ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΡΤΕΛ

 ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΡΤΕΛ

Ένας προσωπικός φίλος, που πίστευε στις «αξίες» του καπιταλιστικού συστήματος, αφηγείται ότι εγκαταλείπει τον αγώνα κατά των καρτέλ, παραδεχόμενος την ήττα του στη μάχη που έδωσε.

Τι να του πω;

George Floras

 «ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΩ ΛΟΙΠΟΝ ΤΗΝ ΜΑΧΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΡΤΕΛ. ΤΟ ΚΑΝΩ ΜΕ ΒΑΡΙΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΕ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ. ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ ΨΥΧΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΧΩΡΙΣ ΤΕΛΙΚΑ ΝΑ ΝΟΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΝΕΙΣ, ΑΠΟ ΟΤΙ ΦΑΝΗΚΕ. ΛΥΠΑΜΑΙ ΠΟΛΥ.» του ΓΙΩΡΓΟΥ ΦΛΩΡΑ

Στην ζωή μου ποτέ δεν ήμουν ρίψασπις. Έχω αγωνιστεί για πολλά πράγματα ακόμα και όταν όλα ήταν απέναντί μου. Αγωνιζόμουν και αγωνίζομαι για αυτά όταν πιστεύω ότι έχω δίκιο. Όταν όμως διαπιστώσω ότι έχω άδικο (αντικειμενικά ή υποκειμενικά) τότε σταματάω. Μια μεγάλη μάχη της ζωής μου είναι και η μάχη κατά του πιο βρόμικου συστήματος της διαπλοκής στην Ελλάδα, κατά των καρτέλ και των προστατών τους. Έμπλεξα άθελά μου όταν ένα «καρτελάκι» σχηματίστηκε στον χώρο που δούλευε η οικογένειά μου επί δεκαετίες, στα ξενόγλωσσα βιβλία. Το λέω «καρτελάκι» γιατί αυτοί έκλεψαν καμιά 100στη εκατομμύρια ευρώ μόνο από τους καταναλωτές, ψίχουλα μπροστά στους «αρχηγούς» (τρόφιμα, καύσιμα, δομικά υλικά, κατασκευές, σούπερ μάρκετ, τράπεζες κλπ). Η ανάγκη να αντισταθώ (μαζί με την οικογένειά μου) στα λαμόγια που αποφάσισαν να μας κλείσουν με παράνομες μεθόδους, με έφερε αντιμέτωπο με μια τρομακτική πραγματικότητα. Ο ατομικός αγώνας στην πορεία έγινε αγώνας κατά της διαπλοκής που διέλυε την Κοινωνία.

Στην πορεία ανακάλυψα από πρώτο χέρι την μεγάλη ληστεία. Μεγάλες ελληνικές και ξένες επιχειρήσεις είχαν στήσει καρτέλ παντού. Σε κάθε αγορά που ο Καταναλωτής είχε ανάγκη να προμηθευθεί τα αγαθά, ένα καρτέλ επικρατούσε. Είτε με αρχηγό την ισχυρή πολυεθνική που κατείχε δεσπόζουσα θέση, είτε με συνεννόηση των 4-5 κορυφαίων κάθε κλάδου. Παντού τα ίδια. Σκεφθείτε μόνο ότι την 10ετία 2000-2010 η Ελλάδα έκανε εισαγωγές 550 δις ευρώ, σε τιμές αγοράς. Σκεφθείτε τι μας λήστεψαν οι εταιρείες που έλεγχαν την αγορά και που μας χρέωναν 30%-50% παραπάνω από όσο έπρεπε λόγω έλλειψης ανταγωνισμού. Η ληστεία του Αιώνα, όχι SIEMENS και αηδίες.

Το τρομακτικό που διαπίστωσα από πρώτο χέρι ήταν ότι το γνώριζαν όλοι όσοι έπρεπε να πολεμάνε τα καρτέλ. Το γνώριζε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η πολιτική ηγεσία, οι δημοσιογράφοι, η δικαστική εξουσία. Το γνώριζαν φυσικά και οι καταναλωτές που πλήρωναν πανάκριβα τα προϊόντα πρώτης ανάγκης αλλά ήταν αδύναμοι (και αδιάφοροι) να αντιδράσουν.

Όσο έψαχνα έβρισκα. Και όσο έβρισκα το δημοσιοποιούσα. Πίστευα ότι αυτά που έβρισκα θα ενδιέφεραν τους διώκτες των εγκληματιών. Μα τι ανόητος που ήμουν τόσα χρόνια. Μου έκανε εντύπωση ότι εύκολα έβρισκα τις βρομιές τους. Δεν είχα καταλάβει ότι τις έβρισκα εύκολα γιατί δεν τους ένοιαζε να τις κρύβουν, αφού ήξεραν ότι το σύστημα θα τις θάψει.

Ας ξεκινήσουμε από την πολιτική ηγεσία. Τα καρτέλ είχαν τον πλήρη έλεγχο τους. Οι εγκληματίες με τις γραβάτες, είτε κατείχαν οι ίδιοι τα Μέσα (τηλεόραση, ράδιο, εφημερίδες) είτε με την διαφήμιση που έδιναν στα Μέσα τους έλεγχαν πλήρως. Είναι κοινό μυστικό ότι στις εκλογές οι μεγάλοι διαφημιζόμενοι έκλειναν θέσεις στα πάνελ για υποψηφίους βουλευτές που στήριζαν. Όταν σκας στα κανάλια 30-40 εκατομμύρια το χρόνο, βάζεις στα προεκλογικά πάνελ και την γιαγιά σου. Πρόσθεσε σε αυτά και το μαύρο μετρητό στους υποψήφιους βουλευτές και στα κόμματα της εξουσίας (Χριστοφοράκος: όλες οι μεγάλες εταιρείες έδιναν το 2% του τζίρου τους σε ΝΔ-ΠΑΣΟΚ), έτσι οδηγηθήκαμε στο να ελέγχουν οι εγκληματίες των καρτέλ μεγάλο μέρος της Βουλής. Φυσικά παντού υπάρχουν οι εξαιρέσεις, όπως ο «τρελός Αχαιός»…. αλλά και διάφοροι άλλοι Βουλευτές κατά το παρελθόν, άνθρωποι που ήταν έτσι και αλλιώς στην μαύρη λίστα του συστήματος.

Οι δημοσιογράφοι ήθελαν να μιλήσουν, στην πλειοψηφία τους, αλλά δεν μπορούσαν. Όταν μιλάμε για καρτέλ μιλάμε για το συντριπτικό ποσοστό των διαφημιζομένων στα ΜΜΕ. Έχω συνεργαστεί με δεκάδες δημοσιογράφους για θέματα καυτά που στο τέλος δεν βγήκαν στον αέρα. Με ελάχιστες εξαιρέσεις ομολογώ. Τι γινόταν μετά στις εξαιρέσεις; Απειλές ότι αν ξαναβγεί σχετικό θέμα κόπηκε η διαφήμιση ή απευθείας κόψιμο της διαφήμισης προς συμμόρφωση. Σημαντικό ρόλο σε αυτές τις απειλές ορισμένα ισχυρά Media Shops. Αυτά έπαιζαν τον ρόλο του νταβατζή για το βρόμικο σύστημα των καρτέλ. Θυμάμαι σε ένα έντυπο, όπως μου είχαν εκμυστηρευθεί, τους είπαν, όταν έμαθαν ότι ετοίμαζαν ένα σχετικό θέμα “αν θέλετε διαφήμιση τρεχάτε να σας την δώσει ο Φλωράς”. Δεν θα ξεχάσω επίσης μια δημοσιογράφο σε «αληθινή» εφημερίδα που μου τηλεφώνησε 15 Αυγούστου να μου ζητήσει επισταμένα «ένα θέμα για τα καρτέλ, ότι να ναι». Της έδωσα ότι ήθελε, το θέμα δεν μπήκε ποτέ, όμως μπήκε μια θαυμάσια ολοσέλιδη διαφήμιση εταιρείας τηλεπικοινωνιών με σοβαρή διαπλοκή στο σύστημα αυτό.

Για την Επιτροπή Ανταγωνισμού κάθε λόγος είναι περιττός. Πρόεδροι και μέλη διορισμένοι με κομματικά κριτήρια, επιλογές ΝΔ-ΠΑΣΟΚ από το 2003 έως σήμερα ο πρόεδρος. Έχει καταλογίσει πρόστιμα 490 εκ. ευρώ από το 2004 ως το 2014 και από αυτά έχουν εισπραχθεί μόνο 190 εκ. ευρώ Δηλαδή σκεφθείτε ότι τα καθάρματα που μας κατακλέβουν επί 15 χρόνια, από το 2000 και μετά, που έχουν ληστέψει από τις τσέπες μας δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, έχουν πληρώσει πρόστιμο μόνο 190 εκ. ευρώ Τιμωρεί τα λαμόγια με καθυστέρηση ετών (26 χρόνια καρτέλ κατασκευαστικών, 16 χρόνια Μπύρα, 20 χρόνια η μεγαλύτερη αλυσίδα τεχνολογίας) χαρίζοντας τους δισεκατομμύρια. Εξαιτίας της αδράνειάς της καταστράφηκαν εκατοντάδες ελληνικές επιχειρήσεις που τις συνέτριψαν τα καρτέλ.

Η προσπάθειά μου να αναδείξω τις αδυναμίες της Επιτροπής Ανταγωνισμού ήταν συστηματική επί χρόνια. Πίστευα ότι ενδιαφερόντουσαν αυτοί που έπρεπε. Τι ανόητα ρομαντικός που ήμουν. Όταν τελικά καταδικάστηκε αμετάκλητα η Επιτροπή Ανταγωνισμού και κατέβαλε 500.000€ στην εταιρεία μου επειδή καθυστέρησε αδικαιολόγητα, σχεδόν 4 χρόνια, να εξετάσει την καταγγελία μου (οδηγώντας την επιχείρηση σε πτώχευση), εκδικητικά (κατόπιν πολιτικής εντολής όπως έχει καταγραφεί σε επίσημα πρακτικά) μου έκανε αγωγή για συκοφαντική δυσφήμιση ζητώντας ως αποζημίωση το ίδιο ποσό, 500.000€!!! Είναι η πρώτη φορά στην Ελλάδα που το Κράτος στρέφεται κατά ενός πολίτη ζητώντας αποζημίωση για ηθική βλάβη από υποτιθέμενη συκοφαντία μέσω ενός προσωπικού blog. Φανταστείτε να κερδίσει το δικαστήριο, ο Ερντογάν μετά θα φαντάζει δημοκράτης μπροστά στην καταδίωξη των απλών πολιτών από το Ελληνικό δημόσιο, όπως αυτό εκφράζεται από την Ανεξάρτητη Αρχή.

Αυτό που μου έκανε μεγάλη εντύπωση επί χρόνια ήταν η απάθεια των Καταναλωτών. Όταν όλα τα επίσημα στοιχεία έδειχναν ότι πληρώναμε τα προϊόντα 40-60% ακριβότερα από χώρες με ίδιο εισόδημα με εμάς και σε ανάλογες τιμές με χώρες που ο βασικός μισθός ήταν διπλάσιος, οι Καταναλωτικές Οργανώσεις το μόνο που έκαναν ήταν να βγάζουν δελτία τύπου. Σε άλλες χώρες ένα τέτοιο φαινόμενο θα είχε ρίξει την Κυβέρνηση. Στην Ελλάδα σιωπή. Βρισίδια στο σπίτι μας γιατί δεν μας φτάνουν τα χρήματα για αγορές αλλά αντίδραση μηδενική.

Να μην ξεχάσω φυσικά και την στάση των επιχειρηματικών φορέων. Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει. Έχει κανείς απορία γιατί; Οι ισχυροί φορείς έχουν σαν βασικά μέλη τους τις εταιρείες που στήνουν όλες τις αγορές. Οι λιγότεροι ισχυροί φορείς εξαγοράζονται με διαφόρους τρόπους, βλ. Πχ τα προϊόντα τους σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ με προνομιακούς όρους. Φυσικά και οι πολιτικές σχέσεις των προέδρων παίζουν σημαντικό ρόλο.

Το δεδομένο για εμένα ήταν ότι η προηγούμενη Κυβέρνηση, και τα δυο κόμματα, ήταν ένα με το βρόμικο σύστημα της διαπλοκής. Περίμενα και περιμένω από την παρούσα Κυβέρνηση να δράσει ουσιαστικά. Γνωρίζω τι συμβαίνει. Το βρόμικο σύστημα προστατεύεται από μεγάλα συμφέροντα εντός και εκτός Ελλάδας, ιδίως από την πλευρά των δανειστών. Μην ξεχνάμε ότι αυτοί που μας ληστεύουν, στην πλειοψηφία τους είναι επιχειρήσεις που εδρεύουν στις χώρες τους σκληρού πυρήνα των δανειστών μας.

Όμως η προστασία του βρόμικου συστήματος από άλλες δυνάμεις δεν είναι ουσιαστικός λόγος να μην αλλάζει τίποτα. Ο νόμος περί ελεύθερου ανταγωνισμού έχει δεχθεί αστείες αλλαγές τα 2 τελευταία χρόνια. Η προσπάθεια της Κυβέρνησης επικεντρώθηκε στην μελλοντική αλλαγή προσώπων στην σύνθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, όταν λήξει η θητεία τους. Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι.

Σταθάκης (ο προηγούμενος) και Παπαδημητρίου (ο νυν) δεν έχουν καταλάβει τι σημαίνει να είσαι Υπουργός Ανάπτυξης αναφορικά με τα θέματα Ανταγωνισμού. Παρέδωσαν πλήρως την εθνική πολιτική στην ανίκανη και κομματική Επιτροπή Ανταγωνισμού. Δεν κατάλαβαν ότι αυτοί νομοθετούν στο όνομα του Ελληνικού λαού. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, τα λαμόγια των πολυεθνικών που καταχρώνται την δεσπόζουσα θέση τους να έχουν ως ποινική ευθύνη ένα αστείο χρηματικό πρόστιμο. Είναι αδιανόητο να μην τιμωρείται ποινικά σχεδόν ποτέ κανείς από τα λαμόγια που μας ληστεύουν, όταν για ευτελή αδικήματα ο Έλληνας πολίτης θα καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης 5-10-20 μηνών. Για ένα αυθαίρετο κοτέτσι η ποινή μπορεί να φτάσει τους 12 μήνες, για μια ληστεία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ από μια πολυεθνική εις βάρος των καταναλωτών, η ποινή από το δικαστήριο 15.000€ πρόστιμο. Πρόστιμο που και αυτο δεν θα πληρωθεί ποτέ καθώς μπαίνουν συστηματικά στο αρχείο οι καταδίκες αυτές.

Μπορεί ο κ. Παπαδημητρίου να έχει υψηλό εισόδημα και να μην τον ενοχλεί μια τιμή 30% ακριβότερη στα τρόφιμα, όμως η πλειοψηφία του κόσμου μετράει τα 10λεπτα στην τσέπη του για να ψωνίσει στο σούπερ μάρκετ. Ξέρετε όμως κ. Υπουργέ, στην Αμερική που ζήσατε, όταν στήσουν καρτέλ πάνε φυλακή (στην πράξη όχι στα λόγια) και τους τσακίζουν στα πρόστιμα. Δεν τους χαϊδεύουν όπως γίνεται στην Ελλάδα.

Πέρασα πολλά στην μάχη με το βρόμικο σύστημα. Έκτος την αγωγή της Επιτροπής Ανταγωνισμού (500.000€) μου έκαναν αγωγές τα μέλη του καρτέλ του ξενόγλωσσου βιβλίου ζητώντας μου 1.200.000€ για συκοφαντική δυσφήμηση. Οι ίδιοι τύποι που έχουν καταδικαστεί σε κάθε δικαστήριο ότι λήστευαν τους μαθητές και τις οικογένειές τους. Προσπάθησαν όλοι τους να μου κλείσουν το στόμα με εξοντωτικές αγωγές.

Μου έριξαν λάσπη με τους τόνους. Η αιχμή του δόρατος η εφημερίδα με την μεγαλύτερη κυκλοφορία που έχει συνδέσει το όνομά της με ιδιοκτήτες που ξεπλένουν μαύρο χρήμα. Αυτούς που η Ντόρα έλεγε ότι “κάθε Κυριακή εκβιάζουν από την εφημερίδα τους επιχειρηματίες και πολιτικούς”. Τελείως τυχαία φυσικά ουδείς από αυτούς τιμωρείται τελικά παρότι διακινούν εκατομμύρια ευρώ σε σακούλες και τους σταματάνε στα σύνορα. Από άλλα σημαντικά ΜΜΕ, μεγάλα κανάλια, είχα την “τιμή” να είμαι στην μαύρη λίστα των προσκεκλημένων. Δεν το ήξερα ότι υπήρχε η λίστα αυτή έως ότου μου το επιβεβαίωσε δημοσιογράφος που εργαζόταν εκεί. Όταν ρώτησα με ποιο κριτήριο με έβαλαν στην Μαύρη λίστα μου είπε “μιλάς πολύ”.

Άλλοι «χρήσιμοι» φίλοι του συστήματος με ενημέρωσαν ότι έπρεπε να σταματήσω γιατί οι «σκληροί ποινικοί στις φυλακές» για 5-10 χιλιάρικα μπορούν να κάνουν μεγάλο κακό.
Κατά του καρτέλ του ξενόγλωσσου βιβλίου κέρδισα επτά δικαστήρια, δικαιώθηκα πλήρως. Και τι έγινε; Οι ποινές τους από τα ποινικά δικαστήρια μπήκαν στο αρχείο, δεν πλήρωσαν ούτε ένα ευρώ, από τα 20 εκ. Ευρώ πρόστιμο της Επιτροπής Ανταγωνισμού καταβλήθηκαν μόνο 2 εκ. Ευρώ. Καταλήστεψαν τους καταναλωτές, άνω των 100 εκ. Ευρώ, και δεν πλήρωσαν ουσιαστικά τίποτα. Σε αντίθεση με αυτούς, όσοι τα έβαλαν μαζί τους καταστράφηκαν.

Κατάλαβα λοιπόν ότι μάλλον εγώ κάνω λάθος και όχι όλοι όσοι αναφέρω παραπάνω. Μάλλον το σωστό σε μια Κοινωνία είναι να ληστεύουν τα καρτέλ του καταναλωτές, οι καταναλωτές να το γνωρίζουν και να μην τρέχει τίποτα. Το σωστό είναι να τα αρπάζουν κάποιοι τύποι και να κερδίζουν δισεκατομμύρια τα καρτέλ χωρίς ποτέ να τιμωρούνται. Το σωστό είναι η πολιτική ηγεσία να προτιμάει τις επενδύσεις των εγκληματιών, επιτρέποντας τους να κλέβουν τους Καταναλωτές. Αυτό προφανώς είναι το σωστό και όχι η ιδέα μου ότι η σωστή Κοινωνία θα πρέπει να έχει κανόνες στο επιχειρείν και να προστατεύει τους Καταναλωτές.

Εγκαταλείπω λοιπόν την μάχη κατά των καρτέλ. Το κάνω με βαριά καρδιά αλλά και με ανακούφιση. Πολλά χρόνια ψυχική πίεση χωρίς τελικά να νοιάζεται κανείς, από ότι φάνηκε. Λυπάμαι πολύ.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΛΩΡΑΣ

*******

ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΡΤΕΛ

Φίλε Γιώργο,

Είναι αδύνατο να σε φανταστώ να αποχωρείς από τη μάχη κατά των καρτέλ.

Νικημένο (προσωρινά) ναι μπορώ να σε φανατιστώ, αλλά ηττημένο ποτέ. Σε γνώρισα σαν άνθρωπο του συστήματος, που πίστευε στις αξίες του, τις υπεράσπιζε και θεωρούσε ότι μπορούν να λειτουργήσουν και να αποκαθάρουν την κοινωνία από τα «λαμόγια», όπως λες. Σε γνώρισα αγωνιστή, για τις δικές σου ιδέες και όχι προσκυνημένο.

Πάντα με ευγενικό τρόπο, όπως ταιριάζει σε κάποιον που έχει διαφορετική γνώμη και την πιστεύει αγνά, σου εξέφραζα τις αντιρρήσεις μου για τις αφέλειες και τις πίστεις σου. Το κράτος είναι «αυτό», σου έλεγα, κατ’ εικόνα και ομοίωση των παραγωγικών σχέσεων που κυριαρχούν (το κέρδος πάνω απ όλα, ακόμη και με αίμα και οι «αρχές» είναι μόνο μόστρα).

Σου είχα επισημάνει να μη τρέφεις ελπίδες για την Επιτροπή Ανταγωνισμού, όχι γιατί τη γνώριζα από μέσα μιας και ήμουν 3 χρόνια μέλος της, αλλά γιατί «έτσι είναι το σύστημα». Ήταν μόνο για διευθετήσεις μεταξύ καρτελ όχι για περιφρούρηση του πεθαμένου εδώ και ενάμισι αιώνα «ελεύθερου ανταγωνισμού» και σε έναν  καπιταλισμό που σήμερα διανύει το ιμπεριαλιστικό του στάδιο και τον βλέπουμε όχι μόνο να τα τσαλαπατάει όλα, αλλά και να μακελεύει ανοιχτά τον κόσμο για «ένα βαρέλι πετρέλαιο». Κανένας δεν θα ασχολούνταν με τους μικρούς και ηττημένους του οικονομικού ανταγωνισμού σαν εσένα, από αυτές τις Επιτροπές. Και κάποια μέτρα που λαμβάνουν, το διαπιστώνεις κι εσύ, είναι για το θεαθήναι ή για να πάρουν κομμάτι και οι άλλοι παίκτες (πχ όμιλος Μπ. Γκαίητζ)

Ήξερα καλά τι θα πει σύμφυση κράτους – μονοπωλίων που έστησαν τον κρατικομονοπωλιακό καπιταλισμό και τις κρατικομονοπωλιακές ρυθμίσεις (προμήθειες, κίνητρα, φοροαπαλλαγές, ΣΔΙΤ κ.α.) τις οποίες παρουσιάζουν σαν ανάπτυξη επενδύσεων ενώ είναι τζάμπα χρήμα, φοροαπαλλαγές, μοίρασμα αγορών, προείσπραξη κεφαλαίου (διόδια), παραχώρηση οικοπέδων και κέρδη προς τα καρτέλ και το χρηματιστικό κεφάλαιο. Τι να απορήσουμε δηλαδή που ο τάδε επίτροπος της ΕΕ ανέλαβε κάποιο πολυεθνικό τέρας και κάποιος διευθυντής άλλου πολυεθνικού τέρατος ανέλαβε επίτροπος ανταγωνισμού κλπ; Τι να πούμε για τα προγράμματα και τα ΚΠΣ που έγιναν εξαγωγή κεφαλαίων, τι να πούμε για τους φορολογικούς παράδεισους, τι να απορήσουμε για τη μικρή Ελλάδα που τα ζει όλα εξ αντανακλάσεως και κυρίως παραποιημένα προς το χειρότερο.

Εγώ δεν είχα καμία απορία για όλα αυτά γιατί τα διδάχτηκα πολύ καλά στα γνωστά «Πέτρινα Πανεπιστήμια», μιας και πήγα μόνο 6 χρόνια δημοτικό, την ώρα που υποτίθεται άλλοι σπούδαζαν «πραγματικές επιστήμες» στα πανεπιστήμια. Πραγματικές επιστήμες διδάσκονται και το Χάρβαρντ αλλά ούτε λέξη για την κρίση την ώρα που έρχονταν και ακόμη και το ΚΚΕ την περιέγραφε! Γιατί να το πουν; Είναι πολλά τα λεφτά, δεν καταλαβαίνεις; Όσο θυμάμαι τον χλευασμό που μου έκαναν όταν προδιέγραφα από το 1992 τι θα μας έρθει με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, ή σε τι παγίδα θα οδηγήσει η άνοδος του χρηματιστηρίου, πριν ξεσπάσει η κρίση (γιατί τα γραπτά μένουν), τόσο θυμώνω με τους επιστήμονες και τους πολιτικούς και κρατικούς λειτουργούς που δήθεν με τις επιλογές τους θα έφερναν την ευτυχία και την ανάπτυξη.

Προσωπικά δεν υπάρχει καμία περίπτωση να παραδεχτώ ήττα και να τους προσκυνήσω. Άλλωστε ο δικός μου αγώνας δεν είναι ατομικός, είναι κοινωνικός τον άρχισαν άλλοι και θα τον συνεχίσουν άλλοι, ένας κρίκος που δεν έσπασε, είμαι στον αγώνα αυτόν και ξέρεις τι υπέφερα για να τον κρατήσω ψηλά.

Αυτά που γράφεις για τα καρτέλ, έπρεπε να τα δεις με τα μάτια σου για να τα καταλάβεις. Όμως αν κάποιος σου έλεγε, βρε Γιώργο αυτά έχουν καταγραφεί σε παγκόσμιο επίπεδο 100 χρόνια πριν (1917), πως θα σου φαινόταν;

Είχες την ατυχία να μη διαβάσεις το απλό βιβλίο του Λένιν  «Ο Ιμπεριαλισμός ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού». Και δεν κάνω εδώ προπαγάνδα, ξέρω και σέβομαι τις απόψεις σου, θέλω μόνο να πω πόσο καλά είχε περιγράψει την κατάσταση 100 χρόνια πριν.

Ελάχιστα αποσπάσματα από το βιβλίο θα σου δώσουν μια γεύση. Και θα δείξουν πόσο μπροστά είναι κάποιες σκέψεις που ο «σύγχρονος κόσμος» μας τις παρουσιάζει για ξεπερασμένες, αναχρονιστικές κλπ. Κι όμως, αυτοί είναι πιο πίσω και από 100 χρόνια!

Το μυστικό δεν είναι η εξυπνάδα του Λένιν και του κάθε Λένιν, ούτε πολύ περισσότερο η ανύπαρκτη ικανότητα… αστρολογικής πρόβλεψης. Το μυστικό είναι η γνώση των νομοτελειών του συστήματος μέσα από τις οποίες προδιαγράφεται αυτό που θα συμβεί σαν από αυτό που άλλοι μας το λένε «μονόδρομο» Μόνο που βλέπει τα πραγματικά και όχι τα παραπλανητικά.

Στέργιος 

Αποσπάσματα από το βιβλίο 

 Ο ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ, ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ (1)

 ….Τα καρτέλ κλείνουν συμφωνία γιά τούς όρους πώλησης, για τίς προθεσμίες πληρωμής κ.ά. Μοιράζονται μεταξύ τους τις περιοχές πώλησης. Καθορίζουν την ποσότητα των προϊόντων πού πρέπει νά παραχθούν. Κανονίζουν τίς τιμές. Κατανέμουν τά κέρδη άνάμεσα στίς διάφορες επιχειρήσεις κτλ.

(…)

‘Ο άριθμός των καρτέλ στη Γερμανία ύπολογιζόταν σέ 250 περίπου τό 1896 καί σε 385 τό 1905, καί συμμετείχαν σ ’αύτά πάνω-κάτω 12 000 επιχειρήσεις*. "Ολοι όμως παραδέχονται ότι οί άριθμοί αύτοί παρουσιάζονται πολύ μειωμένοι.

(…)

Στίς 'Ενωμένες Πολιτείες τής Βόρειας ’Αμερικής ό άριθμός των τράστ ύπολογιζόταν τό 1900 σέ 185 καί τό 1907 σε 250.  Η άμερικανική στατιστική χωρίζει όλες τις βιομηχανικές επιχειρήσεις σέ επιχειρήσεις πού άνήκουν σέ χωριστά άτομα, σέ εταιρίες καί ενώσεις. Στίς τελευταίες άνήκαν τό 1904 τά 23,6% καί τό 1909 τά 25,9%, δηλαδή πάνω άπό τό ένα τέταρτο του συνολικού άριθμοϋ των επιχειρήσεων. Στις επιχειρήσεις αύτές εργάζονταν τό 1904 τά 70,6% των εργατών καί τό 1909 τά 75,6%, δηλ. τά τρία τέταρτα τού συνολικού άριθμού των εργατών…

(…)

Στα χέρια των καρτέλ καί των τραστ συγκεντρώνονται συχνά τά επτά ώς όκτώ δέκατα όλης τής παραγωγής ένός δοσμένου κλάδου τής βιομηχανίας.

(…)

Ο γερμανός οικονομολόγος Κέστνερ αφιέρωσε ειδικό έργο στήν «ΠΑΛΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΑΡΤΕΛ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΡΤΕΛ ΕΤΑΙΡΙΕΣ», ΔΗΛΑΔΗ ΣΤΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΗΚΑΝ ΣΤΑ ΚΑΡΤΕΛ. Τό εργο αύτό τό ονόμασε «ό εξαναγκασμός για οργάνωση», ενώ θά επρεπε νά μιλάει, αν δέν θέλει φυσικά να έξωραΐσει τόν καπιταλισμό, γιά εξαναγκαστική ύποταγή στις ενώσεις τών μονοπωλητών. Θά είναι διδακτικό νά ρίξουμε μια ματιά εστω καί μόνο στήν άπαρίθμηση τών μέσων τής σύγχρο­νης, νεότατης, πολιτισμένης πάλης γιά «οργάνωση», στην οποία καταφεύγουν οί ενώσεις τών μονοπωλητών: 1) στέρηση τών πρώτων ύλών («... είναι μιά άπό τίς σπουδαιότερες μεθόδους γιά τήν εξαναγκαστική προσχώρηση στό καρτέλ»)· 2) στέρηση τών εργατικών χεριών μέ τίς «συνεργασίες» (δηλαδή μέ συμφω­νίες τών καπιταλιστών μέ τίς έργατικές ένώσεις, γιά νά πιάνουν οί εργάτες δουλιά μόνο σέ έπιχειρήσεις πού άνήκουν στο καρτέλ)· 3) στέρηση τού εφοδιασμού' 4) αποκλεισμός άπό την αγορά κατανάλωσης* 5) συμφωνία μέ τόν άγοραστή νά έχει εμπορικές σχέσεις αποκλειστικά μέ τά καρτέλ* 6) σχεδιασμένη μείωση τών τιμών (γιά τήν καταστροφή τών «έξωκαρτελικών», δηλαδή τών επιχειρήσεων πού δεν υποτάσσονται στούς μονοπωλητές, ξοδεύονται εκατομμύρια γιά νά πωλούνται επί ορισμένο χρονικό διάστημα τά εμπορεύματα σέ τιμές κάτω άπό τό κόστος. Στή βιομηχανία τής βενζίνης ύπήρξαν παραδείγματα μείωσης τών τιμών άπό 40 σέ 22 μάρκα, δηλαδή σχεδόν στό μισό!)· 7) στέρηση τής πίστωσης  8) κήρυξη μποϋκοτάζ.

(…)

Δέν έχουμε πιά μπροστά μας τήν πάλη τού συναγωνισμού τών μικρών καί τών μεγάλων, τών τεχνικά καθυστερημένων και των τεχνικά προοδευμένων επιχειρήσεων. ’ΈΧΟΥΜΕ ΜΠΡΟΣΤΑ ΜΑΣ  ΤΟ ΠΝΙΞΙΜΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΟΝΟΠΩΛΗΤΕΣ ΕΚΕΙΝΩΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΥΠΟΤΑΣΣΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑ, ΣΤΟ ΖΥΓΟ ΤΟΥΣ, ΣΤΗΝ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΑ ΤΟΥΣ.

(…)

Νά  πώς άντανακλαται τό προτσές αυτό στή συνείδηση ένός άστού  οικονομολόγου:

«’Ακόμη καί μέσα στή σφαίρα τής καθαρά οικονομικής  δραστηριότητας - γράφει ό Κέστνερ - γίνεται μιά ορισμένη  μετατόπιση από τήν εμπορική δραστηριότητα, με τήν προηγούμενή της έννοια, στήν όργανωτικο-κερδοσκοπική. Τή μεγαλύτε­ρη επιτυχία δέν τήν έχει ό έμπορος πού, στηριζόμενος στήν τεχνική καί εμπορική του πείρα, ξέρει νά υπολογίζει καλύτερα  τίς ανάγκες των πελατών καί πού είναι σέ θέση νά βρίσκει καί,  μπορεΐ νά πει κανείς, νά «θέτει σέ ενέργεια» τή ζήτηση, ή οποία  βρίσκεται σέ ύπολανθάνουσα κατάσταση, ΑΛΛΑ Η ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ  ΜΕΓΑΛΟΦΥΪΑ (;!), πού είναι σέ θέση νά ύπολογίζει από πρίν ή  έστω καί νά προαισθάνεται μόνο τήν οργανωτική ανάπτυξη καί  τή δυνατότητα ορισμένων σχέσεων ανάμεσα στις ξεχωριστές  έπιχειρήσεις καί στίς τράπεζες...».

 (…)

Θά  δούμε παρακάτω πώς «πάνω σ’ αύτή τή βάση» ή μικροαστική -  άντιδραστική κριτική τού καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού ονει­ρεύεται τήν επιστροφή  προς τά πίσω, προς τόν «έλεύθερο», «ειρηνικό», «τίμιο» συναγωνισμό.

 (...)

Οί μονοπωλιακές ενώσεις των καπιταλιστών, τά καρτέλ, τά συνδικάτα, τά τράστ, μοιράζουν μεταξύ τους πρίν άπ’ όλα την εσωτερική αγορά, κατακτώντας περισσότερο ή λιγότερο ολο­ κληρωμένα τήν παραγωγή τής δοσμένης χώρας. Στίς συνθήκες όμως τού καπιταλισμού ή εσωτερική αγορά συνδέεται αναπό­φευκτα μέ τήν έξωτερική. O καπιταλισμός από καιρό εχει δημιουργήσει τήν παγκόσμια άγορά. Και στό μέτρο πού αναπτυσσόταν ή εξαγωγή κεφαλαίου καί άπλώνονταν μέ κάθε τρόπο οί εξωτερικές καί οί αποικιακές σχέσεις καί οί «σφαίρες έπιροής» των πιό μεγάλων μονοπωλιακών ενώσεων, τά πράγμα­ τα τραβούσαν «φυσιολογικά» προς την παγκόσμια συνεννόηση ανάμεσα τους, προς τή δημιουργία διεθνών καρτέλ.

(…)

Καί νά, τό 1907 άνάμεσα στό άμερικανικό καί τό γερμανικό τραστ υπογράφτηκε συμφωνία γιά τό μοίρασμα του κόσμου. * Ο συναγωνισμός παραμερίζεται. Η «Γενική Ήλεκ. Εταιρία» (G.E.C.) «παίρνει» τίς Ενωμένες Πολιτείες καί τόν Καναδά. Στή «Γενική Εταιρία ’Ηλεκτρισμού» (A.E.G.) «πέφτουν» ή Γερμανία, ή Αύστρία, ή Ρωσία, ή ’Ολλανδία, ή Δανία, ή ’Ελβετία, ή Τουρκία καί τά Βαλκάνια. ’Ιδιαίτερα - φυσικά μυστικά - σύμφωνα ύπογράφτηκαν σχετικά μέ τίς «εταιρίες- θυγατέρες», πού διεισδύουν σέ νέους κλάδους τής βιομηχανίας καί σέ «νέες», τυπικά άκόμη άμοίραστες χώρες. Καθορίστηκε ή αμοιβαία ανταλλαγή των εφευρέσεων καί τής πείρας*.

(…)

Εξαιρετικά διδακτική είναι έπίσης ή ιστορία του σχηματι­ σμού του διεθνούς καρτέλ σιδηροτροχιών. Γιά πρώτη φορά τά άγγλικά, τά βελγικά καί τά γερμανικά έργοστάσια σιδηροτρο­χιών άποπειράθηκαν νά ιδρύσουν τέτιο καρτέλ τό 1884 ήδη, τον καιρό πού οί δουλιές τής βιομηχανίας σημείωναν τή μεγαλύτερη πτώση. Συμφώνησαν να μή συναγωνίζονται αναμεταξύ τους στήν έσωτερική άγορά τών χωρών πού συμμετείχαν στη συμφωνία καί νά μοιράσουν τίς εξωτερικές άγορές μέ την παρακάτω άναλογία: * Αγγλία 66%, Γερμανία 27% καί Βέλγιο 7%. 'Η * Ινδία είχε παραχωρηθεϊ ολοκληρωτικά στήν 'Αγγλία. Ενάντια σέ μιά άγγλική έταιρία πού είχε μείνει εξω άπό τη συμφωνία διεξήχθηκε κοινός πόλεμος, πού τά δξοδά του καλύπτονταν άπό όρισμένο ποσοστό τών κοινών πωλήσεων.

Στίς άρχές τού 1904 ιδρύθηκε τό συνδικάτο ατσαλιού στη Γερμανία. Τό Νοέμβρη τού 1904 άνασυστήθηκε τό διεθνές καρτέλ σιδηροτροχιών μέ τήν παρακάτω άναλογία: "Αγγλία 53,5%, Γερμανία 28,83% Βέλγιο 17,67%. ’Αργότερα προσχώρη­σε ή Γαλλία μέ 4,8% γιά τόν πρώτο χρόνο, 5,8% γιά τό δεύτερο καί 6,4% γιά τόν τρίτο χρόνο, τά ποσοστά αύτά ύπολογίζονται πάνω άπό 100%, δηλαδή μέ βάση τό συνολικό ποσό 104,8% κτλ. Τό 1905 προσχώρησε τό «Τράστ άτσαλιού» τών Ενωμένων Πολιτειών (ή «Έταιρία άτσαλιού»), κατόπι ή Αύστρία καί ή Ισπανία. «Τότε - εγραφε ο Φόγκελσταϊν τό 1910—τό μοίρασμα του κόσμου τέλειωσε καί οί μεγάλοι καταναλωτές και πρώτ’άπ’δλα οί κρατικοί σιδηρόδρομοι - μιά καί ό κόσμος εχει πιά μοιραστεί χωρίς νά παρθούν ύπόψη τά συμφέροντα τους - μπορούν νά κατοικούν, όπως ό ποιητής, στούς ουρανούς τού Δία»*.

(…)

Το  μονοπώλιο ξεπήδησε από τή συγκέντρωση της παραγωγής σέ μιά πολύ υψηλή βαθμίδα τής ανάπτυξής της. Είναι οι μονοπωλιακές ενώσεις τών καπιταλιστών, τά καρτέλ, τά συνδικάτα, τά τράστ. Είδαμε τί τεράστιο ρόλο παίζουν αυτά στή σύγχρονη οικονομική ζωή. Στις αρχές τού 20ού αιώνα άπόκτησαν απόλυτη ύπεροχή στίς προηγμένες χώρες, καί αν τά πρώτα βήματα στό δρόμο τής καρτελοποίησης εγιναν νωρίτερα στις χώρες μέ ύψηλούς προστατευτικούς δασμούς (Γερμανία, ’Αμερική), στήν ’Αγγλία μέ τό σύστημά της τού έλεύθερου εμπορίου παρουσιάστηκε απλώς λίγο αργότερα τό ϊδιο ακριβώς βασικό γεγονός - γέννηση τών μονοπωλίων από τή συγκέντρωση της παραγωγής.

http://www.zontanos.gr/%CE%9B%CE%AD%CE%BD%CE%B9%CE%BD%20%CE%9F%20%CE%99%CE%BC%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82%20%CE%B1%CE%BD%CF%8E%CF%84%CE%B1%CF%84%CE%BF%20%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%B4%CE%B9%CE%BF%20%CF%84%CE%BF%CF%85%20%CE%9A%CE%B1%CF%80%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D.pdf

Για την αντιπαράθεση Πλεύσης Ελευθερίας-ΑΝΤΑΡΣΥΑ και την αριστερή σαπίλα

 Για την αντιπαράθεση Πλεύσης Ελευθερίας-ΑΝΤΑΡΣΥΑ και την αριστερή σαπίλα

Πληθαίνουν τις τελευταίες μέρες οι ανακοινώσεις και τα άρθρα στο διαδίκτυο για την αντιπαράθεση της Πλεύσης Ελευθερίας με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ μετά από τις καταγγελίες της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Και φουντώνει και η κουβέντα στον μαγικό κόσμο του διαδικτύου. Το «αστυνομικό» μέρος της υπόθεσης είναι παντελώς αδιάφορο: η υπόθεση αυτή δεν έχει καμία σχέση με τους εργαζόμενους που έχουν πολύ σοβαρότερα προβλήματα να ασχοληθούν από τις αριστερές λασπομαχίες και ανθρωποφαγίες. Είναι όμως άλλο ένα παράδειγμα των γενικότερων χαρακτηριστικών αυτών των χώρων που, σε τελευταία ανάλυση, οφείλεται και στην πολιτική τους γραμμή και ταξική βάση. Συγκεκριμένα:

Όλοι γνωρίζουν ότι το μόρφωμα της «Πλεύσης Ελευθερίας» δεν είναι τίποτα άλλο από ένα  απόκομμα του ΣΥΡΙΖΑ, απόκομμα δεξιάς σοσιαλδημοκρατικής κοπής, συγκροτημένο κατά βάση γύρω από την ηγεσία του, με συμπλήρωμα έναν αριστερό αντιμνημονιακό λόγο που δεν έχει, όπως δεν είχε και ποτέ, καμία συγκεκριμένη πρόταση για το εργατικό και λαικό κίνημα. 

Όπως και σε κάθε αστική πολιτική συγκρότηση, αυτή η έλλειψη συμπληρώνεται γύρω από την αρχηγό και την ηγεσία και τις ατέλειωτες ιστορίες της «δικαίωσης», της «προδοσίας», των «κέντρων» κλπ. Ένας τυπικός τρόπος άσκησης αστικής πολιτικής που είναι λάθος να αποδίδεται μόνο στα προσωπικά χαρακτηριστικά της προέδρου της Πλεύσης, αν και είναι αλήθεια ότι εδώ αυτά τα χαρακτηριστικά δημιουργούν ακραίες εκδοχές αυτού του μοντέλου. Τα ίδια όμως ακούγαμε και για τον ηγέτη Τσίπρα που μας «πρόδωσε» η και για άλλους αμετακίνητους μονιμάδες  της αριστερής παραγοντικής τσάρκας, κοινοβουλευτικής και εξωκοινοβουλευτικής. Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς με τις «αποκαλύψεις» σε μηναία βάση τέτοιων αντιπαραθέσεων: είναι τρόπος παρέμβασης.

Από την άλλη πλευρά, όλοι γνωρίζουν επίσης ότι στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά- και στο χώρο της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ιδιαίτερα-επικράτησε, κεντρικά αλλά και ανά περίπτωση, μια γραμμή «πολιτικής συνέχειας» με τον ΣΥΡΙΖΑ, σε μια λογική παρέμβασης στην αριστερή στροφή που υποτίθεται ότι εξέφραζαν τα εκλογικά ποσοστά του. Αυτή η γραμμή ντύθηκε και μια αντίστοιχη λογική, το «μεταβατικό πρόγραμμα» (μια αριστερή εκδοχή του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ δηλαδή), το οποίο υποτίθεται ότι θα επέβαλε το κίνημα σε μια αριστερή κυβέρνηση. Είναι γνωστό επίσης πώς αυτός ο χώρος αντιμετώπισε το ΚΚΕ και γενικότερα όσους έδειχναν το αυτονόητο, ότι αυτή η γραμμή δεν είχε καμία βάση και λογική, παρά μόνο να δικαιολογήσει τον τυχοδιωκτισμό διάφορων παραγόντων της αριστεράς: σεχταρισμός, «δευτέρα παρουσία» κλπ.

Απόρροια ακριβώς αυτής της γραμμής ήταν το φαινόμενο διάφορων αντικαπιταλιστών παραγόντων που όποια πέτρα και να σήκωνες τους έβρισκες από κάτω: κανάλια, ραδιοσταθμοί τύπου «Κόκκινο», περιοδικά, εκδόσεις κλπ, όλα από κοινού με μέλη η υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ, στο όνομα του «αντισεχταρισμού» και της αριστεράς. Ήταν λοιπόν απολύτως αναμενόμενο αλλά και λογικό να βρεθούν-ακόμα και αν δεν έφταιγαν- στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων αυτού του χώρου και των διασπάσεων του. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στο μέλλον θα ακολουθήσουν και άλλες τέτοιες λασπομαχίες.

Πιο απλά: Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τoν τρώνε οι κότες.

Ας βγάλουν τα συμπεράσματα τους όσα ταξικά στοιχεία έχουν απομείνει σε αυτούς τους χώρους.

γράφει η Κατερίνα Μαργαρίτη

αναδημοσίευση από Εργατικό περιοδικό Praxis

Πηγή theradicalmarxismproject.wordpress.com

Τα «κρίσιμα σταυροδρόμια» του κεφαλαίου και η κυβερνητική προπαγάνδα...

Τα «κρίσιμα σταυροδρόμια» του κεφαλαίου και η κυβερνητική προπαγάνδα...

«Είμαστε περήφανοι που η μικρή Ελλάδα δείχνει στην Ευρώπη το δρόμο των αξιών, σε αντίθεση με το δρόμο του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και των κλειστών συνόρων. Ξέρουμε ότι αυτός ο δρόμος, ο μοναδικός δρόμος για την Ενωμένη Ευρώπη, είναι δύσκολος. Εχει εμπόδια. Εχει ορκισμένους αντιπάλους. Τις δυνάμεις που τροφοδοτούν την ακροδεξιά και τον απομονωτισμό. Τις δυνάμεις της διαρκούς λιτότητας. Εκείνες ακριβώς τις δυνάμεις που οδήγησαν την Ευρώπη στα σημερινά αδιέξοδα. Αλλά παράλληλα γνωρίζουμε από την Ιστορία ότι αν οι λαοί είναι ενωμένοι και αποφασισμένοι, μπορούν να υπερβούν και τις πιο μεγάλες δυσκολίες».
Αυτά έλεγε ο πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, σε μια νέα εκδοχή του παραμυθιού περί της «ΕΕ που αλλάζει», ενώ 10 μέρες πριν, από την Κρήτη, έλεγε πως «οι φωνές για αλλαγή δυναμώνουν. Και δυναμώνουν και χάρη στη δική μας στάση και τις δικές μας πρωτοβουλίες».

Η νέα εκδοχή του παλιού παραμυθιού...

Το συγκεκριμένο «αφήγημα» της ΕΕ που μπορεί τάχα να αλλάξει προς φιλολαϊκή κατεύθυνση έχει με επιμέρους διαφοροποιήσεις χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, για να καλλιεργήσει αυταπάτες και φρούδες ελπίδες που στοίχισαν πανάκριβα στο λαό. Τώρα, σε νέα πλέον φάση, ξανασερβίρεται γαρνιρισμένο με ολίγο από εξελίξεις που μπορεί να επιφέρουν οι εκλογικές αναμετρήσεις του επόμενου διαστήματος στην ΕΕ αλλά και όσες έχουν μεσολαβήσει, πότε ως «φόβητρο» και πότε ως «ευκαιρία», με σταθερό πάντα στόχο τη στράτευση του λαού στην επιχείρηση καπιταλιστικής ανάκαμψης.
Στη νέα αυτή εκδοχή η κυβερνητική προπαγάνδα καλεί τον ελληνικό λαό να υπομείνει τις κάθε είδους θυσίες, να αποδεχτεί ως «δεδομένα» όλα τα προηγούμενα αντιλαϊκά μέτρα που μονιμοποιούνται και όλα τα επόμενα που έχουν συμφωνηθεί ή παζαρεύονται ακόμα στο πλαίσιο της δεύτερης «αξιολόγησης», προσβλέποντας σε μια «αλλαγή συσχετισμών» στην Ευρώπη και μια «οικοδόμηση συμμαχιών», ικανή να βρει το «σημείο ισορροπίας» ανάμεσα στους διαγκωνισμούς ΕΕ - ΔΝΤ, αλλά και στο εσωτερικό της ΕΕ, και έτσι ικανή να ανοίξει το δρόμο σε μέτρα ρύθμισης της αποπληρωμής του μεγάλου κρατικού χρέους και σε πρόσβαση στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.
Αυτό, λέει η σχετική φιλολογία της κυβέρνησης σχετικά με την προσπάθεια που κάνει για πρόσβαση των εγχώριων επιχειρηματικών ομίλων σε φτηνότερο χρήμα και στα υπόλοιπα μέτρα στήριξης της κερδοφορίας τους, είναι το στοιχείο που μπορεί να δώσει ώθηση στην καπιταλιστική ανάκαμψη και ως εκ τούτου προϋπόθεση για την ανάκαμψη των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων, ώστε ο λαός «να φτάσει στο ξέφωτο», όπως έλεγε και στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του ο πρωθυπουργός.
Τίποτα πιο ψευδές. Οχι μόνο γιατί η καπιταλιστική ανάκαμψη έχει ως προϋπόθεση την τσακισμένη από τα μέτρα εργατική τάξη, την ένταση της εκμετάλλευσης και την ισοπέδωση συνολικά των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων, αλλά και γιατί οι αλλαγές και ανακατατάξεις που επικαλούνται, φέρουν τη σφραγίδα των ενδοαστικών και ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, που εξ ορισμού είναι εχθρικές στα εργατικά - λαϊκά συμφέροντα.

Αλλαγές με κινητήρα τις ενδοαστικές συγκρούσεις...

Μια ματιά στις αλλαγές που επικαλείται η κυβερνητική προπαγάνδα, αλλαγές που συντελούνται εδώ και πολλά χρόνια, αρκεί για να επιβεβαιώσει ότι κάθε άλλο παρά φιλολαϊκός είναι ο χαρακτήρας τους.
Να πώς περιγράφονται στις Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 20ό Συνέδριο:
«Οι εξελίξεις μετά την εκδήλωση της διεθνούς κρίσης το 2008 - 2009 επιβεβαιώνουν ότι η ΕΕ και η Ευρωζώνη δεν αποτελούν ένα συνεκτικό, σταθερό, μόνιμο σχηματισμό.
Στα χρόνια που ακολούθησαν την εκδήλωση της διεθνούς κρίσης ο συσχετισμός μεταβλήθηκε - τόσο στο σύνολο της ΕΕ όσο και στον ηγετικό πυρήνα της - υπέρ της Γερμανίας (...)
Μια σειρά παράγοντες που έπαιξαν ρόλο στην αναιμική ανάκαμψη της Ευρωζώνης, όπως η μεγάλη πτώση της τιμής των καυσίμων και η υποτίμηση του ευρώ, αναμένεται να εξασθενήσουν. Ταυτόχρονα, μια σειρά εξελίξεων (π.χ. Brexit, τάση ενίσχυσης του προστατευτισμού, σημαντικά προβλήματα σε μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες) θα επηρεάσουν την προοπτική και τους ρυθμούς της καπιταλιστικής ανάπτυξης σε ΕΕ κι Ευρωζώνη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να στηρίξει την πορεία ανάκαμψης με μικρή χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής, ενώ και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, από την πλευρά της, εφαρμόζει μέτρα σχετικής χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Ταυτόχρονα, όλοι οι θεσμοί της ΕΕ, σε σύμπνοια με τις κυβερνήσεις των κρατών - μελών, προωθούν αναδιαρθρώσεις για τη διασφάλιση φθηνής εργατικής δύναμης στους επιχειρηματικούς ομίλους.
Οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν μπορούν ωστόσο να πετύχουν την άμβλυνση της ανισομετρίας στο εσωτερικό της Ευρωζώνης...».
Μέσα σε αυτήν την «κινούμενη άμμο» των ανακατατάξεων και του ανοίγματος της ψαλίδας ανάμεσα στα καπιταλιστικά κράτη, των δυσκολιών για το πέρασμα σε φάση ορμητικής καπιταλιστικής ανάκαμψης και με δεδομένη την ενιαία επίθεση στην εργατική τάξη για τη διασφάλιση ακόμα πιο φτηνής εργατικής δύναμης, διεξάγεται η διαπάλη ανάμεσα στις καπιταλιστικές χώρες, κέντρα, και μερίδες του κεφαλαίου:
«Οι κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Ιταλίας - καθώς και των υπόλοιπων χωρών που ανήκουν στο λεγόμενο "Club Med" που συγκροτήθηκε με την υπογραφή της λεγόμενης "Διακήρυξης της Αθήνας" - ζητούν από τη μια τη χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής ώστε να αξιοποιήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό εργαλεία της δημοσιονομικής πολιτικής για την υποβοήθηση της καπιταλιστικής κερδοφορίας και από την άλλη την εμβάθυνση σε μία πορεία ενοποίησης της Ευρωζώνης (ενιαίο κοινοβούλιο και ενιαίος προϋπολογισμός Ευρωζώνης, ενιαία διακυβέρνηση κ.ά.), ώστε να αναλάβει η Γερμανία στην πράξη ρόλο εγγυητή για τα υπερχρεωμένα κράτη και τις προβληματικές μεγάλες τράπεζες της ΕΕ. Παράλληλα, στη Γαλλία και στην Ιταλία δυναμώνει το ευρωσκεπτικιστικό ρεύμα της αντιπολίτευσης.
Κάποια κράτη - μέλη που διατηρούν στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ, όπως η ομάδα του Βίσεγκραντ (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία), καθώς και χώρες όπως η Σουηδία και η Δανία, ζητούν τη διατήρηση του διακυβερνητικού χαρακτήρα της ΕΕ και την ενίσχυση της αυτοτέλειας των εθνικών πολιτικών σε διάφορα θέματα (π.χ. Μεταναστευτικό - Προσφυγικό). (...)
Στις εξελίξεις στην ΕΕ παρεμβαίνουν και οι ΗΠΑ, στηρίζοντας την Ιταλία και τη Γαλλία στο ζήτημα της χαλάρωσης της δημοσιονομικής πολιτικής, καθώς και την ομάδα του Βίσεγκραντ και τις σκανδιναβικές χώρες.
Η Ρωσία, με τη σειρά της, παρεμβαίνει στους ανταγωνισμούς στο εσωτερικό της ΕΕ, στηρίζοντας πολιτικές δυνάμεις και κράτη που τάσσονται ενάντια στην εμβάθυνση της καπιταλιστικής ενοποίησης στο πλαίσιο της ΕΕ» σημειώνεται στις Θέσεις.

Διέξοδος για το λαό η πάλη σε σύγκρουση με το κεφάλαιο και τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις

Να λοιπόν τι βρίσκεται πίσω από την περιβόητη «Ευρώπη που αλλάζει»: Οι κόντρες μερίδων του κεφαλαίου και καπιταλιστικών κρατών στο εσωτερικό της Ευρωζώνης αλλά και ευρύτερα για το ποιος θα πάρει «τον μουντζούρη» της ελάφρυνσης των τεράστιων κρατικών χρεών, την απαξίωση δηλαδή των τεράστιων συσσωρευμένων κεφαλαίων που οδήγησαν στην καπιταλιστική κρίση και τώρα πρέπει να «καθαριστούν» για να ξανανοίξει το πεδίο της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Η διαπάλη για το αν μεγαλύτερα περιθώρια κερδοφορίας στο κεφάλαιο και καλύτερες προοπτικές ορμητικής ανάκαμψης της καπιταλιστικής οικονομίας δίνει ένα μείγμα αστικής διαχείρισης με περισσότερα «επεκτατικά» ή περισσότερα «περιοριστικά» μέτρα, με μέτρα ενίσχυσης της «διεθνοποίησης» ή «προστατευτισμού», με δεδομένη πάντα τη συμφωνία και των δύο πλευρών στα μνημόνια διαρκείας και τα υπόλοιπα μέτρα που τσακίζουν την τιμή της εργατικής δύναμης και βαθαίνουν την εκμετάλλευση. Ο τσακωμός, πάνω σ' αυτό το έδαφος, για το αν τα συμφέροντα των μονοπωλιακών ομίλων κάθε χώρας υπηρετούνται καλύτερα με μια περαιτέρω «εμβάθυνση» και «ομογενοποίηση» της ιμπεριαλιστικής ένωσης της ΕΕ ή σε μια κατεύθυνση με μεγαλύτερο ρόλο των εθνικών κρατών και περισσότερα μέτρα «προστατευτισμού», παράλληλα με τη διαμόρφωση άλλων συμμαχιών στο εσωτερικό της ΕΕ αλλά και με άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα εκτός ΕΕ.
Αυτά είναι στο επίκεντρο και των πολιτικών διεργασιών, της αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος συνολικά στην ΕΕ, είτε αυτή η αναμόρφωση αφορά την «κοσμοπολίτικη» ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί διακαώς να ξεπλύνει, είτε αφορά την ενίσχυση του αστικού «ευρωσκεπτικισμού».
Οι συμμαχίες, οι άξονες και οι αντιάξονες πάνω σε αυτό το έδαφος διαμορφώνονται. Τα «κρίσιμα σταυροδρόμια» αφορούν τα διλήμματα του κεφαλαίου και όχι του λαού.
Κι από την άποψη αυτή, οι αλλαγές αυτές όχι μόνο δεν μπορούν να σηματοδοτήσουν κάποια φιλολαϊκή εξέλιξη, αλλά, αντίθετα, επιβεβαιώνουν την ανάγκη ακόμα πιο αποφασιστικής ενίσχυσης της εργατικής - λαϊκής πάλης και οικοδόμησης της κοινωνικής συμμαχίας σε σύγκρουση με το κεφάλαιο, την εξουσία του και τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις. Εκεί όπου βρίσκεται και η πραγματική ελπίδα για το λαό.

«Κουβάρι» επικίνδυνων αντιθέσεων και ανταγωνισμών

«Κουβάρι» επικίνδυνων αντιθέσεων και ανταγωνισμών

Ο γγ του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, περιεργάζεται τον χάρτη του Αιγαίου, υπό το βλέμμα του Γερμανού διοικητή της Νατοϊκής ναυτικής δύναμης που επιχειρεί στην περιοχή

Στον σημερινό «Ριζοσπάστη», επιχειρούμε την καταγραφή των κυριότερων εξελίξεων στα βασικά μέτωπα που παραμένουν ανοιχτά και οξύνονται στην περιοχή μας, υπό το φως της ανάλυσης που κάνουν οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 20ό Συνέδριο του Κόμματος.
Ετσι, από τη θεματολογία της εφημερίδας ξεχωρίζουν το Κυπριακό, η κατάσταση στην Τουρκία, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη αιματηρή επίθεση στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και οι τελευταίες εξελίξεις στον πόλεμο και την ιμπεριαλιστική επέμβαση σε Συρία και Ιράκ.
Ολα τα παραπάνω μέτωπα αποτελούν μέρος και ταυτόχρονα ένδειξη ενός σύνθετου πλέγματος αντιθέσεων, ανταγωνισμών και ταυτόχρονα εύθραυστων και ευμετάβλητων συμβιβασμών ανάμεσα στα ισχυρά ιμπεριαλιστικά κέντρα και κράτη, που συγκρούονται για τη διατήρηση ή την αύξηση της γεωπολιτικής τους επιρροής στην περιοχή.
Οι αντιθέσεις που οξύνονται και περιπλέκονται, δρουν καταλυτικά στην αναδιάταξη των συμμαχιών και αυξάνουν τους κινδύνους για τους λαούς της περιοχής. Το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης πολεμικής σύρραξης ενισχύεται, με εμπλοκή και της Ελλάδας, που διεκδικεί αναβαθμισμένο ρόλο στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, ανταγωνιστικά προς την Τουρκία.
Ενδεικτικά γι' αυτό είναι η προετοιμασία του ΝΑΤΟ και η διάταξη μάχης απέναντι κυρίως στη Ρωσία, όπως προκύπτει από το πρόγραμμα των «εκπαιδευτικών» ασκήσεων της λυκοσυμμαχίας για το 2017, αλλά και ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε ΝΑΤΟ και Ρωσία για τη στρατιωτική κυριαρχία στις θάλασσες, θέματα που περιέχονται στη σημερινή ύλη της εφημερίδας.

Με υπόβαθρο την καπιταλιστική κρίση

Αναμφισβήτητα, καθοριστικός παράγοντας και υπόβαθρο όλων αυτών των εξελίξεων είναι οι δυσκολίες που καταγράφονται παγκόσμια για ορμητική ανάκαμψη της οικονομίας μετά τη συγχρονισμένη καπιταλιστική κρίση, που έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στις μεγαλύτερες οικονομίες.
Στις Θέσεις της ΚΕ σημειώνεται σχετικά ότι «ο πόλεμος αποτελεί ένα σύμφυτο φαινόμενο του καπιταλισμού, καθώς και κάθε εκμεταλλευτικής κοινωνίας. Η ιμπεριαλιστική "ειρήνη" ετοιμάζει τους νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους. Αλλωστε, "ο πόλεμος είναι η συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα", ιδιαίτερα σε συνθήκες βαθιάς κρίσης υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου και σημαντικών αλλαγών στο συσχετισμό των δυνάμεων του διεθνούς ιμπεριαλιστικού συστήματος, όπου το ξαναμοίρασμα των αγορών σπανίως γίνεται αναίμακτα, με βάση την πείρα όλου του 20ού αιώνα».
Βέβαια, όπως σημειώνεται σε άλλο σημείο, «παράλληλα με το σφοδρό ανταγωνισμό για τα κέρδη των μονοπωλίων, εξελίσσονται και οι προσπάθειες συμβιβασμού, συμφωνιών, προσωρινής αναστολής της όποιας γενίκευσης της αντιπαράθεσης, ακόμη και αναδιάταξης των συμμαχιών, όπως δείχνουν οι εξελίξεις μέσα στο ίδιο το ευρωατλαντικό "στρατόπεδο"».

Η Τουρκία στο επίκεντρο των εξελίξεων

Η Τουρκία βρίσκεται στο κέντρο των εξελίξεων στην περιοχή μας και αναμφίβολα τις επηρεάζει καταλυτικά. Γράφουν οι Θέσεις της ΚΕ για το 20ό Συνέδριο: «Η αστική τάξη της Τουρκίας - την οποία αυτή τη στιγμή, ως ένα βαθμό, προσπαθούν να αποδυναμώσουν άλλα ισχυρά καπιταλιστικά κράτη - προσπαθεί να αναβαθμίσει τη θέση της μέσω του ελέγχου και της απόκτησης νέων εδαφών και θαλάσσιων περιοχών».
Σ' αυτήν την κατεύθυνση, η Τουρκία αναπτύσσει κινήσεις προσέγγισης και συνεργασίας με τη Ρωσία, ενώ είναι κράτος - μέλος του ΝΑΤΟ, ανεβάζοντας την ένταση με τις ΗΠΑ. Γενικότερα, όπως σημειώνουν οι Θέσεις, «οι εξελίξεις στην Τουρκία και τη Συρία χαρακτηρίζονται από ρευστότητα και κινητικότητα στη διαμόρφωση συμμαχιών ανάμεσα στα διάφορα καπιταλιστικά κράτη και από ενδεχόμενη αναδιάταξη συμμαχιών.
Ωστόσο, δεν πρέπει να απολυτοποιούνται ούτε η τάση διατήρησης παλιών συμμαχιών ούτε η τάση διαφοροποίησής τους. Η συνεχής παρακολούθηση τέτοιων διεργασιών είναι σημαντική γιατί αφορά ανακατατάξεις στο συσχετισμό δυνάμεων ανάμεσα σε συμμαχίες και ιμπεριαλιστικά κέντρα που αφορούν και την Ευρώπη και μπορούν να πυροδοτήσουν γενικότερες εξελίξεις».
Υπ' αυτό το πρίσμα χρειάζεται να ερμηνεύσουμε τα απανωτά «τρομοκρατικά» χτυπήματα στην Τουρκία, την κλιμάκωση της ρητορικής της απέναντι στην Ελλάδα και την ευθεία αμφισβήτηση συνθηκών με τις οποίες καθορίστηκαν σύνορα μετά από πόλεμο, όπως αυτή της Λοζάνης, τους υψηλούς τόνους της τουρκικής κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό, τις απειλές της για παραπέρα επιδείνωση των σχέσεων με το ΝΑΤΟ.

Χρήσιμοι σε όλους και για όλα

Ειδικά, η τελευταία επίθεση στην Κωνσταντινούπολη άνοιξε κυριολεκτικά τον «ασκό του Αιόλου» για ένα νέο κύκλο αλληλοκατηγοριών ανάμεσα σε Τουρκία - Ρωσία από τη μια και τις ΗΠΑ από την άλλη για το ποιος υποθάλπει ή ανέχεται την «τρομοκρατία» των τζιχαντιστών. Η συζήτηση αφορά και το εσωτερικό της Τουρκίας, καθώς η κυβέρνηση Ερντογάν αποδεδειγμένα στήριξε στο παρελθόν την ισλαμιστική οργάνωση για να υπηρετήσει τα σχέδιά της στη Συρία, απέναντι στο καθεστώς Ασαντ και το κουρδικό στοιχείο στα νότια σύνορά της.
Εκ του αποτελέσματος επιβεβαιώνεται στο ακέραιο και ενισχύεται η εκτίμηση που κάνουν οι Θέσεις της ΚΕ: «Σε αυτές τις συνθήκες, η δράση των λεγόμενων "ισλαμικών τρομοκρατικών" ομάδων αποτελεί συστατικό στοιχείο του ιμπεριαλιστικού πολέμου στον 21ο αιώνα. Και αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το σε ποιο βαθμό η δραστηριότητα τέτοιων οργανώσεων διαμορφώνεται κάτω από τη στήριξη ή ανοχή ιμπεριαλιστικών κέντρων ή εκδηλώνεται ως στοιχείο αυτονόμησης αυτών των δυνάμεων από τα όποια ισχυρά κέντρα τούς ενίσχυσαν στο παρελθόν.
Η δράση αυτών των οργανώσεων αξιοποιείται αντικειμενικά είτε ως στοιχείο του "ανορθόδοξου πολέμου" ενός κράτους ή κάποιων τμημάτων του κατά των συμφερόντων κάποιου άλλου καπιταλιστικού κράτους είτε ως πρόσχημα ιμπεριαλιστικής επέμβασης.
Εννοείται ότι παράλληλα με αυτούς τους στόχους, η δράση αυτών των οργανώσεων αξιοποιείται και για την ενίσχυση των κατασταλτικών μηχανισμών μιας σειράς αστικών κρατών, αλλά και για την ιδεολογική προετοιμασία των εργαζομένων ενόψει ενδεχόμενης εμπλοκής των χωρών τους σε νέες ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις στο όνομα της καταπολέμησης της "τρομοκρατίας"».

Το Κυπριακό

Αδιαχώριστο απ' όλα τα παραπάνω είναι το ζήτημα του Κυπριακού, στο οποίο τις επόμενες μέρες αναμένονται σημαντικές εξελίξεις, καθώς προγραμματίζεται να ξεκινήσει ο νέος κύκλος διμερών επαφών στη Γενεύη και στις 12 του Γενάρη η διάσκεψη με διευρυμένη σύνθεση, που δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί.
Παρά το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των διαπραγματεύσεων γίνεται στο παρασκήνιο, με δημόσιες παρεμβάσεις, στοχευμένες διαρροές και σε μια προσπάθεια «προληπτικής» απόδοσης ευθυνών για το ενδεχόμενο να μην υπάρχει κατάληξη στη Γενεύη, οι θέσεις με τις οποίες προσέρχονται οι βασικοί «παίκτες» στη διαπραγμάτευση είναι εν πολλοίς γνωστές.
Το συμπέρασμα που επιβεβαιώνεται είναι ότι το Κυπριακό αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου παζαριού, που διεξάγεται και με στρατιωτικά μέσα και αφορά το σύνολο της αντιπαράθεσης των ισχυρών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για τη διασφάλιση και την επέκταση ζωτικών τους συμφερόντων με επίκεντρο την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία επιχειρεί σταθερά να συνδέσει τη διαπραγμάτευση για το Κυπριακό τόσο με τις γενικότερες επιδιώξεις της στην περιοχή, όσο και με τα ζητήματα που θεωρεί ότι παραμένουν ανοιχτά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και αφορούν πάγιες διεκδικήσεις της τουρκικής αστικής τάξης στο Αιγαίο και τη Θράκη.
Οπως αναφέρουν οι Θέσεις, «στο πλαίσιο των ανταγωνισμών των αστικών τάξεων της Τουρκίας, της Ελλάδας και της Κύπρου, καθώς και του αρνητικού ρόλου που έπαιξαν και παίζουν διαχρονικά έως σήμερα για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος οι ΗΠΑ, η Μ. Βρετανία, το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, αναπτύσσονται αρνητικοί σχεδιασμοί για τους λαούς (...)
Οι νέες διεργασίες οδηγούν στην οριστικοποίηση της διχοτόμησης της Κύπρου, ουσιαστικά στη συγκρότηση δύο ξεχωριστών κρατικών οντοτήτων που μόνο τυπικά και συγκυριακά θα συγκροτούν Ομοσπονδία».

Επαγρύπνηση και εγρήγορση του λαού

Οι εξελίξεις επιβάλλουν την επαγρύπνηση και την εγρήγορση του λαού. Μέσα σ' ένα περιβάλλον γενικευμένης αστάθειας και ανταγωνισμών που οξύνονται, η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, που παρουσιάζει τη βαθύτερη εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς ως προϋπόθεση για τη σταθερότητα στη χώρα, ανταγωνιστικά μάλιστα προς την Τουρκία, αυξάνει υπέρμετρα τους κινδύνους για τον ελληνικό και τους άλλους λαούς στην περιοχή.
Γράφεται στις Θέσεις: «Η όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ ελληνικής και τουρκικής αστικής τάξης επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και μπορεί να αποτελέσει βασικό παράγοντα πυροδότησης της άμεσης πολεμικής εμπλοκής της Ελλάδας.
Το γεγονός ότι και τα δύο κράτη, Ελλάδα και Τουρκία, είναι μέλη του ΝΑΤΟ, περιπλέκει την κατάσταση. Μία ενδεχόμενη κλιμάκωση της μεταξύ τους αντιπαράθεσης θα σήμαινε ένα ρήγμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ σε μια ευαίσθητη περιοχή για τα συμφέροντά του, που όμως την ίδια στιγμή μπορεί να αξιοποιηθεί από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ για την ενίσχυση του ρόλου τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Βέβαια, ένα πολύ σοβαρό ρήγμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ θα είναι αποτέλεσμα κυρίως μιας κάθετης διάσπασης της όποιας συμφωνίας ή ισορροπίας ανάμεσα στα βασικά ιμπεριαλιστικά κέντρα και όχι μόνο λόγω ελληνοτουρκικής έντασης ή αναμέτρησης. Συνεχή παρακολούθηση απαιτεί επίσης η στάση της ελληνικής αστικής τάξης μπροστά σε ένα ενδεχόμενο πιο γενικευμένης αντιπαράθεσης Ρωσίας - ΗΠΑ ή ακόμα και Κίνας - ΗΠΑ στο μέλλον.
(...) Σε κάθε περίπτωση, μία ενδεχόμενη όξυνση των αντιθέσεων ανάμεσα σε Ρωσία - ΗΠΑ - ΝΑΤΟ θα αποτελέσει παράγοντα όξυνσης των αντιφάσεων και διλημμάτων στην αστική τάξη της Ελλάδας, αφού η συμμετοχή της στο ευρωατλαντικό πλαίσιο την ωφελεί».

Δεν είναι διλήμματα του λαού

Τα διλήμματα που αντιμετωπίζει και θα αντιμετωπίσει η αστική τάξη, προσπαθεί να τα μετατρέψει σε διλήμματα του λαού, κατά τον ίδιο τρόπο που βαφτίζει «εθνικά» τα δικά της συμφέροντα, τις επιδιώξεις και τους σχεδιασμούς. Ολα αυτά είναι ξένα προς τα συμφέροντα και τις ανάγκες του λαού, που χρειάζεται να διαχωριστεί και να ακολουθήσει το δικό του σχέδιο, είτε στις συνθήκες της ιμπεριαλιστικής ειρήνης είτε στο ενδεχόμενο ενός ιμπεριαλιστικού πολέμου.
Την ευθύνη και την πρωτοπόρα συμβολή του στην ανάπτυξη του εργατικού - λαϊκού κινήματος προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση συζητάει το ΚΚΕ στο 20ό του Συνέδριο, που θα γίνει από τις 30 Μάρτη έως τις 2 Απρίλη, με τον εξής στόχο: Την ολόπλευρη ισχυροποίηση του ΚΚΕ μπροστά στο καθήκον της ανασύνταξης του εργατικού κινήματος και της ανάπτυξης της κοινωνικής συμμαχίας σε αντικαπιταλιστική - αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση, στην πάλη κατά του ιμπεριαλιστικού πολέμου, για την εργατική εξουσία.

«Και για σένα πεθαίνω, ηλίθιε!»

Προχτές συμπληρώθηκαν 46 χρόνια από την αιχμαλωσία και την δολοφονία του Τσε Γκεβάρα στη Βολιβία. Εκείνος στον οποίο ανατέθηκε να τον εκτελέσει ήταν ο υπαξιωματικός Μάριο Τεράν.
Ο Μάριο Τεράν, ο δολοφόνος του Τσε, το 2006 υποβλήθηκε σε εγχείρηση από Κουβανούς γιατρούς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα της «Επιχείρησης Θαύμα» και προσφέρουν – δωρεάν - τις υπηρεσίες τους σε ασθενείς σε όλη τη Λατινική Αμερική. Ο Τεράν έπασχε από καταρράκτη. Οι επεμβάσεις καταρράκτη δεν είναι και τόσο απλό πράγμα για τους φτωχούς ανθρώπους στη Λατινική Αμερική.
Ο γιος του Τεράν, το 2007, στην συμπλήρωση 40 χρόνων από την δολοφονία του Τσε, έστειλε  σε εφημερίδα της Βολιβίας ευχαριστήριο μήνυμα προς τους Κουβανούς γιατρούς που αποκατέστησαν την όραση του πατέρα του. Του δολοφόνου, δηλαδή, του (και) γιατρού Τσε Γκεβάρα...
«Θυμηθείτε αυτό το όνομα - Μάριο Τεράν - ένας άνδρας που εκπαιδεύτηκε για να σκοτώσει μπορεί και πάλι να βλέπει χάρη στους γιατρούς που ακολουθούν τις ιδέες του θύματός του», ήταν το ρεπορτάζ με το οποίο κατέγραψε την είδηση η εφημερίδα «Γκράνμα» της Κούβας.
Θυμηθείτε, λοιπόν, τον Μάριο Τεράν. Και δίπλα σε αυτόν, θυμηθείτε κι εκείνον τον ναζί εκτελεστή. Η ιστορία έρχεται από τα παλιά και μας την διηγήθηκε πριν από χρόνια ένας αγαπημένος συνάδελφος και φίλος, ο Γιώργος Μουσγάς που την είχε ξετρυπώσει  από αναγνώσματα των πρώτων μεταπολιτευτικών χρόνων:
Ήταν μέρες Κατοχής. Στη Γαλλία. Στον τόπο της εκτέλεσης, λίγο πριν δοθεί το παράγγελμα στο εκτελεστικό απόσπασμα, ο ναζί εκτελεστής γυρίζει υπεροπτικά στον μελλοθάνατο Γάλλο αντιφασίστα και τον ρωτά: «Τι έχεις να πεις που δε θα δεις ποτέ τις ιδέες σου να πραγματώνονται;». Ο αντιφασίστας, με απόλυτο έλεγχο του εαυτού του, με απόλυτη συνείδηση της αξίας της θυσίας του, απαντά: «Και για σένα  πεθαίνω, ηλίθιε»!
Είναι αληθινή η ιστορία; Δεν ξέρω. Αλλά τί σημασία έχει;…



Όχι λίγες φορές, επανέρχεται το ερώτημα: Τι ήταν εκείνο που οδήγησε έναν από τους ηγέτες μιας από τις σημαντικότερες επαναστάσεις του 20ού αιώνα να προσφέρει τόσο αφειδώλευτα -  και κατά άλλους τόσο «απερίσκεπτα» και τόσο «τυχοδιωκτικά» - την ίδια του τη ζωή στο πεδίο των μαχών για την κοινωνική απελευθέρωση;
 Στη στάση του Τσε απέναντι στη ζωή (όπως περιέγραψε ο Φιντέλ Κάστρο στον επικήδειο στη μνήμη του Τσε που εκφωνήθηκε στην Πλατεία της Επανάστασης στην Αβάνα, στις 18 Οκτώβρη 1967) επέδρασε σημαντικά
«η αντίληψη ότι οι άνθρωποι έχουν μια σχετική αξία στην Ιστορία, η ιδέα ότι δεν ηττάται η υπόθεση όταν πεθαίνουν οι άνθρωποι, και ότι η ακατάσχετη πορεία της Ιστορίας δε σταματά ούτε θα σταματήσει με το χαμό των αρχηγών (...). Άνθρωποι σαν κι αυτόν - συνέχισε ο Κάστρο - είναι ικανοί, με το παράδειγμά τους, να συμβάλουν στην εμφάνιση άλλων που να τους μοιάζουν (...)»



Την αντίληψη του Τσε για τον άνθρωπο δε θα μπορούσαν ποτέ να την καταλάβουν οι δολοφόνοι του. Πόσο μάλλον να την εξοντώσουν.
Ό,τι  δεν κατάφεραν με τον Τσε  εκείνοι που τον δολοφόνησαν νόμισαν ότι θα το κατόρθωναν όσοι πίστεψαν ότι μπορούν να τον μετατρέψουν σε μια ακίνδυνη στάμπα πάνω σε μπλουζάκια και «μοδάτα» αξεσουάρ.
Ούτε αυτοί αντιλήφθηκαν ότι η ζωή του Τσε ξεπερνά κατά πολύ την αγοραία λογική τους. Δεν είχαν τα εργαλεία να αντιληφθούν εκείνο που κατάλαβε ο Σαρτρ: «Η ζωή του Τσε» - έλεγε ο Σαρτρ - είναι η ιστορία του πληρέστερου ανθρώπου της εποχής μας».
Αυτή η «πλήρης Ιστορία», που ο Τσε την έγραψε και την διηγήθηκε με τη ζωή και το θάνατό του, είναι ταυτόχρονα και η απάντηση στο ερώτημα «γιατί ο Τσε  συνεχίζει να ζει».
Όσοι προσπαθούν να εξαντλήσουν την εξήγηση αυτής της «αθανασίας», εστιάζοντας στην εικόνα του Τσε σαν «γητευτή των φοιτητικών ονείρων», ξεχνούν ότι ο Τσε των εργατών και των αγροτών, ο Τσε των ταπεινών και καταφρονεμένων, ο Τσε της νεολαίας, δε μας άφησε κληρονομιά μόνο το απίστευτο βλέμμα του. Ενα βλέμμα που κοιτάζει μακριά αλλά στέρεα προς το φαινομενικά αδύνατο. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι ο Τσε και οι σύντροφοί του στην Κούβα έγιναν η απόδειξη της νίκης απέναντι στην καταπίεση, στη διαφθορά, στο φασισμό, στον ιμπεριαλισμό. Δεν ήταν μόνο ότι ο Τσε αρνήθηκε μια «στρωμένη» και άνετη ζωή, πριν την κουβανέζικη επανάσταση, ότι δεν θαμπώθηκε από τις τιμές, τα πόστα, την αναγνώριση, μετά την επικράτηση της επανάστασης.
Ολα αυτά μαζί μπορεί να συνθέτουν τον «μύθο» του Τσε, αλλά δεν είναι αρκετά να εξηγήσουν το γιατί ο Τσε Γκεβάρα «ζει».
Στην πραγματικότητα, τίποτα δε θα μπορούσε να κρατήσει «ζωντανό» τον Τσε, αν δεν παρέμεναν τραγικά ζωντανά και δραματικά επίκαιρα όλα όσα τον «γέννησαν». Ο πραγματικός λόγος που ο Τσε  παραμένει «ζωντανός» είναι ότι παραμένουν ζωντανά όλα όσα τον «γέννησαν».




Ο Τσε «ζει» γιατί, ως πολεμιστής και ως πολιτικός, ήταν ο κομαντάντε μιας υπόθεσης που και ως θεωρία και ως πράξη θα βρει την ολοκλήρωσή της, μόνο όταν καταργηθεί κάθε μορφής εκμετάλλευση. Ο μαρξισμός και το κομμουνιστικό ιδεώδες είναι πλήρως εξαγνισμένο μέσα μου, έλεγε ο Τσε, προσθέτοντας με απόλυτη σαφήνεια: «Δεν υπάρχει για μας κανείς άλλος ορισμός του σοσιαλισμού, πλην της κατάργησης της εκμετάλλευσης του ανθρώπου από άνθρωπο».
Ο Τσε θα παραμένει «ζωντανός» για όσο το βλέμμα του θα δείχνει ότι είναι ρεαλιστικό το όραμά του για έναν κόσμο ελεύθερο, δημοκρατικό, χωρίς πείνα, χωρίς φτώχεια, χωρίς καταπίεση.
«Αν τρέμεις από αγανάκτηση για κάθε αδικία, είσαι σύντροφός μου», έλεγε ο Τσε. Για όσο στον κόσμο η αδικία θα εξακολουθεί το έργο της, όσο οι έννοιες «τιμή» και «αξιοπρέπεια» θα υπάρχουν στο λεξιλόγιο των ανθρώπων,  ο Τσε θα είναι «ζωντανός». Γιατί «ο άνθρωπος - έλεγε ο Τσε- πρέπει να περπατάει με το κεφάλι απέναντι στον ήλιο. Και ο ήλιος πρέπει να κάψει το μέτωπο και καίγοντάς το να το σφραγίσει με τη σφραγίδα της τιμής. Όποιος περπατάει σκυφτός, χάνει αυτήν την τιμή».

Λίγο πριν τη δολοφονία του, ο Τσε είχε στείλει στα παιδιά του ένα γράμμα:
 «Αγαπημένα μου Ιλδίτα, Αλεϊδίτα, Καμίλο, Σέλια και Ερνέστο,
Αν μια μέρα χρειαστεί να διαβάσετε τούτο το γράμμα, θα πει πως πια δεν είμαι ανάμεσά σας. Σχεδόν δε θα με θυμάστε πια και τα πιο μικρά θα μ' έχουν ξεχάσει. Ο πατέρας σας ήταν ένας άνθρωπος που έπραττε όπως σκεφτόταν, και που σίγουρα ήταν πιστός στις πεποιθήσεις του (….). Να μελετάτε πολύ, για να μπορέσετε να κυριαρχήσετε στην τεχνική, που θα σας επιτρέψει να κυριαρχήσετε στη φύση (…). Να 'στε κυρίως ικανά να αισθάνεστε, όσο πιο βαθιά μπορείτε, κάθε αδικία που γίνεται απέναντι σ' οποιονδήποτε, σ' οποιαδήποτε χώρα του κόσμου(…). Πάντα, παιδιά μου, θα ελπίζω να σας ξαναδώ.
Ένα μεγάλο και δυνατό φιλί απ' τον Μπαμπά».
Δεν είδε ποτέ ξανά τα παιδιά του. Στις 8 προς 9 Οκτώβρη του 1967, ο κομαντάντε Τσε Γκεβάρα, περνούσε στο πάνθεον των «αθανάτων» της Ιστορίας με διαβατήριο την πίστη του στις πεποιθήσεις του. Χτυπήθηκε από δυο σφαίρες στο σβέρκο. Πισώπλατα. Οι δολοφόνοι του, αν και αιχμάλωτος, δεν είχαν το κουράγιο να τον κοιτούν στα μάτια ούτε καν τη στιγμή που τον εκτελούσαν. Οι δολοφόνοι του μοίρασαν ανά την υφήλιο τη φωτογραφία του νεκρού Τσε πιστεύοντας ότι έτσι θα σφράγιζαν και θα έκλειναν τους λογαριασμούς τους μαζί του.
Εκαναν λάθος. Μια άλλη φωτογραφία ήταν εκείνη που έμελλε να μείνει στην Ιστορία.

email: mpog@enikos.gr

    Τι είναι η πολιτική του προστατευτισμού μιας καπιταλιστικής οικονομίας;

Στις Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 20ό Συνέδριο (Θ.2) αναφέρεται: «Την περίοδο που διανύουμε, ισχυροποιείται προσωρινά το αστικό ρεύμα του εθνικισμού και του προστατευτισμού στην οικονομία, τόσο στις ΗΠΑ και τη Μ. Βρετανία όσο και σε ισχυρά κράτη της Ευρωζώνης όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Στην ΕΕ, το συγκεκριμένο ρεύμα εκφράζουν διάφορα κόμματα του αστικού ευρωσκεπτικισμού. Το ρεύμα του προστατευτισμού αναπτύσσεται ως επιλογή τμημάτων της αστικής τάξης στις ΗΠΑ και σε κράτη της ΕΕ για να αμυνθούν στην επιδείνωση των όρων ανταγωνιστικότητας πρώτα απ' όλα του βιομηχανικού κεφαλαίου τους, ιδιαίτερα σε συνθήκες επιβράδυνσης της διεθνούς καπιταλιστικής οικονομίας».

Η πολιτική του προστατευτισμού της εγχώριας καπιταλιστικής παραγωγής είναι όλες εκείνες οι ενέργειες και παρεμβάσεις που κάνει ένα καπιταλιστικό κράτος, για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του εγχώριου κεφαλαίου του, σε σχέση με τους αλλοδαπούς ανταγωνιστές τους, κυρίως στην εγχώρια αγορά. Η ενίσχυση των τάσεων προστατευτισμού αποδεικνύει ότι παρά το γεγονός της μεγάλης διεθνοποίησης της κίνησης κεφαλαίου στο πλαίσιο της καπιταλιστικής οικονομίας, των στενών σχέσεων και αλληλεξαρτήσεων που υπάρχουν ανάμεσα στις οικονομίες των καπιταλιστικών κρατών, δεν αναιρείται η εθνική - κρατική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται και αναπαράγεται το εγχώριο κεφάλαιο. Ετσι, παρ' όλο το διεθνικό χαρακτήρα που έχουν μεγάλοι μονοπωλιακοί όμιλοι, αυτός δεν αναιρεί το γεγονός ότι στη μετοχική τους σύνθεση πλειοψηφούν, και κατά συνέπεια κατέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο της ιδιοκτησίας, μέτοχοι από μια συγκεκριμένη χώρα, ότι εδρεύουν σε συγκεκριμένη χώρα και τα συμφέροντα αυτών των μονοπωλιακών ομίλων υπερασπίζονται συγκεκριμένα καπιταλιστικά κράτη. Π.χ. τα συμφέροντα της «Coca - Cola» υπερασπίζεται ο κρατικός μηχανισμός των ΗΠΑ.

Εκδηλώσεις της πολιτικής προστατευτισμού είναι:

• Οι δασμοί στα σύνορα για τα εισαγόμενα εμπορεύματα, ώστε τα εγχώρια εμπορεύματα να έχουν μικρότερη τελική τιμή.
• Η απαγόρευση εμπορικών σχέσεων με χώρες από τις οποίες οι εισαγωγές είναι περισσότερες από τις εξαγωγές.
• Η υποτίμηση του νομίσματος, ώστε να ακριβαίνουν οι εισαγωγές και να αυξάνονται οι εξαγωγές.
• Η θέσπιση προδιαγραφών που δεν καλύπτονται από εισαγόμενα προϊόντα (για παράδειγμα «περιβαλλοντολογικές» προδιαγραφές, μικρής ενεργειακής δαπάνης κ.ά.).

Οι τάσεις προστατευτισμού αντιφάσκουν με την αντικειμενική τάση διεθνοποίησης της παραγωγής και της κίνησης του κεφαλαίου. Είναι ζήτημα που θα κριθεί στο μέλλον εάν και σε ποιο βαθμό θα προχωρήσει η υλοποίηση «προστατευτικών πολιτικών», όπως ακριβώς διακηρύσσονταν προεκλογικά π.χ. από τον Τραμπ στις ΗΠΑ.

Εξάλλου, αυτή η κυρίαρχη τάση της διεθνοποίησης αποτελεί και την οικονομική βάση του κοσμοπολιτισμού του κεφαλαίου. Δηλαδή, η ανάπτυξη του κοσμοπολιτισμού όλα τα προηγούμενα χρόνια εδράζεται στην ισχυρή τάση μετακίνησης του κεφαλαίου έξω από τα εθνικά σύνορα, στους δεσμούς που αποκτούν τα κεφάλαια διαφορετικών κρατών μεταξύ τους, στη γενική τάση εμφάνισης διεθνών αλυσίδων και πολυεθνικών ομίλων κ.ά. Ο κοσμοπολιτισμός συνίσταται στην υποβάθμιση του εθνικού χαρακτήρα, των εθνικών και γλωσσικών παραδόσεων, του αισθήματος του πατριωτισμού, ώστε να διευκολυνθεί η προηγούμενη τάση. Αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική του κεφαλαίου εδώ και δεκαετίες.

Ο εθνικισμός από την άλλη είναι το αντίστροφο του κοσμοπολιτισμού και εδράζεται στο γεγονός ότι η αναπαραγωγή του κοινωνικού κεφαλαίου διενεργείται κυρίως στο πλαίσιο της εθνοκρατικής συγκρότησης της καπιταλιστικής οικονομίας και εκφράζεται και με την ανάπτυξη τάσεων προστατευτισμού. Αστική ιδεολογία που διακηρύσσει την «υπεράσπιση» της εθνικής ταυτότητας, τη δυσπιστία και το μίσος στα άλλα έθνη και τους άλλους λαούς.

Κοσμοπολιτισμός και εθνικισμός, προστατευτισμός και διεθνοποίηση είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, εκφράζουν την αντικειμενική αντίφαση που διαπερνά τη διεθνή καπιταλιστική οικονομία, ανάμεσα στην ισχυρή τάση διεθνοποίησης και τη διατήρηση της εθνοκρατικής βάσης αναπαραγωγής των ξεχωριστών εγχώριων κεφαλαίων.

Κρίσιμο ζήτημα ο ταξικός χαρακτήρας των διακρατικών ενώσεων

Κρίσιμο ζήτημα ο ταξικός χαρακτήρας των διακρατικών ενώσεων

Η ενδιαφέρουσα τοποθέτηση του Α' Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚ Μεξικού, Πάβελ Μπλάνκο Καμπρέρα, στο πρόσφατο Διεθνές Σεμινάριο της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ, φωτίζει την αλήθεια για τις ενώσεις στη Λατινική Αμερική

Από παλαιότερη συνάντηση της Κοινότητας Κρατών της Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής (CELAC) με την ΕΕ

Συνεχίζουμε σήμερα με τη δημοσίευση μιας ακόμα ενδιαφέρουσας τοποθέτησης για τις διακρατικές καπιταλιστικές ενώσεις, αυτή τη φορά στη Λατινική Αμερική, από την παρέμβαση του Α' Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚ Μεξικού, Πάβελ Μπλάνκο Καμπρέρα, στο Διεθνές Σεμινάριο που διοργάνωσε με επιτυχία η Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ, στην Αθήνα, στις 10 Δεκέμβρη, με θέμα «Ενας αιώνας από την έκδοση του έργου του Β. Ι. Λένιν "Για το σύνθημα των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης"».
Στην παρέμβασή του, ο Πρώτος Γραμματέας ΚΚ Μεξικού σημείωσε:
Ευχαριστούμε το ΚΚΕ και την Πρωτοβουλία των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων Ευρώπης, για αυτή την ευκαιρία να προβληματιστούμε συλλογικά, με την ευκαιρία των 100 χρόνων από το έργο του Λένιν «Για το Σύνθημα των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης.
Ως κλασικό κείμενο του Μαρξισμού - Λενινισμού, προσφέρει γενικά διδάγματα σχετικά με τη διαδικασία της αλληλεξάρτησης ανάμεσα στα κράτη, που ξεπερνάει τα όρια της Ευρώπης, επεκτείνεται και σε άλλες ηπείρους, όπου επίσης εξελίσσεται μια παρόμοια διαδικασία, και δίνει στοιχεία απαραίτητα για τη δράση από πλευράς τακτικής και στρατηγικής των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων, του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος, των λαϊκών οργανώσεων.
Βασική θέση της μελέτης του Λένιν εδώ και έναν αιώνα που εμπλουτίζει τον Μαρξισμό, είναι ότι ο καπιταλισμός πέρασε από τον ελεύθερο ανταγωνισμό στην κυριαρχία των μονοπωλίων, στην ιμπεριαλιστική του φάση. Επίσης, ξεκάθαρα σημειώνει ότι αυτό που καθορίζει την πολιτική είναι η οικονομία. Ο Λένιν με έμφαση θέτει τη θέση του αντιδραστικού χαρακτήρα των διακρατικών ενώσεων στο πλαίσιο του καπιταλισμού. Τέτοιες ενώσεις πάντα θα έχουν έναν προσωρινό χαρακτήρα, ως αποτέλεσμα συμφωνιών ανάμεσα σε καπιταλιστές. Επίσης, αντιμετωπίζει τις ουτοπικές θεωρήσεις ότι αυτές έχουν έναν προοδευτικό χαρακτήρα ή ότι κάνουν ανέφικτο το σοσιαλισμό σε μια χώρα.

Σημεία αναφοράς οι Λενινιστικές θέσεις

Αν πριν έναν αιώνα τέτοιες θέσεις συνέβαλαν αποφασιστικά στην ιδεολογική ανάπτυξη του Μαρξισμού, σε μια περίοδο μεγάλης σύγχυσης που προκαλούσαν οι οπορτουνιστές, οι ανανεωτές, πρέπει να πούμε ότι σήμερα έχουν ιδιαίτερη αξία ως σημεία αναφοράς που προσανατολίζουν τα Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα.
Πέρασαν 25 χρόνια από την αντεπανάσταση, που σταμάτησε προσωρινά τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στην ΕΣΣΔ και τις άλλες χώρες, οι αντιδραστικές φιλοκαπιταλιστικές ιδέες ενδύθηκαν με πανηγυρισμούς νίκης και προσπαθούν να αναδειχθούν σε κυρίαρχες στον ιδεολογικό τομέα. Σε αυτή την περίοδο της σύγχυσης, στο κομμουνιστικό κίνημα ατόνησαν βασικά στοιχεία της ιδεολογίας μας και διείσδυσαν παλιές ιδέες, του Προυντόν, του Μπερνστάιν και του Κάουτσκι.
Κάτω από την πίεση της προσωρινής ήττας, ορισμένα κόμματα από το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα αποφάσισαν, στο όνομα της «επικαιροποίησης», του «εκσυγχρονισμού», να απαρνηθούν ορισμένες από τις θέσεις του Μαρξισμού - Λενινισμού, πάνω στις οποίες επικέντρωσε την επίθεσή της η αστική ιδεολογία.
Αντί για τον ιμπεριαλισμό, μια μέρα προώθησαν, χωρίς να υπάρξει και καμία σοβαρή συζήτηση, την έννοια της παγκοσμιοποίησης και άρχισαν να βρίσκουν προοδευτικές τάσεις, αποκαθιστώντας τις θέσεις του Κάουτσκι για τον υπεριμπεριαλισμό, και έτσι είδαμε να εμφανίζεται η ΕΕ ως θετική εξέλιξη, να δικαιολογείται η δημιουργία του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς, αυτού του κέντρου του οπορτουνισμού και του καιροσκοπισμού, που δικαιολογεί αντικομμουνιστικά μέτρα, μέτρα - σοκ κατά των εργαζομένων που ευνοούν τα υπερκέρδη των μονοπωλίων, που δικαιολογεί την εκμετάλλευση, τα μέτρα κατά των μεταναστών, που μετατρέπεται σε βασικό πυλώνα της επιβολής της αστικής εξουσίας, της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης ενάντια στους εργαζόμενους και τους λαούς.
Αυτές τις ιδεολογικές αντιλήψεις που εκφράζουν την απομάκρυνση από τις αρχές είναι που κριτίκαρε και ο Λένιν στο έργο του, πριν 100 χρόνια. Δεν είναι η ενοποίηση αυτή καθαυτή, η ένωση κρατών που διαμορφώνει μια θετική τάση, έναν παράγοντα προόδου, αλλά ο οικονομικός χαρακτήρας που αυτές έχουν. Το καθοριστικό είναι ο ταξικός τους χαρακτήρας. Και αυτό είναι μια βασική θέση για τη σημερινή δική μας εποχή, που δείχνει και την επικαιρότητα της ανάλυσης του Λένιν.

Ψεύτικες σημαίες περί φιλολαϊκών ενώσεων στη Λατινική Αμερική

Υπάρχουν διαδικασίες ενοποίησης που δημιουργούν μεγάλη σύγχυση και μάλιστα εμφανίζονται ως επίτευγμα των λαϊκών δυνάμεων από διάφορες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων Κομμουνιστικών Κομμάτων. Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, με ενώσεις που εμφανίζονται στη Λατινική Αμερική, και δεν αναφερόμαστε μόνο στις Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου της Βόρειας Αμερικής ή της Κεντρικής Αμερικής και άλλες που ανοιχτά υπερασπίζονται τα συμφέροντα των μονοπωλίων, αλλά σε αυτές τις ενώσεις που εμφανίζονται υπέρ των λαών σε αντιπαράθεση με το βορειοαμερικανικό ιμπεριαλιστικό κέντρο.
Ετσι σηκώνονται ψεύτικες σημαίες, που οδηγούν σε λάθη και παρεξηγήσεις. Στο όνομα της πολυπολικότητας, σε αντιπαράθεση με τον μονοπολισμό, δημιουργούνται ενώσεις διακρατικές, όπως η Κοινή Αγορα του Νότου (MERCOSUR), η Ενωση Κρατών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής (CELAC), ή ακόμα στο όνομα του Μπολιβαριανισμού και ενός λεγόμενου αντιιμπεριαλισμού που δεν στοχεύει τον καπιταλισμό, τα μονοπώλια, αλλά είναι αποκλειστικά ενάντια στην κυριαρχία των ΗΠΑ, αφήνοντας στο απυρόβλητο άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, δημιουργούνται κρατικές ενώσεις όπως η Μπολιβαριανή Εναλλακτική για τη δική μας Αμερική (ALBA), που αν αναλυθεί αντικειμενικά, έχει καπιταλιστική βάση και ευνοούνται τα μονοπώλια των χωρών που συμμετέχουν.
Κι εδώ είναι που η θέση του Λένιν αποτελεί το σημείο αναφοράς για να μην πέσουμε σε νέους λαϊκισμούς, σε νέες διαχειριστικές λογικές του καπιταλισμού με νέα μάσκα και αναπαραγωγή επιχειρημάτων βγαλμένων από τα συρτάρια του οπορτουνισμού.
Ποιος είναι ο ταξικός χαρακτήρας αυτών των διακρατικών ενώσεων, ποια είναι αντικειμενικά η οικονομική τους βάση; Πρόκειται για ενώσεις όπου κυριαρχούν οι καπιταλιστικές οικονομίες, με διακηρυγμένο στόχο να δυναμώσουν τα εθνικά και περιφερειακά μονοπώλια στον ανταγωνισμό τους με τα μονοπώλια των ΗΠΑ. Μπορεί έτσι να επιτευχθεί η ενότητα της Λατινικής Αμερικής, μια εναλλακτική στον ιμπεριαλισμό, ή έχουμε να κάνουμε με μια διακρατική καπιταλιστική συμμαχία; Η απάντηση με βάση τον Λένιν είναι ξεκάθαρη.

Για το νόμο της ανισόμετρης ανάπτυξης

Το άλλο ζήτημα που είναι αδιάσπαστα συνδεδεμένο με το θέμα των ενώσεων, είναι ο νόμος της ανισόμετρης ανάπτυξης, ο αδύνατος κρίκος, και σοσιαλιστικές επαναστάσεις όπως αυτή του Οκτώβρη που αρχικά μπορεί να ξεσπάσουν σε μια χώρα, κάτι που θεωρούταν απίθανο από τους οπορτουνιστές του 20ού αιώνα και που συνεχίζουν να το ισχυρίζονται, βασισμένοι στο μύθο της παγκοσμιοποίησης. Ο Λένιν σε αυτό το κλασικό έργο διατυπώνει τον ακόλουθο νόμο: Η ανισότητα στην οικονομική και πολιτική ανάπτυξη είναι απόλυτος νόμος στον καπιταλισμό. Από εκεί πηγάζει και το γεγονός ότι είναι δυνατόν ο σοσιαλισμός να νικήσει πρώτα σε κάποιες καπιταλιστικές χώρες ή και σε μια μόνο χώρα.
Ο θησαυρός των Μαρξιστικών - Λενινιστικών έργων είναι ένα ζωτικό εργαλείο για την ταξική πάλη στις σημερινές συνθήκες. Εκφράζουμε και πάλι τις ευχαριστίες μας στο ΚΚΕ και την εκτίμησή μας στην Ευρωπαϊκή Κομμουνιστική Πρωτοβουλία, μια εμπειρία που δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι πρέπει να ξεπεράσει τα όρια αυτής της ηπείρου.
Ζήτω ο Μαρξισμός - Λενινισμός!
Ζήτω ο προλεταριακός Διεθνισμός!

Αναζητώντας φτηνές και γρήγορες λύσεις για θερμοπυρηνική ενέργεια

Αναζητώντας φτηνές και γρήγορες λύσεις για θερμοπυρηνική ενέργεια

Η «Μηχανή Ζ» των Εργαστηρίων «Sandia» δημιουργεί σύντομους παλμούς πολύ ισχυρών ρευμάτων, που με τη σειρά τους δημιουργούν ισχυρότατα μαγνητικά πεδία, ικανά - θεωρητικά - να συμπιέσουν το πυρηνικό καύσιμο αρκετά ώστε να αρχίσει πυρηνική σύντηξη

Ο Διεθνής Θερμοπυρηνικός Πειραματικός Αντιδραστήρας (ITER), ένα έργο που ξεκίνησε το 2006 με προϋπολογισμό 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων και πρόβλεψη ολοκλήρωσής του τη χρονιά που πέρασε, με τα σημερινά δεδομένα δε θα λειτουργήσει πριν από το 2035, ενώ ήδη ο προϋπολογισμός του έχει φουσκώσει στα 20 δισ. Για πολλοστή φορά απειλήθηκε αποχώρηση από το διεθνές κονσόρτσιουμ των ΗΠΑ, στις οποίες αναλογούν 5 δισ. δολάρια του τελικού κόστους, αλλά τελικά αποφασίστηκε να συνεχιστεί η χρηματοδότηση, τουλάχιστον έως το τέλος του 2017.
Ο ITER κατασκευάζεται στη Γαλλία και είναι έργο τεράστιων διαστάσεων (ο αντιδραστήρας έχει ύψος 10 ορόφων) παρότι πρόκειται, όπως λέει και το όνομά του, όχι για αντιδραστήρα σύντηξης παραγωγής, αλλά για πειραματικό αντιδραστήρα, ένα ή ίσως δύο βήματα πριν από την κατασκευή αντιδραστήρων για εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής. Θα στηρίζεται σε γιγαντιαίους υπεραγώγιμους μαγνήτες που θα περιορίζουν πλάσμα θερμοκρασίας 150 εκατομμυρίων βαθμών Κελσίου, ώστε να επιτευχθεί κάτι περισσότερο από ενεργειακά αυτοσυντηρούμενη σύντηξη. Ενα άλλο γιγαντιαίο ερευνητικό έργο που σχετίζεται με τη σύντηξη, αλλά και με στρατιωτικές εφαρμογές, είναι η αμερικανική Εθνική Εγκατάσταση Εναυσης (National Ignition Facility), κόστους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που έχει καταληχθεί ως αδιέξοδο, όσον αφορά πρακτική αξιοποίηση της τεχνολογίας της, για σύντηξη με σκοπό την παραγωγή Ενέργειας. Η NIF πυροδοτεί στιγμιαία σύντηξη μερικές εκατοντάδες φορές κάθε χρόνο, όταν ένα ανάλογης έμπνευσης εργοστάσιο θα έπρεπε να πυροδοτεί δεκάδες χιλιάδες φορές κάθε μέρα. Η NIF θα έπρεπε να παράγει 30.000 φορές περισσότερη Ενέργεια μόνο και μόνο για να αυτοτροφοδοτεί τα λέιζερ που χρησιμοποιεί και φυσικά θα χρειαζόταν να είναι ακόμη πιο παραγωγική αν ήταν να χρησιμοποιηθεί για τροφοδοσία του ηλεκτρικού δικτύου.

Λεφτά υπάρχουν...

Οι εγχυτές (κίτρινου και μεταλλικού χρώματος σωλήνες) της μηχανής σύντηξης της «Tri Alpha» πυροδοτούν ακτίνες ατόμων που περιστρέφουν τον κύλινδρο πλάσματος, ώστε να το κρατούν σταθερό μέσα στον πυρήνα του αντιδραστήρα

Με αυτά τα δεδομένα, στάσιμα κεφάλαια λόγω της κρίσης υπερσυσσώρευσης βρίσκουν διέξοδο σε επενδύσεις με πολύ μικρή πιθανότητα επιτυχίας, αλλά πολύ μεγάλη απόδοση αν επιτύχουν. Τα εργοστάσια σύντηξης προβλέπεται ότι θα χρησιμοποιούν ως καύσιμο ισότοπα του υδρογόνου που υπάρχουν σε τεράστιες ποσότητες στο νερό των ωκεανών και σε ορισμένα ορυκτά, ενώ από τη λειτουργία τους δεν υπάρχει κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος (αντίθετα με τα εργοστάσια πυρηνικής σχάσης), ούτε προκύπτει ρύπανση από διοξείδιο του άνθρακα. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις που σχηματίζονται με επιχειρηματικά κεφάλαια για να διερευνήσουν πιο φτηνές και γρήγορες λύσεις, είναι σχεδιασμένες να δώσουν αποτέλεσμα, θετικό ή αρνητικό, πολύ γρήγορα, πριν τα κόστη φτάσουν σε δισεκατομμύρια και ο χρόνος ανάπτυξης σε δεκαετίες. Οι αντιδραστήρες τους είναι 100 φορές πιο φτηνοί στην κατασκευή τους συγκριτικά με τον ITER και είναι πιο εύκολο και γρήγορο να κατασκευαστούν και να αποσυναρμολογηθούν αν δεν αποδώσουν. Ισως αποδειχτούν κάτι ανάλογο με τη χίμαιρα της «ψυχρής σύντηξης», αλλά και λεφτά έχουν (οι κεφαλαιοκράτες) και το έπαθλο είναι μεγάλο.
Μία από τις εταιρείες που διεξάγουν σχετικά πειράματα είναι η «HyperV Technologies», που χρησιμοποιεί εκατοντάδες πυροβόλα πλάσματος προερχόμενου από το ευγενές αέριο αργό, τα οποία στοχεύουν μια μικρή ποσότητα συντήξιμου υδρογόνου στο κέντρο ενός σφαιρικού αντιδραστήρα. Η «Sandia National Laboratories», από τη μεριά της, δοκιμάζει μια τεχνική που έχει αναλογίες με εκείνη της NIF, αλλά σε μικρότερη κλίμακα και πιο αποδοτικά. Μια άλλη εταιρεία είναι η «Tri Alpha Energy», που έχει να επιδείξει τη μεγαλύτερη πρόοδο μέχρι στιγμής, δοκιμάζοντας αντιδραστήρες οι οποίοι δημιουργούν περιστρεφόμενους κυλίνδρους πλάσματος, που διαρκούν 5 χιλιοστά του δευτερολέπτου, μακριά ακόμα από τα επιθυμητά επίπεδα για τη σύντηξη. Μια ακόμη εταιρεία είναι η «General Fusion», που δοκιμάζει ένα μηχανισμό με έμβολα που επιταχύνονται από πεπιεσμένο αέριο έως τα 200 χιλιόμετρα την ώρα και με απόλυτο συγχρονισμό (απόκλιση μικρότερη των 5 εκατομμυριοστών του δευτερολέπτου) δημιουργούν στο κέντρο ενός θαλάμου ισχυρό κρουστικό κύμα, που συμπιέζει ένα δακτύλιο πλάσματος.

Μεγάλα έμβολα ενός πρωτότυπου της μηχανής σύντηξης της «General Fusion» χτυπάνε συγχρονισμένα σε «αμόνια» δημιουργώντας κρουστικό κύμα, που σε μια μεγαλύτερου μεγέθους μηχανή θα μπορούσε - θεωρητικά - να προκαλέσει σύντηξη σε ποσότητα καυσίμου στο κέντρο του αντιδραστήρα

Τα κεφάλαια της «General Fusion» προέρχονται κατά ένα μέρος από τον Τζεφ Μπέζος, ιδρυτή της «Amazon.com», την καναδική κυβέρνηση και ένα μαλαισιανό επενδυτικό ταμείο. Η «Tri Alpha» έχει μαζέψει κεφάλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από επενδυτές, όπως η «Goldman Sacks» και ο Πολ Αλεν, συνιδρυτής της «Microsoft». Η «Sandia» χρηματοδοτείται κυρίως από το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, αλλά με όρους ανάλογους των χρηματοδοτήσεων από επενδυτικά κεφάλαια ιδιωτών.

Δύσκολο πλάσμα

Η δυσκολία σταθεροποίησης του πλάσματος πηγάζει από την ίδια τη φύση της σύντηξης. Δύο πυρήνες ατόμων, που έχουν χάσει όλα τα ηλεκτρόνια που κανονικά περιφέρονται γύρω τους, μπορούν να συνενωθούν μόνο όταν έρθουν αρκετά κοντά, για χρονικό διάστημα τέτοιο που η έλξη της ισχυρής πυρηνικής δύναμης να υπερνικήσει την ηλεκτροστατική απώθηση μεταξύ των θετικά φορτισμένων πρωτονίων. Οταν γίνει η σύντηξη, οι πυρήνες σχηματίζουν πυρήνα ενός βαρύτερου στοιχείου, που έχει όμως ελαφρώς μικρότερη μάζα από το άθροισμα της μάζας τους. Η μάζα που λείπει μετατρέπεται σε ενέργεια, με τη μορφή φωτονίων και γρήγορα κινούμενων υποατομικών σωματιδίων. Αντίθετα, οι αντιδραστήρες σχάσης εξάγουν ενέργεια από άτομα όπως το ουράνιο, από - μικρότερο - ποσοστό μάζας που μετατρέπεται σε ενέργεια, κατά το σχηματισμό δύο ελαφρότερων πυρήνων.
Για να είναι μεγάλο το ποσοστό πυρήνων που συντήκονται, τα ιόντα στο πλάσμα (πλήρως ιονισμένη μορφή της ύλης) πρέπει να κινούνται γρήγορα το ένα προς το άλλο - αλλά όχι πολύ γρήγορα. Αυτό σημαίνει ότι η θερμοκρασία του πλάσματος πρέπει να είναι πάνω από 100 εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου. Ο αντιδραστήρας σύντηξης πρέπει να συμπιέζει το υπέρθερμο πλάσμα σε ένα σχετικά μικρό χώρο μέσα σε θάλαμο κενού και να συγκρατεί τα ιόντα (τους πυρήνες) εκεί, μέχρι να πραγματοποιηθεί η αντίδραση σύντηξης. Γενικά το γινόμενο της πυκνότητας του πλάσματος και του διαθέσιμου χρόνου αντίδρασης πρέπει να είναι μεγαλύτερο από 10¹⁴ (1 με 14 μηδενικά...). Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα ευρύ φάσμα συνδυασμών πυκνότητας, χρόνου και θερμοκρασίας, που μπορεί να δώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Εναλλακτικές

Ο ITER, με σχεδιασμό αντιδραστήρα όπως αυτόν του σοβιετικής προέλευσης «Τόκαμακ», χρησιμοποιεί αραιό πλάσμα βάρους περίπου μισού γραμμαρίου, προερχόμενο από τα ισότοπα του υδρογόνου δευτέριο και τρίτιο, που αιωρείται μέσα σε ένα θάλαμο κενού, μεγέθους μικρού σπιτιού. Στοχεύει δηλαδή σε πλάσμα χαμηλής πυκνότητας, που διατηρείται σε συνθήκες αντίδρασης επί μερικά δευτερόλεπτα κάθε φορά.
Αντίθετα, η NIF πυροδοτεί ριπές λέιζερ ισχύος 500 τρισεκατομμυρίων βατ, προερχόμενες από 192 κατευθύνσεις, προς ένα μικροσκοπικό δοχείο, που περιέχει ένα παγωμένο κόκκο δευτερίου και τριτίου. Τα οπτικά στοιχεία και τα ηλεκτρονικά που δημιουργούν και κατευθύνουν αυτούς τους παλμούς λέιζερ απαιτούν ένα κτίριο ύψους 30 μέτρων και μεγέθους τριών ποδοσφαιρικών γηπέδων. Για να πετύχει την έναυση - κατάσταση κατά την οποία το συντηκόμενο καύσιμο απελευθερώνει αρκετή ενέργεια ώστε να διατηρείται η αντίδραση σύντηξης χωρίς εξωτερική συνεισφορά ενέργειας - η NIF απαιτεί εξαιρετικά υψηλή πυκνότητα πλάσματος, επειδή το πλάσμα με την τεχνική αυτή περιορίζεται καθαρά από αδρανειακές δυνάμεις, μόλις για ένα κλάσμα του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου.
Οι ερευνητές των κεφαλαιούχων, που επενδύουν με άμεσο τρόπο στη σύντηξη (αλλά και με τη συμβολή του καπιταλιστικού κράτους τους), θεωρούν ότι υπάρχει μεγάλο ανεξερεύνητο πεδίο ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα, δηλαδή μέτριας πυκνότητας πλάσμα και ενδιάμεσοι χρόνοι ενεργειακού περιορισμού του πλάσματος (ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί η αντίδραση). Ο έλεγχος του πλάσματος την ώρα που εξελίσσεται σύντηξη μέσα σ' αυτό είναι σαν να προσπαθείς να συμπιέσεις τη φλόγα ενός κεριού χωρίς να την αγγίξεις. Στην πράξη είναι κάτι πολύ πιο δύσκολο, καθώς τα ιόντα μέσα στο πλάσμα σχηματίζουν τα δικά τους σύνθετα και καταστροφικά για τη συνέχιση της αντίδρασης ηλεκτρικά ρεύματα και μαγνητικά πεδία. Ακόμα κι αν καταφέρεις να ανάψεις το «κερί», αυτό θα σβήσει γρήγορα από μόνο του.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American»

ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ Φωνή που νίκησε το χρόνο και το θάνατο

ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ

Φωνή που νίκησε το χρόνο και το θάνατο

Οκτώ χρόνια απουσίας της αγαπημένης ερμηνεύτριας

«Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών / είμαστε μες στο δικό μας κόσμο / Η πιο όμορφη θάλασσα / είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει / Τα πιο όμορφα παιδιά / δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα / Τις πιο όμορφες μέρες μας / δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα / Κι αυτό που θέλω να σου πω / το πιο όμορφο απ' όλα / δε στο 'χω πει ακόμα...».

Εβαλε το στίγμα της στο πολιτικό τραγούδι, ερμηνεύοντας μοναδικά στίχους κορυφαίων ποιητών και δημιουργίες μεγάλων Ελλήνων συνθετών. Στρατεύτηκε στο κομμάτι εκείνο της τέχνης που αφουγκράζεται, οραματίζεται, αντιστέκεται στην εκμετάλλευση και το σκοτάδι της καταπίεσης. Το ήθος, η ποιότητα, η αξιοπρεπής και αγωνιστική στάση της σφράγισαν τη ζωή της ασυμβίβαστης τραγουδίστριας με την υπέροχη φωνή, η οποία «έφυγε» πρόωρα από τη ζωή (7/1/2009). Η Μαρία Δημητριάδη είναι πάντα στην καρδιά μας ως η τροβαδούρος της επανάστασης. Με αφετηρία την πίστη της στο όραμα μιας δίκαιης κοινωνίας, συμπορεύτηκε με το ΚΚΕ, στηρίζοντας τις θέσεις του και παλεύοντας μαζί του. Πάντα παρούσα μέσα στα γεγονότα, από τον αντιδικτατορικό αγώνα μέχρι το τέλος.

Με τόλμη και παρρησία

Στο διάβα της από το τραγούδι αντιστάθηκε με τόλμη και παρρησία στην ευκολία και στα κυκλώματα που λυμαίνονται το χώρο της τέχνης, με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπη με τις αντιξοότητες που προκαλεί το σύστημα στους καλλιτέχνες που δεν υποτάσσονται στις επιδιώξεις του. Δε λύγισε...
«Οι συνεργασίες μου είχαν πάντα και κάποιον άλλο λόγο, εκτός από τον καλλιτεχνικό. Υπήρχε ταύτιση, έστω σε κάποιο βαθμό, ιδεολογική, αισθητική. Και χωρίς να υπερηφανεύομαι δηλώνω ότι δεν έχω κάνει ποτέ ούτε μισή υποχώρηση στη δουλειά μου. Ούτε μισή! Και αυτό το πληρώνω. Υπήρξαν φορές που δεν είχα να καπνίσω τσιγάρο. Αλλά υποχώρηση δεν έχω κάνει. Ούτε μία καλημέρα δεν έχω πει σε κάποιον που δε θέλω να του την πω...», είχε εξομολογηθεί η Μαρία Δημητριάδη στον «Ριζοσπάστη» (17/2/2002).

Οσο για το «πολιτική τραγουδίστρια»... κι αυτό το «πληρώθηκε» με ποικίλους τρόπους: «Μου έβαλαν την ετικέτα πολιτική τραγουδίστρια για κακό, τις εποχές που το πολιτικό τραγούδι ήταν υπό διωγμόν. Τις δεκαετίες '70 - '80 μέχρι αυγά στο κεφάλι έφαγα από διάφορους αντιδραστικούς. Στο Κιλκίς μάς πετούσαν πέτρες (...) Κάναμε πολιτική δουλειά, καθώς οι συναυλίες μας δεν ήταν μόνο καλλιτεχνικά γεγονότα αλλά και μέσο πάλης. Πηγαίναμε στη Λάρυμνα πρωί πρωί, χειμώνα, σε ένα σινεμά καλοκαιρινό και τραγουδούσαμε. Κάθε Κυριακή πρωί τραγουδούσαμε σε κινηματογράφους της Αθήνας για απεργούς, παρόλο το ξενύχτι της προηγούμενης νύχτας στις μπουάτ. Το "πολιτική τραγουδίστρια" σήμαινε λοιπόν μέσα στα γεγονότα (...) Ομως, μετά το '80 έγινε βρισιά. Δηλαδή, εσύ είσαι πολιτική τραγουδίστρια, έξω από εδώ. Δε θα τραγουδήσεις άλλο, τελείωσες. Κι έχανα το τρένο της ευκολίας, του να ελίσσεσαι...».

Πάντα παρούσα

Την θυμόμαστε πάντα παρούσα, μέσα στα γεγονότα, να συνοδεύει με τα τραγούδια της τους εργατικούς - αντιιμπεριαλιστικούς αγώνες των δεκαετιών '70 - '80, αλλά και αργότερα, μέχρι τέλους, ανταποκρινόμενη στα αγωνιστικά καλέσματα. Τραγουδώντας στις συναυλίες αλληλεγγύης προς τους αγωνιζόμενους και διωκόμενους λαούς, στους απεργιακούς αγώνες, στα μπλόκα των αγροτών. Δεν την ξεχνάμε στις φοβερές εκείνες συναυλίες στα Φεστιβάλ ΚΝΕ - «Οδηγητή» από το ξεκίνημα του θεσμού τη δεκαετία του '70 και μέχρι τα τελευταία της χρόνια. Στις δημοτικές εκλογές του 2006 συμμετείχε στο ψηφοδέλτιο της «Συμπαράταξης για την Αθήνα» με επικεφαλής τον Σπύρο Χαλβατζή.
Ξεκίνησε να τραγουδά από παιδί. Στα 16 της χρόνια έκανε δίσκο, τα «Κορίτσια στον Ηλιο» του Σταύρου Ξαρχάκου. Μετά ήρθαν ο «Ηλιος ο Πρώτος» και το «Χρονικό» του Γιάννη Μαρκόπουλου. Στο ενδιάμεσο είχε γνωρίσει τον Μίκη Θεοδωράκη, που τον είχαν σε κατ' οίκον περιορισμό. Κάνανε συνέχεια πρόβες... Δισκογραφεί το «Ενα πρωινό η Παναγιά μου» του Ξαρχάκου και μετά συναυλίες με τον Θεοδωράκη σε όλο τον κόσμο για δύο χρόνια. Ακολούθησαν δίσκοι της με τους Γιάννη Γλέζο, Νίκο Μαμαγκάκη. Ηδη, έχει γνωρίσει τον Θάνο Μικρούτσικο, που έπαιζε πιάνο σε μια μπουάτ, τους «Δον Κιχώτες». Μετά τη μεταπολίτευση (1975) κάνει και τον πρώτο του δίσκο, τα «Πολιτικά Τραγούδια», με τα οποία ξεκίνησε η δημιουργική συνεργασία τους. Ακολούθησαν η «Καντάτα για τη Μακρόνησο», «Φουέντε Οβεχούνα», «Τροπάρια για φονιάδες», «Τα τραγούδια της λευτεριάς». Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι από την κασετίνα των οκτώ δίσκων με τα πολιτικά τραγούδια του συνθέτη που έβγαλε η «Λύρα», πριν από λίγα χρόνια, στους πέντε τραγουδάει μόνο η Μαρία Δημητριάδη. Μετά από κάποια χρόνια, κάνει πάλι συναυλίες με τον Μίκη, τον Μαρκόπουλο. Δισκογραφικά συνέχισε με το «Δελτίο καιρού», με τραγούδια πολλών συνθετών σε πρώτη εκτέλεση, τα «Λιανοτράγουδα» του Θεοδωράκη, τον πρώτο δίσκο του Γιώργου Σταυριανού, την «Ελένη» του Χατζιδάκι, το «Εμπάργκο» του Μικρούτσικου, με άλλους τραγουδιστές, κ.ά. Μετά από το '90 - '91 και δύο πολύ μεγάλες περιοδείες με τον Μίκη, άρχισε να αποτραβιέται. Ακολούθησαν δύο χρόνια δουλειάς της στο Βελιγράδι, την περίοδο του εμπάργκο. Εκανε συναυλίες κι ένα δίσκο, τα έσοδα του οποίου, με τη βοήθεια του υπουργείου Πολιτισμού της πρώην Γιουγκοσλαβίας, πήγαν για τους πρόσφυγες. Δύο χρόνια πηγαινοερχόταν στη Γιουγκοσλαβία. Τελευταία δισκογραφική της δουλειά ήταν οι «Δον Κιχώτες» των Παρασκευά Καρασούλου (στίχοι) και Θοδωρή Οικονόμου (μουσική). Οπως έλεγε, πολύ σημαντική ήταν η στιγμή της γνωριμίας της με τον Μίκη Θεοδωράκη, που από μικρό παιδάκι και λόγω οικογένειας ήταν το ίνδαλμά της. Επίσης, η συνεργασία της με τον Θάνο Μικρούτσικο και η γνωριμία της με τον Μάνο Χατζιδάκι.

Στην Κούβα το 1978

Το σίγουρο είναι ότι τα τραγούδια που ερμήνευσε με τον ξεχωριστό δικό της τρόπο θα εμπνέουν πάντα τους κομμουνιστές και θα τους συνοδεύουν στις πορείες και τις κινητοποιήσεις. Είτε τραγουδώντας για τους γερόντους της Μακρονήσου που «...δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη / ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη / κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους / που δε σηκώνει τ' άδικο...» είτε πως «το πιο εκπληκτικό, πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο, είν' ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει» είτε πως «έτσι κι αλλιώς η Γη θα γίνει κόκκινη...».

Χαρίλαος Φλωράκης, Γιάννης Μαρκόπουλος και Μαρία Δημητριάδη σε δεξίωση για τα 70χρονα του ΚΚΕ στις 4/12/1988

Μαρία Δημητριάδη και Γιάννης Μαρκόπουλος

21/9/1997, στο 23ο Φεστιβάλ ΚΝΕ - «Οδηγητή»

Υπόθεση των ισχυρών πολύ πριν από τις νέες αλλαγές της ΟΥΕΦΑ

Υπόθεση των ισχυρών πολύ πριν από τις νέες αλλαγές της ΟΥΕΦΑ

Associated Press

Ρεάλ Μαδρίτης και Μπαρτσελόνα αποτελούν μόνιμους πρωταγωνιστές σε επιτυχίες και κέρδη στο Τσάμπιονς Λιγκ

Εχοντας ολοκληρώσει πλέον την Α' φάση των ομίλων, το Τσάμπιονς Λιγκ μετά τη ...χειμερία νάρκη του και τη διακοπή ενός μήνα και πλέον, αναμένεται στα τέλη Γενάρη να ξεκινήσει εκ νέου τη δράση για τη φάση των «16». Μάλιστα, η διοργάνωση παρότι διανύει περίοδο αδράνειας, πρόσφατα βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Αιτία η επικύρωση από πλευράς ΟΥΕΦΑ (σε πρώτο στάδιο τουλάχιστον) των αλλαγών που θα ισχύσουν από τη νέα χρονιά τόσο στο Τσάμπιονς Λιγκ όσο και στο Εuropa League. Αλλαγές που, όπως αποδείχθηκε ξεκάθαρα, ήρθαν ως αποτέλεσμα της ικανοποίησης των ισχυρών συλλόγων από την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία, οι οποίοι πίεζαν για μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα των κερδών (είχαμε γράψει πρόσφατα γι' αυτό). Ετσι, με τα νέα δεδομένα, από τη νέα σεζόν οι ισχυροί της διοργάνωσης ισχυροποιούνται ακόμα περισσότερο αφού είναι χαρακτηριστικό πως στη φάση των «32» (όμιλοι) τα τέσσερα μεγαλύτερα πρωταθλήματα (αγγλικό, ισπανικό, γερμανικό, ιταλικό) κερδίζουν τέσσερις απευθείας θέσεις. Συνολικά δηλαδή από τις 32 ομάδες οι 16 θα προέρχονται από τις εν λόγω χώρες.

Εξαρχής κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των ισχυρών

Οι αντιδράσεις ήταν πολλές, κυρίως από τους εκπροσώπους μικρότερων πρωταθλημάτων, ωστόσο στα σχέδια της ΟΥΕΦΑ δεν άλλαξε τίποτα παρά τις μεγαλοστομίες του νέου της προέδρου, Σλοβένου Αλεξάντερ Τσέφεριν, για κλείσιμο της ψαλίδας μεταξύ ισχυρών και ανίσχυρων. Μετά τα νέα σχέδια αρκετοί ήταν αυτοί που έκαναν λόγο για μετατροπή της διοργάνωσης σε μια κλειστή λίγκα, της οποίας ο πακτωλός κερδών που προσφέρει θα αφορά ελάχιστους. Ωστόσο, πέραν αυτών, από την ιστορία της διοργάνωσης προκύπτει και ένα άλλο συμπέρασμα: Από καταβολής Τσάμπιονς Λιγκ και παρά την αύξηση των συμμετοχών σε σχέση με το προηγούμενο Κύπελλο Πρωταθλητριών, αποτέλεσε μια διοργάνωση κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των ισχυρών. Αλλωστε, και στα σχέδια της ΟΥΕΦΑ στις αρχές του 1990, όταν η εμπορευματοποίηση στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο άρχιζε να ανεβαίνει επίπεδα, για συνολικές αλλαγές, από το μέχρι τότε Κύπελλο Πρωταθλητριών στο πιο εμπορικό Τσάμπιονς Λιγκ, οι ισχυροί είχαν παίξει το ρόλο τους. Υπενθυμίζεται ότι η δημιουργία τότε της διοργάνωσης ήταν ακόμα μια υποχώρηση της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας στις πιέσεις των ισχυρών συλλόγων, που μέσω της λίγκας του G14 ζητούσαν αλλαγές προκειμένου να αποκτήσουν περισσότερα κέρδη και λόγο σε αυτά απειλώντας να ακολουθήσουν το παράδειγμα του μπάσκετ, όπου η Λίγκα των ισχυρών είχε ανεξαρτητοποιηθεί από τη FIBA. Βέβαια, πίσω από όλα αυτά διεξαγόταν και τότε (όπως και τώρα) ένας ενδοεπιχειρηματικός πόλεμος των πολυεθνικών, που βλέποντας το δημοφιλές σπορ να αποτελεί ένα νέο πεδίο κερδοφορίας, θέλησαν να παίξουν ρόλο με τη μορφή των χορηγικών συνεργασιών. Ωστόσο, πέρα από όλα αυτά, τα στοιχεία που αφορούν τους πρωταγωνιστές της διοργάνωσης και ποιοι είναι τελικά αυτοί που καρπώνονται το μεγαλύτερο μέρος των κερδών αποδεικνύουν τη φιλοσοφία του όλου εγχειρήματος. Εξ αρχής οι αλλαγές στο Τσάμπιονς Λιγκ αφορούσαν κυρίως τη δομή του αφού πλέον διεξαγόταν με τελείως διαφορετικό τρόπο απ' ό,τι το Κύπελλο Πρωταθλητριών, καθιερώνοντας τη φάση των ομίλων αντί των νοκ άουτ παιχνιδιών. Μάλιστα, υπήρξαν φορές που οι όμιλοι διεξάγονταν πριν καταλήξουμε στο σημερινό μοντέλο. Προφανής λόγος γι' αυτό ήταν, για τους διοικούντες το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο και τους χορηγούς, το δίπτυχο περισσότερα παιχνίδια - περισσότερα κέρδη.

Συγκεκριμένοι πρωταγωνιστές, με μηδαμινές εξαιρέσεις

Eurokinissi

Ο ΑΠΟΕΛ ήταν από τις ομάδες που κατάφεραν να δώσουν το «παρών» στα προημιτελικά τη φετινή σεζόν

Οσον αφορά τις συμμετοχές, αυτές εξακολουθούσαν να κινούνται στο γνωστό μοτίβο με τη συμμετοχή μόνο των πρωταθλητών. Ωστόσο, με δεδομένη την εκτίναξη της εμπορικότητας της διοργάνωσης, που συνεχώς προσέλκυε μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το 1999, όσον αφορά την κύρια φάση υπήρξε αύξηση των συμμετοχών (όμιλοι) σε 32 χάρη στην τότε καινοτομία, που ήθελε τη συμμετοχή και μη πρωταθλητών. Το μέτρο αυτό έδωσε τη δυνατότητα να μπουν στο Τσάμπιονς Λιγκ περισσότερες ισχυρές ομάδες και ιδιαίτερα αυτές που προέρχονταν από τα λεγόμενα πρωτοκλασάτα πρωταθλήματα, όπως αυτά των Ισπανίας, Αγγλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Γαλλίας. Σε αυτό συντέλεσε και η διαβάθμιση που όρισε η ΟΥΕΦΑ λίγα χρόνια μετά, σύμφωνα με την οποία υπήρχε διαφορετικός αριθμός συμμετοχών για κάθε χώρα, ανάλογα με τη θέση που κατείχε στη γενική βαθμολογία της ΟΥΕΦΑ. Ετσι, αυτά που βρίσκονταν στην πρώτη πεντάδα ήταν σαφώς και τα πιο ευνοημένα. Με το πέρασμα των χρόνων έχει αποδειχθεί ξεκάθαρα ότι οι ομάδες που προέρχονται από αυτά τα πρωταθλήματα είναι αυτές που τελικά έχουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διοργάνωση και φυσικά στα κέρδη. Αυτό συμβαίνει παγίως, ανεξάρτητα από τον επιμέρους μεταξύ τους ανταγωνισμό, είτε ανάμεσα σε αυτές τις χώρες είτε τις εναλλαγές στους πρωταγωνιστές - προερχόμενους από τα συγκεκριμένα πρωταθλήματα.

Eurokinissi

Το ...βαρύ πυροβολικό της Γερμανίας στη διοργάνωση αποτελεί η Μπάγερν Μονάχου

Είναι χαρακτηριστικό ότι με βάση τα στοιχεία που αφορούν την τελευταία 10ετία προκύπτει πως μόλις μια ομάδα προερχόμενη εκτός του «μπλοκ των 5 ισχυρών» καταφέρνει να προκριθεί στα προημιτελικά της διοργάνωσης, αν και το ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο στην ακριβώς προηγούμενη φάση των «16». Φυσικά, η ...κάνουλα κλείνει όσον αφορά την παρουσία στα ημιτελικά, ενώ εκείνο που αποτελεί καθαρά υπόθεση των συγκεκριμένων χωρών είναι ο τελικό της διοργάνωσης και η κατάκτηση του τροπαίου. Για παράδειγμα, από το 2004 μέχρι σήμερα μόνο η Πόρτο έχει καταφέρει να υπερβεί την κυριαρχία των ομάδων από το «κλαμπ των 5 ισχυρών» δίνοντας το «παρών» στον τελικό εκείνης της χρονιάς.