Κ. Π.

Νέοι εξωπλανήτες στην κατοικήσιμη ζώνη, πληρέστερη κατανόηση της κατανομής τους





Κατάλογο με 219 νέους εξωπλανήτες, 10 από τους οποίους έχουν μέγεθος παρόμοιο με της Γης και βρίσκονται στην κατοικήσιμη ζώνη γύρω από το άστρο τους, γνωστοποίησε η NASA σε συνέντευξη Τύπου πριν από λίγες μέρες. Η κατοικήσιμη ζώνη είναι εκείνη η περιοχή τροχιών όπου οι θερμοκρασίες επιτρέπουν την ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή πάνω σε έναν πλανήτη με στερεή επιφάνεια. Σε κάθε πλανητικό σύστημα, η κατοικήσιμη ζώνη βρίσκεται σε διαφορετική απόσταση από το άστρο του συστήματος, ανάλογα με το πόσο λαμπρό και μεγάλο είναι αυτό το άστρο. Τα νέα στοιχεία αναμένεται να επηρεάσουν τις επιστημονικές εκτιμήσεις για την ποσοστιαία κατανομή των διαφόρων τύπων εξωπλανητών στο Γαλαξία και τον τρόπο που σχηματίζονται οι πλανήτες.
Ο κατάλογος που περιλαμβάνει τους νέους εξωπλανήτες βασίστηκε σε στοιχεία που προέρχονται από την πρώτη περίοδο λειτουργίας του διαστημικού τηλεσκοπίου «Κέπλερ» (2011 - 2014), όταν εξέταζε πιθανούς στόχους σε μια περιοχή του αστερισμού του Κύκνου. Το «Κέπλερ» χρησιμοποιεί τη μέθοδο φωτομετρικής ανίχνευσης της διάβασης ενός πλανήτη μπροστά από το άστρο του, που προκαλεί μια ελάχιστη περιοδική μείωση της φωτεινότητάς του, εφόσον τυχαίνει βέβαια η ευθεία άστρου - Γης να βρίσκεται πάνω στο επίπεδο περιφοράς του εξωπλανήτη. Με τη δημοσίευση του αναθεωρημένου καταλόγου από την πρώτη περίοδο λειτουργίας του «Κέπλερ», που είναι και ο τελικός γι' αυτό το κομμάτι του ουρανού, το διαστημικό τηλεσκόπιο έχει εντοπίσει συνολικά 4.034 υποψήφιους εξωπλανήτες, από τους οποίους επιβεβαιώθηκαν οι 2.335. Ανάμεσά τους 50 υποψήφιοι εξωπλανήτες μεγέθους παρόμοιου με της Γης, που βρίσκονται στην κατοικήσιμη ζώνη, από τους οποίους επιβεβαιώθηκαν οι 30.
Τα δεδομένα από το «Κέπλερ» δείχνουν την ύπαρξη δύο βασικών κατηγοριών μικρών πλανητών. Η μία είναι αυτή των πετρωδών πλανητών με μέγεθος ανάλογο ή λίγο μεγαλύτερο της Γης και η δεύτερη των αεριωδών πλανητών με μέγεθος μικρότερο του Ποσειδώνα. Ελάχιστοι μικροί πλανήτες βρέθηκαν στην ενδιάμεση περιοχή μεγεθών. Η επιστημονική ομάδα που επανεπεξεργάστηκε τα στοιχεία, χρησιμοποίησε το επίγειο τηλεσκόπιο του αστεροσκοπείου Κεκ στη Χαβάη, για να μετρήσει το μέγεθος 1.300 άστρων στο πεδίο εξέτασης του «Κέπλερ», ώστε να προσδιορίσει με εξαιρετική ακρίβεια την ακτίνα 2.000 εξωπλανητών του καταλόγου. Οι επιστήμονες παρομοιάζουν την κατάταξη των εξωπλανητών στην οποία κατέληξαν σαν ανάλογη με τη φάση κατανόησης από τους βιολόγους ότι τα θηλαστικά και τα ερπετά ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους στο «δέντρο της ζωής».
Φαίνεται ότι οι φυσικές διεργασίες οδηγούν τελικά τους μικρότερους από τους πρωτοπλανήτες ενός νέου συστήματος να σχηματίσουν πλανήτες που είναι μέχρι 75% μεγαλύτεροι από τη Γη. Για λόγους που οι επιστήμονες ακόμη δεν κατανοούν, περίπου οι μισοί από αυτούς τους πλανήτες συγκρατούν ποσότητες υδρογόνου και ηλίου του πρωτοπλανητικού δίσκου, αυξάνοντας σημαντικά το μέγεθός τους, μεταπηδώντας στην ομάδα των πλανητών που έχουν μέγεθος ανάλογο με του Ποσειδώνα. Φυσικά, οι μεγαλύτεροι από τους πρωτοπλανήτες μετατρέπονται σε αεριώδεις γίγαντες, όπως ο Κρόνος και ο Δίας. Συνολικά από τους γνωστούς εξωπλανήτες που γνωρίζουμε έως τώρα στον γαλαξία μας, περίπου οι μισοί είτε δεν έχουν επιφάνεια (είναι αεριώδεις), είτε η επιφάνειά τους βρίσκεται κάτω από μια πυκνή ατμόσφαιρα με μεγάλες πιέσεις, περιβάλλον όχι φιλικό προς τη ζωή.
Η NASA ανακοίνωσε ότι τα στοιχεία που έδωσε το «Κέπλερ» θα αξιοποιηθούν για επόμενες αποστολές με στόχο την απευθείας παρατήρηση ενός πλανήτη παρόμοιου με τη Γη. Το «Κέπλερ» συνεχίζει στη δεύτερη φάση της αποστολής του, παρατηρώντας διάφορα ενδιαφέροντα αστρονομικά αντικείμενα που βρίσκονται στο επίπεδο της εκλειπτικής (της διαδρομής του ήλιου στον ουρανό), από μακρινά αστρικά σμήνη, μέχρι πλανητικά συστήματα όπως το TRAPPIST-1, που περιλαμβάνει 7 γαιόμορφους πλανήτες και βρίσκεται αρκετά κοντά στη Γη.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: www.nasa.gov

Μεγάλες «μπίζνες» με τα σκουπίδια


Τεράστια κονδύλια διοχετεύονται σε ιδιωτικές εταιρείες, παράλληλα με την επιβολή νέων τελών και φόρων που θα επιβαρύνουν τα εργατικά - λαϊκά στρώματα



Τεράστια φάμπρικα κερδοφορίας για τους μονοπωλιακούς ομίλους έχει ανοίξει η διαχείριση απορριμμάτων σε ολόκληρη τη χώρα βάσει της πολιτικής διαχείρισης που έχουν χαράξει όλες οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις και συνεχίζει φυσικά η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ. Βασικό σημείο αυτής της πολιτικής αποτελούν η καταρχήν περαιτέρω επιβάρυνση του λαϊκού εισοδήματος από το κόστος διαχείρισης των απορριμμάτων, με σκοπό την ενίσχυση της κερδοφορίας των εταιρειών που εμπλέκονται άμεσα στις σχετικές μπίζνες, η τροφοδοσία με φτηνές πρώτες ύλες αλλά και με «εναλλακτικά καύσιμα» βιομηχανιών και ενεργοβόρων επιχειρήσεων, όπως τσιμεντοβιομηχανίες, μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κ.ά.

Μετά τη δημοσίευση του Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων της σημερινής κυβέρνησης έχουν τεθεί οι άξονες για τον «εκσυγχρονισμό» του πλαισίου διαχείρισης των αποβλήτων για την εξυπηρέτηση των παραπάνω στόχων και ήδη έχουν ολοκληρωθεί τα 13 Περιφερειακά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ).
Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις με τους συμβασιούχους στους δήμους και την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κάτι που θα οδηγήσει σε μαζικές απολύσεις εργαζομένων και στον τομέα της καθαριότητας, «ανοίγουν» το δρόμο για εμπλοκή μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και στον τομέα της αποκομιδής και διάθεσης των απορριμμάτων.
Το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή σε Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια και με τη γενικότερη δράση που αναπτύσσουν οι Οργανώσεις του έχει αναδείξει τις βασικές επιδιώξεις του κεφαλαίου και των κομμάτων του. Ετσι, επισημαίνει ότι βασική στόχευση του σχεδιασμού διαχείρισης των απορριμμάτων είναι η μεγαλύτερη, σε βάθος και σε έκταση, εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση του τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων. Παράλληλα, η επιβάρυνση των λαϊκών νοικοκυριών με το κόστος, η πιο στυγνή εκμετάλλευση των εργαζομένων του κλάδου και βεβαίως η παραπέρα υποβάθμιση του περιβάλλοντος.
Πακτωλός κονδυλίων στο ιδιωτικό κεφάλαιο
Φυσικά, η κυβέρνηση έχει φροντίσει να εξασφαλίσει πολύ υψηλή χρηματοδότηση για τους μονοπωλιακούς ομίλους που θα εμπλακούν στη διαχείριση των απορριμμάτων. Ετσι, το ΕΣΠΑ 2014 - 2020 θέτει ως προτεραιότητα τη χρηματοδότηση έργων διαχείρισης αποβλήτων και χρηματοδοτεί αδρά τους ιδιώτες που θα εμπλακούν σε αυτά. Για τη διαχείριση οικιακών αποβλήτων (συμπεριλαμβάνονται μέτρα ελαχιστοποίησης, διαλογής, ανακύκλωσης), το ύψος της χρηματοδοτικής συνδρομής από την ΕΕ φτάνει τα 102.000.000 ευρώ.
Ξεχωριστή χρηματοδότηση έχουν τα ΠΕΣΔΑ (στα οποία συμπεριλαμβάνονται μέτρα μηχανικής επεξεργασίας, θερμικής επεξεργασίας, αποτέφρωσης και υγειονομικής ταφής), όπου η χρηματοδοτική συνδρομή από την ΕΕ φτάνει τα 580.000.000 ευρώ. Για τη διαχείριση «Επικίνδυνων Αποβλήτων» και την περιβαλλοντική αποκατάσταση «Ρυπασμένων Χώρων» από Βιομηχανικά - Επικίνδυνα Απόβλητα έχουν δεσμευτεί κονδύλια συνολικού ύψους 45.000.000 ευρώ.
Επιπρόσθετα, προβλέπεται χρηματοδότηση δράσεων διαχείρισης αποβλήτων και από άλλο κοινοτικό ταμείο, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία», συνολικού ύψους 100 εκατ. ευρώ.
Ακόμη, ξεχωριστή χρηματοδότηση μπορεί να προέλθει από το λεγόμενο «Πράσινο Ταμείο» για την ενίσχυση επιχειρηματικής δράσης στην εφαρμογή συστημάτων και την προμήθεια εξοπλισμού για τη διαχείριση αστικών αποβλήτων (κάδοι, συστήματα υπόγειας αποθήκευσης κ.ά.). Προβλέπεται ακόμη και η χρηματοδότηση από άλλες πηγές, όπως η δανειοδότηση με κρατικές εγγυήσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή το κοινοτικό πρόγραμμα «LIFE», μέρος του οποίου μπορεί να ενισχύσει, χρηματοδοτικά, έργα ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων.
Επίσης, για την εξυπηρέτηση των στόχων του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων, πέραν των παραπάνω, αξιοποιούνται και άλλοι οικονομικοί πόροι που μπορούν να προέλθουν από ειδικούς περιβαλλοντικούς φόρους/τέλη, άλλης μορφής φορολογία, όπως της «διευρυμένης ευθύνης παραγωγού» ή του συστήματος «πληρώνω όσο πετάω».
Αξίζει να σταθούμε στα «πρόσθετα χρηματοδοτικά εργαλεία» καθώς αυτά συνιστούν στην πραγματικότητα πρόσθετα μέτρα αφαίμαξης του λαϊκού εισοδήματος. Ακόμη και ο πακτωλός «ζεστού» χρήματος που αναφέρθηκε προηγουμένως δεν αρκεί για τους ιδιώτες - εμπόρους σκουπιδιών. Ετσι, οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις φροντίζουν το κόστος της διαχείρισης απορριμμάτων να το φορτώνουν στις πλάτες της λαϊκής οικογένειας.
Πιο συγκεκριμένα, το σύστημα «Πληρώνω όσο Πετάω» εφαρμόζεται ήδη για τον υπολογισμό της εισφοράς του κάθε δήμου, η οποία χρεώνεται μέσω των δημοτικών τελών στους δημότες και με αυτόν τον τρόπο επί της ουσίας απαλλάσσονται οι μεγάλες επιχειρήσεις από το τεράστιο κόστος διαχείρισης των απορριμμάτων, καθώς αυτό επιμερίζεται στα λαϊκά νοικοκυριά. Το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων που εξέδωσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ προβλέπει την έκδοση κι ενός «οδηγού» για την εφαρμογή συστημάτων «ΠοΠ» για την εξειδίκευση των μοντέλων φορολογίας των λαϊκών στρωμάτων, καθιστώντας την έτσι όσο γίνεται περισσότερο αποτελεσματική.
Προβλέπεται ακόμη η επιβολή του «τέλους ταφής», το οποίο έχει ήδη θεσμοθετηθεί με τον Ν.4042/2012, αν και έχει λάβει αναστολή μέχρι το τέλος του έτους. Το «χαράτσι» που αφορά και τους δήμους για τη διάθεση απορριμμάτων σε χώρους υγειονομικής ταφής ξεκινάει από τα 35 ευρώ ανά τόνο και αυξάνεται κατά 5 ευρώ/τόνο για κάθε χρόνο μέχρι να φτάσει τα 60 ευρώ/τόνο.
«Τρέχουν» οι πρώτες συμβάσεις
Μέσω της μεθόδου των ΣΔΙΤ προχωρά σε όλη τη χώρα η ανάθεση της διαχείρισης απορριμμάτων.
Ετσι, στην Ηπειρο έλαβε την έγκριση του Ελεγκτικού Συνεδρίου η σχετική σύμβαση, που έχει ήδη ενταχθεί στο νέο ΕΣΠΑ για χρηματοδότηση ύψους 20 εκατ. ευρώ. Ανάδοχος του έργου είναι η «ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή» και το έργο αφορά τη διαχείριση 150.000 τόνων απορριμμάτων ετησίως από 18 δήμους και την εμπορική εκμετάλλευση των παραγόμενων προϊόντων (Ενέργεια, ανακυκλώσιμα υλικά, βιοαέριο) για 27 έτη. Αρχικά ανάδοχος είχε αναδειχθεί η κοινοπραξία «Archirodon Group - Intrakat - Envitec», η οποία ωστόσο τον Απρίλη του 2016 δεν αποδέχθηκε το αίτημα της Περιφέρειας για παράταση της ισχύος της προσφοράς της και αποχώρησε. Ετσι, ανάδοχος αναδείχθηκε η πρώτη επιλαχούσα, «ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή».
Η συγκεκριμένη όμως κοινοπραξία «Intrakat - Archirodon - Envitec» αναδείχθηκε ανάδοχος του αντίστοιχου έργου ΣΔΙΤ στις Σέρρες. Η σύμβαση, συνολικού ύψους 36 εκατ. ευρώ, έλαβε την έγκριση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και αφορά την κατασκευή και λειτουργία της μονάδας διαχείρισης απορριμμάτων στο νομό, δυναμικότητας 63.000 τόνων ετησίως.
Στη Δυτική Μακεδονία έχει ξεκινήσει ήδη η λειτουργία του πρώτου Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Απορριμμάτων, το οποίο χαρακτηρίζεται «υποδειγματικό» στο είδος του. Το συνολικό ύψος αποτιμάται στα 48 εκατ. ευρώ και ανάδοχος αναδείχτηκε κοινοπραξία των ομίλων «Ηλέκτωρ ΑΕ» και «Ακτωρ Παραχωρήσεις ΑΕ». Το έργο, που κρίνεται πρωτοποριακό στο είδος και θα αποτελέσει οδηγό για τα υπόλοιπα περιφερειακά σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων, περιλαμβάνει Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ), Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), Μονάδα Επεξεργασίας Υγρών Αποβλήτων (ΜΕΥΑ), λοιπά έργα, όπως ζυγιστήρια, πλυντήριο, συνεργείο, αποθηκευτικοί χώροι κ.λπ., καθώς επίσης και ένα νέο Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) στην Κοζάνη. Προβλέπεται η παραλαβή Αστικών Στερεών Αποβλήτων από τους δήμους της Δυτικής Μακεδονίας σε Σταθμούς Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων, η μεταφορά τους στη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων, από εκεί σε έναν πλήρως αυτοματοποιημένο μηχανισμό σε τελευταίας τεχνολογίας εγκαταστάσεις γίνονται Ανάκτηση Ανακυκλώσιμων Υλικών, Παραγωγή Εδαφοβελτιωτικού - Compost καθώς επίσης και Ταφή Υπολείμματος.
Η ίδια κοινοπραξία θα αναπτύξει και μονάδα επεξεργασίας αποβλήτων εντός του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας. Η μέγιστη δυναμικότητα στην πλήρη ανάπτυξη του έργου θα φτάσει τους 120.000 τόνους ανά έτος και ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στα 48 εκατ. ευρώ. Θα χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με 12,72 εκατ. ευρώ, από το Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης (χρηματοδοτείται από το κοινοτικό πρόγραμμα ενίσχυσης επιχειρηματικών δράσεων «Jessica») Δυτικής Μακεδονίας με 12,72 εκατ. ευρώ, και τα ίδια κεφάλαια ανήλθαν σε 16,96 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία διεξάγει συζητήσεις με τη ΔΕΗ ΑΕ για χρήση του υλικού που θα προκύπτει από την επεξεργασία των λυμάτων ως «μέσου αποκατάστασης» στα λιγνιτωρυχεία της στην περιοχή.
Πρόσφατα επίσης εγκρίθηκε ο Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Απορριμμάτων Πελοποννήσου, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την κατασκευή του εργοστασίου διαχείρισης απορριμμάτων με ανάδοχο την εταιρεία ΤΕΡΝΑ. Το συγκεκριμένο έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 150.000.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 66.000.000 ευρώ είναι κοινοτική χρηματοδότηση. Στο έργο προβλέπεται η κατασκευή 3 Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων δυναμικότητας 200.000 τόνων, 3 Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων και 2 Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων.
Από πέρσι το καλοκαίρι έχει ήδη ξεκινήσει τη λειτουργία της η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων Νομού Ηλείας δυναμικότητας 80.000 τόνων και προϋπολογισμού 39 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 17 εκατ. ευρώ είναι κοινοτική χρηματοδότηση. Ανάδοχος του έργου είναι η κοινοπραξία των εταιρειών «ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ» (στο μετοχικό της κεφάλαιο έχει εισέλθει η Eurobank) και «J&P ΑΒΑΞ».
Εξελίξεις αναμένονται σύντομα και στη διαχείριση απορριμμάτων της Αττικής, περιοχή όπου παράγονται οι μεγαλύτερες ποσότητες επικίνδυνων αποβλήτων πανελλαδικά, 110.000 τόνοι, από το σύνολο των 329.000 τόνων. Ειδικά το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην πιο πολυπληθή Περιφέρεια της χώρας είναι από μόνο του ιδιαίτερα πολύπλοκο και πολυδάπανο, όπου το επόμενο διάστημα ισχυροί μονοπωλιακοί όμιλοι του χώρου θα κονταροχτυπηθούν για την απόκτηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου κομματιού.
Στο ζήτημα θα επανέλθουμε, πρέπει πάντως να σημειώσουμε ότι ήδη η διοίκηση της παράταξης Δούρου στο Περιφερειακό Συμβούλιο έχει δείξει τις προθέσεις της, οι οποίες πίσω από τις όποιες «φιλολαϊκές» και «φιλοπεριβαλλοντικές» διακηρύξεις, θέτει ως πρώτη προτεραιότητα την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κεφαλαίου σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις της ΕΕ, οι οποίες αναγνωρίζονται ρητά ως κατευθυντήριοι άξονες του σχεδιασμού διαχείρισης απορριμμάτων.

Φώτης ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

24 Ιουν 2017

Στις τρεις μονάδες η διαφορά ανάμεσα σε ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ

ΝΔ 28%
ΣΥΡΙΖΑ 25%
ΚΚΕ 9%
ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ 8,5%
Δημοκρατική Συμπαράταξη 6%
ΑΝΕΛ 5%
ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 4%
ΠΟΤΑΜΙ 3,5%
ΩΡΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ 2%

kourdistoportocali.com

Η Ελλάδα της φτώχειας σε αριθμούς

Το 35,6% του πληθυσμού της χώρας ή 3.789.300 άτομα βρίσκονταν πέρυσι σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σχέση µε την προηγούμενη χρονιά (3.828.500 άτομα που αντιστοιχούσαν στο 35,7% του πληθυσμού), σύμφωνα με έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ. Το κατώφλι της φτώχειας ανέρχεται στο ποσό των 4.500 ευρώ ετησίως ανά άτομο και σε 9.450 ευρώ για νοικοκυριά µε δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών, ενώ το µέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της εκτιμάται σε 14.932 ευρώ.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού είναι υψηλότερος στην περίπτωση των ατόμων ηλικίας 18-64 ετών (39,7%) και εκτιμάται για τους Έλληνες σε 38% και για τους αλλοδαπούς που διαμένουν στην Ελλάδα σε 59,7%. Τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας εκτιµώνται σε 832.065 σε σύνολο 4.168.784 νοικοκυριών και τα µέλη τους σε 2.262.808 στο σύνολο των 10.651.929 ατόµων του πληθυσμού της χώρας.
Παράλληλα, κατά 6,6 φορές μεγαλύτερο ήταν πέρυσι το μερίδιο του εισοδήματος του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού της χώρας σε σχέση με εκείνο του φτωχότερου πληθυσμού. Η οικονοµική ανισότητα μεταξύ των ατόµων ηλικίας 65 ετών και άνω μειώθηκε κατά 0,2 µονάδες σε σχέση με το 2015 και διαμορφώνεται στο 3,9 (4,1 το 2015), ενώ μεταξύ των ατόµων κάτω των 65 ετών διαμορφώνεται στο 7,5 παρουσιάζοντας µικρή άνοδο σε σχέση µε το 2015, που ήταν στο 7,4.
Από το 1994, έτος κατά το οποίο άρχισε η έρευνα, η συνολική ανισότητα µειώθηκε κατά 3,1 ποσοστιαίες µονάδες (37,4% το 1994). Σύμφωνα επίσης με την ΕΛΣΤΑΤ, τα στοιχεία της κατανοµής του εισοδήµατος σε τεταρτηµόρια εκφράζουν το ποσοστό του συνολικού εθνικού εισοδήµατος που κατέχει κάθε ένα από τέσσερα (ίσα) τµήµατα του πληθυσµού. Συγκεκριµένα, από τη συγκεκριμένη κατανομή προκύπτουν τα εξής:
► το 25% του πληθυσµού στο 1ο τεταρτηµόριο, µε το χαµηλότερο εισόδηµα, κατέχει το 8,9% του συνολικού εθνικού διαθέσιµου εισοδήµατος, ποσοστό αµετάβλητο σε σχέση µε το 2015.
► το 25% του πληθυσµού στο 4ο τεταρτηµόριο, µε το υψηλότερο εισόδηµα, κατέχει το 47,2% του συνολικού εθνικού διαθέσιµου εισοδήµατος, ποσοστό αµετάβλητο σε σχέση µε το 2015.
► το 50% του πληθυσµού στο 2ο και 3ο τεταρτηµόριο, µε µεσαία εισοδήµατα, κατέχουν το 43,9% του εθνικού διαθέσιµου εισοδήµατος, ποσοστό αµετάβλητο σε σχέση µε το 2015.
► το υψηλότερο ατοµικό ετήσιο εισόδηµα για το 1ο τεταρτηµόριο ανέρχεται σε 4.930 ευρώ.
► το χαµηλότερο ατοµικό ετήσιο εισόδηµα για το 4ο τεταρτηµόριο ανέρχεται σε 11.000 ευρώ.
Όχι μόνον στον φτωχό πληθυσμό, αλλά και σε μέρος του μη φτωχού πληθυσμού της χώρας αφορούσε πέρυσι η στέρηση βασικών αγαθών και υπηρεσιών (δυσκολία ικανοποίησης έκτακτων οικονοµικών αναγκών, αδυναµία κάλυψης εξόδων για διακοπές µίας εβδοµάδας το χρόνο, αδυναµία διατροφής που να περιλαµβάνει κάθε δεύτερη ηµέρα κοτόπουλο, κρέας ή ψάρι, αδυναµία πληρωµής για ικανοποιητική θέρµανση της κατοικίας, έλλειψη βασικών αγαθών όπως πλυντήριο ρούχων, έγχρωµη τηλεόραση, τηλέφωνο, αυτοκίνητο, αδυναµία αποπληρωµής δανείων ή αγορών µε δόσεις, δυσκολίες στην πληρωµή πάγιων λογαριασµών).
Συγκεκριµένα, το ποσοστό του πληθυσµού που αντιµετωπίζει οικονοµικές δυσκολίες µε αποτέλεσµα να στερείται, τουλάχιστον, τέσσερις από τις εννέα συνολικά διαστάσεις της υλικής στέρησης ανέρχεται σε 22,4% το 2016, ενώ το ποσοστό αυτό ήταν 22,2% το 2015, 21,5% το 2014, 20,3% το 2013, 19,5% το 2012 και 11% το 2009.
Η αύξηση του ποσοστού το 2016 σε σχέση με το 2015 είναι µεγαλύτερη στην περίπτωση των παιδιών ηλικίας έως και 17 ετών (1 ποσοστιαία µονάδα) συγκριτικά µε τις υπόλοιπες ηλικιακές οµάδες. Η υλική στέρηση των παιδιών ηλικίας έως και 17 ετών ανέρχεται για το 2016 σε 26,7%, ενώ το 2009 ήταν 11,9%. Για τα άτοµα ηλικίας 65 ετών και άνω, το ποσοστό στέρησης το 2016 ανήλθε σε 15,2% και παρέµεινε αµετάβλητο σε σχέση µε το 2015, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2009 ήταν 12,1%. Στα άτοµα ηλικίας 18 έως 64 ετών το ποσοστό όσων στερούνται βασικών αγαθών και υπηρεσιών το 2016 ανέρχεται σε 23,7%.
Τα νοικοκυριά που αντιµετωπίζουν ελλείψεις βασικών ανέσεων στην κύρια κατοικία κατατάσσονται, κατά καθεστώς ιδιοκτησίας, ως εξής:
• 5,5% των νοικοκυριών µε ιδιόκτητη κατοικία µε οικονοµικές υποχρεώσεις (δάνειο, υποθήκη, κλπ.)
• 5,5% των νοικοκυριών µε ιδιόκτητη κατοικία χωρίς οικονοµικές υποχρεώσεις (δάνειο, υποθήκη, κλπ.)
• 8,2% των νοικοκυριών σε ενοικιασµένη κατοικία
10,2% των νοικοκυριών σε παραχωρηµένη δωρεάν κατοικία

Το ποσοστό του πληθυσµού που διαβιεί σε κατοικία µε στενότητα χώρου ανέρχεται σε 28,7% για το σύνολο του πληθυσµού, σε 25,1% για τον µη φτωχό πληθυσµό και σε 42,2% για τον φτωχό πληθυσµό. Το 53,2% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει ότι στερείται διατροφής που περιλαµβάνει κάθε δεύτερη ηµέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των µη φτωχών νοικοκυριών εκτιµάται σε 1,8%. Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν οικονοµική αδυναµία να έχουν ικανοποιητική θέρµανση τον χειµώνα ανέρχεται σε 29,2%, ενώ είναι 51,6% για τα φτωχά νοικοκυριά και 23,6% για τα µη φτωχά νοικοκυριά. Το 80,7% των φτωχών νοικοκυριών και το 47,6% των µη φτωχών δηλώνει οικονοµική δυσκολία να αντιµετωπίσει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους, περίπου, 384 ευρώ. Περιβαλλοντικά προβλήµατα από παρακείµενη βιοµηχανία ή προβλήµατα από την κυκλοφορία αυτοκινήτων δηλώνει ότι αντιµετωπίζει το 20% των νοικοκυριών, ενώ ποσοστό 12,2% των νοικοκυριών αναφέρει ως πρόβληµα τους βανδαλισµούς και την εγκληµατικότητα στην περιοχή του.

Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση – πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)


Στο ΝΑΤΟϊκό στρατηγείο έφτασε η μεγαλειώδης αντιιμπεριαλιστική πορεία του ΠΑΜΕ, στην οποία συμμετέχουν χιλιάδες εργαζόμενοι, αυτοαπασχολούμενοι, μικρομεσαίοι αγρότες, συνταξιούχοι και νεολαίοι,  που κατέφτασαν στη Θεσσαλονίκη απ’ όλη τη χώρα στο πλαίσιο του Διημέρου Βαλκανικής Αντιπολεμικής και Αντιιμπεριαλιστικής Δράσης Συνδικάτων.
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Οι διαδηλωτές διαδηλώνουν μπροστά από την εσωτερική πύλη του Στρατηγείου και φωνάζοντας δυνατά συνθήματα καταγγέλλουν την ιμπεριαλιστική πολιτική των ΗΠΑ, ΕΕ, ΝΑΤΟ που αιματοκυλούν τους λαούς:
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
«Οι φαντάροι είναι του λαού, έξω από τα σύνορα δεν έχουν δουλειά», «Φονιάδες, ληστές, υποκριτές είναι οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές», και «Κρίση πολέμοι ξεριζωμός αυτός είναι ο καπιταλισμός».
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Νωρίτερα στους συγκεντρωμένους στην πλατεία Αριστοτέλους και στους γύρω δρόμους που πλημμύρισαν από τον κόσμο, μίλησε ο Γιώργος Πέρρος, ενώ προηγήθηκαν χαιρετισμοί, από τον Zeljko Veselinovic, πρόεδρο της Συνδικαλιστικής Οργάνωσης SLOGA της Σερβίας, που εκπροσωπούσε όλες τις ξένες αντιπροσωπείες που συμμετέχουν στο Διήμερο, τον Γιώργο Μαυρίκο κ.ά.
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Ο Γιώργος Μαυρίκος, γενικός γραμματέας της Παγκόσμιας Συνδικαλιστικής Ομοσπονδίας, αφού μετέφερε τους αγωνιστικούς χαιρετισμούς της κορυφαίας παγκόσμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης (με 92 εκατομμύρια μέλη σε 126 χώρες δρα σε κάθε γωνία του πλανήτη),
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
αναφέρθηκε σε μια σειρά πρωτοβουλίες που θα οργανώσει η ΠΣΟ το επόμενο διάστημα, καθώς και στο καθήκον της ενίσχυσης της ταξικής γραμμής και αντίληψης στο διεθνές συνδικαλιστικό κίνημα και κατέληξε με το κλασικό κάλεσμα: «Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε»!
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Κεντρικός ομιλητής της συγκέντρωσης, εκ μέρους της Εκτελεστικής Γραμματείας του ΠΑΜΕ ήταν ο Γιώργος Πέρρος, που τόνισε στην ομιλία του την αναγκαιότητα του αγώνα «για την ανατροπή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, κατά του εκμεταλλευτικού συστήματος,
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
που βρίσκεται απέναντι από τις ανθρώπινες ανάγκες και την αξιοπρεπή ζωή», συνδέοντας την πάλη για την ειρήνη με την «ανειρήνευτη πάλη των λαών για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο».
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Για να θυμίσει: «Ήταν σ’ αυτή την πόλη, τη Θεσσαλονίκη, που το ’99, στείλατε τα Νατοϊκά στρατεύματα για βρούβες! Στη Λαχαναγορά!», προκαλώντας ενθουσιασμό στους συγκεντρωμένους και παρατεταμένα χειροκροτήματα.
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Από τον αποκλεισμό του Νατοϊκού Στρατηγείου που φυλάσσεται από άντρες των ΜΑΤ σε παράταξη, δεν έλειψαν τα αβγά και οι μπογιές που εκτοξεύτηκαν από διαδηλωτές.
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Το Νατοϊκό στρατηγείο στη Θεσσαλονίκη, είναι ένα από τα Στρατηγεία Δομής Δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Είναι ένα από τα Εθνικά Χερσαία Στρατηγεία που λειτουργούν μέσω μνημονίων συνεργασίας,  χρηματοδοτούνται από τους εθνικούς προϋπολογισμούς των κρατών που εδρεύουν και έχει πολυεθνική στελέχωση.
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση - πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Τα συγκεκριμένα στρατηγεία είναι «Υψηλής Ετοιμότητας, έχουν ρόλο ανάπτυξης για συμμετοχή σε Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης και πέρα από τη Θεσσαλονίκη, αντίστοιχα στρατηγεία υπάρχουν σε αρκετές πόλεις της Ευρώπης όπως στο Μιλάνο, στη Βαλένθια, στην Κωνσταντινούπολη, στο Στρασβούργο κ.α…
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση – πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση – πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση – πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)
Ανταπόκριση από την μεγάλη αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση – πορεία του ΠΑΜΕ στη Θεσσαλονίκη (Φωτογραφίες)

«Συριζιές» σε βάρος του Πελετίδη…

      

Τα έχουν καλά με την ανάρτηση φωτογραφιών οι κυβερνητικοί παράγοντες! Αρέσκονται μάλιστα και στην πρόκληση με «προχωρημένες» φωτογραφίες όπως αυτή του Υπουργού Άμυνας της χώρας με την κόκκινη γραβάτα την στολισμένη με τα χαμογελαστά ανδρικά «εργαλεία»! Οι κυβερνητικοί παράγοντες προφανώς έχουν κάνει χόμπι τους το να διασκεδάζουν τις εντυπώσεις από την εξαπάτηση που έκαναν στον λαό αναρτώντας προκλητικές φωτογραφίες!
Αυτήν την φορά οι φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν ήταν έργο του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού. Ο ΓΓΑ παρουσίασε δύο φωτογραφίες σε αντιπαραβολή. Η πρώτη ήταν από τα έργα στο γήπεδο της Πάτρας που διαφημιζόταν ως «ένα έργο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και της ΓΓΑ» που «σύντομα παραδίδεται και θα αποτελεί ανάσα για τον ερασιτεχνικό αθλητισμό» (σ.σ. πρόκειται για έργο που ξεκίνησε πριν 10 χρόνια και ακόμη φτιάχνεται…). Η δεύτερη φωτογραφία ήταν από τον περιβάλλοντα χώρο του γηπέδου, που όπως έγραψε ο ΓΓΑ, «είναι ευθύνη της δημοτικής αρχής, κανονικός σκουπιδότοπος, με επικίνδυνα πεζοδρόμια και άλλες ομορφιές στο κέντρο μιας γειτονιάς».
Ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού αντιπαρέβαλε αυτές τις δύο φωτογραφίες κατά την παρουσία του για πολλοστή φορά στην Πάτρα. Ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού προέβη σ’ αυτήν την ενέργεια ενώ για μια ακόμα φορά πέρασε από την Πάτρα χωρίς να αισθανθεί την ανάγκη να συναντηθεί με την δημοτική αρχή. Προφανώς ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού ντρέπεται να συναντηθεί με την δημοτική αρχή μιας πόλης στην οποία κάθε φορά που επισκέπτεται δίνει πλήθος υποσχέσεων, όπως την αποκατάσταση του κατεστραμμένου κολυμβητηρίου της Αγυιάς και των αθλητικών εγκαταστάσεων που είναι γύρω του, τις οποίες όμως δεν τηρεί.
Αλλά αν ντρέπεται ο ΓΓΑ για τις υποσχέσεις που δεν τηρεί έναντι των Πατρινών τότε πώς δεν ντρέπεται να κάνει τέτοια αντιπαραβολή φωτογραφιών;! Πώς δεν ντρέπεται να κάνει τέτοιες συγκρίσεις όταν από τον Φλεβάρη του 2015 για το Παμπελοποννησιακό Στάδιο δεν έχει δώσει δεκάρα τσακιστή;!
Ο απίστευτος Συριζαίος επιτίθεται στην δημοτική αρχή της Πάτρας για την καθαριότητα την ώρα που όχι μόνο δεν αφήνει τους δήμους να προσλάβουν το απαραίτητο για την καθαριότητα προσωπικό, αλλά απολύει και τους συμβασιούχους εργαζόμενους στους ΟΤΑ! Εάν ο απίστευτος Συριζαίος θεωρεί τη δημοτική αρχή υπεύθυνη για τα σκουπίδια, γιατί ως κυβέρνηση ενθαρρύνει την Πάτρα ν’ αναλάβει τους Μεσογειακούς Αγώνες του 2019;
Από τους απίστευτους αυτούς Συριζαίους έχουμε ακούσει φοβερά και τρομερά πράγματα προκειμένου να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα! Μένει να μας πούνε ότι ο Πελετίδης ή ο Κουτσούμπας ευθύνονται για τις απολύσεις των συμβασιούχων εργαζομένων στους ΟΤΑ, ή ακόμα να μας πούνε ότι ο Πελετίδης κι ο Κουτσούμπας φταίνε για την παγκόσμια καπιταλιστική κρίση!
Από τους ανθρώπους των αναρτήσεων γραβατών σαν του Καμμένου ή των αναρτήσεων «τώρα πάρτε φόρα κι ελάτε» σαν του Κρητίκαρου υπουργού, όλα μπορεί να τα περιμένει κανείς!

Σ. Σηρούς

Στρατιωτικοποίηση της ΕΕ με σύμφωνη γνώμη της Ελληνικής κυβέρνησης

      


Ναι στην κλιμάκωση της στρατιωτικοποίησης της ΕΕ είπε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να δηλώνει πως είναι ανάγκη η συμμαχία να παρεμβαίνει σε παγκόσμια κλίμακα και στρατιωτικά.

«Συμφωνήσαμε πως δεν μπορούμε παρά να προχωρήσουμε συλλογικά, με περαιτέρω συντονισμό και ενίσχυση των κοινών μας δυνατοτήτων», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας μετά τη σύνοδο κορυφής και πρόσθεσε ότι «η Ευρώπη πρέπει να έχει τη δική της πολιτική άμυνας για να ενισχύσει τον ρόλο της ως σημαντικού παγκόσμιου παίκτη», ενώ έκανε λόγο για «σημαντικό βήμα», καθώς αποφασίστηκε η δημιουργία Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας.

Δημοκρατία; Βεβαίως αλλά όχι μέσα στη δουλειά. Απ’ έξω όση θέλεις


Αν βρεθεί κανένας «τρελός» να οργανωθεί στο σωματείο του και να διεκδικήσει 8ωρο, εφαρμογή εργατικής νομοθεσίας, τήρηση κανόνων υγείας κι ασφάλειας, ΣΣΕ κλπ, θα απειληθεί ή μπορεί και να απολυθεί και κατόπιν να κατηγορηθεί ως τραμπούκος και φασίστας που θέλει να καταστρέψει τη χώρα, που θέλει να μας κάνει Βόρειο Κορέα
«Η δημοκρατία σας σταματάει στις εισόδους των χώρων δουλειάς». Η φράση αυτή περιγράφει με τον καλύτερο τρόπο αυτό που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι καθημερινά. «Δημοκρατικά» και «νόμιμα» εκατομμύρια εργαζόμενοι δουλεύουν χωρίς Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, με ελαστικές μορφές εργασίας, όσο και όποτε θέλει ο εργοδότης, χωρίς να πληρώνονται υπερωρίες, χωρίς να τηρούνται στοιχειώδεις κανόνες υγείας και ασφάλειας, απλήρωτοι για μήνες, χωρίς διαλείμματα, με την εργοδοτική αυθαιρεσία και τρομοκράτηση να τσακίζει κόκαλα. Τα περισσότερα αν όχι όλα μαζί από τα παραπάνω τα αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι εργαζόμενοι της χώρας.
Η οργάνωση των εργαζόμενων σε σωματεία και η συνδικαλιστική τους εκπροσώπηση στις περισσότερες εταιρίες της χώρας αντιμετωπίζεται ως ημιπαράνομη πράξη. Η επίκληση ακόμα και αυτής της αποσαθρωμένης από τα μνημόνια εργατικής νομοθεσίας απαντιέται με το προκλητικότατο «να πάτε στα δικαστήρια». Αν παρόλα αυτά βρεθεί και κανένας «τρελός» να οργανωθεί στο σωματείο του και να διεκδικήσει 8ωρο, εφαρμογή εργατικής νομοθεσίας, τήρηση κανόνων υγείας κι ασφάλειας, ΣΣΕ κλπ, θα απειληθεί ή μπορεί και να απολυθεί και κατόπιν να κατηγορηθεί ως τραμπούκος και φασίστας που θέλει να καταστρέψει τη χώρα, που θέλει να μας κάνει Βόρειο Κορέα, από τους «δημοκράτες».
  • Οι «δημοκράτες», δηλαδή, που δεν εφαρμόζουν ούτε μια παράγραφο της εργατικής νομοθεσίας, που τρομοκρατούν όποιον «τολμήσει» να διεκδικήσει στοιχειώδη εργασιακά δικαιώματα τον λένε φασίστα και τραμπούκο.
  • Οι «δημοκράτες», δηλαδή, που όποιον δηλώνει μέλος σωματείου τον στοχοποιούν, τον τραμπουκίζουν ή και τον απολύουν το λένε τραμπούκο και φασίστα.
  • Οι «δημοκράτες», δηλαδή, που πλουτίζουν πατώντας πάνω στη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, στις συνθήκες σύγχρονου μεσαίωνα που επιβάλλουν, στέλνοντας τα πλούτη τους στον Παναμά, στα νησιά Cayman ή όπου αλλού βρουν φορολογικό παράδεισο λένε φασίστα και τραμπούκο όποιον διεκδικήσει μισθό που θα αρκεί για να βγει ο μήνας.
  • Οι «δημοκράτες», δηλαδή, που υπερασπίζονται την αστική δημοκρατία που τους αφήνει το ελεύθερο να αυθαιρετούν και να πλουτίζουν εις βάρος των πολλών, αυτών που παράγουν τον πλούτο, λένε φασίστα όποιον λέει ότι ο εργαζόμενος δεν είναι σκλάβος αλλά έχει δικαιώματα.
Το ερώτημα, βέβαια, που προκύπτει είναι οι υπόλοιποι εργαζόμενοι τι κάνουν; Για πόσο ακόμα θα σφίγγουν το ζωνάρι; Για πόσο ακόμα θα προσαρμόζονται και θα συμβιβάζονται με τη φτώχεια και τον περιορισμό στοιχειωδών εργατικών και δημοκρατικών δικαιωμάτων; Για πόσο ακόμα θα ανέχονται, τα αφεντικά να συμπεριφέρονται ως δουλοκτήτες; Η απάντηση θα δοθεί μέσα από το εργατικό κίνημα. Αυτές τις μέρες σε πολλούς κλάδους, κόντρα στο κλίμα συμβιβασμού και ηττοπάθειας που καλλιεργούν κυβέρνηση, μείζονα αντιπολίτευση και οι ξεπουλημένες συνδικαλιστικές ηγεσίες αναπτύσσονται αγώνες που δείχνουν σε όλη την εργατική τάξη το δρόμο:
  • Απεργία στη Ναυπηγοεπισκευή για ΣΣΕ
  • Κινητοποιήσεις στους ΟΤΑ για τη νομιμοποίηση συμβασιούχων
  • Απεργία στα ξενοδοχεία στις 19 Ιουλίου
  • Κινητοποιήσεις στη European Dynamics απέναντι στην εκδικητική απόλυση συνδικαλιστή και στην ευρύτερη εργοδοτική αυθαιρεσία)
Ο δρόμος αυτός του αγώνα και της διεκδίκησης μέσα από τα ταξικά σωματεία είναι ο μόνος ελπιδοφόρος δρόμος για τους εργαζόμενους. Έφθασε η ώρα η πλειοψηφία της εργατικής τάξης να τον βαδίσει.

Ο «κράχτης» των επενδύσεων




Η προσέλκυση επενδύσεων και η έξοδος στις αγορές, έστω και δοκιμαστικά μέσα στο χρόνο, αντικατέστησαν προπαγανδιστικά τους «μεσοπρόθεσμους εθνικούς στόχους» της κυβέρνησης και του κεφαλαίου, μετά τις τελευταίες εξελίξεις στο Γιούρογκρουπ, όπου η συμφωνία για μια κάποια διευθέτηση του χρέους και η ένταξη της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ πήραν παράταση.
Η κυβέρνηση δικαιολογημένα πανηγυρίζει για την ολοκλήρωση της «αξιολόγησης», έχοντας κάνει τη βρώμικη δουλειά για το κεφάλαιο, παρά την κριτική που της ασκείται για καθυστερήσεις και αδύναμες πλευρές της συμφωνίας στο Γιούρογκρουπ.
Κραδαίνοντας τώρα αυτή τη συμφωνία, που κατά την ανάλυσή της ενισχύει το κλίμα εμπιστοσύνης των επενδυτών στην ελληνική οικονομία, στελέχη του οικονομικού επιτελείου και ο ίδιος ο πρωθυπουργός διαφημίζουν τις επενδυτικές ευκαιρίες στην Ελλάδα και δεσμεύονται για διατήρηση και επιτάχυνση των αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων και των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων, που καθιστούν τη χώρα ελκυστική για την επένδυση κεφαλαίων.
Τι παρουσιάζουν ως πλεονέκτημα της Ελλάδας στους υποψήφιους επενδυτές; Οτι η χώρα, μετά από οχτώ χρόνια κρίσης και ανελέητες αντεργατικές μεταρρυθμίσεις και ανατροπές, έχει καταστεί πλέον φτηνή για επενδύσεις, που σημαίνει ότι προσφέρει κερδοφόρες προοπτικές.
Πρακτικά, διαφημίζουν ότι με ελεγχόμενο τρόπο, στην οικονομία της Ελλάδας έχει υποτιμηθεί κεφάλαιο σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μπορεί πλέον να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος ανάκαμψης, στα ερείπια των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων, αν και όλες οι προβλέψεις μιλάνε για αναιμικούς ρυθμούς και μεγάλες αβεβαιότητες, συμβατές με τη γενικότερη κατάσταση και τις δυσκολίες της καπιταλιστικής οικονομίας παγκόσμια.
Από τους βασικούς δείκτες που πιστοποιούν τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας για το κεφάλαιο είναι η υποτίμηση της εργατικής δύναμης, που με συνέπεια υπηρέτησε και υπηρετεί η σημερινή κυβέρνηση, σε συνέχεια των προηγούμενων.
Απ' αυτή την άποψη, δεν είναι παράξενο ότι ο πρωθυπουργός, στην τελευταία ομιλία του στο Υπουργικό Συμβούλιο, «προειδοποίησε» τους υποψήφιους επενδυτές ότι η κυβέρνηση δε σηκώνει «μύγα στο σπαθί της» σε ό,τι αφορά την εφαρμογή και το σεβασμό της εργατικής νομοθεσίας.
Αυτό που «ξεχασε» να πει είναι ότι η εργατική νομοθεσία έχει κάνει «άλματα» τα τελευταία χρόνια σε ό,τι αφορά την προσαρμογή της στις ανάγκες του κεφαλαίου και στις ανάγκες διαχείρισης της καπιταλιστικής κρίσης σε βάρος των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων, προκειμένου να δημιουργηθούν καλύτερες προϋποθέσεις ανάκαμψης.
Αυτή την αντεργατική νομοθεσία, που σχεδιάζεται να γίνει ακόμα χειρότερη, με τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει η κυβέρνηση στο τέταρτο μνημόνιο, κανένας εργοδότης δεν έχει πραγματικό λόγο να την παραβιάσει, αφού είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Μέσα από ένα πυκνό πλέγμα εθνικών νόμων και ευρωπαϊκών διατάξεων, θωρακίζεται και επεκτείνεται η σύγχρονη εργασιακή ζούγκλα στην Ελλάδα και σε όλη την ΕΕ.
Το δεύτερο «ατού» που προβάλλει η κυβέρνηση στους επενδυτές είναι η γεωστρατηγική θέση της χώρας. Οι προοπτικές όμως για την οικονομία που προκύπτουν απ' αυτήν συνδέονται άμεσα με την πολιτική της ενεργότερης συμμετοχής της Ελλάδας σε ιμπεριαλιστικά σχέδια και ανταγωνισμούς, που επίσης περιστρέφονται γύρω από τον άξονα της γεωστρατηγικής σημασίας της χώρας, ως μέλους του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, απέναντι σε ανταγωνιστικά καπιταλιστικά κράτη και κέντρα. Επομένως, οι ευκαιρίες για το κεφάλαιο μεταφράζονται σε νέους κινδύνους για το λαό.
Ενταση της εκμετάλλευσης και εμπλοκή του λαού σε επικίνδυνα ιμπεριαλιστικά σχέδια: Αυτό είναι το δίπτυχο της «ανάκαμψης» που υπηρετεί με την πολιτική της και αυτή η κυβέρνηση, επιβεβαιώνοντας ότι ο λαός δεν έχει τίποτα να περιμένει από τους σχεδιασμούς και τους «εθνικούς στόχους» του κεφαλαίου, και πως ελπίδα αποτελεί μόνο η οργάνωση της πάλης για την ανατροπή της εξουσίας του.

Διεργασίες ξένες για το λαό


«Ολοι μας, ανεξάρτητα από τις ιδεολογικές μας καταβολές και τις διαφοροποιήσεις μας, οι δυνάμεις από τη ριζοσπαστική Αριστερά, οι σοσιαλιστές, οι σοσιαλδημοκράτες και οι οικολόγοι, έχουμε ένα κοινό πολιτικό συμφέρον και έναν κοινό στόχο: να αλλάξουμε την Ευρώπη (...) Η ΕΕ, όπως είναι σήμερα, δεν εμπνέει και δεν προσελκύει. Και η αδράνεια σημαίνει, αργά ή γρήγορα, κατάρρευση».
Με τα λόγια αυτά, ο Αλ. Τσίπρας, μιλώντας το βράδυ της Τετάρτης σε εκδήλωση της επονομαζόμενης «Προοδευτικής Συμμαχίας» που έχουν δημιουργήσει σε επίπεδο Ευρωκοινοβουλίου ευρωβουλευτές της GUE, μαζί με Σοσιαλδημοκράτες και «Πράσινους», έδωσε το «στίγμα» των διεργασιών, αλλά και του «κοινού άξονα» γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι διεργασίες αναμόρφωσης της σάπιας σοσιαλδημοκρατίας, αλλά και ευρύτερα του αστικού πολιτικού συστήματος σε επίπεδο ΕΕ, με την αντανάκλασή τους και στο εσωτερικό της χώρας.
***
Δεν είναι τυχαίο ότι ακριβώς η τέτοια κινητικότητα και ρευστότητα σε πολιτικό επίπεδο πυροδοτείται σε μια περίοδο που στο τραπέζι βρίσκονται τα διάφορα σενάρια για το μέλλον της ΕΕ, οι δηλώσεις για την ΕΕ, που «πρέπει να πάρει το μέλλον στα χέρια της», οι αντιπαραθέσεις για το ποια σχήματα είναι πιο ικανά να υπερασπιστούν τα ιδιαίτερα συμφέροντα των μονοπωλίων της κάθε χώρας, αλλά και τα όποια κοινά συμφέροντα των ευρωενωσιακών μονοπωλίων τόσο σε επίπεδο «αρχιτεκτονικής» της οικονομικής πολιτικής, όσο και σε άλλα επίπεδα, όπως π.χ. την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων, απέναντι σε άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.
Δεν είναι, επίσης, τυχαίο ότι οι προτάσεις αυτές γίνονται σε μια περίοδο που πληθαίνουν οι επισημάνσεις από αστικά επιτελεία στο εσωτερικό της χώρας ότι «στο νέο ξεκίνημα της ΕΕ», που βρίσκεται στα σκαριά, «ο κίνδυνος για τη χώρα μας δεν είναι να βρεθεί στην ουρά αυτού του νέου ξεκινήματος, αλλά να είναι εντελώς απούσα», ή άλλες που βλέπουν το «παράθυρο ευκαιρίας» για την αστική τάξη της χώρας, μιλώντας για το ότι «η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να παίξει ρόλο στο νέο σκηνικό», αξιοποιώντας κατά βάση τα «γεωστρατηγικά της πλεονεκτήματα», «για να φτάσουμε όμως εκεί, θα πρέπει να διεκδικήσουμε και να εξασφαλίσουμε στρατηγικό ρόλο στον στενό πυρήνα της Ευρώπης».
***
Μέσα σ' ένα τέτοιο πλαίσιο, μπορεί πολύ καλύτερα να καταλάβει κανείς πόση σχέση έχουν με τα εργατικά και λαϊκά συμφέροντα οι εκκλήσεις όπως αυτές του πρωθυπουργού για σύμπραξη όλων των δυνάμεων της σοσιαλδημοκρατίας στη βάση της εναντίωσης στην «αυστηρή λιτότητα γερμανικής έμπνευσης», της απόρριψης των σεναρίων «πολλών ταχυτήτων» για το μέλλον της Ευρώπης και της προώθησης «της οικονομικής και κοινωνικής εμβάθυνσης» με μια «νέα δομή διακυβέρνησης», με «τον συντονισμό της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής με στόχο την ανάπτυξη» και με «την κατανομή των δημοσιονομικών κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης ευρωομολόγων, και την πρόληψη του δημοσιονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού», αιτήματα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο διεκδικούν για λογαριασμό των δικών τους μονοπωλίων οι ηγέτες μιας σειράς καπιταλιστικών κρατών που είδαν την ψαλίδα της ανισομετρίας να ανοίγει σε βάρος των δικών τους αστικών τάξεων τα χρόνια της καπιταλιστικής κρίσης και στη συνέχεια. Είναι αυτά τα συμφέροντα που βρίσκονται πίσω από τις διακηρύξεις περί «εκδημοκρατισμού» της ΕΕ και «μετατόπιση», όπως έγραφε χτες η «Αυγή», του «κέντρου βάρους από το Βερολίνο στις Βρυξέλλες».
Πάνω σε μια τέτοια βάση επιχειρείται και το ξέπλυμα της παλιάς και φθαρμένης σοσιαλδημοκρατίας, «μέσα από πολιτικές συμμαχίες και κοινωνικές διεργασίες που έχουν στο επίκεντρό τους την προσέγγιση των ευρωσοσιαλιστών με την ευρωαριστερά», όπως έλεγε πάλι η «Αυγή», αλλά και τα καλέσματα του Αλ. Τσίπρα στους σοσιαλδημοκράτες να «ξανάρθουν στον ίσιο δρόμο», «να αρθούν στο ύψος της δικής τους ιστορικής ευθύνης και να θέσουν ένα τέλος στη νεοφιλελεύθερη συναίνεση», όπως βαφτίζεται η στρατηγική υποστήριξης των συμφερόντων των μονοπωλίων.
***
Οι διεργασίες αυτές έχουν την αντανάκλασή τους και στο εσωτερικό, στις προσπάθειες που γίνονται ώστε να διαμορφωθούν οι εναλλακτικές και τα σχήματα αστικής διαχείρισης για την «επόμενη μέρα» του κεφαλαίου, με τον Δ. Παπαδημούλη να δηλώνει την περασμένη Τετάρτη πως «αυτός ο διάλογος είναι επιβεβλημένος» και εντός Ελλάδας, γιατί «το ζητούμενο είναι να συζητήσουμε και να σχεδιάσουμε πώς θέλουμε να είναι η Ελλάδα μετά το τέλος των μνημονίων», και ότι πάνω σε αυτήν τη βάση «όσο πιο γρήγορα γίνει συνείδηση και στην Ελλάδα από τις δυνάμεις του Κέντρου, που είναι μικρές και πολυδιασπασμένες, ότι το βασικό δίλημμα των επόμενων εκλογών, που θα γίνουν το 2019, θα είναι ή μια προοδευτική και εναλλακτική λύση ή μια νεοφιλελεύθερη λύση της ΝΔ με μπόλικους ακροδεξιούς κόκκους, τόσο το καλύτερο».
Σενάριο, βέβαια, που σε αυτήν τη φάση συναντάει τα σχέδια της ΔΗΜΣΥ για συσπείρωση των δυνάμεων αυτών γύρω από το δικό τους σχέδιο, με τον Δ. Χατζησωκράτη να δηλώνει ενοχλημένος «με τον τρόπο που οι σύντροφοι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές στο PES αντιμετωπίζουν τον Αλ. Τσίπρα», προσθέτοντας πως «η αποδοχή, ή έστω η ανοχή, του PES στον Αλ. Τσίπρα καθιστά πολύ πιο δύσκολη τη δική μας αντιπαράθεση», αφού «δίνει τη δυνατότητα στον ΣΥΡΙΖΑ... να μας εγκαλεί».
Ετσι είτε αλλιώς, οι διεργασίες, οι ψεύτικες διαχωριστικές γραμμές που διαμορφώνονται ξανά, οριοθετούν τα συμφέροντα του κεφαλαίου, έχοντας ανάμεσα στα άλλα ως στόχο και τον εγκλωβισμό του λαού στα επόμενα σχήματα αστικής διαχείρισης. Ο σχετικός «διάλογος» είναι πέρα ως πέρα ξένος για τα εργατικά - λαϊκά συμφέροντα κι ως τέτοιος πρέπει να απορριφτεί απ' το λαό.

23 Ιουν 2017

«Έψηναν» ανθρώπους ζωντανούς σε σούβλες για να τους ανακρίνουν οι ΗΠΑ



Φρικτά βασανιστήρια τα οποία περιελάμβαναν το δέσιμο ανθρώπων σε σούβλες που τοποθετούνταν πάνω από μεγάλες φωτιές πραγματοποιούνταν σε μυστικά κρατητήρια στη Νότια Υεμένη, με τη συμμετοχή ανδρών από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αποκαλύπτει το Associated Press.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι ΗΠΑ πραγματοποιούσαν ανακρίσεις υπόπτων για τρομοκρατία στα ίδια κρατητήρια αλλά αρνούνται ότι συμμετείχαν ή είχαν γνώση οποιασδήποτε πράξης παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πρόκειται για συνήθη πρακτική των αμερικανικών δυνάμεων που αναθέτουν σε ιδιωτικές εταιρείες και ξένους στρατιώτες την πραγματοποίηση βασανιστηρίων προκειμένου να μην κατηγορηθούν για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Παρόλα αυτά, όπως αναφέρει το AP η ανάκριση κρατουμένων που έχουν υποστεί βασανιστήρια μπορεί να αποτελέσει έγκλημα πολέμου.

Ανεξάρτητη κίνηση…

        


Ανατριχίλα με πιάνει όταν ακούω για «ανεξάρτητη κίνηση»! Ανεξάρτητη κίνηση από ποιον;! Μου θυμίζει εκείνην την εποχή που μαζεύονταν στις πλατείες και κραύγαζαν «έξω τα κόμματα και τα χρώματα» και μ’ έπαιρναν στις κλωτσιές γιατί εγώ πήγαινα με την ανακοίνωση των ταξικών δυνάμεων στο χέρι! Οι θαμώνες λοιπόν των πλατειών που με κυνηγούσαν σαν ακομμάτιστοι και αχρωμάτιστοι έγιναν κυβέρνηση στην υπηρεσία της βαρβαρότητας, καβάλα στο «άλογο» της «ανεξαρτησίας» και της «αριστεράς»!
Τι σόι «ανεξάρτητη κίνηση»;! Από πού ανεξάρτητη;! Από όλους αυτούς που μας πίνουν το αίμα και καταδυναστεύουν τις ζωές μας;! Μα αν είναι ανεξάρτητη η κίνηση από τους βασανιστές και τους φονιάδες του λαού τότε είναι με τον λαό, τότε είναι με τις ταξικές δυνάμεις! Όχι απαντάνε οι «ανεξάρτητοι»! Δεν είναι ούτε με τις ταξικές δυνάμεις! Μάλιστα οι «ανεξάρτητοι» συκοφαντούν τις ταξικές δυνάμεις καθώς τις βάζουν στο ίδιο τσουβάλι με τις δυνάμεις εκείνες που ευθύνονται για την κατάντια του λαού.
Τι ζητάει λοιπόν η «ανεξάρτητη κίνηση»;! Ζητάει ν’ αλλάξει η κοινωνία;! Ζητάει να σταματήσει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο;! Ζητάει να σταματήσει η καταστροφή του πλανήτη από το σάπιο εκμεταλλευτικό σύστημα που λέγεται καπιταλισμός;! Άπαπαπαπα! Η «ανεξάρτητη κίνηση» δεν λέει τέτοιες κακοήθειες! Ζητάει απλώς ν’ αλλάξει το σύστημα διαχειριστή! Ζητάει να γίνει ο καπιταλισμός ανθρώπινος! Και πώς θα γίνει αυτό αφού ο καπιταλισμός για να υπάρχει πρέπει να πιει ανθρώπινο αίμα και να καταστρέψει τον πλανήτη;! Γίνεται, απαντάνε οι «ανεξάρτητοι»! Πώς γίνεται;! Εάν γίνουμε όλοι καλοί άνθρωποι και συνεργαστούμε! Εάν γίνουν καλοί άνθρωποι οι καπιταλιστές!
Η «ανεξάρτητη κίνηση» θα μπορούσε να είναι και θρησκευτική οργάνωση με τόσες ευχές, αλλά δεν είναι! Είναι πολιτική οργάνωση που έχει ως σκοπό να θολώσει τα νερά, να αποπροσανατολίσει τον λαό! Ο λαός όπου ακούει για «ανεξάρτητες κινήσεις» πρέπει να «κουμπώνεται»! Σίγουρα μέσα σ’ αυτές υπάρχουν και καλοπροαίρετοι, αλλά τα νήματα τα κινούν πιόνια στην υπηρεσία του συστήματος! Στην εκμεταλλευτική καπιταλιστική κοινωνία ή είσαι με το Κεφάλαιο ή είσαι με τους εργάτες! Δεν γίνεται να είσαι και με τους δύο! Κι όποιος λέει ότι είναι και με τους δύο, λέει ψέματα! Κι όποιος λέει ότι δεν είναι με κανέναν από τους δύο, λέει πάλι ψέματα! Είναι στην υπηρεσία του Κεφαλαίου!
Οι «ανεξάρτητες κινήσεις» είναι σχήματα που δημιουργούνται σαν αναχώματα, για να ανακόψουν την ριζοσπαστικοποίηση της συνείδησης του λαού, για να εμποδίσουν την συμπαράταξη του λαού με τις ταξικές δυνάμεις, με τις δυνάμεις δηλαδή που θέτουν ως στόχο την ανατροπή του καπιταλισμού. Η «ανεξάρτητη κίνηση» θέλει να γίνει διαχειριστής στη θέση του διαχειριστή του καπιταλισμού, κοροϊδεύοντας τον κόσμο ότι αυτή θα διαχειριστεί καλύτερα το σύστημα λες και είναι δυνατόν να διαχειριστεί ο υπηρέτης το αφεντικό!
Με τους τσαρλατάνους που εξελέγησαν ως αριστεροί να έχουν καταληστέψει, κατααπογοητεύσει και καταφοβίσει τον κόσμο, θα φυτρώσουν «ανεξάρτητες κινήσεις» για διάφορα ζητήματα σαν τα μανιτάρια. Όπου ο λαός ακούει «ανεξάρτητη κίνηση» πρέπει να καταλαβαίνει ότι ένα ακόμα αποπροσανατολιστικό αστέρι του συστήματος ανατέλλει για να συγκεντρώσει την λαϊκή αντίδραση και αγανάκτηση και να την ξανακαταθέσει ως λάφυρο στους εκμεταλλευτές!

Βασίλης Κιμ.

ΤΟ ΚΚ ΩΣ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Print

  

Η θεωρητική θεμελίωση του κομμουνιστικού κινήματος έγινε από τους Κ. Μαρξ - Φρ. Ένγκελς με το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, εδώ και 168 χρόνια. Ωστόσο η ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική συγκρότηση του Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚ) διέτρεξε μια μεγάλη διαδρομή από την Ένωση των Κομμουνιστών (1847) ως τη διαμόρφωση των βάσεων του πρώτου Κόμματος Νέου Τύπου (το 1903 στη Ρωσία), υπό την καθοδήγηση του Λένιν. Η σχετική βιβλιογραφία του σημερινού μαθήματος δίνει αναλυτικά τις ιδεολογικές και οργανωτικές αρχές που πρέπει να διέπουν κάθε ΚΚ.
Το βασικό ερώτημα του σημερινού μαθήματος είναι το εξής: «Τι είναι το επαναστατικό-εργατικό Κόμμα, το Κομμουνιστικό Κόμμα, στις σύγχρονες συνθήκες;». Φυσικά, αυτό το ζήτημα έχει και πολλές επιμέρους πλευρές που πιάνονται και στη βιβλιογραφία, π.χ. αρχές οργάνωσης και λειτουργίας, σχέσεις ΚΚ και εργατικού κινήματος, προλεταριακός διεθνισμός, κοινωνική σύνθεση. Πρόκειται για πολύ σοβαρά ζητήματα τα οποία όμως –όπως ελπίζω να φανεί σε κάποιο βαθμό από την εισήγηση και τη συζήτηση– μπορούν να προσεγγιστούν μόνο υπό το πρίσμα του παραπάνω βασικού ερωτήματος.


Ξεκινώντας με μια συνοπτική απάντηση, μπορούμε να πούμε ότι το επαναστατικό-εργατικό Κόμμα, το Κομμουνιστικό Κόμμα, στις σύγχρονες συνθήκες είναι ο καθοδηγητής της ταξικής πάλης του εργατικού κινήματος για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Αυτός είναι ο χαρακτήρας και ο σκοπός του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Πριν περάσουμε όμως στο «άνοιγμα» αυτού του συνοπτικού –και γι’ αυτό ανεπαρκή από μόνο του– ορισμού, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι στον τρόπο προσέγγισης του ζητήματος. Πολλές φορές διαχωρίζουμε τη θεωρία για το Κόμμα από την πολιτική δράση του Κόμματος, είτε αυτοτελή είτε μέσα στα κινήματα. Δηλαδή από τη μία μαθαίνουμε κάποιους γενικούς ορισμούς, αρχές κλπ. για το ΚΚ και από την άλλη δυσκολευόμαστε να τα συνδέσουμε με την καθημερινή μας δράση και τις αναγκαίες της προσαρμογές. Κατά τη διάρκεια της μελέτης και της συζήτησης προσπαθήστε να αποφύγετε αυτόν το διαχωρισμό και να σκέφτεστε ό,τι διαβάζετε υπό το πρίσμα της δράσης σας ως κομμουνιστές σε οποιονδήποτε τομέα της ταξικής πάλης σας έχει χρεώσει το Κόμμα, ως καθοδηγητές-οργανωτές του κινήματος, ως στελέχη στον ιδεολογικό τομέα, ως στελέχη χρεωμένα σε αστικούς θεσμούς (δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, κοινοβούλιο, ευρωκοινοβούλιο) ή σε φορείς του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος που κινούνται μέσα στο στενό πλαίσιο του συστήματος και είναι υποταγμένοι σε αυτό, όπως ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ, αλλά και κάποια Εργατικά Κέντρα και Ομοσπονδίες. Αυτό το λάθος είναι το βασικό που πρέπει να αποφύγετε.
Συζητώντας για το Κόμμα, π.χ. στις Σχολές της ΚΕ και των Επιτροπών Περιοχών, του ΚΣ της ΚΝΕ, θα πρέπει να γίνουμε ως κομμουνιστές ικανότεροι καθοδηγητές της ταξικής πάλης, της οργάνωσης και προετοιμασίας της εργατικής τάξης για την κατάργηση της εκμετάλλευσης και όχι απλά και μόνο για να κερδίσει η εργατική τάξη μια αύξηση μισθού ή να ζήσει λίγο καλύτερα ή να αντισταθεί για να μη ζήσει χειρότερα κτλ. Άρα λοιπόν στη σκέψη μας για το Κόμμα πρέπει να αποκτήσουμε την ικανότητα διαλεκτικά να συνδέουμε τα γενικά χαρακτηριστικά του Κόμματος, που πρέπει να ισχύουν σε οποιοδήποτε Κομμουνιστικό Κόμμα σε οποιαδήποτε χώρα και οποιαδήποτε στιγμή, με τη συγκεκριμένη ικανότητα να κρίνουμε την αποτελεσματικότητα του τομέα της δράσης που έχουμε αναλάβει, της ΚΟΒ, του Τομέα, του Τμήματος, της Κομματικής Ομάδας που καθοδηγούμε ή, αν το γενικεύσω, ακόμα-ακόμα και της δράσης μας στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα. Κριτήριό μας πρέπει να είναι η πρόοδος της ταξικής πολιτικής χειραφέτησης, η διεύρυνση των πρωτοπόρων δυνάμεων για τη σοσιαλιστική επανάσταση.
Με αυτήν τη «ματιά» πρέπει να διαβάσουμε την πιο σύγχρονη αρθρογραφία και βιβλιογραφία, π.χ. το «Κόμμα παντός καιρού», τα υλικά της ημερίδας που κάναμε σχετικά πρόσφατα με θέμα «Η εμφάνιση της εργατικής τάξης, ο ρόλος της στους κοινωνικούς πολιτικούς αγώνες στον 20ό αιώνα και η στρατηγική του ΚΚΕ», τις διαλέξεις που είναι δημοσιευμένες στην ΚΟΜΕΠ, το ίδιο το Πρόγραμμα του Κόμματος όπως διαμορφώθηκε στο 19ο Συνέδριό του. Ν’ αποφύγουμε την τάση να επαναλαμβάνουμε ορισμούς για το Κόμμα, αλλά να γίνουμε ικανότεροι να διορθώσουμε προβλήματα της δράσης μας έχοντας καλά υπόψη τι σημαίνει Κόμμα επαναστατικό-εργατικό, δηλαδή ΚΚ, στις μέρες μας. Αυτό είναι άλλωστε και το κριτήριο για το αν πραγματικά γνωρίζουμε όσα συζητάμε για το ΚΚ. Όπως σημείωνε και ο Σοβιετικός φιλόσοφος Ιλιένκοφ, «η “γνώση” που ακόμα δεν έχει σχετιστεί ειδικά με το αντικείμενό της δεν είναι με κανέναν τρόπο πραγματική γνώση, αλλά μια αυταπάτη, ένα υποκατάστατο της γνώσης». Άρα η όλη δουλειά των Σχολών στοχεύει στο να αποκτήσουμε έναν τέτοιο τρόπο προσέγγισης των ζητημάτων.
Ξεκινάμε από ένα βασικό ζήτημα: Πώς πρέπει να αντιλαμβανόμαστε στην καθημερινότητα την καθοδηγητική μας δουλειά ως κομμουνιστές και το χαρακτήρα του Κόμματος ως φορέα της διαλεκτικής ενότητας της επαναστατικής θεωρίας με την επαναστατική δράση-πράξη;
Για να απαντήσουμε αυτό το ερώτημα, πρέπει να εστιάσουμε στη διαλεκτική σχέση μεταξύ της θεωρίας και της πολιτικής δράσης. Όπως σε κάθε διαλεκτική σχέση, έτσι και σε αυτήν πρέπει να ξεχωρίσουμε ποιο από τα δύο στοιχεία είναι το πιο ενεργητικό και το καθοριστικό. Το καθοριστικό και πρωτεύον στοιχείο σε αυτήν τη σχέση είναι η θεωρία. Αυτή είναι ο οδηγός της επαναστατικής δράσης, αυτή της θέτει τα όρια μέσα στα οποία θα κινηθεί.
Έχοντας αυτό το θεμελιώδες μαρξιστικό συμπέρασμα στο μυαλό, πρέπει να αναρωτηθούμε ποια είναι η σχέση των οργάνων, των Οργανώσεων Βάσης του Κόμματος και της ΚΝΕ μ’ αυτήν την επαναστατική θεωρία, με την αξιοποίηση της αρθρογραφίας της ΚΟΜΕΠ, του κλασικού και σύγχρονου βιβλίου κομμουνιστικής ιδεολογίας. Πώς αξιοποιούνται αυτά κατά τη συζήτηση σύγχρονων θεωρητικών και ιδεολογικών θεμάτων, κατά την επεξεργασία των στόχων πολιτικής δράσης, της δράσης στα κινήματα, προς όφελος της ενίσχυσης της διαπάλης με τις αστικές και οπορτουνιστικές αντιλήψεις; Πώς γενικεύουμε την πρακτική πολιτική δράση από τη σκοπιά της θεωρίας μας; Και όλα αυτά όχι κυρίως όταν κάνουμε Συνέδρια ή κάποιες θεματικά εξειδικευμένες συνδιασκεψιακές διαδικασίες, αλλά ως μόνιμο και σταθερό συστατικό. Ποια είναι η σχέση των Κομματικών και Κνίτικων Οργανώσεων με την οργανωμένη αυτομόρφωση;
Δηλαδή πώς διαπερνά η επαναστατική ιδεολογία όλη τη λειτουργία του Κόμματος και της ΚΝΕ, από πάνω μέχρι κάτω; Πώς διαπερνά τη σκέψη και τη δράση των φίλων του Κόμματος, των συνεργαζόμενων με τους κομμουνιστές στις μαζικές οργανώσεις κλπ.; Έχουμε ειδικούς δείκτες για το πώς εισάγεται η επαναστατική ιδεολογία, π.χ. στους μαθητές, στους φοιτητές, στους σπουδαστές, στους εκπαιδευτικούς, στις εργαζόμενες γυναίκες, στους βιοπαλαιστές αγρότες ή σε άλλες κατηγορίες; Ή πώς εισάγεται στους κομμουνιστές που έχουν κάποια ιδιαίτερη ευθύνη στο συνδικαλιστικό-εργατικό και τα άλλα κινήματα;
Η απάντηση δεν είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική, παρόλο που από χρόνο σε χρόνο, από συνέδριο σε συνέδριο έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Όμως τι είναι αυτό που μας εμποδίζει να είμαστε ικανοποιημένοι; Πρέπει βαθύτερα να ψάξουμε και ζητήματα που σχετίζονται με το πώς αντιλαμβανόμαστε το ότι το Κόμμα είναι διαλεκτική ενότητα επαναστατικής θεωρίας - επαναστατικής πρακτικής και ότι η θεωρία είναι το θεμελιακό στοιχείο για να σχεδιαστεί και να πραγματοποιηθεί η επαναστατική πρακτική. Τι καταλαβαίνουμε όταν χαρακτηρίζουμε τη θεωρία «θεμελιακό και καθοριστικό στοιχείο»;

ΛΑΘΕΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ-ΠΡΑΞΗΣ

 Υπάρχουν ακόμα συγχύσεις, ακόμα και λαθεμένες απόψεις-αντιλήψεις για τη σχέση θεωρίας-πράξης και τον καθοριστικό ρόλο της πρώτης. Καταρχάς, υπάρχει η λαθεμένη αντίληψη πως άπαξ κι έχει εισαχθεί η επαναστατική θεωρία στο κομμουνιστικό κίνημα, ολοκληρώθηκε, λύθηκε το ζήτημα της επαναστατικής θεωρίας. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, η διαμόρφωση της θεωρίας έγινε από τον Μαρξ και τον Ένγκελς στα μισά του 19ου αιώνα, και παραπέρα από τον Λένιν στις αρχές του 20ού αιώνα και στα πρώτα χρόνια της ΕΣΣΔ και έληξε το θέμα. Δηλαδή υπάρχει η αντίληψη ότι η επαναστατική θεωρία είναι κάτι το στατικό. Φτιάχτηκε, είναι επαναστατικό «ευαγγέλιο» και προχωράμε. Ωστόσο το αντικείμενο μελέτης της θεωρίας, δηλαδή η ίδια η ζωή σε όλες της τις μορφές, προχωράει και αναπτύσσεται. Το ίδιο πρέπει να ισχύει και για τη θεωρία η οποία έχει ως σκοπό την ερμηνεία με γενικευμένο τρόπο και την ανάδειξη των νομοτελειών που διέπουν τη φυσική και κοινωνική ζωή. Αυτό ισχύει και για τη θεωρία της επαναστατικής πολιτικής που πρέπει να αναπτύσσεται μελετώντας την εμπειρία της ταξικής πάλης και μετατρέποντας έμπρακτα –και όχι μόνο τυπικά, «στα χαρτιά»– τα συμπεράσματα αυτής της μελέτης σε καθοδηγητικό νήμα της επαναστατικής δράσης. Αυτό αποτελεί όρο για τη διατήρηση και ενίσχυση του επαναστατικού χαρακτήρα ενός ΚΚ. Εννοείται ότι η τοποθέτησή μας για την ανάγκη ανάπτυξης της θεωρίας κάθε άλλο παρά σημαίνει αγνωστικισμό, εκλεκτικισμό, αναθεώρηση ή άρνηση των θεμελιακών θέσεων της κομμουνιστικής κοσμοθεωρίας.
Με βάση τα παραπάνω, μπορούμε να διατυπώσουμε την άποψη ότι ο μόνος τρόπος για να καθοδηγείται ουσιαστικά ένα ΚΚ από την κοσμοθεωρία του μαρξισμού-λενινισμού είναι αναπτύσσοντάς την. Με άλλα λόγια, αν η επαναστατική δράση «τρέχει» και η θεωρία παραμένει «παγωμένη» έναν και δύο αιώνες πριν, αν η επαναστατική σκέψη αδυνατεί να μελετήσει νέες εξελίξεις, ιδέες και φαινόμενα που «γεννά» η ζωή, αν η μαρξιστική-λενινιστική κοσμοθεωρία κατανοείται ως στείρα αναπαραγωγή δοσμένων «μια κι έξω» τσιτάτων και δε μεταφράζεται σε ικανότητα κρίσης και δράσης με βάση αυτήν, τότε σίγουρα –αργά ή γρήγορα– τα επαναστατικά χαρακτηριστικά της πολιτικής δράσης θα αλλοιωθούν. Στη συνέχεια θα δούμε συγκεκριμένα παραδείγματα που επιβεβαιώνουν αυτό το συμπέρασμα τόσο από αρνητική όσο και από θετική σκοπιά.
Μια άλλη λαθεμένη αντίληψη για τη σχέση επαναστατικής θεωρίας και δράσης σχετίζεται με τον καταμερισμό εργασίας μέσα στο Κόμμα. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, μέσα στο Κόμμα πρέπει να υπάρχει από τη μία η κομμουνιστική διανόηση που θα ασχολείται με τη θεωρία και από την άλλη οι επαναστάτες της δράσης που θα ασχολούνται με το κίνημα, με τη δράση στις μάζες. Αυτό πρακτικά εκφράζεται με απόψεις όπως: «Δεν μπορώ να απαλλάξω το συνδικαλιστή για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από τα τρέχοντα καθήκοντά του για να τον στείλω στη σχολή», «δεν μπορεί ο συνδικαλιστής να διαβάσει, δεν έχει χρόνο, δεν έχει τα φόντα να καταλάβει θεωρητικά ζητήματα». Πρόκειται για βαθιά λαθεμένη αντίληψη.
Βέβαια έχει κι ένα ιστορικό φορτίο. Όταν πρωτοφτιάχτηκε υπό την άμεση καθοδήγηση των Μαρξ και Ένγκελς το πρώτο ΚΚ, η Ένωση των Κομμουνιστών (1847), πράγματι υπήρχε στις γραμμές του ένας πολύ βαθύς καταμερισμός εργασίας ανάμεσα στην επαναστατική σκέψη (η οποία αναλογούσε κυρίως στους Μαρξ και Ένγκελς που συνέγραψαν και το Πρόγραμμα της Ένωσης, το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος) και της επαναστατικής δράσης. Και στη συνέχεια, όμως, στο Κόμμα των Μπολσεβίκων υπό την καθοδήγηση του Λένιν, θα διαπιστώσουμε έναν εξίσου βαθύ καταμερισμό, που εκφραζόταν στο γεγονός ότι τα επαγγελματικά στελέχη ήταν κυρίως η επαναστατική διανόηση που παρήγαγε θεωρία και πολιτική. Το Μπολσεβίκικο Κόμμα δεν είχε επαγγελματικά στελέχη συνδικαλιστές όπως έχει σήμερα το κίνημα και το Κόμμα. Οι επαγγελματίες επαναστάτες δεν ήταν κομμουνιστές συνδικαλιστές.
Όμως η ζωή εξελίσσεται και πρέπει να δούμε αυτήν την εξέλιξη, να την εξηγήσουμε. Ο καταμερισμός εργασίας στο Κόμμα απορρέει και από τον αντικειμενικό καταμερισμό εργασίας στη σημερινή βαθμίδα ανάπτυξης της κοινωνίας. Έτσι, δεν μπορούμε να τον υπερβούμε, αλλά οφείλουμε να διαχειριζόμαστε με σωστό τρόπο τις αντιφάσεις που δημιουργεί. Έτσι, η ανάγκη διατήρησης του καταμερισμού δουλειάς μέσα στο Κόμμα πρέπει να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τον κίνδυνο απόσπασης της πράξης (στην οποία περιλαμβάνεται και η παρέμβαση των κομμουνιστών στο κίνημα) από τη θεωρία και φυσικά και το αντίθετο, την απόσπαση της θεωρίας από την πολιτική πρακτική. Από εδώ προκύπτουν δεκάδες ζητήματα που σχετίζονται θεωρητικά και πρακτικά με τη σχέση του Κόμματος με το κίνημα, με τις μάζες. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να είναι διαρκής η προσπάθεια συνδυασμού θεωρίας και πράξης μέσα στην εξέλιξη της ταξικής πάλης, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες.
Δηλαδή πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι από τη λαθεμένη αντίληψη και τη λαθεμένη πρακτική στη διαλεκτική σχέση επαναστατικής θεωρίας-πράξης δημιουργούνται πολύ σοβαρά ζητήματα. Πολλά από αυτά οδηγούν στο να χάνει το Κομμουνιστικό Κόμμα το χαρακτήρα του ως επαναστατικό κόμμα της εργατικής τάξης με σκοπό ύπαρξης την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και την οικοδόμηση της νέας κομμουνιστικής κοινωνίας με πρώτο «σταθμό» το «πέρασμα» στην κοινωνία του ανώριμου κομμουνισμού, η οποία σχηματικά χαρακτηρίζεται ως σοσιαλισμός.
Τα παραπάνω σχόλια για τις δύο λαθεμένες αντιλήψεις που απορρέουν από τη λαθεμένη αντίληψη της σχέσης επαναστατικής σκέψης και δράσης μπορεί να φαίνονται σε κάποιους απλά και αυτονόητα πράγματα, ωστόσο αυτά τα απλά και αυτονόητα επέδρασαν καθοριστικά στην απώλεια του επαναστατικού χαρακτήρα σε πολλά ΚΚ.
Θυμίζω τα προβλήματα στην αντίληψη του ΚΚΣΕ για τις εμπορευματικές-χρηματικές σχέσεις κατά τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, τις λαθεμένες θέσεις που κυριάρχησαν και πώς επέδρασαν στην πολιτική, στη συνέχεια πώς η πολιτική ενίσχυσε αντί να περιορίσει την κοινωνική βάση της αντεπανάστασης. Αλλά και στο Κόμμα μας, στη βάση λαθεμένων θεωρητικών θέσεων για τον καπιταλισμό στην Ελλάδα (κομπραδόρικη, μισοφεουδαρχικά υπολείμματα, μισοαποικία κλπ.), διαμορφώθηκε λαθεμένη στρατηγική και πολιτική συμμαχιών. Επομένως δεν είναι καθόλου απλά πράγματα και πρέπει να σταθούμε σε αυτά με πολύ μεγάλη προσοχή.
Από την άλλη, η ιστορία του πολιτικού εργατικού κινήματος έχει αποδείξει και από την αντίθετη, δηλαδή τη θετική, πλευρά τα οφέλη της σωστής κατανόησης της σχέσης θεωρίας και πράξης και της εφαρμογής της στη ζωή. Οι Μαρξ, Ένγκελς και Λένιν κατανοούσαν στην πράξη την προτεραιότητα της επαναστατικής θεωρίας ως οδηγού της επαναστατικής δράσης και γι’ αυτό δε δίσταζαν καθόλου να αποσύρονται από τη δεύτερη για σημαντικά χρονικά διαστήματα προκειμένου να μελετήσουν πλευρές της νεότευκτης τότε κοσμοθεωρίας και της ιδεολογικής-πολιτικής αντιπαράθεσης. Εννοείται ότι η επαναστατική πράξη όχι μόνο δεν έβγαινε χαμένη από αυτό, αλλά ενισχυόταν με κάθε θεωρητικό-ιδεολογικό τους συμπέρασμα. Ας δούμε κάποια παραδείγματα προς απόδειξη αυτού, τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών.
Ο Μαρξ αποσυρόταν περιοδικά για μεγάλα διαστήματα –ακόμα και μετά την ίδρυση της Διεθνούς Ένωσης Εργατών (η Α΄ Διεθνής)– στη Βιβλιοθήκη του Λονδίνου, όπου παρέμενε ολόκληρα μερόνυχτα με στόχο τη μελέτη της Πολιτικής Οικονομίας. «Καρπός» αυτής της προσπάθειας ήταν η έκδοση του Κεφαλαίου, της Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας και άλλων έργων, δηλαδή η επιστημονική αιτιολόγηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο στον καπιταλισμό, η οποία μέχρι τότε δεν υπήρχε, με αποτέλεσμα η εργατική τάξη να είναι σχετικά «τυφλή» στη σύγκρουσή της με το κεφάλαιο. Αντίστοιχα, οι εκδόσεις από τον Λένιν των έργων Ο Ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού (το 1916) και Κράτος κι Επανάσταση (το 1917) μέσα στο καμίνι του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου (που βασίστηκαν στη μελέτη ογκωδέστατων βιβλιογραφικών αναφορών που περιλάμβαναν όλη τη σχετική βιβλιογραφία της περιόδου) αποτέλεσαν τους βασικούς παράγοντες για την ωρίμανση στον ίδιο τον Λένιν των σχετικών ζητημάτων και την ακόλουθη στρατηγική προσαρμογή του Μπολσεβίκικου Κόμματος, που οδήγησε στην επικράτηση της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης. Πέρα από αυτά, οι Μαρξ, Ένγκελς και Λένιν μελετούσαν οτιδήποτε νέο έφερνε η ζωή και η ιδεολογική-πολιτική αντιπαράθεση (στην πολιτική, τις επιμέρους επιστήμες, τη φιλοσοφία κλπ.) γράφοντας ολόκληρους τόμους προς απάντηση των απόψεων που θεωρούσαν ότι στέκονταν εμπόδιο στην ανάπτυξη του επαναστατικού εργατικού κινήματος.
Φυσικά, το επίδικο σήμερα για το ΚΚ δεν είναι να λειτουργήσει ακριβώς έτσι, περιμένοντας έναν Μαρξ, Ένγκελς ή Λένιν για να αναπτύξει τη θεωρία. Η ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας στο σημερινό βαθμό ανάπτυξης του καταμερισμού της εργασίας στην κοινωνία και το Κόμμα απαιτεί πολύ πιο συλλογικά χαρακτηριστικά. Παρά τα προβλήματα που αναφέρθηκαν, έχουν γίνει σημαντικά βήματα στο Κόμμα τα τελευταία χρόνια. Ενδεικτικές είναι οι επεξεργασίες για το Σοσιαλισμό, για το Β΄ τόμο του Δοκιμίου, για το νέο Πρόγραμμα και Καταστατικό. Ήδη, αυτές οι επεξεργασίες έδειξαν τα οφέλη τους στην επαναστατική δράση τη σύνθετη περίοδο της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης και της συνεχόμενης αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος. Μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι, αν δεν είχε προηγηθεί αυτή η διαδικασία θεωρητικής και ιδεολογικής ενδυνάμωσης του ΚΚΕ, οι πιέσεις για συμμετοχή σε κυβέρνηση αστικής διαχείρισης, για συνεργασία με τους οπορτουνιστές κλπ. θα ήταν πολύ πιο ισχυρές εντός και εκτός Κόμματος.
Τα παραπάνω δείχνουν πόσο σύνθετο είναι το ζήτημα του χαρακτήρα του Κομμουνιστικού Κόμματος. Αυτή η συνθετότητα αναδεικνύεται μέσα από το σύνολο των μαθημάτων που περιλαμβάνονται στην ενότητα της θεωρίας για το κομμουνιστικό κίνημα, στα οποία θα δούμε την ιστορική πορεία διαμόρφωσης του επαναστατικού-εργατικού κόμματος. Η συνθετότητα αποδεικνύεται άλλωστε και έμπρακτα από το γεγονός ότι πολύ συχνά εκφυλίστηκε ο χαρακτήρας του επαναστατικού-εργατικού κόμματος. Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι πρόκειται για ένα βαθύ, πολύπλευρο ιδεολογικό και οργανωτικό ζήτημα της ταξικής πάλης.

ΚΑΠΟΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

 Ας θυμηθούμε, λοιπόν, εν συντομία κάποια βασικά σημεία της πορείας διαμόρφωσης του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος (ΔΚΚ). Τα ΚΚ διαμορφώθηκαν σε συνθήκες επαναστατικής ανόδου κατά τη δεύτερη και τρίτη δεκαετία του 20ού αιώνα, ως αποτέλεσμα της ρήξης με τα ενσωματωμένα στο σύστημα κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας, τα οποία είχαν διαμορφωθεί τις τελευταίες τρεις δεκαετίες του 19ου αιώνα και τα περισσότερα μετά την Παρισινή Κομμούνα (1871), ως επαναστατικά κόμματα της εργατικής τάξης.
Το κομμουνιστικό κίνημα, δηλαδή τα ΚΚ που διαμορφώθηκαν και πήραν αυτόν τον τίτλο στη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα και μετά, ήταν προϊόντα της επαναστατικής ρήξης με τη σοσιαλδημοκρατία. Ωστόσο, απ’ όλα αυτά τα κόμματα που συγκροτήθηκαν σε μια σειρά χώρες στη βάση της ρήξης με το θεωρητικό αναθεωρητισμό και τον πολιτικό οπορτουνισμό, μπορούμε να πούμε ότι το πιο ώριμο και ικανό να ηγηθεί και να διεξάγει την επανάσταση ήταν το κόμμα στη Ρωσία, δηλαδή το Κόμμα των Μπολσεβίκων, το κόμμα στο οποίο μέσα από μια πορεία ηγήθηκε ο Λένιν.
Τα περισσότερα ΚΚ που προκύψαν σε αυτήν την περίοδο πολύ γρήγορα συναντήθηκαν με μια σειρά από δυσκολίες αντικειμενικές αλλά και υποκειμενικές, με αποτέλεσμα να μην μπορέσουν να παίξουν το ρόλο τους ως τέτοια κόμματα. Τα προβλήματα αυτά δεν μπόρεσαν να αντιμετωπιστούν σε βάθος κατά τη δεκαετία του 1920, η οποία χαρακτηρίζεται από την υποχώρηση της επαναστατικής ανόδου και τη σχετική σταθεροποίηση του καπιταλισμού. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, όταν κατά τις δεκαετίες 1930-1940 ξαναβρέθηκαν σε συνθήκες γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου, στο έδαφος αλλεπάλληλων οικονομικών κρίσεων και όξυνσης των αντιπαραθέσεων, τα περισσότερα ΚΚ δεν μπόρεσαν να παίξουν το ρόλο τους ως καθοδηγητές της επαναστατικής ανατροπής. Γιατί; Γιατί σε αυτήν την περίοδο έχουμε ΚΚ που ουσιαστικά δεν είχαν σταθεροποιήσει στο εσωτερικό τους, στο χαρακτήρα τους, στη συγκρότησή τους, στη λειτουργία τους, στην ιδεολογία τους, στη διαμόρφωση της πολιτικής τους τον πλήρη ιδεολογικό-πολιτικό και οργανωτικό διαχωρισμό από τη σοσιαλδημοκρατία, το ρεύμα από το οποίο αποσχίστηκαν και διαμορφώθηκαν σε ξεχωριστά κόμματα. Γι’ αυτό και δεν αποκρυσταλλώθηκε σε επαναστατική θεωρία η ανάγκη μη συνεργασίας με τον αποσχισμένο οπορτουνισμό σε οποιεσδήποτε πολιτικές συνθήκες (π.χ. βασιλείας, φασιστικής διακυβέρνησης, ιμπεριαλιστικής επίθεσης, στρατιωτικής δικτατορίας κλπ.).
Με άλλα λόγια, δεν είναι αυτονόητο, δεν είναι άπαξ κερδισμένο για κανένα Κόμμα και ανεξάρτητα από τον τίτλο, το Πρόγραμμά του, τις αρχές συγκρότησής του, το Καταστατικό του, το να μπορεί να είναι στην πράξη επαναστατικό εργατικό κόμμα, κομμουνιστικό.
Πώς εκδηλώθηκαν αυτά τα προβλήματα, αυτή η θεμελιακή αδυναμία και σύγχυση μέσα στο εσωτερικό των κομμάτων; Εκδηλώθηκαν στις αντιλήψεις και την πρακτική γύρω από τη σχέση του Κόμματος με το κίνημα. Φυσικά, αυτές οι προβληματικές αντιλήψεις και πρακτικές δεν αναπτύχθηκαν «στο κενό», αλλά υπό το βάρος μιας αντικειμενικής αντίφασης που διατρέχει κάθε ΚΚ σε μη επαναστατικές συνθήκες. Αυτή η αντίφαση έγκειται στο γεγονός ότι, ενώ το ΚΚ είναι κόμμα επαναστατικής ανατροπής, δε δρα σε συνθήκες που ευνοούν την επαναστατική ανατροπή. Αυτό ισχύει και για το Κόμμα μας σήμερα, το οποίο σε συνθήκες «σχετικής ειρήνης» με τον ταξικό αντίπαλο παλεύει για τη συγκέντρωση δυνάμεων σε αντικαπιταλιστική-αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση. Όταν λέμε «σχετική ειρήνη», εννοούμε ότι το ΚΚ δε θεωρείται παράνομο, ότι ο ταξικός αντίπαλος εν μέρει το ανέχεται και ως νόμιμο κόμμα του κοινοβουλίου, του ευρωκοινοβουλίου, της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης κλπ. Και λέμε εν μέρει, γιατί σε όλες τις συνθήκες –συμπεριλαμβανομένης της αστικής νομιμότητας– δεν παύουν οι άμεσες ή έμμεσες νομικές, πολιτικές, εργοδοτικές διακρίσεις ή επιθέσεις προς το ΚΚ.
Αυτή η αντίφαση, λοιπόν, μπορεί εύκολα να οδηγήσει το Κόμμα της επαναστατικής ανατροπής να γίνει κόμμα που προσαρμόζει και περιορίζει τη δράση του στο πλαίσιο του συστήματος. Και μάλιστα πρέπει να σημειωθεί ότι μια τέτοια προσαρμογή μπορεί να γίνει ακόμα και μαχητικά, π.χ. παλεύοντας σκληρά να μην περάσει ένας αντιλαϊκός νόμος, όπως πρόσφατα για το Ασφαλιστικό και τις εργασιακές αλλαγές, διεκδικώντας μαχητικά την υπογραφή συλλογικής σύμβασης εργασίας, τις αυξήσεις μισθών, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, γενικά πρωτοστατώντας στην πάλη για όλα τα εργατικά και λαϊκά δικαιώματα. Δεν είναι λίγες οι φορές που η αντίφαση ανάμεσα στην πρωτοπόρα μαχητική δράση, τις θυσίες, τη συνέπεια, την ανιδιοτέλεια των κομμουνιστών από τη μία και την αδύναμη ανάπτυξη της θεωρίας, την αδύναμη θωράκισή τους από την εισβολή της αστικής ιδεολογίας από την άλλη λύθηκε στην κατεύθυνση της επιστροφής πολλών ΚΚ στην αρχική σοσιαλδημοκρατική τους κοιτίδα.
Τα παραπάνω δε σημαίνουν βέβαια ότι δε χρειάζονται προσαρμογές στις διαφορετικές συνθήκες ή ότι το ΚΚ δεν πρέπει να παλεύει για να εμποδίζει αντιλαϊκά μέτρα, για μέτρα ανακούφισης των εργαζομένων κλπ. Αυτό που θέλουμε να επισημάνουμε με καθαρότητα είναι ότι αυτές οι απαραίτητες προσαρμογές στον καθημερινό αγώνα δεν πρέπει να αποσπώνται από την επαναστατική στρατηγική. Αυτός ο κίνδυνος απόσπασης είναι εξίσου επικίνδυνος με το μη υπολογισμό του επιπέδου συνείδησης των μαζών.
 Τέτοια αρνητικά παραδείγματα προσαρμογής αποτελούν, για παράδειγμα, η αναζήτηση αστικής κυβερνητικής λύσης με τη στήριξη- συμμετοχή του ΚΚ ή η άρνηση υποταγής της κοινοβουλευτικής δουλειάς στην εξωκοινοβουλευτική ταξική πάλη, με άλλα λόγια η κυριαρχία του λεγκαλισμού και του κοινοβουλευτισμού έναντι της επαναστατικής γραμμής. Και ξέρετε ότι υπήρχαν και υπάρχουν πολλά ΚΚ που έχουν κάνει τέτοιου είδους προσαρμογές. Όμως πρέπει να μας απασχολήσουν βαθύτερα οι αιτίες που οδηγούν σε τέτοιες λαθεμένες προσαρμογές, πρώτ’ απ’ όλα από ηγεσίες ΚΚ. Αν γνωρίζουμε τις αντικειμενικές συνθήκες που σπρώχνουν σε τέτοιες συμβιβαστικές πολιτικές τάσεις, τότε πολύ καλύτερα μπορούμε ν’ αντικρούσουμε τις τελευταίες. Εδώ δεν πρέπει να φοβηθούμε την ανάδειξη των λαθών που προκύπτουν από τη μελέτη της ιστορίας του ΔΚΚ. Πρέπει να διδαχτούμε από αυτά για να μην τα επαναλάβουμε.
Βέβαια, το ζήτημα είναι σύνθετο και επομένως και πάρα πολύ δύσκολο. Σε αυτήν τη μελέτη δεν πρέπει να υποτιμήσουμε παράγοντες όπως η πίεση του αντιπάλου, οι δυσκολίες της ταξικής πάλης, η επίδραση της αστικής ιδεολογίας στις γραμμές της εργατικής τάξης, το γεγονός ότι ο αντίπαλος διδάσκεται, προσαρμόζεται για να αντιμετωπίζει κάθε φορά αποτελεσματικά την επαναστατική εργατική πρωτοπορία. Ωστόσο, από τη δική μας τη σκοπιά πρέπει να εστιάσουμε στις υποκειμενικές αδυναμίες, στην αδύναμη θωράκιση των ΚΚ από τις παραπάνω αντικειμενικές πιέσεις.
Ιδιαίτερα διδακτική για όλα τα παραπάνω είναι η περίοδος λίγο πριν και μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή την περίοδο στα ΚΚ των περισσότερο αναπτυγμένων καπιταλιστικών κρατών (Γαλλία, Αγγλία, Ιταλία, ΗΠΑ, Ιαπωνία) γενικεύτηκε η αναθεώρηση της κομμουνιστικής ιδεολογίας και η κυριαρχία της οπορτουνιστικής πολιτικής. Αυτά τα ΚΚ είχαν μεν εργατική σύνθεση, αλλά ακριβώς επειδή μιλάμε για τα συγκεκριμένα κράτη επιδρούσε σε σημαντικό βαθμό η εκτεταμένη εργατική αριστοκρατία σε ιδιωτικό και κρατικό τομέα, η οποία υπεισερχόταν και στο ίδιο το Κόμμα, άλλαζε σε μια πορεία τη σύνθεσή του, διαμόρφωνε οπορτουνιστικές πιέσεις, τάσεις που κυριάρχησαν σε κάποια ΚΚ. Αυτή ήταν η κοινωνική βάση για να αναπτυχθεί η οπορτουνιστική πολιτική και η αναθεώρηση της κομμουνιστικής ιδεολογίας, δηλαδή η ανοιχτή ή συγκαλυμμένη άρνηση του θεμελιακού στοιχείου στη σχέση επαναστατικής θεωρίας - πολιτικής πράξης. Φυσικά, αυτή η κυριαρχία του οπορτουνισμού στα ΚΚ δεν ήταν νομοτελειακή, ωστόσο η αποτροπή της πίεσης προϋπέθετε ερμηνεία των νέων φαινομένων και αντίστοιχη ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική προσαρμογή τους. Αυτές οι θεωρητικές αδυναμίες, από την άλλη, επιδρούσαν αρνητικά στην κοινωνική σύνθεση των ΚΚ.
Η αναθεώρηση έγινε μέσα από μια διαδικασία. Και η αναθεώρηση έφτανε στο σημείο να αλλάξει ριζικά τα κριτήρια της κατάταξης στην εργατική τάξη, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η εργατική τάξη μειωνόταν σταθερά με την ανάπτυξη του καπιταλισμού, υποστηρίζοντας ότι τα χαρακτηριστικά της είχαν αλλάξει πλήρως σε σχέση με την εποχή των Μαρξ - Ένγκελς - Λένιν. Η θεωρητική και ιδεολογική υποχώρηση ήταν τόσο μεγάλη, ώστε να εγκαταλειφτεί το βασικό κριτήριο, η σχέση της μισθωτής εργασίας με το κεφάλαιο, της μίσθωσης της εργατικής δύναμης από την καπιταλιστική ιδιοκτησία. Αντί αυτού του μαρξιστικού κριτηρίου υιοθετήθηκαν άλλα κριτήρια, όπως το επίπεδο μόρφωσης, ο βαθμός επαγγελματικής ειδίκευσης, ο χειρωνακτικός ή διανοητικός χαρακτήρας της εργασίας κλπ. Αυτός ο τρόπος κατάταξης δεν είναι όμως ο μαρξιστικός, αλλά ο αστικός, αυτός που υιοθετεί η αστική ιδεολογία, η οποία ταυτίζει την εργατική τάξη με ορισμένα τμήματα του προλεταριάτου στη Μεταποίηση, τις Κατασκευές και κάποιους άλλους κλάδους, ερμηνεύοντας τη σχετική μείωση της απασχόλησης σε αυτούς τους κλάδους ως «τέλος της εργατικής τάξης».
Τα ΚΚ κοιτούσαν με αμηχανία τις ταχύτατες αλλαγές στη σύνθεση της εργατικής τάξης που νομοτελειακά επιφέρει ο καπιταλισμός ως αποτέλεσμα της επαναστατικοποίησης της παραγωγικής βάσης. Δεν μπόρεσαν να ερμηνεύσουν αυτές τις αλλαγές και να προσαρμόσουν την παρέμβασή τους και αυτή η αδυναμία καλύφτηκε με την υιοθέτηση αστικών και μικροαστικών αντιλήψεων για την εργατική τάξη και το κίνημά της. Το τιμόνι της επαναστατικής θεωρίας δεν ήταν σταθερό για να κρατηθεί η πολιτική δράση σε επαναστατικές ράγες.
Από την άλλη μεριά, υπήρξαν ΚΚ με περισσότερο αγροτική σύνθεση, σε χώρες όπου ο καπιταλισμός ακόμα δεν είχε την πλήρη του ανάπτυξη, ώστε να έχουν καπιταλιστικοποιηθεί οι σχέσεις στο μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας (Ινδία, Κίνα κλπ.). Επρόκειτο για ΚΚ που δρούσαν σε χώρες που δε βρίσκονταν ακριβώς σε καπιταλιστική καθυστέρηση, αλλά σε βαθιά καπιταλιστική ανισομετρία. Σε κάποιες περιπτώσεις, μαζί με την καπιταλιστική ανάπτυξη συνυπήρχε και έντονη προ-καπιταλιστική καθυστέρηση, μισο-αποικιοκρατία, στρατιωτικές δικτατορίες στηριγμένες από ξένες δυνάμεις, δηλαδή από άλλα καπιταλιστικά κράτη. Αυτή η κατάσταση ήταν έντονη σε χώρες της Αφρικής, της Ασίας, ακόμα και της αμερικανικής ηπείρου. Σε κάποιες από αυτές τις περιπτώσεις, τα ΚΚ ηγήθηκαν σ’ έναν ένοπλο αντιαποικιακό, εθνικοαπελευθερωτικό, αντικατοχικό αγώνα και γι’ αυτό κέρδισαν τόσο τη λαϊκή στήριξη στις χώρες τους όσο και την υλική, πολιτική και ηθική στήριξη από κράτη της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αυτό έγινε κατά κόρον στις περιοχές και τις ηπείρους που αναφέραμε, με πολλά από αυτά να υποστηρίζουν ότι ηγούνται στην «αντιμονοπωλιακή-αντικαπιταλιστική ανάπτυξη», π.χ. σε Συρία και Αίγυπτο –αυτό το τελευταίο είναι μεγάλο θέμα και θέλει αυτοτελή συζήτηση. Ειδικότερα, υπήρξαν κόμματα με περισσότερο αγροτική σύνθεση τα οποία, σε συνθήκες παγκόσμιας αντιπαράθεσης ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό, ηγήθηκαν σε διαδικασία σοσιαλιστικής οικοδόμησης, όπως στην Κούβα και το Β. Βιετνάμ.
Δηλαδή έχουμε μια αντιφατικά εξελισσόμενη κατάσταση για το κομμουνιστικό κίνημα, για το χαρακτήρα των ΚΚ μετά από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τόσο ο χρονικός διαχωρισμός όσο και η κατηγοριοποίηση των ΚΚ είναι αρκετά σχηματική, προκειμένου να καταλάβουμε λίγο καλύτερα πώς οι κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις μπορούν να επιδράσουν αρνητικά στον επαναστατικό χαρακτήρα του ΚΚ, να συμβάλουν στην άμβλυνση της επαναστατικότητας της γραμμής πάλης, στο βαθμό που δεν υπάρχει ένα γερό επαναστατικό θεωρητικό θεμέλιο ερμηνείας τους.
Χρειάζεται βαθύτερη διερεύνηση ποιοι παράγοντες επιδρούν στο χαρακτήρα ενός ΚΚ, υπολογίζοντας την ιδιαίτερη βαρύτητα κάθε ΚΚ, ακόμα και ομάδας ΚΚ από κάποια περιοχή ή ήπειρο, στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα.
Γιατί εμάς τους κομμουνιστές δε μας ικανοποιεί να ξεκινάμε την ερμηνεία των γεγονότων της ταξικής πάλης δίνοντας πρωτεύοντα ρόλο στους ηγέτες. Ξέρουμε ότι δε γεννιέται σε παρθένο έδαφος η λαθεμένη σκέψη ή δεν τσακίζει η θέληση ενός ηγετικού στελέχους ή ομάδας στελεχών από το πουθενά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν παίζει ρόλο η προσωπικότητα στο επαναστατικό κίνημα και στο Κόμμα.
Αν θέλετε, μεταπολεμικά ένα ακόμα αντικειμενικό στοιχείο που επηρέασε αυτήν τη διασάλευση του επαναστατικού χαρακτήρα του Κόμματος ήταν ότι στην καπιταλιστική οικονομία και κοινωνία έγιναν προσαρμογές με στοιχεία φαινομενικά «ξένα» ως προς τον καπιταλισμό, π.χ. ορισμένος σχεδιασμός από τις κυβερνήσεις, από τα κράτη, ορισμένα γενικευμένα συστήματα κοινωνικών παροχών, τάση γενίκευσης του κρατικού μονοπωλίου (και όχι απλώς ύπαρξής του η οποία συνόδευε σε κάποιο βαθμό τον καπιταλισμό από τα πρώτα του βήματα, χωρίς όμως να έχει γενικευμένη έκφραση). Παράλληλα, ιδιαίτερη πίεση στα ΚΚ άσκησε η διακριτή βελτίωση των όρων ζωής της εργατικής τάξης στα αναπτυγμένα καπιταλιστικά κράτη τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, που οφειλόταν σε παράγοντες όπως τα μονοπωλιακά υπερκέρδη, η τεράστια αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, αλλά και η πίεση των κατακτήσεων στις σοσιαλιστικές κοινωνίες. Αυτά τα νέα φαινόμενα που έφερε η ζωή στον καπιταλισμό δεν μπόρεσαν να ερμηνευτούν θεωρητικά, άφησαν στα ΚΚ έδαφος στην αντίληψη ότι ο καπιταλισμός όντως εξανθρωπίζεται και δεν είναι απαραίτητη η επαναστατική ανατροπή. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι βασικό επιχείρημα της υποστήριξης του «κοινοβουλευτικού περάσματος στο σοσιαλισμό», που υποστήριζε ο «ευρωκομμουνισμός», ήταν το επιχείρημα ότι ο εργάτης, και ακόμα περισσότερο ο βιομηχανικός εργάτης, είχε δικό του σπίτι, εξοχικό, αυτοκίνητο και μια σειρά πρωτόγνωρες σε σχέση με παλιότερα ανέσεις και γι’ αυτό δεν είχε καμία διάθεση και κανένα κίνητρο να τα ριψοκινδυνέψει όλα αυτά με την επανάσταση.
Στο βαθμό που αυτοί οι παράγοντες αναπτύσσονταν, διευρύνονταν τα φαινόμενα εκφυλισμού του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος και πολλαπλασιαζόταν η πίεση ενσωμάτωσης των ΚΚ. Έτσι, γενικεύεται μεταπολεμικά ο εργοδοτικός-κυβερνητικός συνδικαλισμός και ο οπορτουνισμός στα ΚΚ. Το πρόβλημα διογκώθηκε με την εδραίωση της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στις λαϊκές συνειδήσεις και την αντίστοιχη πίεση στα ΚΚ. Σε πολλές από τις παραπάνω χώρες η παρέμβαση των κομμουνιστών στο συνδικαλιστικό εργατικό κίνημα υποτασσόταν όλο και περισσότερο στις κοινοβουλευτικές (και πολλές φορές κυβερνητικές) επιδιώξεις των ΚΚ. Σε αυτές τις συνθήκες, η αποτροπή της διείσδυσης της αστικής ιδεολογίας στα ΚΚ απαιτούσε πολύ γερή θεωρητική και ιδεολογική θωράκιση, απαιτούσε ικανότητα ερμηνείας των νέων φαινομένων που γεννά ο καπιταλισμός, απαιτούσε προσαρμογή της επαναστατικής δράσης σε αυτές τις συνθήκες.
Ορισμένα από αυτά τα προβλήματα, σε άλλες συνθήκες και με άλλη μορφή, διαμορφώνονταν και στα ΚΚ εξουσίας ακόμα και της πρωτοπόρας χώρας στη σοσιαλιστική οικοδόμηση, στο ΚΚ της Σοβιετικής Ένωσης. Ωρίμαζαν σε κατεύθυνση οπορτουνιστικής διάβρωσης, στη συνέχεια σε κρίση στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα, σε κατεύθυνση σοσιαλδημοκρατικοποίησης των ΚΚ, ανεξάρτητα αν το διακήρυσσαν ή όχι, ανεξάρτητα αν άλλαζαν τον τίτλο τους ή έπαιρναν απόφαση να συμμετάσχουν στη διεθνή σοσιαλδημοκρατία, στην παλιά, νεότερη κλπ.
Όσον αφορά την πολιτική των ΚΚ, η κύρια πολιτική διολίσθηση, το κύριο πρόβλημα ήταν η συνεργασία του κομμουνιστικού κινήματος και πολιτικά και κινηματικά με τη σοσιαλδημοκρατία, από την οποία τυπικά, οργανωτικά είχε διαχωριστεί. Πρόκειται για ένα πρόβλημα το οποίο, όπως ήδη ανέφερα, υπήρχε από την προηγούμενη περίοδο, από την περίοδο δηλαδή της δημιουργίας των ΚΚ και της επαναστατικής ανόδου αμέσως μετά τη λήξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Όπως φάνηκε, αυτή η απόσχιση ποτέ δεν ολοκληρώθηκε πλήρως –ιδεολογικά, οργανωτικά, πολιτικά– ως πλήρη ρήξη με τη σοσιαλδημοκρατία, σταθεροποιημένη και για την περίοδο της επαναστατικής υποχώρησης στο συσχετισμό της ταξικής πάλης μετά το 1924. Έτσι, στη δεκαετία του 1930, αν και ο καπιταλισμός μπήκε σε μεγάλη οικονομική κρίση σε διεθνές επίπεδο, το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα δεν μπόρεσε να την εκμεταλλευτεί, να την χρησιμοποιήσει ως εφαλτήριο μιας νέας επαναστατικής ανόδου, αλλά εγκλωβίστηκε στην πολιτική γραμμή υπεράσπισης της αστικής δημοκρατίας έναντι του κινδύνου του φασισμού. Γενικά, την περίοδο γύρω από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εγκαταλείφτηκε η στρατηγική προσαρμογή που οδήγησε τους μπολσεβίκους στη νικηφόρα Οκτωβριανή Επανάσταση.
Αυτή η στρατηγική ανεπάρκεια στα ΚΚ των αναπτυγμένων καπιταλιστικών κρατών συνδέθηκε με μια βαθιά οπορτουνιστική κρίση που αγκάλιασε μεταπολεμικά και το ΚΚ της Σοβιετικής Ένωσης (20ό Συνέδριο, 1956) και άλλα ΚΚ εξουσίας. Σε αυτήν την παρουσίαση δε θα σταθούμε στους παράγοντες που επέδρασαν στη σταδιακή αναθεώρηση της κομμουνιστικής ιδεολογίας. Σε άλλα μαθήματα της Σχολής θα συζητήσετε αναλυτικά τη συλλογική τοποθέτηση του Κόμματός μας για την οπορτουνιστική πολιτική που κυριάρχησε σε ζητήματα πρώτ’ απ’ όλα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αλλά και της εξωτερικής πολιτικής στην ΕΣΣΔ.
Στη συνέχεια, η περίοδος νίκης της αντεπανάστασης στις χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης σηματοδοτεί μια νέα, βαθιά ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική κρίση στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα. Προϊόν αυτής της κρίσης ήταν η διάλυση και μετάλλαξη πολλών ΚΚ μέσω της σοσιαλδημοκρατικοποίησής τους και της μετατροπής τους σε νέα κόμματα που εμφανίζονται ως νεο-σοσιαλιστικά και αριστερά (χρησιμοποιώντας τον όρο «εκσυγχρονιστική Αριστερά»), ενώ πολλά από τα ΚΚ που διατήρησαν τον τίτλο τους υφίστανται πλήρη ιδεολογικό, οργανωτικό και πολιτικό εκφυλισμό. Από την άλλη όμως έχουμε και μια αργή διαδικασία διαμόρφωσης νέων ΚΚ (είτε από την αρχή είτε από δυνάμεις που αποσχίστηκαν από τα εκφυλισμένα ΚΚ) και ανασυγκρότησης κάποιων κομμάτων. Παράλληλα, έχουμε και κάποια λίγα τα οποία, χωρίς να χάσουν την ιστορική συνέχειά τους, ανακτούν ή ενισχύουν τα κομμουνιστικά τους χαρακτηριστικά. Μια τέτοια περίπτωση είναι το δικό μας κόμμα, το ΚΚΕ.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΚ

 Απ’ όλη αυτήν την εισαγωγική τοποθέτηση πρέπει να ξεχωρίσουμε το εξής: Στις κομματικές σχολές αναγκαζόμαστε για λόγους μεθοδολογικούς και γνωσιοθεωρητικούς να ταξινομούμε μια σειρά από θέματα που αφορούν το Κομμουνιστικό Κόμμα και να τα συζητάμε χωριστά (θεμελιακές ιδεολογικές αρχές του, ο προλεταριακός διεθνισμός, η δράση του Κόμματος σε μη επαναστατικές συνθήκες κλπ.). Όταν όμως έχουμε στο μυαλό μας τι είναι το Κόμμα, δεν πρέπει να τα έχουμε αυτά ξεχωριστά, αλλά να τα σκεφτόμαστε συνθετικά, παρόλο που δεν είναι εύκολο, αλλά πρέπει να κάνουμε προσπάθεια να τα αντιμετωπίσουμε έτσι.
Είναι άλλο ζήτημα πού θα ρίξουμε το βάρος συζητώντας το ένα ή το άλλο θέμα, πού θα εμβαθύνουμε κάθε φορά. Για παράδειγμα στο ζήτημα στελέχωσης του Κόμματος προκύπτουν μια σειρά από πολύ σύγχρονα ζητήματα. Αφορούν τον καταμερισμό δουλειάς μέσα στο Κόμμα και μεταξύ των απαλλαγμένων από επαγγελματικές υποχρεώσεις κομμουνιστών. Σε αυτό έγινε πολύ μεγάλη επίθεση στο Κόμμα στην περίοδο 1989-1991. Το Κόμμα κινδύνεψε να διαλυθεί από αυτά τα ζητήματα. Οι οπορτουνιστές ζύμωναν ότι δε χρειάζονται επαγγελματίες κομμουνιστές, γιατί δήθεν δεν έχουν επαφή με τον κόσμο, με την κοινωνία, γιατί κάνουν την επαναστατική δράση επάγγελμα. Ακόμα και σήμερα δεν είναι λυμένα τέτοια ζητήματα σε ΚΚ.
Δείτε το εξής πρόβλημα: Υπάρχουν ΚΚ που ανασυγκροτούνται, που έχουν κάνει μια προσπάθεια σε ιδεολογικό-πολιτικό επίπεδο, στο επίπεδο της διαμόρφωσης του Προγράμματός τους κλπ. και δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν πλήρως ότι δε συγκροτείται ΚΚ χωρίς επαγγελματικά στελέχη, δηλαδή στελέχη που ασχολούνται με το Κόμμα, με τον ταξικό αγώνα από το πρωί μέχρι το βράδυ ή από το πρωί μέχρι την άλλη μέρα το πρωί, αν χρειαστεί. Επίσης, πέρα από αυτό, η σύγχρονη ταξική πάλη προϋποθέτει και έναν «επαγγελματισμό» που μπορεί να κατακτηθεί μόνο από στελέχη χωρίς άλλες επαγγελματικές και βιοποριστικές υποχρεώσεις. Δεν είναι λυμένα τέτοια ζητήματα στην πράξη.
Γι’ αυτό, διαβάζοντας για το Κόμμα δεν αρκεί να διαβάσουμε τι είπε ο Λένιν για το ΚΚ, ποιες είναι οι αρχές λειτουργίας, ποια είναι τα γενικά χαρακτηριστικά. Όλα αυτά πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε πολύ πρακτικά, μέσα στη δουλειά.
Ας επιστρέψουμε τώρα στο ζήτημα της κοινωνικής σύνθεσης του Κόμματος. Είναι θεμελιακό να πλειοψηφεί η εργατική τάξη μέσα στο Κόμμα, και μάλιστα η εργατική τάξη των σύγχρονων δυναμικών κλάδων και ειδικοτήτων που βάζουν τη σφραγίδα τους στη συνολική καπιταλιστική οικονομία. Ήταν πάντα σε κάθε ΚΚ, η εργατική τάξη, με τα χαρακτηριστικά που έχει η σύγχρονη εργατική τάξη, το καθοριστικό στοιχείο μέσα στο Κόμμα; Ή, πιο συγκεκριμένα, μελετώντας την ιστορία του Κόμματός μας, κυριαρχούσε η εργατική σύνθεση στο Κόμμα μας σε συνθήκες επαναστατικές, που υπήρχε και ένοπλος αγώνας; Στο ΔΣΕ κυριαρχούσε το εργατικό στοιχείο ή το αγροτικό; Όπως γνωρίζετε, κυριαρχούσε το αγροτικό. Και μ’ αυτό το παράδειγμα φαίνεται ότι ορισμένα ζητήματα δεν είναι αυτονόητα και δεν πρέπει να τα σκεφτόμαστε και να τα αντιμετωπίζουμε με σχηματικότητα. Να διαβάζουμε κάτι σε θεωρητικό επίπεδο, να συγκρατούμε και από μνήμης αρχές, να λέμε προλεταριακός διεθνισμός θεμελιακή αρχή του ΚΚ ή εργατική σύνθεση θεμελιακή αρχή του ΚΚ, αλλά στην πράξη να κρίνουμε την πείρα με βάση τη στενή εμπειρία της οργάνωσης, του οργάνου, ν’ αποσυνδέουμε την πείρα από την ικανότητα θεωρητικής σκέψης.
Εμείς αυτό που θέλουμε να πετύχουμε εδώ στη Σχολή είναι να κατακτήσουμε έναν τρόπο να τα συνδέουμε στη σκέψη μας, στα κριτήριά μας. Θέλουμε η συζήτηση να πατάει στην εμπειρία τη δικιά σας, αλλά με βάση τους γενικούς κανόνες που αφορούν το ΚΚ, τις νομοτέλειες που αφορούν το επαναστατικό-εργατικό κόμμα. Όχι μια άκριτη περιγραφή πείρας, γιατί η προσωπική –ακόμα και η συλλογική– πείρα μπορεί να είναι αποσπασματική ή και προβληματική και να μην μπορεί να εμβαθύνει στις αιτίες. Άλλωστε, σε κανένα ζήτημα δεν επαρκεί η πείρα για να βγουν τα σωστά συμπεράσματα και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι σε όλα τα ζητήματα η ίδια πείρα τροφοδοτεί πολύ διαφορετικά συμπεράσματα. Απαιτείται μέθοδος, ικανότητα θεωρητικής σκέψης, διανοητική εργασία για να μπορέσει η πείρα να καρποφορήσει τη σκέψη.
Έτσι, η μελέτη ακόμα και της αρνητικής πείρας μπορεί –με την προϋπόθεση ότι θα γίνει με τη δική μας μέθοδο και τα δικά μας κριτήρια– να μας βοηθήσει να γίνουμε καλύτεροι ως στελέχη, ως Κόμμα συλλογικά, ως ποιότητα παρέμβασης στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα. Για παράδειγμα, στο ζήτημα της κοινωνικής σύνθεσης του ΔΣΕ δεν μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα αν δε μελετήσουμε παράγοντες όπως η στρατηγική του Κόμματος και όλες οι πρακτικές πολιτικές αποφάσεις που απορρέουν από αυτήν. Πρέπει να αποκτήσουμε αυτήν την ικανότητα σε όλα, στη σχέση Κόμματος-θεωρίας (καλύτερα θα λέγαμε στη σχέση Κομματικών Οργανώσεων και μελών με τη θεωρία), στο ζήτημα της εργατικής σύνθεσης, της οικοδόμησης, στη σχέση Κόμματος-κινήματος, στη σχέση Κόμματος-μαζών. Γενικότερα στην παρέμβαση των κομμουνιστών στο εργατικό κίνημα, στο κίνημα των μεσαίων στρωμάτων, το αγροτικό, το κίνημα της νεολαίας, το κομμάτι αυτό που είναι στις σπουδές –φοιτητές, σπουδαστές, μαθητές– στο ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα. Δεν είναι εύκολη δουλειά.
Αλλά και άλλα ζητήματα, που φαίνονται πρακτικά, έχουν τη θεωρητική τους βάση, π.χ. ζητήματα που σχετίζονται με την οργανωτικότητα μέσα στο Κόμμα. Γιατί και η οργανωτικότητα έχει και αυτή νομοτέλειες, δεν είναι «κάνω ό,τι θέλω». Σε αυτό που είπαμε πριν, καταμερισμός δουλειάς σε συνδυασμό με την αναγκαιότητα για επαγγελματίες επαναστάτες, στην ικανότητα να βγάζουμε συμπεράσματα. Αδυναμίες αυτής της ικανότητας αποτυπώνει η δυσκολία να γράψουμε μια σελίδα και να στείλουμε ένα άρθρο στο «Ριζοσπάστη», ώστε να γενικευτεί η πείρα της δράσης, αυτό που έχεις κατακτήσει σ’ ένα χώρο, να γίνει κτήμα και του άλλου. Γιατί δεν μπορούμε να γράψουμε ένα άρθρο για την ΚΟΜΕΠ; Δε σχετίζεται με το βαθμό ενσάρκωσης σε κάθε στέλεχος της σχέσης θεωρίας-πράξης;
Επίσης, οι αναγκαιότητες ουσιαστικής μετουσίωσης της ενότητας θεωρίας-πράξης σε κάθε μέλος και στέλεχος του Κόμματος εκφράζονται και στο χώρο εργασίας μας. Για παράδειγμα, ο κομμουνιστής εκπαιδευτικός πρέπει να κάνει διπλάσιο κόπο κατά την προετοιμασία των μαθημάτων του για να είναι σε θέση να αναδείξει με εύστοχο και προσαρμοσμένο τρόπο μέσα από τα μαθήματά του τα αντιδραστικά στοιχεία της κυρίαρχης ιδεολογίας που αναπαράγονται από το σχολείο (τα οποία είναι αντικειμενικά μπερδεμένα με τα γνωστικά) και να προβάλλει –αναλόγως και το μάθημα και τη βαθμίδα εκπαίδευσης– κάποια στοιχεία της κομμουνιστικής ιδεολογίας προσαρμοσμένα βέβαια στην εκπαίδευση. Εδώ κρίνεται πρώτ’ απ’ όλα ο κομμουνιστής εκπαιδευτικός και όχι καταρχάς στο αν είναι καλός συνδικαλιστής της εκπαίδευσης. Αυτό το καθήκον είναι ιδιαίτερα δύσκολο, γιατί απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο προετοιμασίας το απόγευμα στο σπίτι, απαιτεί καλή γνώση της κοσμοθεωρίας μας και ικανότητα εκλαΐκευσης σύνθετων φαινομένων σε ένα καθόλου γόνιμο και φιλικό έδαφος όπως είναι το αστικό σχολείο (βιβλία γραμμένα από το κράτος, μέθοδος σκέψης που περνά στους μαθητές, χαρακτήρας γιορτών κλπ.). Στην ουσία ο κομμουνιστής εκπαιδευτικός καλείται να συγκρουστεί με την αστική ιδεολογία μέσα στο χώρο που αυτή αναπαράγεται και με το ίδιο το καθήκον που του έχει αναθέσει το αστικό κράτος. Εννοείται ότι αυτό το καθήκον δεν εξαντλείται στην τάξη, αλλά αφορά τη συνολική παρουσία του εκπαιδευτικού στο σχολείο (αγωνιστική στάση, σχέσεις με παιδιά και γονείς, αποχή από προσευχή και εκκλησιασμό κλπ.). Αυτό είναι το περιεχόμενο της κομμουνιστικής πρωτοπορίας στο χώρο της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες της.
Άλλο παράδειγμα. Δεν μπορεί ο γιατρός στις κλίνες και στα χειρουργεία να έχει ανοχή στο φακελάκι ή στη λογική «δεν εξηγώ στον ασθενή, στο συγγενή γιατί δεν καταλαβαίνει». Πολύ περισσότερο, ο κομμουνιστής γιατρός δεν μπορεί να έχει ελιτίστικη συμπεριφορά απέναντι στο νοσηλευτή, στον τεχνικό, στην καθαρίστρια, στον τραπεζοκόμο κλπ. Και δεν αποκλείονται τέτοιες συμπεριφορές ακόμα και από κατά τ’ άλλα συνεπείς κομμουνιστές, οι οποίοι όμως σκέφτονται τον ταξικό χωρισμό της κοινωνίας, αλλά και της γνώσης, με αστικά κριτήρια.
Επίσης, είναι σειρά από ζητήματα που αφορούν το πώς οικοδομείται το Κόμμα στην πράξη ως καθοδηγητής της ταξικής πάλης, ως ηγέτης στην κίνηση των μαζών και για τα επιμέρους καθημερινά, αλλά και για τα γενικά και προοπτικής, συνολικά για τη διαμόρφωση των υποκειμενικών προϋποθέσεων στον ταξικό αγώνα για τη σοσιαλιστική-κομμουνιστική κοινωνία. Κι αυτό δε γίνεται χωρίς να συνδεθούν με τον άξονα της πάλης για την επαναστατική ανατροπή η πάλη για τις άμεσες ανάγκες και διεκδικήσεις, τα ζητήματα της καθημερινής παρέμβασης στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα σε μη επαναστατικές συνθήκες. Παλεύοντας για τα καθημερινά προβλήματα δε χάνουμε το κύριο, που είναι η κατάργηση της εκμετάλλευσης και η οικοδόμηση της αταξικής κοινωνίας, έχοντας κατά νου ότι η οικονομική πάλη δεν οδηγεί από μόνη της στην επαναστατική πολιτική πάλη.
Ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα στη θεωρία και στην πολιτική πράξη είναι η σχέση Κόμματος-συνδικαλιστικού εργατικού κινήματος. Η δυσκολία του ζητήματος πηγάζει απ’ το γεγονός ότι το ίδιο το Κόμμα είναι μορφή έκφρασης του εργατικού κινήματος, και μάλιστα η ανώτερη, η συνειδητή του έκφραση. Επομένως, δεν μπορούμε ν’ αναφερόμαστε στο κίνημα της εργατικής τάξης χωρίς ν’ αναφερόμαστε στην ανώτερη μορφή του, το κομμουνιστικό κίνημα, το οποίο συνειδητά και σχεδιασμένα παλεύει για την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και ιδιοκτησίας, για την κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και τον κεντρικό επιστημονικό σχεδιασμό της παραγωγής και της κατανομής των προϊόντων και υπηρεσιών.
Ωστόσο κατώτερες μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης, και μάλιστα σε μεγάλη γκάμα ως προς τους στόχους δράσης ή και ως προς το βαθμό χειραγώγησής τους από την καπιταλιστική ιδεολογία και πολιτική, θα υπάρχουν όχι μόνο σε συνθήκες επαναστατικής ανόδου, σ’ επαναστατική κατάσταση, αλλά τουλάχιστον και κατά την πρώτη περίοδο νίκης της σοσιαλιστικής επανάστασης.
Το γεγονός αυτό καθιστά σύνθετη τη σχέση Κόμματος-εργατικών μαζικών οργανώσεων. Ως προς το βαθμό σύγκλισης των στόχων τους, η μεταξύ τους σχέση αντικειμενικά ποικίλει ανάλογα με το συσχετισμό μεταξύ των δύο αντίπαλων τάξεων, που ως ένα βαθμό αντανακλάται και στο συσχετισμό μέσα στο συνδικαλιστικό εργατικό κίνημα. Ο αστικός και ρεφορμιστικός συνδικαλισμός μπορεί να έχει οδηγήσει σε τόσο εκφυλιστικές καταστάσεις, ώστε συχνά να επιβάλλεται η παρέμβαση των κομμουνιστών γι’ αυτοτελή συγκρότηση σωματείων, συνδικάτων, ομοσπονδιών, για συσπείρωσή τους σε ταξική κατεύθυνση, όπως συνέβη με το ΠΑΜΕ. Η καταγραφή απεγκλωβισμού και άρα η διεύρυνση της συσπείρωσης στα συνδικάτα που δρουν με ταξική συνέπεια στο (ή γύρω από το) ΠΑΜΕ σημαίνει αντικειμενικά και ιδεολογικοπολιτική προσέγγιση του ίδιου του Κομμουνιστικού Κόμματος. Γιατί, σε τελευταία ανάλυση, συνδικάτα με συνεπή ταξικό προσανατολισμό πάλης σημαίνει υπεροχή των κομμουνιστών σε αυτά. Αυτή η τάση είναι χαρακτηριστικό της περιόδου επαναστατικής ανόδου, αφού σ’ αυτήν την περίοδο είναι που μπορεί το ΚΚ να κερδίσει ιδεολογικά-πολιτικά με το στόχο της επανάστασης σημαντικά περισσότερες εργατικές δυνάμεις, την πλειοψηφία τους.
Η προσπάθεια αποτύπωσης αυτής της σχέσης ταλάνισε το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα, προκάλεσε έντονες αντιπαραθέσεις και μεταξύ σημαντικών και τίμιων ηγετών του κομμουνιστικού κινήματος, θεωρητικών και πολιτικών ηγετών. Τολμάμε να πούμε ότι ήταν μια σχέση που συχνά συνοδεύτηκε από απολυτότητες ή και λάθη, στη θεωρητική γενίκευση ή στην πράξη.
Συχνά, το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα, περνώντας απότομα από επαναστατική άνοδο σε υποχώρηση ή αντίστροφα, δεν προλάβαινε να συνειδητοποιήσει τα αίτια της αλλαγής στη στάση των εργατικών μαζών, να εξηγήσει αντικειμενικά τα αίτια της μη ιδεολογικής-πολιτικής ενότητας της εργατικής τάξης κι επομένως να μη θεωρεί ότι η ενότητα μπορεί να κατακτηθεί με προγράμματα πολιτικής συνεργασίας με τη σοσιαλδημοκρατία ή και με πολιτικές δυνάμεις του αστικού εκσυγχρονισμού.
Πιο συγκεκριμένα, τα κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας –και μετά την απόσχιση των συνεπών επαναστατών και τη συγκρότηση ΚΚ– συνέχιζαν να αποτελούν κατά κανόνα την κύρια πολιτική δύναμη που επηρέαζε τις μαζικές εργατικές οργανώσεις, τα συνδικάτα. Στην περίοδο της επαναστατικής ανόδου στην Ευρώπη το διάστημα 1918-1921, οι κομμουνιστές σωστά έθεσαν το σύνθημα να τραβηχτούν τα συνδικάτα με την επανάσταση, π.χ. στη Γερμανία, στην Ουγγαρία. Όμως τα επόμενα χρόνια της επαναστατικής υποχώρησης, αν και αντικειμενικά δεν έμπαινε άμεσα ζήτημα επαναστατικής εξέγερσης, δεν έπρεπε να υποχωρήσει η διαπάλη με τη ρεφορμιστική γραμμή της σοσιαλδημοκρατίας στα συνδικάτα. Πολύ περισσότερο δεν έπρεπε να κατανοείται η ενότητα του εργατικού κινήματος ως προϊόν συνεργασίας κομμουνιστών με τμήμα των σοσιαλδημοκρατών.
Ακόμα πιο σύνθετη παρουσιάζεται η σχέση του Κόμματος αναφορικά με τα κινήματα των συμμάχων της εργατικής τάξης, αγροτών και αυτοαπασχολούμενων στις πόλεις, αφού αντικειμενικά πρόκειται για κινήματα δυνάμεων που από την ίδια τους την κοινωνική θέση δεν μπορούν να είναι οι βασικοί φορείς μιας νέας κοινωνίας. Παρόλ’ αυτά, ένα σημαντικό τμήμα τους –και συγκεκριμένα αυτοί που δυσκολεύονται μακροχρόνια να επιβιώσουν ως αυτοαπασχολούμενοι– έχουν αντικειμενικά συμφέρον από τη νέα κοινωνία, εντασσόμενοι σε αυτήν όχι πια ως αυτοαπασχολούμενοι, αλλά ως συνεταιρισμένοι παραγωγοί ή ως εργαζόμενοι στην άμεσα κοινωνική παραγωγή ή κοινωνική υπηρεσία. Πατώντας πάνω σε αυτήν την προοπτική, οι κομμουνιστές παλεύουν ακόμα και σε μη επαναστατικές συνθήκες με στόχο αυτά τα κινήματα να προσεγγίζουν το συνεπές εργατικό κίνημα, έχοντας φυσικά κατά νου ότι σε αυτά τα κινήματα πάντα θα είναι πιο ισχυρές απ’ ό,τι στο εργατικό κίνημα οι ταλαντεύσεις, οι αστικές-ρεφορμιστικές κοινοβουλευτικές αυταπάτες, οι μικροαστικές αντιλήψεις και τάσεις.
Ειδικότερο ζήτημα είναι η σχέση του Κόμματος με το ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα, δηλαδή με το κίνημα για την ισοτιμία και χειραφέτηση των γυναικών εργατικής προέλευσης κι ένταξης ή και λαϊκής (από βιοπαλαιστές αγρότες και αυτοαπασχολούμενους της πόλης). Εξ αντικειμένου η ανισοτιμία της γυναίκας έχει βαθιά ταξική ρίζα (χωρίς φυσικά να χάνει τη σχετική της αυτοτέλεια), που σημαίνει ότι ως πρόβλημα αγγίζει και το εργατικό κίνημα. Μόνο το ΚΚ μπορεί θεωρητικά και πρακτικά να εκφράσει με απόλυτη δυνητική συνέπεια την ταύτιση της πάλης για τη χειραφέτηση και την ισοτιμία της γυναίκας με την πάλη για την απελευθέρωση από την οικονομική εκμετάλλευση αντρών και γυναικών. Ωστόσο αυτό απαιτεί πολύ μεγάλο βαθμό συνειδητοποίησης, δηλαδή την ύπαρξη κομμουνιστριών εργατοϋπάλληλων και διανοούμενων, που από τη δράση τους στο γυναικείο κίνημα εξασφαλίζεται σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό ο ριζοσπαστικός, ο αντιμονοπωλιακός-αντικαπιταλιστικός προσανατολισμός δράσης, βαθμός που αποτυπώνει και το γενικότερο συσχετισμό μεταξύ των αντίπαλων τάξεων.
Η βαθύτερη θεωρητική αντίληψη της σχέσης Κόμματος-κινήματος είναι προϋπόθεση για τη σωστή πρακτική αντιμετώπιση σειράς ζητημάτων που θέτει η καθημερινότητα της ταξικής πάλης, που σε καμιά περίπτωση δεν αντιμετωπίζονται όλα ως ζητήματα αρχών ή μόνο με την υπάρχουσα πείρα ή με συνταγές.
Το Κόμμα μας έχει συσσωρεύσει πολύ σημαντική πείρα από τη δράση του, και μάλιστα σε τελείως διαφορετικές μεταξύ τους συνθήκες. Έχει κατακτήσει την ικανότητα να μελετά την πείρα του, να συζητά συλλογικά τα συμπεράσματα, να επεξεργάζεται τα καθήκοντα δράσης στις μάζες, πρώτ’ απ’ όλα τις εργατικές, να ελέγχει τ’ αποτελέσματα της δράσης του μέσα από ειδικές Πανελλαδικές Συνδιασκέψεις και διευρυμένες συνεδριάσεις της ΚΕ. Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε διαδικασία μελέτης της ιστορίας του, καθώς και εκείνης του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. Δηλαδή το Κόμμα μας βρίσκεται σε διαδικασία ανάπτυξης της θεωρίας για το Κόμμα και ειδικότερα για τη σχέση Κόμματος-κινήματος-μαζών, από την οποία αναμφίβολα θα προκύψει ισχυροποίηση της επαναστατικής του ικανότητας.
Βασικό συμπέρασμα είναι ότι η απόσπαση εργαζομένων από την επιρροή της αστικής τάξης και του οπορτουνισμού είναι σύνθετη και μακροχρόνια διαδικασία σε συνθήκες κοινοβουλευτισμού και υποχώρησης του κινήματος, γενικά σε μη επαναστατικές συνθήκες. Δε γίνεται εφάπαξ. Απαιτεί συνεχή συνδυασμό θεωρίας και πράξης, μελέτη της γενίκευσης της πείρας, προσαρμογές στην παρέμβαση του ΚΚ.

Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

 Ερώτηση: Σήμερα η εργατική τάξη όχι μόνο δεν είναι αγράμματη, αλλά είναι και μορφωμένη, διαθέτοντας πολλές φορές ανώτατη και όχι μόνο κατώτερη και μέση μόρφωση. Από την άλλη όμως, αυτή η μόρφωση είναι αστική μόρφωση. Το γεγονός αυτό δε μειώνει την ικανότητα της εργατικής τάξης να γίνεται παραγωγός της επαναστατικής θεωρίας;
Απάντηση: Καταρχάς, η επισήμανσή σου δεν αφορά στενά τον κομμουνιστή επιστήμονα (ανεξαρτήτως της κοινωνικής του θέσης), αλλά και τους εργατοϋπαλλήλους οι οποίοι, όπως σωστά είπες, κατά κανόνα έχουν πολύ υψηλότερη μόρφωση σε σχέση με παλιότερα. Εξάλλου, το μεγαλύτερο μέρος των επιστημόνων σήμερα είτε ανήκει στην εργατική τάξη είτε στα λαϊκά τμήματα των μεσαίων στρωμάτων.
Ξέρετε ότι στο Κόμμα δεν είναι μόνο εργάτες, μπορεί να είναι και μικροαστοί, καμιά φορά και αστοί που εγκαταλείπουν την τάξη τους. Τι ήταν ο Μαρξ, ο Λένιν και ο Ένγκελς; Ο Ένγκελς ανήκε στην αστική τάξη, ενώ οι Μαρξ και Λένιν κατάγονταν από μικροαστικές οικογένειες της εποχής, αλλά έζησαν υπηρετώντας 100% το εργατικό κίνημα, όχι την τάξη τους. Φυσικά, όσοι μικροαστοί εντάσσονται στο Κόμμα πρέπει να έχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Δεν μπορείς να είσαι κομμουνιστής, π.χ. αυτοαπασχολούμενος δικηγόρος, και να παλεύεις για να μην έχουν υψηλή φορολογία τα μεγάλα εισοδήματα των δικηγόρων ή –ακόμα πιο σημαντικό– να περιορίζεις τη σκέψη και τη στάση σου στο πλαίσιο της αστικής δικαιοσύνης, του αστικού κράτους και των θεσμών του. Δε γίνεται να έχεις επαναστατική δράση και να είσαι μεγαλογιατρός, μεγαλομηχανικός ή μεγαλοδικηγόρος, ας μην έχουμε αυταπάτες, χωρίς ν’ αποκλείουμε την περίπτωση να προκύψουν επαναστάτες και από αυτές τις κοινωνικές κατηγορίες, αλλά να είναι έμπρακτα επαναστάτες.
Στο ερώτημα που θέτεις, ούτε η γενική αστική μόρφωση αρκεί για να γίνεις κάτοχος ή, πολύ περισσότερο, παραγωγός της επαναστατικής θεωρίας, ούτε η συνειδητοποίηση των νομοτελειών του καπιταλισμού, της αναγκαιότητας του σοσιαλισμού, της επαναστατικής πάλης κατακτιούνται άμεσα από την εμπειρία της ταξικής πάλης.
Άρα δεν είναι δυνατό στο Κόμμα να μην υπάρχει διανόηση, το λέω διανόηση για να μην το περιορίσω στενότερα στο αστικό πανεπιστήμιο ή οποιαδήποτε άλλη βαθμίδα εκπαίδευσης. Βεβαίως μεγάλο μέρος της θεωρητικής γνώσης θα το πάρεις κυρίως μέσω του αστικού πανεπιστημίου, καθαρίζοντάς το από τον ιδεολογικό προσανατολισμό που εξυπηρετεί. Άλλωστε, ας μην ξεχνάμε ότι και στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα είναι πάρα πολλοί οι κομμουνιστές με τέτοια γνώση, αλλά ταυτόχρονα και με μαρξιστική γνώση, που σίγουρα δεν την αποκτάς στην αστική εκπαίδευση. Την αποκτάς μέσα από τις διαδικασίες του ίδιου του κομμουνιστικού κινήματος, που δεν είναι κυρίως συνδικαλιστικό κίνημα. Οι κομμουνιστές συνδικαλιστές είναι –ή πρέπει να είναι– ό,τι καλύτερο διαθέτει το Κόμμα στους δεσμούς του με τις εργατικές-λαϊκές μάζες. Όμως για να υλοποιηθεί η σφυρηλάτηση επαναστατικών δεσμών με τις μάζες, δεν αρκεί η πρακτική συνδικαλιστική δράση, πολύ περισσότερο αν επικεντρώνεται στενά στα οικονομικά ζητήματα. Η οικονομική πάλη δεν οδηγεί από μόνη της στην επαναστατική πολιτική πάλη. Δεν μπορεί, λοιπόν, οι κομμουνιστές συνδικαλιστές να μένουν πίσω από την επαναστατική θεωρία. Άρα δεν μπορούμε να λέμε «η συνδικαλιστική δουλειά μάς εμποδίζει να τους στείλουμε στη Σχολή, δεν έχουν χρόνο για διάβασμα, δεν μπορούν να κάνουν μαθήματα» κλπ. Έτσι ανατρέπουμε το χαρακτήρα του Κόμματος, που κατά τ’ άλλα όλοι μαζί στην υπεργενίκευση συμφωνούμε.
Τέλος, μην ξεχνάμε ότι το ζήτημα της παραγωγής επαναστατικής θεωρίας από επαναστάτες που ζουν σε συνθήκες καπιταλισμού είναι γενικότερο, αφού η κυριαρχία της αστικής ιδεολογίας δεν περιορίζεται στον έναν ή τον άλλο βαθμό μόρφωσης, αλλά διαχέεται σε ολόκληρη την αστική κοινωνία. Έτσι, ακόμα κι αν δεν πάει κάποιος καν σχολείο, θα τείνει αυθόρμητα να ερμηνεύει τη δική του και την ευρύτερη κοινωνική πραγματικότητα με αστικά «γυαλιά», αν δεν έρθει σε επαφή με την κομμουνιστική ιδεολογία.

Ερώτηση: Μπορούμε να σταθούμε περισσότερο στο τι εννοούμε λέγοντας ότι «ενεργητικό στοιχείο» της σχέσης επαναστατικής θεωρίας-πράξης είναι η θεωρία; Μήπως έτσι υποτιμάται η δράση των εργατών ως καθοριστικό στοιχείο της κοινωνικής ανατροπής;
Απάντηση: Βεβαίως, λέμε ότι η εργατική τάξη είναι αντικειμενικά η ηγέτιδα κοινωνική δύναμη για την ανατροπή της καπιταλιστικής κοινωνίας, για την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η εργατική τάξη από τη θέση της μέσα στον καπιταλισμό, επειδή υφίσταται την εκμετάλλευση και ζει την άμεση καταπίεση του εργοδότη με παλιές ή σύγχρονες μορφές, αυθόρμητα μπορεί να κάνει κίνημα ανατρεπτικό ή ότι οποιαδήποτε αντίδραση των εργατών-εργατριών έχει ανατρεπτικό ή ακόμα και γενικά προοδευτικό χαρακτήρα. Το αυθόρμητο κίνημα της εργατικής τάξης συχνά έχει και αντιδραστικό χαρακτήρα, π.χ. όταν παλιότερα κατέστρεφε τις μηχανές γιατί τις θεωρούσε υπεύθυνες για το κύμα απολύσεων και την ανεργία. Επίσης, η εργατική τάξη πολύ συχνά ψηφίζει ή ακόμα και κινητοποιείται με πολιτικό στόχο ξένο προς τα συμφέροντά της. Τέτοιος είναι, για παράδειγμα, ο στόχος να φέρει μια φασιστική δύναμη στη διακυβέρνηση της αστικής εξουσίας ή να στηρίξει μια ρεφορμιστική-συμβιβαστική κυβέρνηση, που σε τελευταία ανάλυση ανοίγει το δρόμο στη φασιστική, χουντική, σε μια πιο εμφανή κατασταλτική μορφή της αστικής εξουσίας (π.χ. στρατιωτική δικτατορία, αναστολή του κοινοβουλίου).
Δεν είναι αυθόρμητο το κίνημα της εργατικής τάξης σήμερα. Εδώ και έναν αιώνα πλέον, δεν υπάρχει καθαρά αυθόρμητο εργατικό κίνημα. Αυτό υπήρχε όταν δεν υπήρχε ακόμα ιδεολογική-πολιτική πρωτοπορία της εργατικής τάξης, η οποία να δρα οργανωμένα πολιτικά και ιδεολογικά μέσα στις κατώτερες μορφές του κινήματος, δηλαδή στο συνδικαλιστικό-εργατικό κίνημα. Τότε δεν είχε και η αστική τάξη οργανωμένη πολιτική παρέμβαση μέσα στο κίνημα της εργατικής τάξης. Από τη στιγμή που συγκροτείται το ιδεολογικό πολιτικό τμήμα του εργατικού κινήματος, δηλαδή το Κόμμα, ανασυγκροτείται και η παρέμβαση της αστικής τάξης. Πιο πριν μπορεί να υπήρχαν ηρωικές μορφές σύγκρουσης της εργατικής τάξης με την αστική, αλλά αυτές περιορίζονταν στην πάλη για το μεροκάματο, για καλύτερες συνθήκες εργασίας, για το ωράριο. Αυτή η πάλη ήταν προοδευτική, αλλά όχι ανατρεπτική. Βέβαια συνέβαλε στην ωρίμανση της εργατικής τάξης, αλλά η συνειδητοποίηση της δυνατότητάς της να γίνει τάξη εξουσίας, φορέας νέων οικονομικών - κοινωνικών - πολιτικών σχέσεων, ήρθε μέσα από σκληρή θεωρητική εργασία που έδωσε τη βάση για ν’ αναπτυχθεί όχι στενά το συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά το επαναστατικό (ανατρεπτικό) πολιτικό εργατικό κίνημα. Αυτή η θεωρητική ωρίμανση της εργατικής κομμουνιστικής πρωτοπορίας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση και για να μπορούν να τραβιούνται στην πρακτική της ταξικής πάλης και μάζες που δεν είναι πλήρως συνειδητοποιημένες.

Ερώτηση: Ποιες μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης είναι νομοτελειακές;
Απάντηση: Ας ξαναδιατυπώσω πιο συγκεκριμένα το ερώτημα σου, έτσι ώστε να βοηθηθούμε και στην απάντησή του. Πιο σωστό είναι ν’ αναρωτηθούμε ποια μορφή οργάνωσης της εργατικής τάξης είναι νομοτελειακή για να φέρει η εργατική τάξη σε πέρας τον ιστορικό της ρόλο, που έγκειται στην ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση του σοσιαλισμού-κομμουνισμού.
Η μορφή οργάνωσης της εργατικής τάξης που είναι νομοτέλεια, αναγκαία για να πετύχει το σκοπό της, την απαλλαγή από την εκμετάλλευση, είναι το Κόμμα. Και ως ανώτερη μορφή οργάνωσης της εργατικής τάξης αποτελεί το φορέα της ιδεολογικής-πολιτικής συνειδητοποίησης για το χαρακτήρα και τις αντιθέσεις του καπιταλισμού, τις αντιφάσεις του και τη νομοτελειακή δυνατότητα και κατεύθυνση επίλυσής τους: Την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας για ν’ αντιστοιχιστούν ο κοινωνικός χαρακτήρας της εργασίας που διαμορφώνεται στον καπιταλισμό με την κοινωνική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής. Εκτός των άλλων, αυτό σημαίνει συνειδητοποίηση του τι είναι εξουσία, κράτος, ταξική πάλη για την εξουσία, από ποιες νομοτέλειες διέπεται κλπ. Το Κόμμα αποτελεί εκείνο το τμήμα της εργατικής τάξης –διευρυμένο με τμήματα άλλων κοινωνικών δυνάμεων, κυρίως λαϊκών μεσαίων στρωμάτων– που συνειδητοποιεί την αντικειμενική εξέλιξη, την τάση της κοινωνίας και επιθυμεί, θέλει και αποφασίζει να θέσει τη ζωή του, τη δράση του, τη σκέψη του στην επιτάχυνση αυτής της διαδικασίας.
Βέβαια, υπάρχουν και κατώτερες μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης, υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν όσο θα υπάρχει τουλάχιστον καπιταλισμός. Ποιες είναι αυτές; Σωματεία, συνδικάτα και άλλες μορφές. Όσο πιο πολύ και πιο καθαρά παρεμβαίνει η αστική τάξη, τόσο ακόμα και εκφυλισμένες κατώτερες μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης προκύπτουν. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, τις πλατείες που όχι μόνο δεν ήταν αυθόρμητες, αλλά οργανώνονταν από αστικά κέντρα, φασιστικές οργανώσεις μέσα κι έξω από τους χώρους εργασίας, με παρεμβάσεις της Εκκλησίας κλπ.
Ας εστιάσουμε όμως σε εκείνες τις κατώτερες μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης που είναι στο συνδικαλιστικό κίνημα, το οποίο μπορεί να έχει και διαφορετικές μορφές πανελλαδικής (γενικότερα πανεθνικής) οργάνωσης, από τη στιγμή που παρεμβαίνουνε όλα τα κόμματα, ο οπορτουνισμός, ο παλιός και σύγχρονος. Αυτά επιδρούν και στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα και, όπως τόνισα και εισηγητικά, ένα πρόβλημα που έκανε τα ΚΚ να μη διαχωρίσουνε κάθετα και οριστικά τη σχέση τους με τη σοσιαλδημοκρατία ήταν το γεγονός ότι η σοσιαλδημοκρατία επηρέαζε τη γραμμή και τις μάζες του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος, ενώ τα νεοσυγκροτημένα τότε ΚΚ είχαν σε αρκετές περιπτώσεις περιορισμένη επιρροή.
Τέτοιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και πάρα πολλά ΚΚ σήμερα σε άλλες χώρες, που είναι σε φάση ανασυγκρότησης. Αυτά ανασυγκροτήθηκαν κατά κάποιο τρόπο προγραμματικά, πολιτικά, ιδεολογικά, αλλά δεν έχουν καθόλου ή σχεδόν καθόλου επιρροή στο συνδικαλιστικό κίνημα και αυτό γεννάει την τάση της συνεργασίας τους με τη σοσιαλδημοκρατία μέσα στο κίνημα, που σημαίνει και πολιτικά, «έλα να τα βρούμε να κάνουμε μαζί ψηφοδέλτιο, έλα και μετά ένα ψηφοδέλτιο για τις βουλευτικές εκλογές, να κάνουμε και ένα προγραμματάκι μίνιμουμ, να ζητήσουμε από τις εκλογές τούτο και το άλλο».
Δηλαδή η διάσπαση του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος είναι πραγματικότητα σε όλα τα καπιταλιστικά κράτη. Αυτό οφείλεται τόσο στο αντικειμενικό γεγονός ότι το εμπόρευμα «εργατική δύναμη» έχει πολύ μεγάλη διαφοροποίηση στους όρους πώλησής του (δηλαδή στους όρους διαβίωσης της εργατικής τάξης) όσο και στην πολύμορφη παρέμβαση όλων των πολιτικών δυνάμεων στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα. Η πολιτική ταξική συνείδηση της εργατικής τάξης δε διαμορφώνεται ενιαία και δε διαμορφώνεται στο έδαφος του ενός ή του άλλου βαθμού συνδικαλιστικής οργάνωσης. Μόνο το Κομμουνιστικό Κόμμα, ως συνείδηση της εργατικής τάξης, μπορεί να παλέψει την ενότητα της εργατικής τάξης με βάση το γενικό συμφέρον της και σκοπό της κατάργησης της εκμετάλλευσης.
Μ’ αυτήν την έννοια λέμε ότι στη διαλεκτική σχέση επαναστατικής θεωρίας-πράξης η θεωρία είναι το θεμελιακό στοιχείο. Αυτό αποτυπώνει το γεγονός ότι στον καπιταλισμό, ακόμα και κατά τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, το Κόμμα δεν μπορεί ποτέ ν’ αγκαλιάσει όλη την τάξη. Και κατά τη σοσιαλιστική οικοδόμηση δε θ’ αναπτύσσεται ενιαία και συγχρονισμένα η κομμουνιστική συνείδηση και στάση.
Βέβαια και μέσα στις μαζικές οργανώσεις της εργατικής τάξης διεξάγεται διαπάλη με την αστική και αυτούς που πάνε από κοντά να υπηρετήσουν την αστική τάξη για λογαριασμό της εργατικής αριστοκρατίας. Σε κάποιες μορφές μαζικής οργάνωσης της εργατικής τάξης που έχουν διαμορφωθεί ιστορικά, μπορεί να φτάσει η κατάσταση σε τέτοιο σημείο ώστε να μην μπορεί να κουνηθεί φύλλο ούτε καν για τη διεκδίκηση του μισθού, ούτε καν για την απώλεια αυτού που είχε κατακτηθεί με αγώνες. Αυτό έγινε με τη ΓΣΕΕ και την ΑΔΕΔΥ στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα της χώρας μας.
Λέμε κατώτερες και ανώτερες μορφές, αλλά να διευκρινίσουμε: Και η ΓΣΕΕ και η ομοσπονδία και το ΕΚ και το πρωτοβάθμιο σωματείο (είτε επιχειρησιακό είτε κλαδικό) είναι κατώτερες μορφές οργάνωσης, όλες είναι κατώτερες. Το ότι μέσα σε αυτές τις κατώτερες μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης υπάρχουν ανώτερες μορφές συντονισμού του συνδικαλιστικού εργατικού κινήματος είναι άλλο πράγμα, μην το μπερδεύουμε. Αυτό μπορεί να είναι σε ένα επίπεδο η ομοσπονδία, σε άλλο το ΕΚ, σε άλλο η γενική συνομοσπονδία ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ. Εάν ο συσχετισμός εξελιχτεί πολύ αρνητικά ώστε να μην μπορούν οι κομμουνιστές να επηρεάσουν αποφασιστικά –κάτι που είναι ο κανόνας σε μη επαναστατικές συνθήκες– τότε παίρνουν πρωτοβουλίες συγκρότησης νέων μαζικών εργατικών οργανώσεων και συντονισμού της συνδικαλιστικής δράσης τους. Έτσι έγινε, για παράδειγμα, με τη ΓΣΕΕ στη χώρα μας. Το Κόμμα μας πήρε την πρωτοβουλία –και καλώς έκανε– να διαμορφώσει τη συσπείρωση του ΠΑΜΕ ως διακριτή ταξική συσπείρωση σε σχέση με τον εργοδοτικό κυβερνητικό συνδικαλισμό, για να συσπειρώνει σε πανελλαδικό, κλαδικό και τοπικό επίπεδο, για να έρθει σ’ ένα βαθμό σε σύγκρουση με τις ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ (π.χ. άρνηση οργάνωσης κοινών συγκεντρώσεων ως στάση διαχωρισμού από το συμβιβασμό και τον εκφυλισμό), χωρίς να πάρει απόφαση –και σωστά γιατί είναι πιο σύνθετη η πραγματικότητα– να αποσύρει τις δυνάμεις του από τη ΓΣΕΕ και την ΑΔΕΔΥ. Αυτό βέβαια είναι αναγκαιότητα που προκύπτει από τον υπάρχοντα συσχετισμό μέσα στο συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά η κάθε συγκεκριμένη μορφή κατώτερης –ή αλλιώς μαζικής– οργάνωσης της εργατικής τάξης δεν είναι νομοτέλεια. Η εξέλιξη του συσχετισμού στο συνδικαλιστικό κίνημα μπορεί να αλλάξει τη μορφή των πανελλαδικών συσπειρώσεων στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα. Δηλαδή το ΠΑΜΕ ή παλιότερα η Ενωτική ΓΣΕΕ δεν εκφράζουν αντίστοιχη νομοτέλεια μ’ εκείνη της ύπαρξης του ΚΚΕ. Το ΠΑΜΕ αποτελεί τον αντικαπιταλιστικό πόλο στο εργατικό κίνημα και εκφράζει στις σημερινές συνθήκες την αναγκαιότητα διαπάλης για τον προσανατολισμό του εργατικού κινήματος.
Ο σκοπός του Κόμματος είναι να οργανώσει την εργατική τάξη, τα λαϊκά στρώματα, να τα οργανώσει μαζικά σε αντικαπιταλιστική-αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση, γιατί οποιοδήποτε αίτημα και επιμέρους κατάσταση που αφορά τις εκάστοτε ανάγκες συνδέεται με τα μονοπώλια, με το μεγάλο κεφάλαιο, με τον καπιταλισμό, με την οικονομική κυριαρχία και την πολιτική εξουσία του. Με αυτήν την έννοια, η ιδεολογικοπολιτική διαπάλη στο κίνημα με στόχο την επαναστατικοποίησή του έχει αντικειμενική βάση. Αλλά η ανώτερη μορφή σύγκρουσης, η επαναστατική, θα γίνει οπωσδήποτε σε συσπείρωση με το Κόμμα, αλλιώς δεν μπορεί να έχει τις ελάχιστες προϋποθέσεις νίκης. Όμως, η ωρίμανση της εργατικής συνείδησης, που υφίσταται την αστική και την οπορτουνιστική χειραγώγηση, δεν μπορεί να γίνει μια κι έξω και ενιαία. Επομένως θα έχεις και κάποιους βηματισμούς και μέσω του κινήματος, περνάς κάποιους βηματισμούς στη διαδικασία πολιτικής και ιδεολογικής χειραφέτησης που θα εκφράζονται και με διαφοροποιήσεις στη γραμμή πάλης των εργατικών μαζικών οργανώσεων, στον προσανατολισμό και τη μαχητικότητά τους, στην πανελλαδική τους έκφραση, στη δράση τους με άλλες λαϊκές δυνάμεις. Αυτό εκφράζει, π.χ., σήμερα η ύπαρξη του ΠΑΜΕ και η πάλη του για έκφραση συμμαχίας με ΕΒΕ, αγρότες, το ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα, το φοιτητικό-σπουδαστικό με αντιμονοπωλιακό προσανατολισμό. Μάλιστα, τα τελευταία 2-3 χρόνια αυτή η τάση φαίνεται να εμφανίζει νέες δυνατότητες.
Νομίζω όλα αυτά τα ζητήματα έχουν μεγάλη επικαιρότητα, συζητιούνται και με την Απόφαση της ΚΕ στα όργανα, πρέπει να συζητιούνται, και βεβαίως πρέπει να βαθαίνουν και οι Σχολές.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 1. Β. Ι. Λένιν: «Τι να κάνουμε», «Άπαντα», τ. 6, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», τα υποκεφάλαια «Τι σημαίνει ελευθερία κριτικής;», σελ. 6-10, «Ο Ένγκελς για τη σημασία της θεωρητικής πάλης», σελ. 22-28, κεφ. ΙΙ «Το αυθόρμητο των μαζών και η συνειδητότητα της σοσιαλδημοκρατίας», σελ. 28-54, κεφ. ΙΙΙ «Τρεϊντ-γιουνίστικη και σοσιαλδημοκρατική πολιτική», σελ. 54-65, «Η εργατική τάξη πρωτοπόρος αγωνιστής της δημοκρατίας», σελ.77-97, κεφ. IV «Ο χειροτεχνισμός των οικονομιστών και η οργάνωση των επαναστατών», σελ. 100 -155.
2. Β. Ι. Λένιν: «Ένα βήμα μπρος δύο βήματα πίσω», «Άπαντα», τ. 8. εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», κεφ. «Το πρώτο άρθρο του Καταστατικού», σελ. 244-268.
3. Β. Ι. Λένιν: «Αριστερισμός παιδική αρρώστια», «Άπαντα», τ. 41, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», κεφ. ΙΙΙ, «Οι κυριότεροι σταθμοί στην ιστορία του μπολσεβικισμού», κεφ. IV «Ενάντια σε ποιους εχθρούς μέσα στο εργατικό κίνημα αναπτύχθηκε, δυνάμωσε και ατσαλώθηκε ο μπολσεβικισμός», κεφ. V «Ο αριστερός κομμουνισμός στη Γερμανία. Οι αρχηγοί - το Κόμμα - η τάξη - η μάζα», σελ. 22-29, κεφ. X «Μερικά συμπεράσματα», σελ. 74-90. 
4. Β. Ι. Λένιν: «Για τους όρους εισδοχής νέων μελών στο Κόμμα», «Άπαντα», τ. 45, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 17-21.
5. Β. Ι. Λένιν: «Από τα Υλικά του 10ου Συνεδρίου του ΚΚΡ(μπ)», «Άπαντα», τ. 43, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 31-51, 89-92, 93-97, 101-109.
6. «Το Καταστατικό του ΚΚΕ», 2013.
7. Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ: «Κόμμα παντός καιρού», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 9-24.

 



*  Απομαγνητοφωνημένη, γραπτά επεξεργασμένη διάλεξη της Ελένης Μπέλλου, μέλους του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, στην Κομματική Σχολή της ΚΕ, το Φλεβάρη του 2016. Οι τίτλοι των κεφαλαίων και οι υπογραμμίσεις με πλάγια γράμματα έχουν προστεθεί από τη Σύνταξη της ΚΟΜΕΠ.

Ένα ξεχασμένο ναυάγιο, ένα γερμανικό έγκλημα και μια ανάλυση περί καπιταλισμού

  Όταν ανοίξαμε το βιβλίο " Ναυάγια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στη Μεσόγειο ", ένα όνομα ξεχώρισε αμέσως: "ΟΡΙΑ...

TOP READ