Πώς τα βλέπεις τα πράγματα;

Αναδημοσίευση από Κατιούσα

Η απάντηση συνήθως είναι «σκούρα» κι η ερώτηση, συνήθως, αναφέρεται στα πολιτικά, εννοώντας κυρίως τις εκλογές.

Κάποιοι λένε θα νικήσει ο Κούλης. Το φωνάζουν οι δημοσκοπήσεις, δεν τραβάει η κυβέρνηση, φθείρεται, της τελειώνουν οι ζωές και δεν έχει από πού να πιαστεί.

Κάποιοι λένε θα νικήσει ο Αλέξης. Το παίζουν έξυπνα, ελέγχουν την ατζέντα, χτίζουν αφήγημα, κοινωνικό μέρισμα. Κι έχουν αντίπαλο που μπορεί να τρέχει μόνος του και να έρθει δεύτερος…
Άλλοι βλέπουν να χτίζεται το δίπολο του μέλλοντος: ο Μπακογιάννης και η Ζωή που θεωρούνται τα επόμενα άλογα στην κούρσα.


Κι η ατμόσφαιρα μυρίζει έντονα κάλπες – σα να είναι οι κάλτσες του ΓΑΠ, – κι ας μην είμαστε ακόμα σε προεκλογική περίοδο.

Κάποιοι φοβούνται ότι θα έρθει ο Κούλης και θα κατεδαφίσει ό,τι έχει μείνει όρθιο. Κάποιοι έχουν βαρεθεί τον μπαμπούλα του Κούλη, τη στιγμή που οι τωρινοί περνάνε τα ίδια και χειρότερα, γιατί μόνο αυτοί θα μπορούσαν να τα περάσουν, χωρίς να κουνιέται φύλλο, πέρα απ’ τους συνήθεις ύποπτους. Και αν δουν πως αυτοί περνάνε 3^ο μνημόνιο, απαγόρευση απεργιών, πετσόκομμα συντάξεων και ο κόσμος συνεχίζει να τους ψηφίζει (για να μην έρθει ο Κούλης) φαντάσου τι θα κάνουν μετά.

Κι εμείς τι κάνουμε;
Ποιοι είμαστε εμείς; Οι κόκκινοι. Ο λαός… Οι καλοί! Τι κάνουμε γενικά ή τι κάνουμε στις εκλογές; Και στο ένα και στο άλλο, χρειαζόμαστε κλίμα, αλλιώς θα πάμε άκλαφτοι. Και το κλίμα χρειάζεται κλιμάκωση, δεν πρόκειται να έρθει από μόνο του, ουρανοκατέβατο, αν δεν στοχεύσουμε εμείς προς τους ουρανούς.


Και γενικώς, όσο μας ρωτάνε «πώς τα βλέπεις τα πράγματα;» και σκεφτόμαστε κυρίως τις εκλογές, τόσο θα είναι σκούρα τα πράγματα και στις κάλπες και γενικώς.

ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ ‘44

Η γνώση (πυρά της αστυνομίας προς το άοπλο πλήθος που διαδήλωνε και  σήμανε την έναρξη της ένοπλης ιμπεριαλιστικής επέμβασης των άγγλων) και κατανόηση των γεγονότων του Δεκεμβρίου του 1944, από τις πιο σημαντικές και οδυνηρές στιγμές της νεώτερης ιστορίας μας, βοηθά να ερμηνεύσουμε σωστά τη μεταπολεμική μας μοίρα που ο απόηχός της φτάνει μέχρι την εποχή των μνημονίων. Οι συνέπειες της σύγκρουσης εκείνης μας κυνηγούν ακόμα και τώρα. Και δεν είναι τυχαίο που όλο και επανέρχεται στο προσκήνιο εκείνη η εποποιία του ΕΑΜ της κατοχής μαζί με απόψεις που βουτηγμένες σε κάθε ποιότητας αντιδραστικό φαρμάκι θέλουν να παραπλανούν και να ξαναγράφουν την ιστορία για να δικαιώνουν τις παρούσες επιλογές.

Τα Δεκεμβριανά δεν αποτελούν παρά τον καρπό της αγαστής συμμαχίας της ντόπιας αστικής αντίδρασης  και του βρετανικού ιμπεριαλισμού, ενώ οι φιλελεύθεροι καλούμενοι πολιτικοί της εποχής τα κάλυψαν και τα στήριξαν όχι μόνο με τη σιωπή τους αλλά και τη συνεργασία τους. Η πανικόβλητη και στην ουσία συντριμμένη τότε ντόπια αστική τάξη και ο βρετανικός ιμπεριαλισμός οδήγησαν τη χώρα στη σύρραξη κι από εκεί στον αφοπλισμό και στη συντριβή των λαϊκών δυνάμεων.
              Το ΕΑΜ σ’ όλα τα χρόνια της γερμανικής κατοχής στάθηκε στο πλευρό του λαού και όσο περισσότερο οι σκοποί του συνειδητοποιούνταν και αγκάλιαζαν το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού, τόσο περισσότερο περίτρομη η αστική ηγεσία δολοπλοκούσε  για να ανατρέψει  τη λαϊκή συμμετοχή στη διακυβέρνηση του κράτους στην ελευθερωμένη Ελλάδα. Τη  δημιουργία της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, όπου συμμετείχαν έξι υπουργοί του ΕΑΜ, την επέβαλλε στα παραδοσιακά αστικά κόμματα και στους Άγγλους η σχεδόν καθολική λαϊκή υποστήριξη του εαμικού κινήματος και η ένοπλη λαϊκή δύναμη ο ΕΛΑΣ. Από την πλευρά του ΕΑΜ υπήρχε προσήλωση στην ανάγκη αναίμακτης εθνικής πορείας προς μια νέα ανεξάρτητη, δημοκρατική Ελλάδα. Από πλευράς ολιγαρχίας όμως ο πανικός τους να μη χαθεί γι’ αυτούς το μονοπώλιο της εξουσίας κατηύθυνε τους αστούς υπουργούς της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, με πρωτεργάτη τον αναξιόπιστο πρωθυπουργό της Γ. Παπανδρέου, πιστό συνεργάτη των Αγγλων, σε ενέργειες που θα απέτρεπαν να πραγματοποιηθούν οι ίδιες οι επαγγελίες της κυβέρνησης εθνικής ενότητας για ειρηνική διευθέτηση του μεταπολεμικού ελληνικού προβλήματος. Την ίδια στιγμή που το ΠΓ του ΚΚΕ δήλωνε πως «Υποστηρίζουμε την κυβέρνηση εθνικής ενότητας, γιατί οι προγραμματικοί της σκοποί συμπίπτουν με τους άμεσους σκοπούς του αγώνα μας”(...) Την υποστηρίζουμε υπό τη προϋπόθεση ότι θα πάρει όλα τα μέτρα πρακτικής εφαρμογής των προγραμματικών διακηρύξεων της”.

     Κι επειδή οι αναθεωρητές της ιστορίας αρέσκονται να μιλούν για διάσταση ηγεσίας ΚΚΕ και λαού, για λάθη της κομμουνιστικής ηγεσίας εντοπίζοντάς τα στην έλλειψη συνδιαλλαγής της,  αντίθετα το   λάθος της ήταν πως εμπιστεύτηκε τους  αστούς πολιτικούς και την ιμπεριαλιστική Μ. Βρετανία, πως πίστεψε ότι μπορούσαν να συνυπάρξουν οι αστικές πολιτικές δυνάμεις και τα εγγλέζικα στρατεύματα μαζί με τη λαϊκή εξουσία του ΚΚΕ-ΕΑΜ μέσα σε πλαίσιο πολιτικής ενότητας. Ήταν  το ΚΚΕ που προσπαθούσε να εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες, για να αποφύγει την ένοπλη σύγκρουση και ιδιαίτερα την επέμβαση του βρετανικού στρατού, με την πεποίθηση  πως δεν θα τολμούσαν, αστική ηγεσία και άγγλοι,  να τα βάλουν με το σύνολο των λαϊκών δυνάμεων  που το υποστήριζε, κι ενώ οι συνθήκες φαινόταν πως έδιναν τη δυνατότητα για  επιλογή της επαναστατικής τακτικής. Το ΚΚΕ είχε το μεγάλο πλεονέκτημα ότι είχε την πλειοψηφία του λαού με το μέρος του, τον ένοπλο ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ που  πέρα από  αντιστασιακό ήταν και κοινωνικό-πολιτικό κίνημα βαθιά ριζωμένο στο λαό.

 Όλο  αυτό το  διάστημα, από την απελευθέρωση μέχρι τα Δεκεμβριανά, με τη βοήθεια των άγγλων ανασυγκροτείται το μοναρχοφασιστικό κράτος, αντί να εκκαθαρίζεται  ο  κρατικός μηχανισμός και τα σώματα ασφαλείας από συνεργάτες των γερμανών και φασίστες. Η κυβέρνηση εθνικής ενότητας δεν ήταν παρά ένας τρόπος  για να κερδηθεί χρόνος από τις αντιδραστικές δυνάμεις, ώστε να  έρθουν οι φιλικές τους στρατιωτικές δυνάμεις στην Αθήνα (όπως η Ορεινή ταξιαρχία), να ανασυγκροτηθεί η Αστυνομία, να οργανωθούν και να εξοπλιστούν οι ταγματασφαλίτες, οι Χίτες του Γρίβα, γενικά οι φασιστικές ομάδες. Οι προσπάθειες συμβιβασμού που φαινόταν πως έκανε ο Γ.  Παπανδρέου δεν απέβλεπαν, με τη σύμφωνη γνώμη και των Βρετανών, παρά στην αποφυγή πρόωρης κυβερνητικής κρίσης πριν να είναι η αντίδραση έτοιμη να την αντιμετωπίσει. Πίσω από τις  υπαναχωρήσεις του Παπανδρέου με την καθοδήγηση του στρατηγού Σκόμπι και του πρεσβευτή Λίπερ, βρίσκεται στην πραγματικότητα η προσχεδιασμένη απόφαση της Αγγλικής κυβέρνησης αλλά και των αστικών δυνάμεων, να εξωθήσουν τα πράγματα στα άκρα, στη σύγκρουση, επιλέγοντας οι ίδιοι τη στιγμή γι’ αυτό.  Ο κύριος στόχος είναι να αφοπλιστεί το λαϊκό απελευθερωτικό κίνημα με τη διάλυση του ΕΛΑΣ, να εξοπλιστεί το υπό ανασυγκρότηση αστικό κράτος, να αναδιοργανωθεί ο κρατικός διοικητικός μηχανισμός και να ξηλωθούν όλες τις δομές της νέας λαοκρατικής εξουσίας που είχαν δημιουργηθεί από το λαό μέσα στην κατοχή. Η  πολιτική των άγγλων, στην προστασία των οποίων προσέφευγε η αστική μας τάξη,   εξωθούσε μεθοδευμένα τα πράγματα στα άκρα, στη χωρίς όρους παράδοση του ΕΛΑΣ και  στη στρατιωτική επέμβαση για τη συντριβή του ΕΛΑΣ και την πολιτική ήττα του ΕΑΜ και ΚΚΕ.

Η στρατιωτική σύγκρουση λοιπόν επιβλήθηκε από την ιμπεριαλιστική βρετανική δύναμη και την ντόπια αστική ηγεσία, μάλιστα σε μια περίοδο  που  ακόμα δεν είχε τελειώσει ο αντιναζιστικός πόλεμος. Και σ’ εκείνες τις συνθήκες σύμμαχος στρατός στράφηκε, απροκάλυπτα με όπλα,  εναντίον αντιστασιακού κινήματος, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη μαζί με αυτό της Γιουγκοσλαβίας, σε μια μόλις απελευθερωθείσα χώρα.

 Γιατί βεβαίως πάντα η αστική τάξη φοβάται το ένοπλο λαϊκό απελευθερωτικό κίνημα, την πολιτική χειραφέτηση των λαϊκών στρωμάτων και πρωτίστως ενδιαφέρεται για τα ταξικά και μόνο συμφέροντά της.

Ανθρωποφαγία καλλιεργούν οι Συριζαίοι, ανθρωποφάγους θα αντιμετωπίσουν…

        

Οι απατεώνες οι Συριζαίοι καλλιεργούν συνειδητά και συστηματικά την ανθρωποφαγία! Οι ψευταράδες οι Συριζαίοι, που θα έσκιζαν τα μνημόνια, ωθούν συνειδητά τον λαό προς την ανθρωποφαγία! Οι λωποδύτες οι Συριζαίοι δείχνουν με το δάχτυλο τους πεινασμένους στους μισοφαγομένους ως την αιτία της κακοδαιμονίας τους! Οι Συριζαίοι δείχνουν αυτούς που δεν μπορούν να πληρώσουν τα δάνειά τους σ’ αυτούς που ακόμα μπορούν να πληρώσουν τα δάνειά τους ως τους εχθρούς που θα τους παρασύρουν στην ανέχεια! Οι εκβιαστές Συριζαίοι προσπαθούν να φοβίσουν όσους ακόμα επιβιώνουν και να τους κάνουν να επιτεθούν με τσεκούρια και μπαλτάδες για να αρπάξουν την λαϊκή κατοικία όσων δεν επιβιώνουν προκειμένου να την αποδώσουν στους τραπεζίτες τοκογλύφους, απειλώντας τους πως αν δεν το κάνουν θα χάσουν τη δική τους κατοικία! Οι βρωμιαραίοι οι Συριζαίοι κάλυψαν την ρεμούλα των ασφαλιστικών ταμείων και παρουσιάζουν τους ετοιμοθάνατους ως την αιτία του κακού! Οι βασανιστές Συριζαίοι προσπαθούν να κάνουν τον λαό να ξεχάσει ότι τα κλεμμένα μόνο από το ΙΚΑ πριν το κούρεμα του PSI ανέρχονται σε 111 δισεκατομμύρια ευρώ και προσπαθούν να τονίσουν αυτά που χρωστούν στις τράπεζες οι ανήμποροι! Ο ΣΥΡΙΖΑ κάλυψε τα πολλά που έκλεψαν οι καπιταλιστές και προσπαθεί να στρέψει τον λαό εναντίον του λαού!

Ο ΣΥΡΙΖΑ καλλιεργεί συνειδητά την ανθρωποφαγία! Προσπαθεί να βάλει αυτούς που θα πεθάνουν αύριο να φάνε τις σάρκες αυτών που θα πεθάνουν σήμερα! Οι Συριζαίοι όμως ξεχνούν ότι καλλιεργώντας τον κανιβαλισμό μπορεί γίνουν και οι ίδιοι τροφή αυτών τους οποίους καθιστούν κανίβαλους! Εάν η επανάσταση που θα έρθει δεν θα είναι επανάσταση ανθρώπων αλλά επανάσταση κανιβάλων θα είναι με την ευγενική χορηγία των άτιμων των Συριζαίων οι οποίοι όχι μόνο εξαπάτησαν τον κόσμο και έπραξαν τα εντελώς αντίθετα από αυτά που υποσχέθηκαν, αλλά έκαναν και τον λαό κανίβαλο στρέφοντας τον πεινασμένο ενάντια στον εξαθλιωμένο!

Κανιβαλισμό καλλιεργούν οι Συριζαίοι, κανιβαλισμό θα λάβουν και μετά ας μην μυξοκλαίνε όπως μυξοκλαίνε όταν αντιμετωπίζουν τα αποτελέσματα των πράξεών τους όλα τα σκουλήκια οι οπορτουνιστές, ζητώντας να αντιμετωπιστούν δίκαια από αυτούς που κατέσφαξαν άδικα, από αυτούς που κατέστησαν ανθρωποφάγους!

Κ. Νότνολ

Εκθέσεις...

Σύμφωνα με έκθεση του «Atlantic Council», μιας αμερικανικής «δεξαμενής σκέψης» που ασχολείται με τις διεθνείς σχέσεις, οι ΗΠΑ «επιστρέφουν στα Βαλκάνια», με συγκεκριμένο μάλιστα σχέδιο, που φιλοδοξεί να παίξει ρόλο ανάσχεσης της ρωσικής επιρροής. Οπως σημειώνεται στην έκθεση, άμεσος στόχος είναι η ένταξη στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων που δεν είναι ακόμα μέλη των δύο ιμπεριαλιστικών οργανισμών, ενώ μέρος του αμερικανικού σχεδίου είναι και η «ιστορική προσέγγιση» με τη Σερβία, που διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία. Για το σκοπό αυτό, έγινε την περασμένη βδομάδα συνάντηση του Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας της κυβέρνησης Τραμπ με τους υπουργούς Εξωτερικών της Αλβανίας, της Βοσνίας, του Κοσσόβου, της ΠΓΔΜ, του Μαυροβουνίου και της Σερβίας, όπου ο Αμερικανός αξιωματούχος δεσμεύτηκε απέναντι «στις ευρωατλαντικές φιλοδοξίες της περιοχής και τις προσπάθειες για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση».

«Ματωμένη» συμφωνία

Με συνοπτικές διαδικασίες, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ έκλεισε το περασμένο Σάββατο την «τεχνική» συμφωνία για την τρίτη «αξιολόγηση» με τους «θεσμούς» της Ευρωζώνης. Από το «πακέτο» δεν θα μπορούσε να λείπει το προπαγανδιστικό περιτύλιγμα της κυβέρνησης, περί «αναίμακτης» τάχα συμφωνίας, που δίνει δείγματα γραφής για την «επόμενη μέρα», της λεγόμενης «δίκαιης ανάπτυξης».
Πρόκειται για ψέμα ολκής, που στόχο έχει να καλλιεργήσει προσμονές και προσδοκίες χωρίς αντίκρισμα για το λαό. Η «αναίμακτη» (κατά την κυβέρνηση) συμφωνία προβλέπει μεταξύ άλλων: Το περαιτέρω χτύπημα της συλλογικής οργάνωσης και δράσης, βάζοντας νέα εμπόδια στην απεργία, νέο τσεκούρι σε κοινωνικά επιδόματα, επανυπολογισμό προς τα κάτω των συντάξεων, ακόμα πιο αντιδραστική αλλαγή του νομικού πλαισίου για τους πλειστηριασμούς, πώληση μονάδων της ΔΕΗ ως ένα επιπλέον βήμα στην πορεία «απελευθέρωσης» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας κ.ά.
Επομένως, από κάθε άποψη, η συμφωνία προσθέτει έναν ακόμα κρίκο στην αλυσίδα των θυσιών που καλούνται να κάνουν οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά στρώματα για να ανακάμψει το κεφάλαιο.
Η συμφωνία κυβέρνησης - ΕΚΤ - ESM προστίθεται σε όσα προβλέπουν το τρίτο μνημόνιο αλλά και το τέταρτο τον περασμένο Μάη, στο «τσεκούρι» σε αφορολόγητο και συντάξεις για το 2019 και το 2020, στα ματωμένα πλεονάσματα έως το 2060.
Αθροίζεται στην επέκταση του αντεργατικού οπλοστασίου που έχουν στα χέρια τους οι επιχειρηματίες, προκειμένου με τη γενίκευση της ευελιξίας, την απελευθέρωση των απολύσεων, το ξεχαρβάλωμα των Συλλογικών Συμβάσεων, συνολικά με την ένταση της εκμετάλλευσης, να θωρακίσουν την κερδοφορία τους και στη φάση της ανάκαμψης.
Η συμφωνία αποτελεί ταυτόχρονα «γέφυρα» για όσα έρχονται στη συνέχεια, με δεδομένο ότι ακολουθούν διαπραγματεύσεις για τη διευθέτηση του χρέους και τη «μετά μνημόνιο» εποχή, όπου αναλαμβάνουν ρόλο τα μνημόνια διαρκείας των αντιλαϊκών συνθηκών και των οδηγιών της ΕΕ.
Η πραγματικότητα αυτή δεν αλλάζει, όσο κι αν η κυβέρνηση προσπαθεί να δημιουργήσει εντυπώσεις, με αλχημείες για τα οικογενειακά επιδόματα ή με ανακοινώσεις ότι οι εργαζόμενοι θα προηγούνται στην αποζημίωση από πτωχευμένες επιχειρήσεις, όταν το μόνο που κάνει είναι να τους πετάει ένα ξεροκόμματο και να τους ρίχνει «στην μπάντα» για λογαριασμό της εργοδοσίας.
Ολα αυτά ξεγυμνώνουν πλήρως την κυβερνητική απάτη της «αναίμακτης» για το λαό συμφωνίας, που αποτελεί «προάγγελο» για τις «καλύτερες μέρες» που θα δει τάχα ο λαός μετά το καλοκαίρι του 2018.
Η «επόμενη μέρα», άλλωστε, είναι αυτή που διαμορφώνουν συνολικά οι αντιλαϊκοί νόμοι, προηγούμενοι, σημερινοί και επόμενοι. Καπιταλιστική ανάπτυξη και ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών είναι ασυμβίβαστα. Η ανάκαμψη για λογαριασμό του κεφαλαίου σημαίνει περαιτέρω «σάρωμα» των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων και, παράλληλα, ενίσχυση των μηχανισμών ανακύκλωσης και διαχείρισης της φτώχειας που μεγαλώνει και μάλιστα μόνο στις πιο ακραίες μορφές της.
Η «αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας», για την οποία μιλά η κυβέρνηση, σημαίνει πλήρη διάλυση του κοινωνικού χαρακτήρα της Ασφάλισης, με σύνδεση φορολογίας και ασφαλιστικών εισφορών, μειώσεις συντάξεων, φοροληστεία χωρίς τέλος, «διεύρυνση της φορολογικής βάσης» για τον ΕΝΦΙΑ κ.ο.κ.
Η «διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας», ώστε οι τραπεζικοί όμιλοι απαλλαγμένοι από τα «βαρίδια» των «κόκκινων» δανείων να ανατροφοδοτήσουν το νέο γύρο καπιταλιστικής κερδοφορίας, σημαίνει μαζικούς πλειστηριασμούς λαϊκών σπιτιών, «σάρωμα» επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων.
Τα μέτρα ενίσχυσης της «ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και των επενδύσεων» είναι η κωδικοποίηση, παγίωση και επέκταση όλων των αντεργατικών ανατροπών.
Το «σύγχρονο κράτος και δημόσια διοίκηση» είναι αυτό των «fast track» διαδικασιών για τους επιχειρηματικούς ομίλους, των ιδιωτικοποιήσεων, των αυτόματων «κοφτών» για κοινωνικές παροχές, των «ανταποδοτικών» υπηρεσιών και υποδομών που σχεδιάζονται με βάση τα συμφέροντα των μονοπωλίων.
Η πανελλαδική πανεργατική απεργία στις 14 Δεκέμβρη αποτελεί στις συνθήκες αυτές μια κρίσιμη μάχη: Τις μέρες που απομένουν, σε κάθε χώρο δουλειάς και γειτονιά, να δυναμώσει η συζήτηση και η αποκάλυψη για το περιεχόμενο της νέας αντιλαϊκής συμφωνίας, να σπάσουν φόβος και αυταπάτες, να ενισχυθούν οι εστίες αντίστασης.
Πλάι στα υπόλοιπα μέτρα για την επιτυχία της, τα αιτήματα της απεργίας να γίνουν κτήμα χιλιάδων, να ανοίξει η συζήτηση για τη διέξοδο απ' αυτόν το φαύλο κύκλο, που βρίσκεται σε σύγκρουση με το κεφάλαιο και την εξουσία του.

«Πολιορκητικός κριός» στη λαϊκή κατοικία

Η απειλή για το «κεραμίδι» της λαϊκής οικογένειας καταλαμβάνει, μεταξύ άλλων, περίοπτη θέση στην επικαιροποιημένη συμφωνία κυβέρνησης - κουαρτέτου, ενώ και η έναρξη των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, παράλληλα με την «παραδοσιακή» διαδικασία στις αίθουσες των δικαστηρίων και μάλιστα με έντονο το στοιχείο της κρατικής καταστολής, αποτελεί ένα ακόμα δείγμα γραφής γι' αυτά που πρόκειται να ακολουθήσουν, αλλά και για την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να υλοποιήσει έναν βασικό στόχο για την ανάκαμψη της καπιταλιστικής οικονομίας, αυτόν της στήριξης των τραπεζικών ομίλων. Σε αντίθεση με τα κυβερνητικά παραμύθια ότι η κυβέρνηση «εγγυάται» την προστασία της λαϊκής κατοικίας, αλλά και τη βρώμικη προπαγάνδα ότι όσοι αντιδρούν στους πλειστηριασμούς υπερασπίζονται τάχα τους «βιλάτους» και τους «μπαταχτσήδες», τα όσα προβλέπονται στα προαπαιτούμενα της «αξιολόγησης» είναι παραπάνω από αποκαλυπτικά. Οπως καταγράφεται στο συμπληρωματικό μνημόνιο με την Ευρωζώνη, προωθείται η κατάργηση της όποιας παρεχόμενης νομικής προστασίας για την πρώτη κατοικία της λαϊκής οικογένειας. Ειδικότερα, προβλέπεται η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του νομικού πλαισίου περί «αφερεγγυότητας των νοικοκυριών», ενώ με ορόσημο το Φλεβάρη του 2018, ο αρχικός νόμος 3869/2010 (λεγόμενος «νόμος Κατσέλη») θα έχει τροποποιηθεί.

***

Αλλωστε, και ο λεγόμενος «νόμος Κατσέλη», που ευθύς εξαρχής στεκόταν μακριά, ή και απέναντι από τις ανάγκες της λαϊκής οικογένειας, τροποποιήθηκε στη συνέχεια προς το χειρότερο: Το όριο το οποίο υποτίθεται ότι προστατεύει το «κεραμίδι» της φτωχής λαϊκής οικογένειας - αποκλειστικά και μόνο με δικαστική απόφαση - τοποθετείται σε επίπεδο εισοδήματος που δεν ξεπερνά τις «εύλογες δαπάνες διαβίωσης, προσαυξημένες κατά 70%», όπως αυτές προσδιορίζονται κάθε φορά από τη στατιστική υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ). Τα ποσά αυτά, πριν από την τελευταία αναθεώρηση των στατιστικών δεδομένων, διαμορφώνονταν για τον άγαμο στα 13.906 ευρώ μεικτό εισόδημα το χρόνο, και για το ζευγάρι στα 23.659 ευρώ, με προσαύξηση 5.713 ευρώ για κάθε παιδί. Επιπλέον, όπως ρητά προβλέπεται, ακόμη κι έτσι, η ένταξη στη ρύθμιση της υποτιθέμενης προστασίας έχει ως όρο και προϋπόθεση «ο οφειλέτης να υπήρξε συνεργάσιμος, κατά την έννοια του Κώδικα Δεοντολογίας». Και μάλιστα, όχι μόνο από τώρα και στο εξής, αλλά και «κατά το χρόνο της αρχικής καθυστέρησης του δανείου». Ταυτόχρονα, η δικαστική προστασία στην πρώτη κατοικία συνδέεται με την απαλλοτρίωση οποιασδήποτε άλλης «ρευστοποιήσιμης περιουσίας» του οφειλέτη, όπως, για παράδειγμα, μιας δεύτερης κατοικίας ή ενός μικρού κομματιού γης κ.ο.κ. Επομένως, τα κάλπικα επιχειρήματα της κυβέρνησης, τάχα για την προστασία της λαϊκής στέγης αποτελούν κυριολεκτικά κενό γράμμα. Συν τοις άλλοις, βέβαια, η κυβέρνηση κρύβει το γεγονός ότι τίποτα από τα παραπάνω δεν ισχύει για περιπτώσεις χρεών προς την εφορία και το Δημόσιο, για λαϊκή στέγη που είχε μπει ως υποθήκη για δάνεια επαγγελματιών κ.ο.κ.

***

Ακόμα παραπέρα: Από την 1η Γενάρη 2018, το σύνολο των δανείων πρώτης κατοικίας «απελευθερώνονται» πλήρως και σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα πώλησης στα διάφορα «επενδυτικά» funds, που ήδη έχουν αρχίσει να πιάνουν «πόστα» στην ελληνική αγορά, διαβλέποντας στην περίπτωση των «κόκκινων» δανείων νέα πεδία κερδοφορίας. Επίσης, προβλέπεται η καθιέρωση ηλεκτρονικών πλειστηριασμών και για τις οφειλές προς τον φοροεισπρακτικό μηχανισμό. Θέμα χρόνου είναι η έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης και των εγκυκλίων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ενώ οι σχετικές διατάξεις αναμένεται να περιλάβουν και οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για αυτοαπασχολούμενους και μικρούς επαγγελματίες. Χαρακτηριστική είναι και η δέσμευση της κυβέρνησης για «τροποποίηση» του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και «άλλων συναφών νόμων» σε σχέση με τους πλειστηριασμούς επιχειρήσεων, που μάλιστα επιχειρεί να προωθήσει με έναν φτηνό αντιπερισπασμό, λέγοντας ότι το νέο πλαίσιο θα εγγυάται τάχα την ...«προτεραιότητα» των απλήρωτων δεδουλευμένων και των αποζημιώσεων των εργαζομένων. Πρόκειται βέβαια για απάτη ολκής, αφού θα αφορά μόνο ένα ελάχιστο μέρος των δεδουλευμένων, παραπέμποντας τα υπόλοιπα στις ελληνικές καλένδες, ενώ κρύβει και την ουσία των αλλαγών: Οτι, δηλαδή, με τις νέες διατάξεις, αναβαθμίζεται περαιτέρω η θέση των τραπεζών, έναντι άλλων, όπως οι εισφορές προς τα ασφαλιστικά ταμεία κ.ά. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, σε ειδικές κατηγορίες επιχειρηματικών δανείων, με υποθήκες επί της ακίνητης περιουσίας, οι τράπεζες θα έχουν τη δυνατότητα να «βάζουν στο χέρι» μέχρι και το 100% (από 65% σήμερα) της αξίας που θα προκύπτει από τους πλειστηριασμούς, αφήνοντας «στην απέξω» τα δεδουλευμένα των εργαζομένων σε «προβληματικές» επιχειρήσεις, αλλά και τις οφειλές τους προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

***

Τα πάντα, στην κυριολεξία, υποτάσσονται στο στρατηγικό στόχο για την ανάκαμψη των επιχειρηματικών ομίλων. Συνολικά εξάλλου το ζήτημα της «αντιμετώπισης των κόκκινων δανείων», με ό,τι σηματοδοτεί για τη λαϊκή στέγη και τα δικαιώματα των εργαζομένων, αφορά τη στήριξη των τραπεζικών ομίλων, ώστε να μπορούν να παίξουν το ρόλο «αιμοδότη» για τον επόμενο γύρο της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Από αυτήν την άποψη ο «πολιορκητικός κριός» χτυπάει μόνιμα και πιο δυνατά την «πόρτα» εργαζομένων και λαϊκών νοικοκυριών. Η διεκδίκηση μέτρων για την προστασία της λαϊκής κατοικίας, η εναντίωση στους πλειστηριασμούς λαϊκών σπιτιών, η αλληλεγγύη που δυναμώνει από σωματεία και λαϊκές επιτροπές, πρέπει ταυτόχρονα να φωτίζουν την πηγή του προβλήματος, αλλά και τη διέξοδο, η οποία βρίσκεται στη σύγκρουση με το κεφάλαιο, τη στρατηγική και τους στόχους του.

Τι «κατάλαβαν» από τον Ιμπεριαλισμό του Λένιν – Μέρος 2ο

Άρθρο του Βασίλη Όψιμου*:
Τι «κατάλαβαν» από τον Ιμπεριαλισμό του Λένιν – Μέρος 2ο

Διαβάστε εδώ το 1ο Μέρος

Η Σχηματικότητα της Οπορτουνιστικής Αντίληψης για τον Ιμπεριαλισμό

Είναι συχνές οι αναφορές δημοσιολόγων της αστικής τάξης και του οπορτουνισμού στον «ιμπεριαλισμό» και στην «ιμπεριαλιστική πολιτική», όροι που χρησιμοποιούνται από αυτούς για να περιγράψουν μια μορφή επιθετικής εξωτερικής πολιτικής των καπιταλιστικών κρατών, κύρια των ισχυρών δυνάμεων και διεθνών οργανισμών (ΝΑΤΟ, ΕΕ κτλ.).

Ένας τέτοιος ορισμός του ιμπεριαλισμού είναι μονόπλευρος, αποσπά την πολιτική των καπιταλιστικών κρατών από την οικονομική βάση του μονοπωλιακού καπιταλισμού.

Καλλιεργεί αυταπάτες ότι στο πλαίσιο του σταδίου αυτού του καπιταλισμού μπορεί να υπάρξει κάποια άλλη (μη επιθετική, ειρηνική) εξωτερική πολιτική.

Αθωώνει τα καπιταλιστικά κράτη που δε βρίσκονται στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας για τη συμμετοχή τους στην επεξεργασία και υλοποίηση της επιθετικής εξωτερικής πολιτικής.

Τέτοιες αντιλήψεις περιορίζουν τα καθήκοντα του επαναστατικού κινήματος, αποσπούν την πάλη ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς από την πάλη ενάντια στην ίδια την αστική εξουσία σε κάθε χώρα.

Μια σειρά οπορτουνιστικές αντιλήψεις, προφασιζόμενες ότι αποδέχονται τα γνωρίσματα του μονοπωλιακού καπιταλισμού που θέτει ο Λένιν, εξαιρούν ταυτόχρονα μια μεγάλη ομάδα χωρών (ακόμα και την πλειοψηφία των χωρών) από το μοίρασμα των αγορών, παραγνωρίζοντας την ανάπτυξη σε αυτές του μονοπωλιακού καπιταλισμού, στο όνομα του ότι οι συγκεκριμένες χώρες δε βρίσκονται στην κορυφή της πυραμίδας («στα κορυφαία επιτελεία»), άρα δεν αποτελούν θύτη, αλλά θύμα. [14]

Η σύγχυση εδώ σχετικά με τον ίδιο τον ορισμό
του ιμπεριαλισμού είναι προφανής.

Είναι ο ιμπεριαλισμός το μονοπωλιακό στάδιο του καπιταλισμού ή ταυτίζεται απλά με την «ιμπεριαλιστική πολιτική», νοούμενη ως η ικανότητα ενός αστικού κράτους, στη βάση της ισχύος του (οικονομικής, πολιτικής, στρατιωτικής), να προβάλλει με κυριαρχικό τρόπο στην παγκόσμια αγορά τα συμφέροντα των δικών του μονοπωλίων;

Στη δεύτερη περίπτωση η έννοια «ιμπεριαλισμός» πάντα θα περιορίζεται σε έναν πυρήνα κρατών – πιθανά διευρυνόμενο και διαφοροποιούμενο – που βρίσκονται στην κορυφή της πυραμίδας.

Οι οπορτουνιστικές φλυαρίες που δήθεν αποδέχονται τον ιμπεριαλισμό ως νέο στάδιο του καπιταλισμού, αλλά διακρίνουν στο «σύστημα» του ιμπεριαλισμού «ιμπεριαλιστικές» και μη χώρες (κατ’ επέκταση κι επιθετικές και μη), δεν μπορούν να προσπεράσουν το παραπάνω ερώτημα δίχως να βρεθούν σε τραγικά αδιέξοδα.

Νομίζουμε ότι η ίδια η ιστορική εξέλιξη του καπιταλισμού επιβεβαιώνει την ανάγκη να κατανοούμε πρώτα απ’ όλα τις οικονομικές ρίζες του φαινομένου του ιμπεριαλισμού.

Στο διάβα αυτής της εξέλιξης το μονοπώλιο γεννιέται σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες, με ταχύτερους ή βραδύτερους ρυθμούς, σε ορισμένες περιπτώσεις με βασανιστικό τρόπο ως προς την εσωτερική συσσώρευση ή και με την κυριαρχική, αρχικά, διείσδυση ξένων μονοπωλίων.

Στο επίπεδο της παγκόσμιας αγοράς (που, σημειωτέον, ο Μαρξ εντοπίζει τη διαμόρφωσή της από την εποχή ακόμα του προμονοπωλιακού καπιταλισμού το 1848 στο «Κομμουνιστικό Μανιφέστο»), η εξέλιξη της διεθνοποίησης έχει διευρύνει σημαντικά την πολυεθνική σύνθεση των κεφαλαίων των μονοπωλιακών ομίλων.

Είναι προφανές ότι τα διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού στις διάφορες χώρες προσδίδουν στη μια ή στην άλλη χώρα διαφορετική ισχύ στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα (σε συνδυασμό και με την πολιτική και στρατιωτική της ισχύ), άρα και διαφορετικές δυνατότητες πολιτικής παρέμβασης και προώθησης των συμφερόντων των μονοπωλιακών της ομίλων.

Η διαφορετική ισχύς της κάθε χώρας, στη βάση και της ανισόμετρης ανάπτυξης του καπιταλισμού, καθορίζει το βαθμό στον οποίο η κάθε χώρα συμμετέχει στο μοίρασμα της λείας.

Η λεία που μοιράζεται αποτελείται από το σύνολο της υπεραξίας που παράγεται από την εργατική τάξη όπου Γης, το «θύμα» είναι συνολικά η παγκόσμια εργατική τάξη.

Εδώ πρέπει να επισημάνουμε την αναλογία με ό,τι συμβαίνει στο εσωτερικό της κάθε καπιταλιστικής χώρας.

Εκεί ο κεφαλαιοκρατικός ανταγωνισμός κι η διαμόρφωση του μέσου ποσοστού κέρδους κατανέμουν τη συνολικά παραγμένη από την εργατική τάξη υπεραξία στους διάφορους καπιταλιστές με βάση το μέγεθος του κεφαλαίου τους κι όχι με βάση την υπεραξία που παράγουν πραγματικά οι εργάτες του ενός ή του άλλου καπιταλιστή.

Και κανείς από τους κλασικούς του μαρξισμού – λενινισμού δε σκέφτηκε φυσικά, εξαιτίας αυτής της ανακατανομής της υπεραξίας, να χαρακτηρίσει τους καπιταλιστές που «χάνουν» σ’ αυτήν τη μοιρασιά της υπεραξίας ως «θύματα».

Για μια ακόμα φορά «θύτης» είναι η αστική τάξη στο σύνολό της και «θύμα» η εργατική τάξη στο σύνολό της.

Τα ενιαία χαρακτηριστικά όλων των χωρών του μονοπωλιακού καπιταλισμού, που προκύπτουν στη βάση της οικονομικής ουσίας του ιμπεριαλισμού, που είναι το μονοπώλιο (και συμπυκνώνονται στα λενινιστικά γνωρίσματα του ιμπεριαλισμού),

δεν αναιρούν τις ποιοτικές διαφορές μεταξύ τους στη βάση της διαφορετικής κατάταξής τους στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα. Συνυπάρχουν διαλεκτικά και ποσοτικές και ποιοτικές διαφορές.

Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας μπορεί να γίνονται περισσότερες και να διαφοροποιούνται στην πορεία ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού.

Να σημειώσουμε εδώ ότι το ίδιο το σχήμα της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας είναι εξαιρετικά χρήσιμο, γιατί ενέχει το στοιχείο της ποιοτικής διαφοροποίησης (κορυφή – ενδιάμεση βαθμίδα – βάση της πυραμίδας).

Τα ίδια τα στοιχεία της σημερινής πραγματικότητας δείχνουν ότι η θέση του πυρήνα των μεγάλων δυνάμεων του παρελθόντος (π.χ. G7), με όρους παγκόσμιου ΑΕΠ (και όχι ΑΕΠ ανά κάτοικο, δείκτης που έχει νόημα κυρίως για την εσωτερική ανισομετρία), έχει αδυνατίσει σε σχέση με κάποιες ανερχόμενες δυνάμεις. [15]

Η ίδια η δημιουργία των G20 το 1999, αλλά και διάφορων νέων διακρατικών ενώσεων και συμφωνιών (BRICS, Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, Ασιατική Επενδυτική Τράπεζα Υποδομών, «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» κτλ.), με πρωτοβουλία ανερχόμενων καπιταλιστικών δυνάμεων, φανερώνουν τις σοβαρές ανακατατάξεις που έχουν επέλθει στον παγκόσμιο καπιταλισμό.

Η Κίνα, για παράδειγμα, παρουσιάζει σήμερα όλα τα χαρακτηριστικά ενός κράτους στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας.

Το ΑΕΠ της εκτινάχτηκε από το 3,6% στο 13,4% του παγκόσμιου ΑΕΠ μεταξύ 2000 και 2014 και μετατράπηκε σε κράτος-πιστωτή.

Εξετάζοντας κανείς τα επίπεδα της βιομηχανικής παραγωγής για το διάστημα 2008-2015, βλέπει ανάλογα ότι, ενώ στην Κίνα σημειώνεται αύξηση 82% στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία στη βιομηχανία, στις ΗΠΑ η αύξηση είναι μόλις 3%, ενώ στην Ευρωζώνη παρατηρείται μείωση 6%. [16]

Σημειώνουμε ακόμα ότι το 2014 οι επενδύσεις στο εξωτερικό από κινεζικά μονοπώλια (περιλαμβανομένων και αυτών με έδρα το κινεζικό Χονγκ Κονγκ) έφτασαν τα 259 δισ. δολάρια, φέρνοντάς τα στη δεύτερη θέση μετά από τις πολυεθνικές των ΗΠΑ με επενδύσεις 337 δισ. δολαρίων.  [17]

Όλα τα παραπάνω στοιχεία για την καπιταλιστική ανάπτυξη στην Κίνα δίνουν μια αποστομωτική απάντηση και στις απόψεις οπορτουνιστών δημοσιολόγων που, χρησιμοποιώντας επιλεκτικά στοιχεία από τη δραστηριότητα πολυεθνικών εταιριών στη χώρα αυτή,

υποστηρίζουν ότι οι κινεζικοί μονοπωλιακοί όμιλοι παίζουν δευτερεύοντα, συμπληρωματικό ρόλο στη «συναρμολόγηση προϊόντων, τα κύρια τεχνολογικά μέρη των οποίων κατασκευάζονται αλλού και εισάγονται στην Κίνα για τελική συναρμολόγηση», ενώ «οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι πολυεθνικές εταιρίες.»  [18]

Το ότι η αυξανόμενη ισχύς της κινεζικής οικονομίας δεν είναι ένα «αδειανό πουκάμισο» αποδεικνύεται και από το ότι οι ανταγωνιστές της, πρώτα και κύρια οι ΗΠΑ, προωθούν εναλλακτικά σχέδια στην περιοχή του Ειρηνικού, επιχειρώντας να αποστερήσουν την Κίνα από πιθανούς συμμάχους.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και η διπλωματική και στρατιωτική αντιπαράθεση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, που φαίνεται να αποκτάει νέα ένταση μετά την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, αλλά και η πιθανολογούμενη προσέγγιση ΗΠΑ – Ρωσίας, ως σφήνα απέναντι στην Κίνα.  [19]

Φυσικά η καπιταλιστική ανάπτυξη στην Κίνα, παρόλο που παραμένει ακόμα σε υψηλά επίπεδα (6,9%), δεν είναι απαλλαγμένη από τις αντιφάσεις του συστήματος και την πιθανότητα εκδήλωσης μιας μελλοντικής κρίσης.

Ο ρυθμός ανάπτυξής της βρίσκεται στο κατώτερο σημείο της εικοσαετίας, με τάση νέας μείωσης.

«Αυτό το γεγονός προκαλεί γενικότερη ανησυχία στα κέντρα του διεθνούς καπιταλισμού, λόγω των μεγάλων ενδεχόμενων επιπτώσεων που θα είχε για την παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία μια σημαντική υποχώρηση των ρυθμών ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας.»  [20]

Οι ανακατατάξεις των χωρών στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα καθορίζονται από την αυξημένη ανισομετρία που χαρακτηρίζει το μονοπωλιακό καπιταλισμό και επηρεάζονται και από τη φάση του οικονομικού κύκλου.

Ιδιαίτερα για τις μικρότερες σε μέγεθος οικονομίες οι επιδράσεις της οικονομικής κρίσης στην κατάταξή τους μπορεί να είναι πιο ριζικές, ανάλογα με το βάθος και τη διάρκεια της κρίσης, τη σχετική θέση που είχε η χώρα αυτή πριν την κρίση και την επίδραση της κρίσης στις χώρες που βρίσκονταν σε ανάλογες θέσεις της πυραμίδας κτλ.

Μια σημαντική αλλαγή της κατάταξης δε σηματοδοτεί ότι η συγκεκριμένη χώρα δε βρίσκεται στο ιμπεριαλιστικό στάδιο της ανάπτυξής της, όπως προφασίζονται κάποιοι για την Ελλάδα των χρόνων της κρίσης. [21]

Αναρωτιούνται όμως οι δήθεν υπερασπιστές της λενινιστικής κληρονομιάς: Δεν έλεγε άραγε ο Λένιν ότι χαρακτηριστικές για την εποχή του ιμπεριαλισμού

«Δεν είναι μόνο οι δυο βασικές ομάδες χωρών: Οι χώρες που κατέχουν αποικίες κι οι αποικιακές χώρες, αλλά κι οι ποικίλες μορφές των εξαρτημένων χωρών, που πολιτικά, τυπικά είναι ανεξάρτητες, στη πράξη όμως είναι μπλεγμένες στα δίχτυα της χρηματιστικής και διπλωματικής εξάρτησης. Έχουμε, ήδη, αναφέρει προηγούμενα μια από αυτές τις μορφές, τις μισοαποικίες. Δείγμα μιας άλλης μορφής είναι, λόγου χάρη, η Αργεντινή»;

Άρα (βγαίνει το «αυτονόητο» συμπέρασμα, που ο ντροπαλός οπορτουνιστής μας δεν το γράφει ρητά) και σήμερα πρέπει να μιλάμε με ανάλογους όρους βαθιάς και μόνιμης εξάρτησης των περισσότερων χωρών του πλανήτη από τις χώρες στην κορυφή της πυραμίδας.

Η στρεψοδικία σε όλο της το μεγαλείο!

Προφανώς κι ο Λένιν, μελετώντας συγκεκριμένα την ανάπτυξη του μονοπωλιακού καπιταλισμού στην εποχή του, δε θα μπορούσε να μην αναδείξει την πραγματικότητα των ισχυρών αποικιακών χωρών που έβαζαν το στίγμα τους στην παγκόσμια αγορά.

Αναδεικνύει ως βασικό στοιχείο, πλάι στη συγχώνευση βιομηχανικού και τραπεζικού κεφαλαίου, και

«το πέρασμα από την αποικιακή πολιτική που επεκτείνεται ανεμπόδιστα πάνω σε περιοχές που δεν τις έχει αρπάξει καμιά καπιταλιστική δύναμη, στην αποικιακή πολιτική της μονοπωλιακής κατοχής των εδαφών της Γης, που έχει ολότελα μοιραστεί.»  [22]

Πρόκειται για ουσιαστικό γνώρισμα του ιμπεριαλισμού της εποχής του Λένιν, γνώρισμα που η εσωτερική λογική του οδήγησε στους δύο παγκόσμιους ιμπεριαλιστικούς πολέμους του προηγούμενου αιώνα.

Έχει επίσης απόλυτο δίκιο όταν εντοπίζει ότι στην πορεία επέκτασης του μονοπωλιακού καπιταλισμού στη γήινη σφαίρα εμφανίζονται διάφορες «μεταβατικές μορφές κρατικής εξάρτησης», από τις αποικίες και τις μισοαποικίες έως τις πολιτικο-οικονομικά εξαρτημένες χώρες.

Θα πρέπει όμως να αναρωτηθεί κανείς:

«Μεταβατικές» προς τι, αν όχι προς τη μείωση της άμεσης πολιτικο-οικονομικής εξάρτησης μέσα από την ανάπτυξη του μονοπωλιακού καπιταλισμού στις διάφορες χώρες;

Θα αναφερθούμε αναλυτικά παρακάτω στη διαστρέβλωση της λενινιστικής έννοιας της εξάρτησης από τους οπορτουνιστές.

Έχει όμως σημασία να αποκαλυφθεί εδώ η λαθροχειρία στη χρησιμοποίηση των κειμένων του Λένιν.

Η ζωντανή και ρευστή πραγματικότητα του μονοπωλιακού καπιταλισμού που περιγράφει ο Λένιν εμφανίζεται από τους οπορτουνιστές ως ένα παγωμένο και άκαμπτο σχήμα, που δεν επιδέχεται μεταβολές στον ιστορικό χρόνο.

Κάτι τέτοιο βρίσκεται παρασάγγας μακριά από την αντίληψη του ίδιου του μεγάλου επαναστάτη.

Αντικρίζοντας με διαλεκτικό τρόπο τα κοινωνικά φαινόμενα, ο Λένιν τόνιζε από τότε ότι ο ιμπεριαλισμός με την εξαγωγή κεφαλαίου μεταφυτεύει γοργά σε όλες τις χώρες (και στις αποικίες) την καπιταλιστική παραγωγή [23] και ότι:

«θα ήταν μέγιστο λάθος να θεωρηθεί το μονοπώλιο των τραστ οικονομικά απραγματοποίητο με μεθόδους πάλης καθαρά οικονομικές»,

δίχως δηλαδή την πολιτική προσάρτηση με τη μορφή των αποικιών.  [24]

Τι κομβικό όμως προέκυψε από τότε που ο Λένιν μελετά τον ιμπεριαλισμό
και που οι δήθεν λενινιστές μας φαίνεται να το προσπερνούν;

Η εργατική τάξη έβαλε βαριά τη σφραγίδα της στις παγκόσμιες εξελίξεις με τη νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης, με το ξεκίνημα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και με τον παγκόσμιο συντονισμό της πάλης της μέσα από τις γραμμές της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Αυτό δεν μπορούσε παρά να τραντάξει συθέμελα όλες τις αστικές τάξεις, όλες τις χώρες του καπιταλισμού, να κλονίσει σε αρκετά σημεία το ίδιο το οικοδόμημα της παγκόσμιας αγοράς.

Το παγκόσμιο αποικιακό οικοδόμημα κατέρρευσε με πάταγο μετά από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με την καθοριστική συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης και των άλλων χωρών του σοσιαλισμού.

Η πολύπλευρη στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης στο άγουρο προλεταριάτο των αποικιακών και εξαρτημένων χωρών, αλλά και στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, έσπρωξε ορισμένες χώρες που έσπασαν τα αποικιακά τους δεσμά και απέκτησαν πολιτική ανεξαρτησία σε διαφορετικά μονοπάτια από αυτά που εντόπιζε ως κύρια ο Λένιν στην εποχή του, σε μια πορεία μερικής απεμπλοκής από το παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Αξίζει βέβαια να αναφέρουμε ότι ο Λένιν είχε ήδη ψηλαφίσει τέτοιες δυνατότητες, γράφοντας ότι η απελευθέρωση των αποικιών (άρα και η απαλλαγή πολιτικά ανεξάρτητων κρατών από τα δεσμά της «οικονομικής προσάρτησης») «είναι πραγματοποιήσιμη σε συνδυασμό με τη σοσιαλιστική επανάσταση στην Ευρώπη.»  [25]

Σε άλλες πάλι χώρες, που επίσης έμπαιναν στα μονοπάτια της πολιτικής ανεξαρτησίας, οι ντόπιες αστικές τάξεις, που ανδρώθηκαν μέσα από την ανάπτυξη των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, πήραν τα ηνία, πολύ συχνά σε άμεση συνεργασία με το κεφάλαιο των ισχυρών καπιταλιστικών δυνάμεων.

Οικοδομήθηκε ένα πολυπλόκαμο δίκτυο οικονομικών – πολιτικών – στρατιωτικών εξαρτήσεων αυτών των κρατών από τις ισχυρότερες οικονομίες. Επιβεβαιώθηκε η εκτίμηση του Λένιν ότι:

«κάποτε είναι και άμεσα συμφερτικό για τα τραστ, για την ιμπεριαλιστική τους πολιτική, για τον ιμπεριαλιστικό τους πόλεμο, να δώσουν […] μέχρι και κρατική ανεξαρτησία σε ορισμένα μικρά έθνη…».  [26]

Βέβαια οι όποιοι συμβιβασμοί και παραχωρήσεις γίνονταν προς το ξένο κεφάλαιο αντανακλούσαν την ανισομετρία της καπιταλιστικής ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο και τις ίδιες τις αναγκαιότητες του εγχώριου κεφαλαίου για αμοιβαία επωφελείς συνεργασίες.

Στην πορεία ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού στην κάθε χώρα, οι τέτοιες ανισότιμες σχέσεις και εξαρτήσεις γνώριζαν διαφοροποιήσεις στην έκταση και το βάθος τους. Μακροπρόθεσμα όμως η εσωτερική συσσώρευση του κεφαλαίου αποτέλεσε τον κινητήριο μοχλό της καπιταλιστικής ανάπτυξης.

Η επικέντρωση από τους οπορτουνιστές στην έννοια της «ιμπεριαλιστικής πολιτικής» παραγνωρίζει ότι αρκετές χώρες του μονοπωλιακού καπιταλισμού που δε βρίσκονται στην κορυφή της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας ήδη συμμετέχουν στη «μοιρασιά της λείας» (δηλαδή ασκούν ιμπεριαλιστική πολιτική), όχι μόνο περιφερειακά, αλλά και παγκόσμια, μέσα από τη συμμετοχή τους σε ιμπεριαλιστικές συμμαχίες και ενώσεις.

Στις συμμαχίες αυτές οι αστικές τάξεις των πιο αδύναμων καπιταλιστικά χωρών δεν λειτουργούν ως μαριονέτες – συναποφασίζουν και συνδιαμορφώνουν τις πολιτικές κατευθύνσεις – στη βάση φυσικά της ισχύος της κάθε χώρας και των ενδοκαπιταλιστικών ανταγωνισμών, προωθώντας τα συμφέροντα των «δικών τους» μονοπωλιακών ομίλων.

Σε πολιτικό επίπεδο, η οπορτουνιστική αυτή αντίληψη για τον ιμπεριαλισμό οδηγεί το εργατικό κίνημα σε ολέθρια μονοπάτια ταξικού συμβιβασμού, σε μια πολιτική ουράς απέναντι στην αστική τάξη.

Αθωώνει ουσιαστικά τις αστικές τάξεις των λιγότερο ισχυρών χωρών του μονοπωλιακού καπιταλισμού, οι οποίες τείνουν να εμφανίζονται ως θύματα και αυτές των ξένων μονοπωλιακών ομίλων.

Μεταθέτει την ταξική διαχωριστική γραμμή από το εσωτερικό της χώρας στο εξωτερικό (στα «διευθυντήρια», στο ΔΝΤ, στους Γερμανούς κτλ.).

Σε τελική ανάλυση, καλλιεργεί κι αυταπάτες για τη δυνατότητα περιορισμού της επιθετικότητας του ιμπεριαλισμού μέσα από τη συντονισμένη δράση της μεγάλης πλειοψηφίας των χωρών που δεν είναι «ιμπεριαλιστικές».

Ο Λένιν από την εποχή του είχε ήδη αντιπαρατεθεί με μια τέτοια οπορτουνιστική διαστρέβλωση της επιστημονικής έννοιας του ιμπεριαλισμού που, στην ουσία της, εστιάζει στην επιθετική εξωτερική πολιτική του ενός ή του άλλου κράτους.

Σημειώνει χαρακτηριστικά ότι η αποικιακή πολιτική κι ο ιμπεριαλισμός (με την έννοια της επιθετικής εξωτερικής πολιτικής)

«υπήρχαν και πριν από το νεότατο στάδιο του καπιταλισμού και μάλιστα πριν από τον καπιταλισμό» (το παράδειγμα της αρχαίας Ρώμης). [27]

Η έλλειψη ακριβολογίας από τους οπορτουνιστές στη χρήση της έννοιας «ιμπεριαλισμός» δεν οφείλεται σε κάποια στιγμιαία σύγχυση ή παράλειψη, αλλά σε μια συνειδητή προσπάθεια να θολώσουν τα νερά, να αποτρέψουν το εργατικό κίνημα από το να σταθμίσει με επιστημονικό τρόπο τις αντικειμενικές συνθήκες ανάπτυξης του καπιταλισμού στην κάθε χώρα και να χαράξει τα αναγκαία στρατηγικά καθήκοντα ενάντια στην αστική τάξη και την εξουσία της.

Συνεχίζεται…

* Ο Βασίλης Όψιμος είναι μέλος της Ιδεολογικής Επιτροπής της ΚΕ του ΚΚΕ.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ΚΟΜΕΠ (Κομμουνιστική Επιθεώρηση – 2ο τεύχος 2017)
με τίτλο: «Η Θεωρία του Λένιν για τον Ιμπεριαλισμό και οι διαστρεβλώσεις της».

Σημειώσεις:

[14]. «…δεν έχουν όλες οι χώρες το ίδιο ισχυρά μονοπώλια … στο μοίρασμα των αγορών δε συμμετέχουν όλες οι χώρες … για να μοιράζεται λεία σημαίνει ότι δεν υπάρχει μόνο ο θύτης, αλλά και το θύμα (…) το οικονομικό μοίρασμα του κόσμου, η χάραξη ζωνών επιρροής, ο οικονομικός σχεδιασμός στα κορυφαία επιτελεία του κεφαλαίου (…) δεν αφορά σε όλα τα μονοπώλια και σε όλα τα κράτη», Β. Λιόση: «Η διόρθωση του “οπορτουνιστή” Λένιν (ή πώς η ηγεσία του ΚΚΕ αναθεωρεί το λενινισμό)», 1ο μέρος.
[15]. Μ. Παπαδόπουλου: «Η επικαιρότητα της λενινιστικής θεωρίας του ιμπεριαλισμού», ΚΟΜΕΠ, τ. 4/2016, Πίνακας 1, σελ. 57.
[16]. Κείμενο του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ: «Εκτιμήσεις για την πορεία της εγχώριας και διεθνούς οικονομίας», ΚΟΠΕΜ, τ. 6/2016, σελ.18.
[17]. UNCTAD, «World Investment Report 2015», σελ. 5.
[18]. Β. Λιόση: «Η διόρθωση του “οπορτουνιστή” Λένιν (ή πώς η ηγεσία του ΚΚΕ αναθεωρεί το λενινισμό», 1ο μέρος.
[19]. Δες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Rex Tillerson στην επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας, 11 Γενάρη 2017.
[20]. Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 20ό Συνέδριο.
[21]. «Οι όποιες ιμπεριαλιστικές, ασθενείς έτσι κι αλλιώς, τάσεις του ελληνικού κεφαλαίου ανακόπτονται μέσω του τελευταίου μνημονίου», Β. Λιόση, ό.π., 2ο μέρος.
[22]. Β. Ι. Λένιν: «Ο ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», «Άπαντα», τ. 27, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 392.
[23]. Β. Ι. Λένιν: «Τα αποτελέσματα της συζήτησης για την αυτοδιάθεση», «Άπαντα», τ. 30, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 35.
[24]. Β. Ι. Λένιν: «Σχετικά με τη γελοιογραφία του μαρξισμού και τον ιμπεριαλιστικό οικονομισμό», «Άπαντα», τ. 30, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 94.
[25]. Ό.π., σελ. 119.
[26]. Ό.π., σελ. 102.
[27]. Β. Ι. Λένιν: «Ο ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», «Άπαντα», τ. 27, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 385.

Το χρονικό της σφαγής των διαδηλωτών του Δεκέμβρη – μια μαρτυρία

Κατιούσα

Αντιγράφουμε τη μαρτυρία ενός αξιωματούχου της Αμερικανικής αποστολής, για την έναρξη των Δεκεμβριανών, όπως την βρήκαμε στο βιβλίο του Νίκανδρου Κεπέση “Ο Δεκέμβρης του 1944” (σ. 174-179, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 4η έκδοση).

Θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω στις κρίσιμες εκείνες στιγμές, όπως τις έζησα και όπως μου διηγήθηκαν ή και διάβασα, για όσα δεν είχα προσωπική αντίληψη. (…)
Σαν ώρα συγκέντρωσης είχε οριστεί η 11η πρωινή.
Στην πλατεία Συντάγματος βασικά θα έμπαιναν από τη λεωφόρο Αμαλίας και μια δεύτερη φάλαγγα από τη Μητροπόλεως και τις γύρω παρόδους της Φιλελλήνων και Ερμού. Από τη Μητροπόλεως θα έμπαιναν και οι Πειραιώτες.
Ο κόσμος προχωρούσε με τα πλακάτ και τα λάβαρά του σα να πήγαινε σε κάποιο πανηγύρι, τραγουδώντας:
“Το ‘χουμε βάλει βαθιά μες στην καρδιά μας
Λαοκρατία και όχι βασιλιά”.
Κι άλλα τραγούδια και συνθήματα.
Γύρω στις 10.30 είχε μαζευτεί αρκετός κόσμος στην πλατεία Συντάγματος χωρίς ωστόσο να έχουν φτάσει ακόμη οι φάλαγγες που προχωρούσαν από τις κατευθύνσεις που ανάφερα.
Στις 10.45’ η φάλαγγα της Καλλιθέας κτλ. που βάδιζε στη λεωφόρο Αμαλίας πλησίαζε στο χώρο του Άγνωστου Στρατιώτη.
Προχωρούσε σαν ένα ήρεμο ποτάμι. Οι πρωτοπόροι της φάλαγγας κρατούσαν ένα τεράστιο πανώ με το σύνθημα:
“ΟΤΑΝ Ο ΛΑΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ ΔΙΑΛΕΓΕΙ Ή ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ Ή ΤΑ ΟΠΛΑ” – ΕΑΜ
Αυτό το πλήθος συγκέντρωσε όλο το μίσος των δολοφόνων του λαού, που, ταμπουρωμένοι στα παλιά ανάκτορα και τη Διεύθυνση της Αστυνομίας (Μέγαρο Γιαννούλη), περίμεναν πότε θα δοθεί το σύνθημα για να χτυπήσουν.
Η μαρτυρία του Κ. Κουβαρά
Ωστόσο το πλήθος προχωρούσε αμέριμνο. Εντελώς ανυποψίαστο για τον κίνδυνο που το παραμόνευε. Για τα δολοφονικά βόλια που ρίχτηκαν καταπάνω του.
Υπάρχουν πολλές αυθεντικές μαρτυρίες που περιγράφουν εκείνη τη δραματική σκηνή. Θ’ αρχίσω μ’ ένα απόσπασμα από το βιβλίο του ελληνοαμερικανού Κώστα Κουβαρά (Αρχηγός Μυστικής Αμερικανικής Αποστολής “Περικλής” στην κατεχόμενη Ελλάδα) που παρακολούθησε από τον εξώστη του πρώτου ορόφου της “Μεγάλης Βρετανίας”.

Είδα τον κόσμο να έρχεται σε παράταξη, με τις σημαίες του -ελληνική, αμερικάνικη, βρετανική και ρωσική- μπροστά. Ήταν μία γιγάντια φάλαγγα, αλλά οι διαδηλωτές προχωρούσαν με τάξη τραγουδώντας αντάρτικα τραγούδια και φωνάζοντας συνθήματα. Έρχονταν δυτικά από την οδό Πανεπιστημίου και προσπάθησαν να μπουν στην πλατεία Συντάγματος στρίβοντας αριστερά στην οδό Όθωνος. Η αστυνομία τους σταμάτησε. Η πελώρια φάλαγγα άρχισε πάλι να κινείται για να μπει στην πλατεία, κατεβαίνοντας τα σκαλιά που οδηγούν από το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Η αστυνομία και πάλι τους σταμάτησε κι η φάλαγγα άρχισε πάλι να κινείται. Ήμασταν στον εξώστη του πρώτου πατώματος του ξενοδοχείου της Μεγάλης Βρετανίας.
Η αστυνομία είχε κινητοποιηθεί ολόκληρη επιδείχνοντας τα καινούργια βρετανικά ντουφέκια και τόμμυγκαν για πρώτη φορά. Υπήρχαν επίσης ολόγυρα βρετανικά τανκς και θωρακισμένα αυτοκίνητα. Στο πρώτο τανκς στη γωνία, μπροστά μας, ένας άντρας στεκόταν στον ανοιχτό πυργίσκο και βρισκόταν σε συνεχή τηλεφωνική επικοινωνία με το αρχηγείο του, αναφέροντας τα συμβαίνοντα.
Το μπροστινό τμήμα του συλλαλητήριου είχε φτάσει στην άκρη της πλατείας όπου βρισκόμασταν και, καθώς παρατηρούσα προσεχτικά, άκουσα τους επικεφαλής να συζητούν με την αστυνομία μόλις δέκα μέτρα από κει που στεκόμασταν. Προσπαθήσαμε να παρακολουθήσουμε τη συζήτηση που διεξαγόταν σε υψηλό τόνο, αλλά, δεδομένων των περιστάσεων, το πράγμα δε φαινόταν εξαιρετικό. Οι διαδηλωτές σπρώχνανε για να μπουν στην πλατεία, αλλά δε γινόταν καμιά συμπλοκή.
Ξαφνικά ένα παράγγελμα “τραβηχτείτε πίσω!’ δόθηκε με μια στριγκιά, στρατιωτική φωνή και όλοι οι αστυνομικοί υποχώρησαν κάπου είκοσι μέτρα, γονάτισαν κι άρχισαν να πυροβολούν. Τα πυρά ήταν πυκνά (την ευθύνη για τη διαταγή της δολοφονικής εκείνης επίθεσης ανάλαβε ύστερα από 14 ολόκληρα χρόνια ο Άγγελος Έβερτ, διευθυντής Αστυνομίας Πόλεων της Αθήνας στην κρίσιμη εκείνη περίοδο με δηλώσεις του στην Εφημερίδα “Ακρόπολις”, 3 Δεκέβρη 1958). Διακόσιοι αστυνομικοί έβαλλαν ταυτόχρονα, οι περισσότεροι με αυτόματα. Ένας όμως από μας παρατήρησε τον αστυνομικό που γονάτισε λίγα μέτρα από το μέρος μας, και μας φώναξε… “αυτός βαράει στο ψαχνό”. Κοιτάξαμε με προσοχή στο πλήθος και είδαμε αίμα… Ένα αγόρι ως δεκαπέντε χρονών είχε πέσει ακριβώς μπροστά μας μέσα σε μια κόκκινη λίμνη. Ένα εικοσάχρονο κορίτσι ήταν γεμάτο αίματα λίγο πιο κάτω.
Όταν άρχισαν οι πυροβολισμοί, το πλήθος έμεινε ακίνητο για μια στιγμή, σα ζαλισμένο από το χτύπημα, ύστερα έπεσε μπρούμυτα χάμω. Σε ορισμένα σημεία το πλήθος ήταν πυκνό, οι άνθρωποι έπεφταν σωρός ο ένας πάνω στον άλλο. Καθώς τα πυρά συνεχίστηκαν και αντιλαμβανόμενοι πως ανάμεσά τους υπήρχαν λαβωμένοι, οι διαδηλωτές άρχισαν να σκορπάνε. Η πλατεία όμως ήταν πολύ ανοιχτή και ήταν δύσκολο να βρουν κάλυμμα. Μερικοί έτρεξαν πίσω από τους μεγάλους πέτρινους όγκους του Μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη, άλλοι προσπαθώντας πέσανε χάμω και πληγώθηκαν. Άλλοι πάλι δοκίμασαν να πηδήξουν μέσα στον κήπο των Νυμφών της πλατείας Συντάγματος, που είναι τρία μέτρα ψηλά σε κείνο το μέρος και πρέπει πρώτα να περάσεις μέσα από ένα σιδερένιο κιγκλίδωμα. Οι περισσότεροι όμως από το πλήθος στάθηκαν εκεί που βρίσκονταν ακόμα κι όταν αραίωσαν οι πυροβολισμοί. Τελικά τα πυκνά πυρά σταμάτησαν ύστερα από είκοσι σχεδόν λεπτά και το πλήθος έτρεξε να καλυφθεί. Μερικοί πολεμόχαροι αστυνομικοί δεν μπόρεσαν ούτε τότε να πάψουν να πυροβολούν από κοντά τον κόσμο που έτρεχε να κρυφτεί.
Όταν η Πανεπιστημίου άδειασε, μπορέσαμε να δούμε μόνο τους νεκρούς και τους πληγωμένους. Πτώματα ήταν σκόρπια παντού και σ’ άλλα σημεία λίμενς από αίμα που άφησαν μερικοί λαβωμένοι τους οποίους φίλοι μετέφεραν αλλού. Οι διαδηλωτές ξαναγύριζαν τρέχοντας στην πλατιά λεωφόρο σαν τρελλοί, γυρεύοντας τους δικούς τους, που τους είχαν χάσει μέσα στην αναμπουμπούλα, αλλά κι αυτούς οι αστυνομικοί τους πυροβόλησαν. Μια νεαρή κοπέλα ανέβηκε τα μαρμάρινα σκαλοπάτια της πλατείας Συντάγματος και σταμάτησε στο μέσο της Πανεπιστημίου πλάι στο σώμα ενός νέου που δεν κουνιόταν πια. Έμεινε εκεί αρκετό διάστημα, αγκαλιάζοντας και φιλώντας το άψυχο σώμα. Αίμα και λάσπη είχαν λερώσει την ανοιχτόχρωμα φούστα της.
Μια ώρα είχε περάσει από τους πρώτους πυροβολισμούς* και το πλήθος δεν άφηνε τη σκηνή του δράματος. Οι διαδηλωτές είχαν αδειάσει την Πανεπιστημίου, αλλά κυκλοφορούσαν στους γύρω δρόμους και στην πλατεία Συντάγματος. Οι βρετανοί στρατιώτες έμεναν στα τανκς τους, δίνοντας αναφορά στο στρατηγείο τους για την κατάσταση: αλλά δεν πήραν μέρος στη συμπλοκή. Όταν οι πυροβολισμοί σταμάτησαν, τα τανκς άρχισαν να κινούνται. Άφησαν τη γωνιά που βρισκόμασταν και κατευθύνθηκαν στην πλατεία. Ο κόσμος για μια άγνωστη αιτία, ίσως για να εκδηλώσουν την αποδοκιμασία τους προς τη συμπεριφορά της αστυνομίας, άρχισε να χειροκροτεί τους βρετανούς στρατιώτες και ο ήχος των χειροκροτημάτων γέμισε τον αέρα καθώς τα τανκς κινήθηκαν προς την πλατεία με ανοιχτούς τους πυργίσκους τους.

{*Για την ιστορική αλήθεια πρέπει να αναφέρω εδώ ότι τα πρώτα πυρά δεν ήταν εκείνα που έπεσαν στο χώρο γύρω στον Άγνωστο Στρατιώτη. Λίγη ώρα πριν, πλήθη της αριστεράς που κατέβαιναν από την Καισαριανή και το Βύρωνα και περνούσαν έξω από το σπίτι του Γ. Παπανδρέου, Βασ. Σοφίας 6, δέχτηκαν τα πυρά της προσωπικής φρουράς του, με επικεφαλής τον αστυνομικό Κανελλάκη. Ο Μακ Βη, πρεσβευτής των ΕΠΑ στην Αθήνα, και ο στρατιωτικός ακόλουθος της αμερικανικής πρεσβείας, αυτόπτες μάρτυρες, διαψεύδουν τον ισχυρισμό της κυβερνητικής ανακοίνωσης της 5.12.44, που αναφέρεται σε πυροβολισμούς και χειροβομβίδες από μέρους των διαδηλωτών (Σόλωνα Γρηγοριάδη σ. 170).
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο αστυνόμος Κανελλάκης επικεφαλής της προσωπικής φρουράς του Γ. Παπανδρέου με το πρόσχημα ότι υπήρχε τάχα κίδνυνος να επιτεθούν ενάντια στο σπίτι του Παπανδρέου διάταξε να βάλουν.}

Τα χειροκροτήματα προς τη μεριά μας ήταν δυνατά και παρατεταμένα. Όλοι μας νιώσαμε κάποια ντροπή, που ο κόσμος μας φερνόταν μ’ αυτό τον τρόπο σε μια τόσο φοβερή περίσταση και δεν ξέραμε τι να κάνουμε.
Στην πλατεία, στην πλατεία! άρχισαν να φωνάζουν οι επικεφαλής των διαδηλωτών. Πυροβολισμοί δεν ακούγονταν πια κι ο κόσμος ξεκίνησε για την πλατεία Συντάγματος με μεγάλη τάξη. Καθώς οι διαδηλωτές προχωρούσαν συγκινητικές στιγμές αγάπης κι αφοσίωσης ξετυλίγοντας μπρος στα μάτια μας. Οι νεκροί κι οι λαβωμένοι είχαν μεταφερθεί και μόνο μικρές λίμνες αίματος έμεναν εδώ κι εκεί για να θυμίζουν τι είχε συμβεί λίγα λεπτά πρωτύτερα. Ομάδες νέων σταματούσαν μπροστά στις λίμνες αυτές κι οι αντιδράσεις ποικίλλανε ανάλογα με τα συναισθήματα του καθενός. Μερικοί κλαίγανε, άλλοι έκαναν το σταυρό τους κι άλλοι ορκίζονταν εκδίκηση. Πολλοί μαζεύτηκαν γύρω από μιαν αιμάτινη λίμνη κοντά στον εξώστη μας όπου ένα κορίτσι έκλαιγε από αρκετή ώρα και προσπαθούσε να προφυλάξει το χυμένο αίμα μιας φίλης της. Γνωστοί της δοκίμασαν να την απομακρύνουν, αλλά αρνήθηκε να κουνηθεί. Στο τέλος μερικοί άρχισαν να κόβουν κλαριά από τα γύρω δέντρα και να τα στοιβάζουν πάνω στο αίμα. Ύστερα έφτιαξαν ένα πρόχειρο σταυρό με δυο χοντρότερα κλαριά και τον έστησαν πάνω στη στοίβα, έτσι που σχημάτισαν έναν αυτοσχέδιο τάφο. Όταν ξαναπέρασα από το ίδιο μέρος δυο ώρες αργότερα τα κλαριά που σκέπαζαν το αίμα καθώς κι ο σταυρός βρίσκονταν ακόμα εκεί για να θυμίζουν το αδικοσκοτωμένο κορίτσι.

Σε θέση μάχης μπροστά στις εξελίξεις, με όπλο την πρόταση του ΚΚΕ

Μονάδα παραγωγής της ΔΕΗ

Βρισκόμαστε μπροστά σ' ένα νέο βήμα στην πορεία ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ ΑΕ, στο πλαίσιο της «απελευθέρωσης» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπως επιβάλλει η στρατηγική ΕΕ - κεφαλαίου και ο στόχος για ανάκαμψη της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας. Το νέο αυτό βήμα πραγματοποιείται σε μια περίοδο που οξύνονται οι ανταγωνισμοί ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και μονοπωλιακών ομίλων στην ευρύτερη περιοχή, με επίκεντρο την προσπάθεια ελέγχου ενεργειακών πηγών και δρόμων.
Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η παραπέρα ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ ΑΕ συμπίπτει και με την υλοποίηση του σχεδιασμού για περιορισμό του λιγνίτη στην παραγωγή Ενέργειας, που για δεκαετίες αποτέλεσε κυρίαρχη δραστηριότητα στους νομούς Κοζάνης και Φλώρινας. Οι εξελίξεις, πέρα από τα όσα αρνητικά επιφυλάσσουν συνολικά για τα εργατικά - λαϊκά νοικοκυριά της χώρας, θα έχουν μεγάλες και σε πολλά επίπεδα συνέπειες στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.
Ενα επιπλέον στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι βρισκόμαστε σε διαδικασία εκσυχρονισμού των μέσων παραγωγής, με την απόσυρση παλιών ΑΗΣ (ατμοηλεκτρικοί σταθμοί), που αντικαθίστανται από νέους, υψηλής τεχνολογίας. Η «Μελίτη 1», που είναι η πιο σύγχρονη μονάδα της ΔΕΗ στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας και εντάσσεται στο πακέτο πώλησης, αλλά και η υπό κατασκευή μονάδα «Πτολεμαΐδα 5», που θα είναι από τις πιο σύγχρονες στην Ευρώπη, απαιτούν μικρότερο αριθμό εργαζομένων για τη λειτουργία τους, περίπου το μισό για την ίδια παραγωγή Ενέργειας.
Η συμφωνία για τη λεγόμενη «αποεπένδυση» του λιγνιτικού δυναμικού της ΔΕΗ περιλαμβάνει την πρώτη μονάδα της Μελίτης (Φλώρινα) και την άδεια κατασκευής της δεύτερης, καθώς και δυο μονάδες της Μεγαλόπολης. Αυτό που απομένει είναι να διευκρινιστούν το χρονοδιάγραμμα και ο «οδικός χάρτης» για την πώληση, ενώ παραμένει σε ισχύ το χρονικό ορόσημο για ολοκλήρωση της πώλησης την 1η Ιούνη 2018.
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης, στη συζήτηση έχει θέσει θέμα «αντισταθμιστικών». Και μόνο η αναφορά του υπουργού Ενέργειας ότι «η συμφωνία θα διασφαλίζει τις θέσεις εργασίας στους λιγνιτικούς σταθμούς» θα πρέπει να κάνει τους εργαζόμενους να ανησυχούν, μιας και στην ουσία αποτελεί παραδοχή ότι οι θέσεις είναι υπό διαπραγμάτευση.
Η συζήτηση για τα «αντισταθμιστικά» αφορά και την παράταση λειτουργίας των ΑΗΣ Αμύνταιου και Καρδιάς, που είναι παλιάς τεχνολογίας και προβλέπεται να κλείσουν βάσει Οδηγιών της ΕΕ, καθώς και τη χορήγηση της δυνατότητας στη ΔΕΗ ΑΕ να πραγματοποιήσει επένδυση για την αναβάθμιση του ΑΗΣ Αμύνταιου. Πρόκειται για τους ατμοηλεκτρικούς σταθμούς που τροφοδοτούν την κεντρική θέρμανση (τηλεθέρμανση) της Πτολεμαΐδας, του Αμύνταιου και δύο ακόμα οικισμών.

Υπάρχει εμπειρία

Οι καινούργιες εξελίξεις στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκουν την εργατική τάξη, τα λαϊκά στρώματα πιο έμπειρα απ' ό,τι στο παρελθόν. Δεν μπορούν με ευκολία να τους ξεγελάσουν για μια ακόμα φορά με τα ίδια επιχειρήματα. Την προώθηση της ιδιωτικοποίησης από τα μέσα της δεκαετίας του '90 την έζησαν στο πετσί τους οι εργαζόμενοι στον κλάδο, συνολικά η εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα.
Επεκτάθηκαν οι ελαστικές σχέσεις εργασίας (οκτάμηνα, εργολαβικοί), οι μισθοί μειώθηκαν, η εντατικοποίηση της εργασίας αυξήθηκε, το ίδιο και τα «ατυχήματα». Τα τιμολόγια της ηλεκτρικής ενέργειας εκτινάχθηκαν, με αποτέλεσμα το 30% του λαού να ζει σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας, υπήρξε μεγάλη επιβάρυνση του περιβάλλοντος και καθυστερήσεις στις μετεγκαταστάσεις πληττόμενων οικισμών. Κι αυτά είναι μέρος μόνο των συνεπειών.
Τι έλεγαν τα αστικά κόμματα και οι εκπρόσωποί τους στην Τοπική Διοίκηση και τα συνδικάτα για όλα αυτά; Οτι «ο ανταγωνισμός θα φέρει μειώσεις στα τιμολόγια για τα εργατικά - λαϊκά νοικοκυριά», ότι «ο ιδιώτης θα βάλει τάξη, οι άξιοι θα πληρώνονται ανάλογα» κ.ο.κ. Σήμερα πλασάρουν τη λογική του «μικρότερου κακού», ισχυρίζονται ότι δίνουν τάχα μάχη «για να σωθεί ό,τι μπορεί να σωθεί» κι ότι αν ήταν «οι άλλοι» στην κυβέρνηση «θα πουλούσαν περισσότερα» κ.λπ.
Ποιο είναι όμως το «λιγότερο κακό» που μας περιμένει; Η παραπέρα ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ ΑΕ θα οξύνει τον ανταγωνισμό και στη νέα κατάσταση που θα προκύψει, η Επιχείρηση δεν πρόκειται να μείνει με σταυρωμένα χέρια. Ηδη παίρνει τα μέτρα της.
Σε μια περίοδο που η εργατική - λαϊκή οικογένεια στενάζει από τα χρέη, κλιμακώνει την επίθεση στο λαϊκό εισόδημα, αναθέτοντας σε εισπρακτικές εταιρείες την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων λογαριασμών. Προχωράει επίσης σε απολύσεις εργαζομένων, που τις ονομάζει «εθελούσιες εξόδους». Τιμωρεί και απολύει εργαζόμενους με ελαστικές σχέσεις εργασίας, προχωρά στην «αξιολόγηση» του προσωπικού με στόχο την τρομοκράτηση και τις μειώσεις μισθών.
Επιπρόσθετα στην επίθεση της εργοδοσίας, η ανεργία θα αυξηθεί σε μια περιοχή που έχει ήδη ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά πανελλαδικά. Χιλιάδες είναι οι θέσεις εργασίας που θα χαθούν, θα χειροτερέψουν οι όροι δουλειάς για όσους απομείνουν να δουλεύουν.
Θα δυσκολέψει ακόμα περισσότερο η πρόσβαση χιλιάδων λαϊκών νοικοκυριών στην ηλεκτρική ενέργεια. Η επικείμενη μείωση των δικαιούχων του κοινωνικού τιμολογίου δίνει μια πρώτη γεύση. Οι κάτοικοι της περιοχής, που είχαν σχετικά φθηνότερη θέρμανση, θα δουν τις τιμές να ανεβαίνουν, είτε λόγω αλλαγής καυσίμου (βιοκαύσιμο στο Αμύνταιο), είτε λόγω ιδιώτη παρόχου (Μελίτη στη Φλώρινα). Αυτό είναι λοιπόν το «μικρότερο κακό» που μας περιμένει...

Η Τοπική Διοίκηση και ο εργοδοτικός συνδικαλισμός

Διαχρονικά οι αστικές κυβερνήσεις, στην προσπάθειά τους να κάμψουν τις όποιες αντιδράσεις, είχαν τη στήριξη των εκλεγμένων στην Τοπική Διοίκηση, με στόχο να εκτονώνουν αντιδράσεις που αναπτύσσονταν κατά καιρούς από εργαζόμενους της επιχείρησης και κατοίκους της περιοχής, με ημερίδες για διαφήμιση της «μεταλιγνιτικής» περιόδου, των ΑΠΕ κ.ά.
Σήμερα, η περιφερειακή αρχή (πρόσκειται στον ΣΥΡΙΖΑ) καλλιεργεί κι αυτή τη λογική του «μικρότερου κακού», λέγοντας με θράσος ότι «τα άλλα κόμματα ζητάνε να πουλήσουμε περισσότερα», οπότε πρέπει να είμαστε και ευχαριστημένοι! Αυτό το διάστημα ακούγονται και φωνές που μιλάνε για «εταιρείες λαϊκής βάσης» (ειπώθηκε από τον επικεφαλής της αντιπολίτευσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο, που πρόσκειται στη ΝΔ), ή για «ενεργειακούς συνεταιρισμούς», στο πλαίσιο πάντα της «απελευθερωμένης» αγοράς.
Από την άλλη, ο εργοδοτικός - κυβερνητικός συνδικαλισμός, που παλιότερα διαφήμιζε τη μετοχοποίηση και στη συνέχεια υπέγραψε τον διαχωρισμό σε ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ κ.ά., τώρα επιβεβαιώνει το ρόλο του, κινούμενος στη γραμμή του «μικρότερου κακού» και της υπεράσπισης του εργοδότη που λέγεται ΔΕΗ ΑΕ, στο όνομα μιας «κρατικής» ΔΕΗ, που μπορεί τάχα να λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια στην «απελευθερωμένη» αγορά και ταυτόχρονα να υπηρετεί τις λαϊκές ανάγκες.
Το «συντονιστικό» που έχουν στήσει εκλεγμένοι στην Τοπική Διοίκηση και εργοδοτικοί - κυβερνητικοί συνδικαλιστές σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να εκφράσει τις αγωνίες και τις ανάγκες των εργατικών - λαϊκών στρωμάτων. Ολοι τους εμφανίζονται με σύνθημα «Οχι στην πώληση μονάδων», αφήνοντας στο απυρόβλητο τη στρατηγική της «απελευθέρωσης» και της ανταγωνιστικότητας της ΔΕΗ ΑΕ, που έχουν οδηγήσει την κατάσταση εδώ που βρισκόμαστε σήμερα.
Οι εργαζόμενοι είναι πιο έμπειροι και μπορούν καλύτερα να δουν το ρόλο που παίζουν αυτές οι δυνάμεις. Να θυμηθούν τη στάση της συνδικαλιστικής πλειοψηφίας πριν λίγα χρόνια, αλλά και των εκλεγμένων του ΣΥΡΙΖΑ στην Τοπική και Περιφερειακή Διοίκηση, μπροστά στο σχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ», που ενώ εναντιώνονταν στην πώληση, αρνούνταν πεισματικά να συμπεριλάβουν στα αιτήματα την αντίθεση στο σύνολο της «απελευθέρωσης» και όχι μόνο στο συγκεκριμένο σχεδιασμό. Στόχος τους ήταν η συμβολή στην κυβερνητική εναλλαγή και η προώθηση, στην ουσία, ενός παραπλήσιου σχεδίου.

Ο δρόμος που συμφέρει τους εργαζόμενους και το λαό

Για το ΚΚΕ, η Ενέργεια είναι κοινωνικό αγαθό και όχι εμπόρευμα. Το δικό μας «όχι» στην πώληση των μονάδων της ΔΕΗ ΑΕ δεν έχει να κάνει με την υπεράσπιση του ενός ή του άλλου σχεδίου ιδιωτικοποίησης. Η υπεράσπιση του λιγνίτη εδράζεται στο γεγονός ότι αποτελεί ένα φθηνό και καλής ποιότητας εγχώριο ορυκτό, που κάτω από άλλες προϋποθέσεις και σε συνδυασμό με άλλες μορφές μπορεί να εξασφαλίσει ενεργειακή επάρκεια στη χώρα.
Το δικό μας «όχι» δεν λέγεται με το βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν, δεν υπερασπιζόμαστε το κρατικό μονοπώλιο ενάντια στο ιδιωτικό. Το δικό μας «όχι» έχει το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Στη δυνατότητα που αντικειμενικά υπάρχει σήμερα να ζήσουν τα εργατικά - λαϊκά νοικοκυριά ανθρώπινα, να ικανοποιήσουν όλες τις σύγχρονες ανάγκες τους. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί μόνο καταργώντας την ιδιοκτησία των καπιταλιστών στα μέσα παραγωγής, κοινωνικοποιώντας τα και οργανώνοντας την οικονομία με κεντρικό σχεδιασμό και εργατικό - κοινωνικό έλεγχο.
Δίνουμε τη μάχη ενάντια στα σχέδια για παραπέρα ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, έχοντας γνώση των δυσκολιών, των αυταπατών, του φόβου που κυριεύει μεγάλα τμήματα των εργαζομένων και του λαού. Δίνουμε μάχη για την προώθηση της πρότασής μας, να εξοπλιστούμε καλύτερα, όλο το δυναμικό του Κόμματος και ο περίγυρος. Να συμβάλουμε στην πλατιά ενημέρωση του λαού για τις συνέπειες της ιδιωτικοποίησης και της «απελευθέρωσης» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Με τις δυνάμεις μας στο κίνημα επεξεργαζόμαστε αιτήματα για τη ΣΣΕ των εργαζομένων στον όμιλο της ΔΕΗ ΑΕ και ταυτόχρονα για την ανακούφιση και την ουσιαστική προστασία των λαϊκών στρωμάτων, με μείωση των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας, μετεγκατάσταση όσων πλήττονται από τα ορυχεία, την επαναπόδοση των εδαφών. Με επόμενο σταθμό την πανελλαδική - πανεργατική απεργία στις 14 Δεκέμβρη, είμαστε στην πρώτη γραμμή για το ζωντάνεμα της λειτουργίας των σωματείων, με συλλογικές διαδικασίες, με τη συμμετοχή στον αγώνα όσο γίνεται περισσότερων εργαζομένων.

Του
Νώντα ΣΤΟΛΤΙΔΗ*
* Ο Νώντας Στολτίδης είναι μέλος του Γραφείου Περιοχής Δυτικής Μακεδονίας του ΚΚΕ και Γραμματέας της ΤΕ Ενέργειας