Δεν ξέρω αν υπάρχει νοήμων άνθρωπος, ο οποίος να στενοχωρήθηκε στο
άκουσμα της είδησης για τον θάνατο του Γιώργου Κουρή. Προσωπική μου
άποψη είναι ότι ο Γιώργος Κουρής αποτελεί τυπικό παράδειγμα τυχοδιώκτη
και χαρακτηριστικό δείγμα σαπρόφυτου που φύεται στις όχθες τής αστικής
δημοκρατίας, η οποία δεν καταβάλλει την παραμικρή προσπάθεια να το
ξεριζώσει. Σαράντα ολόκληρα χρόνια επιβίωσε αυτό το σαπρόφυτο, αφήνοντας
τους αντιπάλους του να προσπαθούν μάταια να καταλάβουν αν οι πολιτικές
του ρίζες βρίσκονταν στην δεξιά, στο κέντρο ή στην αριστερά. Μόνο όσοι
γνωρίζουν από σαπρόφυτα ξέρουν ότι ο Κουρής δεν είχε ρίζες πουθενά. Δεν
τις χρειαζόταν.
Κατά Κ. Μητσοτάκη
Ο Κουρής έφυγε στα 81 του χρόνια αλλά, δυστυχώς, άφησε πίσω του το
αποτύπωμά του. Αυτό που έχει καταγραφεί ως "αυριανισμός", μιας και
χτίστηκε από την "Αυριανή", την πρώτη πλατειάς κυκλοφορίας φυλλάδα που
έβγαλε ο Κουρής. Κι αυτό το αποτύπωμα δεν είναι άλλα παρά ένας άκρατος
λαϊκισμός, βασισμένος στο ψέμα και την κωλοτούμπα, στα οποία ο Κουρής
επιδιδόταν με άνεση απείρως μεγαλύτερη από οποιονδήποτε πολιτικό. Βασικά
εργαλεία του ήταν η κολακεία και η συκοφαντία, ανάλογα με το ποιο τον
βόλευε κάθε φορά.
Η "Αυριανή" πρωτοκυκλοφορεί το 1980, εν όψει των εκλογών τού 1981, και
αμέσως τάσσεται ανοιχτά υπέρ τού Ανδρέα Παπανδρέου και του ΠαΣοΚ.
Τάσσεται, δηλαδή, με την πλευρά προς την οποία πάει το ρεύμα. Από τις
10/3/1985, προσθέτει πάνω από τον τίτλο της την προμετωπίδα "η εφημερίδα
που γκρέμισε τον καραμανλισμό". Στην διάρκεια του "βρόμικου '89", κάνει
τα αδύνατα δυνατά για να στηρίξει τον κλυδωνιζόμενο Παπανδρέου.
"Ανακαλύπτει" ύποπτες δοσοληψίες τού -γαμπρού τού Κωνσταντίνου
Μητσοτάκη- Παύλου Μπακογιάννη με τον Κοσκωτά. "Ανακαλύπτει" φιλικές
σχέσεις τού ίδιου του Μητσοτάκη με τους γερμανούς κατακτητές κατά την
περίοδο της κατοχής. Ως αντιπερισπασμό στην σχέση Παπανδρέου-Λιάνη,
"ανακαλύπτει" εξωσυζυγική περιπέτεια πάλι του Μητσοτάκη με κάποια
σαλονικιά ονόματι Κατερίνα. Μάλιστα δε, "ανακαλύπτει" και φωτογραφίες
αλλά και τηλεφωνικές συνδιαλέξεις του με την υποτιθέμενη ερωμένη του.
Υπέρ Κ. Καραμανλή
Όταν πέφτει ο Μητσοτάκης και το ΠαΣοκ επανέρχεται στην εξουσία, ο Κουρής
περιμένει να πάρει την αμοιβή του για την αφοσίωσή του. Σχεδιάζει μια
επιχειρηματική επέκταση αλλά το δάνειο που ζητάει από την Εθνική Τράπεζα
δεν εγκρίνεται. Ο πρώτος που την πληρώνει είναι ο διοικητής τής Εθνικής
Γιώργος Μίρκος. Στις 20/1/1995, ο Νίκος Μπογιόπουλος βγάζει στον
"Ριζοσπάστη" ένα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ με τίτλο "Ιδού το βασίλειο της σαπίλας",
το οποίο περιλαμβάνει μερικές σπαρταριστές λεπτομέρειες σχετικά με τις
χρηματοδοτήσεις τού Κουρή. Αξίζει τον κόπο να το διαβάσετε ολόκληρο. Εδώ
παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα:
Ενώ ο Γ. Κουρής υποστηρίζει ότι τα όσα γράφει και τα όσα λέει
εναντίον του ΠΑΣΟΚ τα κάνει γιατί "είδε το φως το αληθινόν",
αποδεικνύεται ότι όλα οφείλονται στο ότι... χάλασε η δουλιά.
Συγκεκριμένα, και όπως επιβεβαιώνεται από το πρωθυπουργικό περιβάλλον, ο
ιδιοκτήτης της "Αυριανής" έχει στείλει γράμμα στον Α. Παπανδρέου, με το
οποίο του ζητάει 1,2 δισ. δραχμές για τις υπηρεσίες του προς το ΠΑΣΟΚ
από το 1989 και μετά... Μάλλον δε θεωρείται τυχαίο ότι η στροφή της
"Αυριανής" ξεκίνησε μετά την άρνηση "καταβολής των δεδουλευμένων".
Υπέρ Α. Σαμαρά
Ο Κουρής εξοργίζεται καθώς προσπαθεί να βγάλει άκρη χωρίς να τα
καταφέρνει. Την οργή του θα την εκφράσει στρέφοντας την "Αυριανή" κατά
του ίδιου του Παπανδρέου,
χτυπώντας τον μέσω της νέας συζύγου του. Αποκορύφωμα αυτής της επίθεσης
ήταν το πρωτοσέλιδο της 27/10/1995 με την ολοσέλιδη γυμνή φωτογραφία τής
Λιάνη και τίτλο "Αυτή μας κυβερνά!". Λίγες μέρες νωρίτερα, πάλι σε
πρωτοσέλιδο, η εφημερίδα "αποκαλύπτει" πως μέχρι και ο Ζάχος Χατζηφωτίου
είχε συνευρεθεί ερωτικά με την Δήμητρα "κάτω από μια ελιά στην Μύκονο".
Βέβαια, η επίθεση κατά της "Μιμής" είναι το πιασάρικο μέρος τής
υπόθεσης. Όμως, ο Κουρής ξέρει ότι δεν μπορεί να μείνει σ' αυτό. Έτσι,
τα δημοσιεύματα περί διαφθοράς στον χώρο τού ΠαΣοΚ βρίσκονται σε
καθημερινή διάταξη. Χαρακτηριστικό είναι το πρωτοσέλιδο μονόστηλο της
9/10/1995, με τίτλο "Κλεφτοκοτάδες":
Κατά Γ. Παπανδρέου
Επί δεξιάς κλέβανε λίγοι και με ρέγουλα και κυρίως... ΞΕΡΑΝΕ να
κλέψουν και δεν τους έπαιρναν εύκολα χαμπάρι. Οι σημερινοί ΚΛΕΒΟΥΝ
σχεδόν όλοι ό,τι βρουν μπροστά τους και έχουν γίνει βούκινο.
Στην συνέχεια, ο Κουρής συντάσσεται με τον Κώστα Σημίτη. Το πρωτοσέλιδο
την επομένη των εκλογών τού 2000 θυμίζει έντονα το αντίστοιχο του 1981
με το πηχυαίο "Νικήσαμε". Μόνο που αυτή την φορά, ο Κουρής φροντίζει να
προειδοποιήσει για τις προθέσεις του, σε περίπτωση που του πάνε κόντρα,
καθώς προσθέτει κάτω από το "Νικήσαμε": "Να πατάξει ο πρωθυπουργός τα
διάφορα τρωκτικά που ετοιμάζονται να στήσουν πίσω από την πλάτη του
βρόμικες δουλειές με ύποπτες συμβάσεις".
Υπέρ Α. Τσίπρα
Το κακό για τον Κουρή είναι ότι λίγο καιρό αργότερα ο Σημίτης
αντιλαμβάνεται πως το ΠαΣοΚ θα χάσει τις επόμενες εκλογές όποτε κι αν
γίνουν, οπότε το μόνο που τον νοιάζει είναι η υστεροφημία του. Έτσι, δεν
έχει διάθεση να κάνει τα χατήρια τού Κουρή. Ο εκδότης πνέει μένεα κατά
του Σημίτη (αυτός ο "αντισημιτισμός" θα τον συντροφεύει ως το τέλος της
ζωής του) και αποφασίζει να αλλάξει προσανατολισμό, στηρίζοντας τον
Κώστα Καραμανλή. Το φλερτ του με την Νέα Δημοκρατία θα κρατήσει μέχρι το
2009, όταν καταλαβαίνει ότι ο Καραμανλής ετοιμάζεται για ηρωική έξοδο.
Τότε προσπαθεί να ξαναπλησιάσει το ΠαΣοΚ αλλά δεν βρίσκει την
ανταπόκριση που περίμενε από τον Γιώργο Παπανδρέου και περιορίζεται σε
στάση αναμονής, ώσπου αποφασίζει να τοποθετηθεί στο πλευρό τού Αντώνη
Σαμαρά. Μετά τις εκλογές τού 2012, βλέποντας κατά πού πάει το ρεύμα,
αρχίζει να ρίχνει δίχτυα προς την πλευρά τού ΣυΡιζΑ.
Τον Οκτώβρη εκείνης της χρονιάς η πάλαι ποτέ κραταιά "Αυριανή" έκλεισε
οριστικά, αφού η εταιρεία που την εξέδιδε κήρυξε πτώχευση μετά την
επίσχεση εργασίας στην οποία προχώρησαν οι επί δυο χρόνια απλήρωτοι
εργαζόμενοι. Δεκατρείς μήνες αργότερα, ο Κουρής έβγαλε την ίδια
εφημερίδα με νέο όνομα (τώρα λέγεται "Kontra News"), η οποία από την
πρώτη στιγμή πήρε θέση στο πλευρό τού ΣυΡιζΑ. Εκεί ο Γιώργος Κουρής
ρίζωσε ως το τέλος του. Δεν πρόλαβε να κάνει καινούργια κωλοτούμπα.
1981 - 2000: Δεκαεννιά χρόνια αργότερα, ο ίδιος τίτλος
Όλα αυτά (και πολλά περισσότερα) είναι λίγο-πολύ γνωστά σε όλους. Δεν
έχω κανένα σκοπό να ασχοληθώ ούτε με τις παντός είδους βρομιές τού Κουρή
ούτε με τα παιχνίδια που έπαιζε διαρκώς με τα μέσα ενημέρωσης τα οποία
είχε στην διάθεσή του και από τα οποία αμφιβάλλω αν πέρασε έστω ένας
εργαζόμενος από τον οποίο δεν έφαγε έστω μια δραχμή. Θα περιοριστώ μόνο
σε ένα θέμα, το οποίο εκτιμώ πως, κατά μείζονα λόγο, οι παλιότεροι το
έχουν ξεχάσει και οι νεώτεροι δεν το έχουν καν υπ' όψη τους. Υπομονή ως
αύριο.
Υστερόγραφο. Υποθέτω ότι οι αναγνώστες αυτού του ιστολογίου θεωρούν
φυσικό το ότι στο παραπάνω κείμενο δεν συμπεριέλαβα και τα πρωτοσέλιδα
που αναφέρονταν στην Δήμητρα Λιάνη.
Όταν ο Μαρξ δεινοπαθεί στα χέρια συριζαίων – φιλελέδων
Ο Κάρολος πρωτοσέλιδο στην «Αυγή»! Τους πήρε τρεις μέρες να πάρουν είδηση πως έκλειναν διακόσια χρόνια από τη γέννησή τουτο περασμένο Σάββατο, κάλλιο αργά παρά ποτέ όμως (σαν την έξοδο από τα μνημόνια).
Δίπλα στην pop-art μορφή του Μαρξ (μη μας περάσουν για τίποτα παλαιολιθικούς), που δεν είναι τίποτα μπροστά σε όσα δεινά τράβηξε ο μαρξισμός στα χέρια των Συριζαίων και των πολιτικών τους προγόνων, βλέπουμε κατά σειρά:
Τον
Τσίπρα, το Μητσοτάκη και το Ραγκούση, κερασάκι στην τούρτα, στην
εκδήλωση του οποίου ήταν και ο γνωστός προοδευτικός ιστορικός,
Μαραντζίδης.
Ο συνειρμός είναι αυτονόητος, ο στίχος και το μέτρο θέλει λίγη δουλειά ακόμα:
«Ο Τσίπρας, ο Κυριάκος και ο Ραγκούσης, σκεφτήκαν και βρήκαν πως φταίει ο Μαρξ…»
Κι έτσι κάνουν παρέα στον Τζήμερο, που έχει βγάλει προ πολλού το ίδιο συμπέρασμα
– μαζί με την Παπαγγελή– τα χρόνια που δεν τον άφηναν να σπουδάσει.
Αλήθεια, τι είναι πιο υβριστικό για τον Κάρολο:
Τα εμέσματα ενός φιλελέ – φασίστα σαν τον Τζήμερο
ή μήπως οι κροκοδείλιοιύμνοι μιας κυβέρνησηςπου συμβάλλει τα μέγιστα στην αστική κυριαρχία;
Το
φάντασμα του κομμουνισμού εξακολουθεί να πλανάται πάνω από την
Ευρωλάνδη. Και δεν πρόκειται να το ξορκίσει κανείς λίβελος, ούτε τα
γεμάτα υποκρισία πρωτοσέλιδα…
Το κρατίδιο της Βαυαρίας τον τελευταίο καιρό καιρό απασχολεί συχνά-πυκνά την επικαιρότητα, πότε με την ποινικοποίηση των καταθλιπτικών, πότε με την επαναφορά του σταυρού στις δημόσιες υπηρεσίες
και ξανά τον τελευταίο καιρό λόγω της προσπάθειας να δοθούν νέες
υπερεξουσίες στην αστυνομία. Το ενδιαφέρον στην τελευταία περίπτωση
είναι πως δεν πρόκειται εν προκειμένω απλά για “ιδιαιτερότητες” της
συντηρητικής τοπικής κυβέρνησης, αλλά για ένα νόμο-πιλότο και για τα
υπόλοιπα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας. Ήδη από το 2017 η γερμανική
αστυνομία έχει τη δυνατότητα εξαναγκασμού υπόπτων για τρομοκρατία να
φέρουν ηλεκτρονικές χειροπέδες στα πόδια, να κλείνει ανθρώπους στη
φυλακή για τρεις μήνες χωρίς δικαστική απόφαση (κράτηση που μπορεί να
παρατείνεται έπειτα ανά τρίμηνο με δικαστική απόφαση) και να απαγορεύει
την παραμονή υπόπτων σε συγκεκριμένα μέρη, ή να επιβάλλει κατ’οίκον
περιορισμό και απαγόρευση επικοινωνιών. Βάσει του σχεδιαζόμενου
βαυαρικού νόμου, η τοπική αστυνομία αποκτά ακόμα πιο διευρυμένες
κατασταλτικές αρμοδιότητες, όπως το μπλοκάρισμα λογαριασμών, την
κατάσχεση και ανάγνωση αλληλογραφίας, την διερεύνηση, διαγραφή και
τροποποίηση ηλεκτρονικών αρχείων, το σπάσιμο κωδικών, την διακοπή
διαύλων επικοινωνίας, την απευθείας προσέλκυση πληροφοριοδοτώνκαθώς και
τη χρήση δεδομένων DNA για την εξακρίβωση του χρώματος των μαλλιών, των
ματιών και του δέρματος των υπόπτων.
Το πιο επικίνδυνο σε όλα αυτά ωστόσο είναι πως όλα τα παραπάνω δε
χρειάζονται κάποια ιδιαίτερη αιτιολόγηση προκειμένου να τεθούν σε
εφαρμογή: Αρκεί η αστυνομία να θεωρεί πως υπάρχει “επαπειλούμενος
κίνδυνος”. Δεν υπάρχει καμία παραπάνω διευκρίνιση του όρου, κι η ασάφεια
αυτή ασφαλώς μόνο τυχαία δεν είναι. Θα αρκούσε πχ. η αστυνομία να
θεωρεί πως μια διαδήλωση μπορεί να οδηγήσει σε βίαια επεισόδια, ώστε να
χρησιμοποιήσει κατά οποιουδήποτε διαδηλωτή τα εν λόγω μέτρα, ακόμα και
χωρίς κανένα απολύτως στοιχείο πέραν της υποκειμενικής κρίσης των
οργάνων της τάξης. Το ίδιο θα μπορούσε να ισχύσει και σε περίπτωση
απεργιών, αν θεωρηθεί πως οι διοργανωτές και συμμετέχοντες σε αυτή
προκαλούν κάποιου είδους “κίνδυνο” για ταραχές.
Με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά αντιστρέφεται το τεκμήριο της αθωότητας,
καθώς κάθε ύποπτος θα πρέπει να αποδεικνύει ότι δεν συνιστά
“επαπειλούμενο κίνδυνο”. Όσο για την απεριόριστη δυνατότητα της
αστυνομίας να προχωρά ακόμα και σε αλλοίωση ηλεκτρονικών αρχείων,
αφαιρεί ουσιαστικά κάθε δυνατότητα από έναν ύποπτο να αντισταθεί στην
αστυνομική αυθαιρεσία. Η τοπική κυβέρνηση προσπαθεί να περάσει τον νόμο
από το τοπικό κοινοβούλιο, παρά τις ευρύτατες αντιδράσεις της
αντιπολίτευσης, εντός κι εκτός κοινοβουλίου, παρότι σε κάποιες
περιπτώσεις η αντίθεση στο νόμο είναι υποκριτική, καθώς πράσινοι και
σοσιαλδημοκράτες σε άλλα κρατίδια ετοιμάζουν παρόμοια νομοθετικά μέτρα.
Είναι αρκετά πιθανή λοιπόν μια λείανση των γωνιών του νομοσχεδίου, με
απάλειψη ή μετριασμό των πιο ακραίων διατάξεων, ώστε να εξασφαλιστεί η
απαραίτητη πλειοψηφία για την ψήφισή του στην τοπική βουλή.
Οι κινήσεις αυτές, εντός κι εκτός Βαυαρίας, έρχονται σε μια περίοδο
έντασης των εξοπλισμών του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στρατού και το
διπλασιασμό του αμυντικού προϋπολογισμού. Η διασφάλιση “ηρεμίας” στο
εσωτερικό μέτωπο κρίνεται προληπτικά απαραίτητη, όσο οι φιλοδοξίες της
γερμανικής αστικής τάξης εμπλέκουν τη χώρα άμεσα ή έμμεσα σε μια σειρά
πολεμικών μετώπων.
Με πληροφορίες από: unserezeit.de
Εν μέσω κυβερνητικών
δηλώσεων για αντίθεση στις πυραυλικές επιθέσεις από ΗΠΑ και Γαλλία στη Συρία,
παρόλο που χρησιμοποιήθηκε η νατοϊκή βάση της Σούδας, θριαμβολογιών του πρωθυπουργού για καθαρή
έξοδο από μνημόνια, επιθέσεων φασιστών σε πρόσφυγες στη Μυτιλήνη κατατέθηκε και
πριν μερικές μέρες ψηφίστηκε το νομοσχέδιο με τα «μέτρα για την ενίσχυση του
θεσμού της αναδοχής και υιοθεσίας» που δίνει το δικαίωμα αναδοχής σε ομόφυλα
ζευγάρια που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Κι ακόμα κι αν η προθυμία της
κυβέρνησης να νομοθετεί για ζητήματα που θεωρούνται πως άπτονται «προοδευτικών
κοινωνικών αντιλήψεων» μπορεί να κατηγορηθεί για αποπροσανατολιστική από
φλέγοντα προβλήματα είναι όμως κι ενδεικτική για το είδος της προοδευτικής
κατεύθυνσης των αριστερών δυνάμεων σαν το ΣΥΡΙΖΑ.
Οι νόμοι
που ψηφίστηκαν από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ για ομόφυλα ζευγάρια μοιάζει να
νομοθετούν ένα νέο είδος οικογένειας με συγκεχυμένες τις έννοιες της πατρότητας
και μητρότητας. Το πρόβλημα είναι η στόχευση αυτής της σύγχυσης.
Με το
έργο του ο Φ. Ένγκελς για την καταγωγή της οικογένειας ξεκαθάρισε πως η οικογένεια ως κοινωνικό φαινόμενο αλλάζει
ακολουθώντας την εξέλιξη της οικονομικής βάσης της κοινωνίας, εφόσον κάθε μορφή
της προκύπτει από την ιστορική εξέλιξη του ανθρώπου εκφράζοντας ιστορική
αναγκαιότητα. Έτσι η επικράτηση της μονογαμικής μορφής οικογένειας στηριζόταν
στη νίκη της ατομικής ιδιοκτησίας με την κυριαρχία του άντρα στην οικογένεια
και την εξασφάλιση της γνησιότητας των παιδιών του που θα κληρονομούσαν την
περιουσία του. Η μονογαμική οικογένεια γίνεται η εικόνα των αντιθέσεων και
αντιφάσεων μέσα στις οποίες κινείται από την εμφάνιση του πολιτισμού η
διασπασμένη σε τάξεις κοινωνία, χωρίς να μπορεί να τις λύσει και να τις
ξεπεράσει. Και βέβαια στη Δύση η επικράτηση του χριστιανισμού ενίσχυσε τους ιδεολογικούς
δεσμούς που στερέωναν την οικογένεια, έτσι που πάνω στην οικονομική βάση του
γάμου να εμφανιστεί κι ένα συγκινησιακό
και αισθηματικό περίβλημα. Ακόμα κι όταν στην άρχουσα τάξη, απαλλαγμένη από οικονομικές φροντίδες και φτάνοντας σ’ ένα στάδιο πνευματικής και ηθικής ανάπτυξης,
εμφανίστηκε ο ιπποτικός έρωτας, η ατομική ιδιοκτησία παρέμεινε η βάση των
οικογενειακών σχέσεων. Με την εκβιομηχάνιση καταστράφηκε ο δεσμός ανάμεσα στη
ζωή της οικογένειας και στην παραγωγή αφήνοντας μόνο τη λειτουργία της διοργάνωσης
της οικιακής ζωής και έφτασε η οικογένεια να περιοριστεί στους συζύγους και τα παιδιά. Επιπλέον, υπό την
επίδραση των επαναστατικών αγώνων τα νομοθετικά συστήματα αναγνωρίζουν, ανεξαρτήτως της εφαρμογής στην
πραγματική ζωή, δικαιώματα στη γυναίκα
και τον γάμο σαν συμφωνία εθελοντική ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα με ίδια
δικαιώματα και καθήκοντα ο ένας απέναντι
στον άλλο.
Κι αν στις
μέρες μας, του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, μοιάζει να εξασθενούν οι οικονομικοί,
νομικοί και θρησκευτικοί δεσμοί που στερέωναν την οικογένεια και υπερασπίζονταν
τις ευκρινείς σχέσεις ιδιοκτησίας ηθικοποιώντας τες σ’ ένα ιδεολογικό επίπεδο μέσα στην οικογένεια, συνεχίζει όμως η
οικογένεια να συντελεί στη διαμόρφωση
των βασικών αξιών και απόψεων που μπορεί
να αποβούν αποφασιστικής σημασίας για τα άτομα ακόμα και μετά την αποχώρησή τους
από την οικογενειακή εστία. Γι’ αυτό και
νομοθετήματα σαν αυτό που περιλαμβάνει αναδοχή σε ομόφυλα ζευγάρια αδρά
περιγράφουν σαν σε σκαρίφημα τα νέα πρότυπα οικογένειας στον καπιταλισμό της υψηλής
τεχνολογίας. Γιατί «το καθοριστικό στοιχείο στην ιστορία είναι σε τελική
ανάλυση: η παραγωγή και η αναπαραγωγή της άμεσης ζωής» κι επομένως «Οι
κοινωνικοί θεσμοί όπου ζουν οι άνθρωποι μιας ορισμένης ιστορικής εποχής και
μιας ορισμένης χώρας, καθορίζονται και από τα δυο είδη της παραγωγής: από τη
βαθμίδα ανάπτυξης, από τη μια μεριά, της εργασίας και, από την άλλη, της
οικογένειας».
Η
οικογένεια και στον αναπτυγμένο καπιταλιστικό κόσμο παραμένει ακόμα βασικός κοινωνικός θεσμός αναπαραγωγής,
κοινωνικοποίησης και μεταβίβασης αγαθών. Επηρεάζοντας λοιπόν το χαρακτήρα και
τη συμπεριφορά των παιδιών μ’ ένα μονοπωλιακό τρόπο στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, νομοθετήματα, σαν αυτό που ψηφίστηκε πριν από λίγες μέρες, δείχνουν
την κατεύθυνση την κοινωνικοποίησης στην οποία η κυρίαρχη εξουσία δεν είναι
αρνητική. Έχοντας το παιδί σαν ομάδα
αναφοράς τις σχέσεις που αναπτύσσονται μέσα σε μια οικογένεια με ασαφείς
γονεϊκούς ρόλους, που δεν θεωρούνται δεδομένοι και σταθεροί και καθορίζονται με
νομικά συμβόλαια, χαλκεύει προοδευτικά
τη δική του προσωπικότητα πάνω στη φενάκη πως είναι ρυθμιστής της προσωπικής
του πορείας στη ζωή. Και κάπως έτσι διαμορφώνεται ένας ατομικός τρόπος ζωής που
ευνοεί επαγγελματική κινητικότητα, άνευ όρων διαθεσιμότητα εργαζομένων κι
αποδοχή της ρευστότητας του περιβάλλοντος που δεν εγγυάται καμιά σταθερότητα
και ασφάλεια.
Κι αν στις
μέρες μας είναι καταλυτική η επέμβαση της επιστήμης στην ανθρώπινη
αναπαραγωγή, οι συνέπειες αυτής της επέμβασης εξαρτώνται άμεσα από τις κατευθύνσεις
και στόχους του ίδιου του οικονομικοπολιτικού συστήματος, εφόσον η οικογένεια
δεν ζει σε πολιτική ανυπαρξία. Κι επειδή δεν είναι μόνο το σεξ που έχει
αυτονομηθεί από τη διαδικασία
αναπαραγωγής αλλά και το αντίστροφο, η έννοια του γονιού φαίνεται να χάνει το
σταθερό βιολογικό υπόβαθρο και η απόκτηση παιδιού μπορεί να γίνει βάσει
νομικών διατάξεων. Ενδεικτικό μιας τέτοιας κατεύθυνσης είναι ο Νόμος 3089/
23-12-2002 σχετικά με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή για την περίπτωση της ανάδοχης
μήτρας, όπως και ο πρόσφατος για την αναδοχή από ομόφυλα ζευγάρια. Ανεξαρτήτως συμφωνίας
ή όχι με τα νομοθετήματα, το βέβαιο
είναι πως οδηγούμαστε σε επαναπροσδιορισμό της οικογένειας. Αναγνωρίζεται
λοιπόν μια τάση για ίδρυση οικογένειας με βάση τη βούληση, και όχι απλώς ως προς
το χρόνο, των εμπλεκομένων μερών που
συνδέει το παιδί μ’ εκείνους που το επιθυμούν, είτε είναι γενετικοί γονείς είτε
όχι. Οι δεσμοί συγγένειας μοιάζει να οργανώνονται
διαμέσου της διαπραγμάτευσης και των συμβολαίων.
Μόνο που στο καπιταλιστικό
σύστημα μετατρέπονται τα πάντα σε εμπορεύματα, κυριαρχεί η αγορά και η πώληση κι επομένως
καμιά εγγύηση δεν υπάρχει πως και η ίδια η αναπαραγωγή δεν θα καταλήξει
ξεκάθαρα και μόνο ένα εμπόρευμα. Ακόμα και οι νομοθεσίες για σύναψη συμβολαίων με
ρητή νομική απαγόρευση οικονομικής δοσοληψίας δεν μπορεί να αποτρέψει σ’ ένα
καπιταλιστικό περιβάλλον η απόκτηση παιδιού να περιοριστεί στο επίπεδο της οικονομικής
επιχείρησης. Εξάλλου μπορεί τυπικά και νομικά να έχει εξασφαλιστεί η ισότητα
και ελευθερία στο καπιταλιστικό περιβάλλον της αστικής δημοκρατίας, αλλά στην
πραγματική ζωή με τις οικονομικές ανισότητες και ταξικές καταπιέσεις μετανάστες,
πρόσφυγες, φτωχοί μπορούν να γίνουν αντικείμενο
εκμετάλλευσης στο πεδίο της αναπαραγωγής και δημιουργίας οικογένειας από ευημερούντες
αστούς.
Κι έτσι δεν υποχωρεί η καχυποψία
πως αυτό που φαίνεται σαν προϊόν βούλησης ή και ελεύθερης συμφωνίας να υπαγορεύεται
στην τελική από τους κανόνες της αγοράς.
Τις
προάλλες, με άρθρο του ο Αλ. Τσίπρας έλεγε ορθά - κοφτά ότι οι όποιες
«ευκολίες πληρωμής» εξασφαλιστούν για το κρατικό χρέος βελτιώνουν ακόμη
περισσότερο «το επενδυτικό περιβάλλον», με αποτέλεσμα «τη μείωση των
επιτοκίων δανεισμού και την πρόσβαση σε πόρους που θα τροφοδοτήσουν την
αναπτυξιακή πορεία της χώρας», θα θωρακίσουν δηλαδή την καπιταλιστική
κερδοφορία. Την ίδια ώρα ο πρόεδρος της Βουλής, Ν. Βούτσης, έκοβε
«μαχαίρι» τις προσδοκίες ότι τα περί «καθαρής εξόδου» σηματοδοτούν το
τέλος των αντιλαϊκών μέτρων και την ανάκτηση απωλειών του λαού, λέγοντας
ότι «ουδείς είπε - και ευτυχώς δεν είπε - ότι καθαρή έξοδος για την
Ελλάδα σημαίνει ότι θα επανέλθουμε με ένα κουμπί στην προ μνημονίου
εποχή». Από κοντά, ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ, Μ. Σεντένο,
«διευκρίνιζε» ότι «μια ισχυρή μεταμνημονιακή συμφωνία θα είναι αυτή που
θα επιτρέψει στην Ελλάδα να καταφέρει μια πετυχημένη έξοδο στις αγορές,
μαζί με δυνατές εγχώριες δεσμεύσεις της κυβέρνησης για την εφαρμογή ενός
οικονομικού προγράμματος», κομμένου και ραμμένου βέβαια στα «θέλω» των
επιχειρηματικών ομίλων, ξεκαθαρίζοντας ότι «το "μομέντουμ" των
μεταρρυθμίσεων και της ανάπτυξης πρέπει να παραμείνει, παρά την αλλαγή
των κυβερνήσεων». Με δυο λόγια, τα «σημάδια» και «σήματα» για τη
συνέχιση της αντιλαϊκής πολιτικής για πολλά χρόνια μετά το τέλος των
μνημονίων παραείναι πολλά για να τα αγνοήσει ο λαός. Γι' αυτό και τη
λύση δεν θα τη βρει στη μάταιη αναμονή, αλλά στον αποφασιστικό αγώνα
ενάντια στη στρατηγική του κεφαλαίου, για την ανάκτηση των απωλειών και
την ικανοποίηση των δικών του σύγχρονων αναγκών.
Συρρικνώνεται αντί να επεκτείνεται,
ώστε να καλύψει τις διευρυμένες ανάγκες, το δίκτυο των δημοτικών
παιδικών σταθμών, καθώς το Δημοτικό Βρεφοκομείο και η δημοτική αρχή του
δήμου Αθηναίων κλείνουν άμεσα τρεις παιδικούς σταθμούς, ενώ ετοιμάζονται
να κλείσουν και άλλοι την επόμενη πενταετία. Για το κλείσιμο των
παιδικών σταθμών, η δημοτική αρχή επικαλείται το Προεδρικό Διάταγμα
99/2017, με το οποίο καθορίζονται οι προϋποθέσεις αδειοδότησης και
λειτουργίας τους, εντός νομικών προσώπων των δήμων ή υπηρεσίας των δήμων
και αναφέρεται επίσης στις τεχνικές προδιαγραφές και τον έλεγχό τους.
Το ΠΔ δίνει προθεσμία πέντε ετών για πλήρη προσαρμογή στους όρους που
θέτει, σε διαφορετική περίπτωση ανακαλείται η άδεια ίδρυσης και
λειτουργίας του σταθμού. Βέβαια, όλο το προηγούμενο διάστημα, η
κυβέρνηση δεν εξασφάλισε τα αναγκαία κονδύλια για παρεμβάσεις στους
υφιστάμενους παιδικούς σταθμούς ή για την ανέγερση νέων, ενώ ούτε από
τις δημοτικές αρχές υπήρξε ουσιαστική μέριμνα, στο όνομα της
υποχρηματοδότησης από το κράτος και του μεγάλου κόστους. Ως αποτέλεσμα,
το επικείμενο κλείσιμο των παιδικών σταθμών παρουσιάζεται στους γονείς
περίπου ως ...φυσικό φαινόμενο και δικαιολογείται από την άθλια - και
πολλές φορές επικίνδυνη - εικόνα που εμφανίζει η πλειοψηφία των παιδικών
σταθμών, ιδιαίτερα στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές. Στην
πραγματικότητα αποτελεί άλλη μια έκφραση της πολιτικής που φορτώνει βάρη
στις πλάτες της λαϊκής οικογένειας - αντί να ικανοποιούνται ώριμες
ανάγκες - με μόνο σκοπό την περικοπή δαπανών «άχρηστων» για το κεφάλαιο
και το στόχο ανάκαμψης των κερδών του.
* * *
Γονείς, εργαζόμενοι στους παιδικούς σταθμούς
και τα ίδια τα παιδιά βρίσκονται διαχρονικά αντιμέτωποι με τη βάρβαρη
πολιτική κυβερνήσεων και δημοτικών αρχών, που όταν πρόκειται για την
ικανοποίηση ακόμα και στοιχειωδών λαϊκών αναγκών, όπως στην προκειμένη
περίπτωση της φοίτησης όλων των παιδιών σε ασφαλείς και επαρκείς από
κάθε άποψη παιδικούς σταθμούς, επικαλούνται τα «στενά» δημοσιονομικά και
την απουσία ελεύθερων χώρων. Την ίδια στιγμή, βέβαια, η επιχειρηματική
λειτουργία ανθεί και σε αυτόν τον τομέα, ενώ τα τροφεία βαραίνουν ολοένα
και περισσότερο τις λαϊκές οικογένειες. Το ζήτημα της ανεπάρκειας και
της ακαταλληλότητας των υποδομών είναι πολιτικό και προϋποθέτει μέτρα
στήριξης και γενναίας χρηματοδότησης της Προσχολικής Αγωγής. Είναι
χαρακτηριστικό ότι από τους 75 βρεφονηπιακούς σταθμούς του δήμου Αθήνας,
οι περίπου 25 στεγάζονται σε ενοικιαζόμενα κτίρια. Παράλληλα, όμως,
σύμφωνα με τον Σύλλογο Γονέων Παιδικών Σταθμών Δήμου Αθηναίων, το
Δημοτικό Βρεφοκομείο επικαλέστηκε και την καθιέρωση δίχρονης
υποχρεωτικής Προσχολικής Αγωγής, δηλώνοντας πως αν αυτή ίσχυε για το
δήμο Αθήνας από την επόμενη σχολική χρονιά, θα έκλειναν φέτος
περισσότεροι παιδικοί σταθμοί. Είναι σαφής η προσπάθεια, για μια ακόμα
φορά, να έρθει στην επιφάνεια - αντιπαραθετικά - η ανάγκη καθιέρωσης
δίχρονης Προσχολικής Αγωγής με τη λειτουργία επαρκούς δικτύου παιδικών
σταθμών, τη στιγμή που έτσι κι αλλιώς μένουν ακάλυπτες οι ανάγκες για
παιδιά μέχρι 3 ετών.
* * *
Θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση, εμφανίζοντας μάλιστα
ότι ικανοποιεί το πάγιο αίτημα για καθιέρωση δίχρονης υποχρεωτικής
Προσχολικής Αγωγής, εφαρμόζει από το Σεπτέμβρη σε 184 δήμους της χώρας
τη φοίτηση και των τετράχρονων παιδιών στα νηπιαγωγεία, μέτρο που αφορά
μόλις το 32% του πληθυσμού της χώρας, ενώ στους υπόλοιπους δήμους θα
επεκταθεί σε ορίζοντα τριετίας. Το μέτρο προχωρά με την κυβέρνηση να μην
ξοδεύει ούτε ευρώ, χωρίς προσλήψεις, χωρίς νέες υποδομές, αλλά με βάση
τις υπάρχουσες και την επιστράτευση μιας σειράς αντιπαιδαγωγικών μέτρων
(π.χ. 25 νήπια ανά τμήμα). Η καθιέρωση της δίχρονης υποχρεωτικής
Προσχολικής Αγωγής είναι μία αναγκαιότητα που τεκμηριώνεται παιδαγωγικά
και μέσα στο κατάλληλο πλαίσιο δίνει στα παιδιά τα απαραίτητα εφόδια για
την ανάπτυξή τους. Ορος για να επιτελέσει αυτόν το ρόλο είναι το
σύγχρονο, ενιαίο, επιστημονικό παιδαγωγικό πλαίσιο, που σημαίνει
δημιουργία μιας σειρά προϋποθέσεων που εκτείνονται από το περιεχόμενο
μέχρι τις υποδομές της Προσχολικής Αγωγής. Τίποτα από τα παραπάνω δεν
εξασφαλίζει η κυβέρνηση.
* * *
Από τις εξελίξεις στους παιδικούς σταθμούς,
αλλά και από τον τρόπο υλοποίησης της δίχρονης υποχρεωτικής Προσχολικής
Αγωγής, προκύπτει το ίδιο συμπέρασμα. Οτι οι ανάγκες των παιδιών
πραγματικά συνθλίβονται, σε μια εποχή κατά την οποία υπάρχουν και τα
παιδαγωγικά εφόδια και οι τεχνολογικές - επιστημονικές εξελίξεις που
επιτρέπουν να ξεκινούν τα παιδιά τη ζωή τους σε δομές οι οποίες θα τους
εξασφαλίζουν όλα τα απαραίτητα για μια ομαλή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη,
παράλληλα με την καθημερινή πολύμορφη στήριξη (σίτιση, ξεκούραση κ.λπ.).
Αναδεικνύεται πως το μεγάλο ζήτημα της Προσχολικής Αγωγής δεν
περιορίζεται στο κατά πόσο είναι εντός προδιαγραφών κάποιοι παιδικοί
σταθμοί, αλλά στην απουσία ουσιαστικής στήριξης και χρηματοδότησης από
το κράτος, στο ευρύτερο πλαίσιο της αντιλαϊκής πολιτικής, που
ιδιωτικοποιεί και εμπορευματοποιεί ακόμα και τις στοιχειώδεις λαϊκές
ανάγκες, για να στηρίξει την καπιταλιστική ανάπτυξη. Με επίκεντρο τις
ανάγκες των παιδιών αλλά και των εργαζόμενων γονιών, είναι απαραίτητο να
αποτελέσει στόχο πάλης η δημιουργία όλων των παιδαγωγικών και υλικών
προϋποθέσεων ώστε κάθε παιδί να έχει θέση σε δημόσιο, στελεχωμένο με όλο
το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό παιδικό σταθμό. Να εξασφαλιστεί δίχρονη
υποχρεωτική Προσχολική Αγωγή για όλα τα παιδιά, με διορισμό όλου του
απαραίτητου προσωπικού και μονιμοποίηση των συμβασιούχων, για 15 παιδιά
το ανώτερο σε κάθε τμήμα, ώστε να μπορεί και ο νηπιαγωγός να επιτελέσει
ουσιαστικά το παιδαγωγικό του έργο, σύγχρονες ασφαλείς υποδομές, δωρεάν
σίτιση και ολοήμερη λειτουργία.
Εντείνεται
το τελευταίο διάστημα η συζήτηση γύρω από το «δόγμα» των Ενόπλων
Δυνάμεων αλλά και της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, γύρω από την
ανάγκη «αναπροσαρμογών» προς μια πιο «επιθετική» κατεύθυνση,
προσανατολισμένη στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, της Μ. Ανατολής
και της Ανατολικής Μεσογείου, όπου σύμφωνα με τα αστικά επιτελεία
διακυβεύονται «ζωτικά συμφέροντα» της χώρας. Βεβαίως σε όλη αυτήν τη
συζήτηση αξιοποιείται η επιθετικότητα της τουρκικής αστικής τάξης. Αυτό
που κρύβεται όμως είναι ότι και σε Ελλάδα και σε Τουρκία, αλλά και σε
κάθε χώρα - μέλος του ΝΑΤΟ, όλα αυτά τα χρόνια το στρατιωτικό δόγμα
είναι ένα και είναι ευρωατλαντικό.
Είναι το δόγμα των
«προληπτικών» ιμπεριαλιστικών πολέμων και των επεμβάσεων, του «πρώτου
πυρηνικού πλήγματος», της βαθύτερης και επικίνδυνης εμπλοκής της
Ελλάδας, με στρατιωτικά και άλλα μέσα, στη δίνη των ιμπεριαλιστικών
ανταγωνισμών και σχεδίων στην ευρύτερη περιοχή.
Απ' αυτήν την
άποψη, ακριβώς επειδή υπηρετεί τους στόχους της αστικής τάξης μέσα από
τη συμμετοχή της στους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς, στην αντιπαράθεση με
τα άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, είναι εξ αντικειμένου επιθετικό και
επικίνδυνο για το λαό μας και τους άλλους λαούς της περιοχής.
Τα παραδείγματα που το επιβεβαιώνουν είναι πολλά:
Το
ύψος, όσο κυρίως ο προσανατολισμός των εξοπλισμών, όπως δείχνουν τα
στοιχεία που δημοσίευσε στο σαββατοκυριακάτικο φύλλο του ο
«Ριζοσπάστης», έχουν ως κριτήριο όχι την υπεράσπιση της εδαφικής
ακεραιότητας της χώρας, αλλά την ευρωΝΑΤΟική «επόπτευση» θαλάσσιων και
εναέριων «διαύλων» από την Ανατολική Μεσόγειο έως τα Βαλκάνια και τη
Μαύρη Θάλασσα, την υποστήριξη ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων στην ευρύτερη
περιοχή.
Η διάθεση σε ΗΠΑ - ΝΑΤΟ όσο και η διάταξη των
στρατιωτικών υποδομών της χώρας έχουν το βλέμμα στραμμένο στην
κινητοποίηση δυνάμεων προς Βορρά, στη συνοριογραμμή με τη Ρωσία, καθώς
και στην ακόμα μεγαλύτερη συγκέντρωση αμερικανοΝΑΤΟικών στρατιωτικών
μέσων και τις ιμπεριαλιστικές αποστολές στην Αν. Μεσόγειο, στη Β.
Αφρική, στη Μ. Ανατολή.
Οι ευρωΝΑΤΟικές αποστολές, στις οποίες η
κυβέρνηση διεκδικεί πρωταγωνιστικούς ρόλους, συνδέονται κυρίως με τη
«συνοδεία» αμερικανικών πολεμικών πλοίων και άλλων μέσων στην περιοχή,
τις ΝΑΤΟικές επιχειρήσεις στην Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και
στο Αιγαίο.
Οι δεκάδες συνεκπαιδεύσεις - «πρόβες πολέμου», με τις
στρατιωτικές δυνάμεις κρατών - δολοφόνων όπως οι ΗΠΑ, το Ισραήλ κ.ο.κ.,
καμιά σχέση δεν έχουν με την άμυνα της χώρας. Αντίθετα, συνεκπαιδεύσεις
όπως αυτή της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας με την αντίστοιχη του
Ισραήλ προσομοιώνουν ακόμα και επιθέσεις ενάντια σε εγκαταστάσεις του
Ιράν.
Και φυσικά μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο εντάσσονται και τα
«σχήματα» πολυμερών συνεργασιών που στήνει η κυβέρνηση με άλλα
καπιταλιστικά κράτη της περιοχής, με στόχο την προώθηση και εμπέδωση της
ευρωατλαντικής «σταθερότητας» με το πιστόλι στον κρόταφο των λαών.
Καθόλου
τυχαία, για παράδειγμα, την περασμένη Παρασκευή, κατά τη συνάντηση με
τους υπουργούς Βουλγαρίας, Αλβανίας και ΠΓΔΜ, ο υπουργός Εξωτερικών
έλεγε πως «οι αρμόδιες διευθύνσεις μας για τη Μέση Ανατολή και την
Ανατολική Μεσόγειο μπορούν, και θα ήταν παραγωγικό, να συναντιούνται
(...) για να βρίσκουμε τον τρόπο να αυξάνουμε την κοινή μας δράση στη
Μέση Ανατολή».
Να λοιπόν ποιο είναι το ευρωατλαντικό «δόγμα» που
υπηρετούν η μία πίσω απ' την άλλη οι αστικές κυβερνήσεις για τα
συμφέροντα του κεφαλαίου. Το δόγμα αυτό, δόγμα ολοένα μεγαλύτερης
εμπλοκής στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και πηγή μεγάλων κινδύνων,
πρέπει να βρει απέναντί του τη λαϊκή πάλη για αποδέσμευση από ΝΑΤΟ και
ΕΕ, για απεμπλοκή από τους επικίνδυνους σχεδιασμούς, για να κλείσουν
όλες οι ξένες βάσεις και να επιστρέψουν οι Ελληνες στρατιωτικοί από τις
αποστολές εκτός συνόρων.
Αν και έχει απέναντί του το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων της Τουρκίας
και πλάι του (εκτός από το κόμμα του) το εθνικιστικό κόμμα MHP, ο Ταγίπ
Ερντογάν βαδίζει στις εκλογές του Ιουνίου με τη βεβαιότητα της νίκης.
Μιας νίκης η οποία θα του δώσει και τυπικά, με βάση τις διατάξεις του
συντάγματος, τις υπερεξουσίες που ήδη ασκεί. Παρ’ όλα αυτά, ο
«σουλτάνος» γνωρίζει ότι, παρά την πολιτική του κυριαρχία στη δεδομένη
στιγμή, δεν έχει νικήσει, γιατί ο πραγματικός του αντίπαλος είναι η
οικονομία και ειδικότερα οι διεθνείς οικονομικοί μηχανισμοί, οι οποίοι
είναι σε θέση να επηρεάσουν καταλυτικά το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι.
Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα εναντίον του, ο Ερντογάν, πέρα από την
ευκαιρία που βρήκε για «κάθαρση» του κρατικού μηχανισμού από όσους δεν
ήταν απόλυτα δικοί του, κατάφερε να ρυμουλκήσει στην ατζέντα του το
σύνολο των πολιτικών δυνάμεων προβάλλοντας τον κίνδυνο ακρωτηριασμού της
χώρας. Πίσω από τη σθεναρή στάση του κατά της δημιουργίας κουρδικού
κράτους στη Συρία συντάχθηκαν υποχρεωτικά όλες οι πολιτικές δυνάμεις της
χώρας.
Η συσπείρωση έναντι του εξωτερικού κινδύνου, που άρχισε να
προσδιορίζεται ως δυτική επιθετικότητα κατά της Τουρκίας, πιστώθηκε
θετικά στον πολιτικό λογαριασμό του Ερντογάν, ο οποίος εμφανίζεται
κυρίαρχος του παιχνιδιού.
Αυτή η κυριαρχία επισφραγίζεται προς το παρόν τουλάχιστον από τον τρόπο
που λειτουργεί η πραγματική οικονομία στην Τουρκία, η οποία εξακολουθεί
να τρέχει με τρελούς ρυθμούς ανάπτυξης. Και όσο η οικονομία εμφανίζει
μια θετική προοπτική, τουλάχιστον όπως τη βιώνει ο απλός πολίτης, η
κυριαρχία του Ερντογάν δύσκολα θα δεχτεί αμφισβήτηση.
Ωστόσο στο εν λόγω οικονομικό παιχνίδι ο Ερντογάν δεν παίζει μόνος.
Εκεί, σ’ αυτό ακριβώς το γήπεδο, βρίσκεται ο μεγάλος αντίπαλός του, ο
οποίος μέσω του διεθνούς πλέγματος οικονομικών σχέσεων είναι σε θέση να
ροκανίσει τα θεμέλια του συστήματος Ερντογάν και την πτώση του
σουλτάνου.
Σύμφωνα με τον Ερντογάν, η ανάπτυξη αποτελεί «την καλύτερη απάντηση» σ’
όσους «προσπαθούν να περιγράψουν την Τουρκία ως αδύναμη χώρα».
Αυτή ωστόσο είναι η μια – θετική – πλευρά της εικόνας που επιλέγει να προβάλλει ο Ερντογάν και ώς έναν βαθμό έχει δίκιο.
Η τουρκική οικονομία έτρεξε με ρυθμούς 7,4% το 2017 και ήταν η ταχύτερα
αναπτυσσόμενη μεταξύ των οικονομιών του G20, ξεπερνώντας ακόμη και τον
κινεζικό «δράκο», που πέρυσι αναπτύχθηκε κατά 6,9%.
Ωστόσο υπάρχει και η άλλη πλευρά. Με οικονομικούς όρους η Τουρκία έχει
μπει σε φάση υπερθέρμανσης, ανεξέλεγκτου πληθωρισμού, η αξία της λίρας
κατρακυλά και το έλλειμμα των τρεχουσών συναλλαγών της διευρύνεται
διαρκώς.
Αυτή είναι η άλλη πλευρά της οικονομικής κατάστασης της τουρκικής
οικονομίας, η οποία περιγράφει τον ευάλωτο (σε ξένες παρεμβάσεις)
χαρακτήρα της και δεν ταιριάζει στο αισιόδοξο αφήγημα του Ερντογάν.
Αυτός άλλωστε, όπως πολλοί υποστηρίζουν, είναι και ο λόγος που προσέφυγε
πρόωρα στις προεδρικές εκλογές. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο (από
διαφορετική προφανώς αφετηρία) εμφανίστηκαν και οι διεθνείς οίκοι
αξιολόγησης αυτήν ακριβώς τη στιγμή για να υποβαθμίσουν την πιστοληπτική
ικανότητα της τουρκικής οικονομίας.
Το μεγάλο πολιτικό στοίχημα του Ερντογάν δεν είναι αν θα καταφέρει να
κερδίσει τους συσπειρωμένους εναντίον του εσωτερικούς πολιτικούς
αντιπάλους. Η πραγματική μάχη του έχει να κάνει με τις δυνατότητές του
να ελέγξει όλους εκείνους τους παράγοντες που αφήνουν την τουρκική
οικονομία ευάλωτη σε ένα ισχυρό, εξωτερικό σοκ, καθώς εξαρτάται από τις
εισροές κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση του ελλείμματος. Και αυτό το
παιχνίδι (των αγορών) σε βάρος του συστήματος Ερντογάν, που έχει
ξεκινήσει εδώ και αρκετό καιρό, θα τον δυσκολέψει στις εκλογές, αλλά
πραγματικά θα τον δοκιμάσει μετά την πιθανότατη εκλογική του επικράτηση.
Προς το παρόν ο Ερντογάν εμφανίζεται να αγνοεί τα μηνύματα των αγορών
(και τις πολιτικές πιέσεις που ασκούνται μέσω αυτών των μηνυμάτων από
την εχθρική Δύση). Στο πλαίσιο αυτό και ειδικά κατά την τρέχουσα
προεκλογική περίοδο απορρίπτει κάθε τι που θα μπορούσε να φρενάρει την
ανάπτυξη, η οποία κατά κύριο λόγο στηρίζεται στην κατανάλωση. Κάτι
τέτοιο έχει απορριφθεί κατηγορηματικά, τουλάχιστον μέχρι να
πραγματοποιηθούν οι εκλογές.
Μετά τις εκλογές και από τον «σουλτανικό θρόνο» που πιθανότατα θα
καταλάβει, ο Ερντογάν και το σύστημα εξουσίας του θα βρεθούν αντιμέτωποι
με την πραγματικότητα της ασφυκτικής διεθνούς οικονομικής πίεσης.
Το τουρκικό κράτος και οι τουρκικές επιχειρήσεις εξαρτώνται σε πολύ
μεγάλο βαθμό από τον εξωτερικό δανεισμό, δεδομένου πως το έλλειμμα
τρεχουσών συναλλαγών της Τουρκίας διαμορφώθηκε στο 5,2% του ΑΕΠ το 2017.
Αυτό σημαίνει ότι η τουρκική οικονομία στηρίζει την επιβίωσή της στη
χρηματοδότηση (δανεισμό) των ελλειμμάτων της. Και όπως πολύ καλά
γνωρίζουμε εμείς, από ίδια πείρα, οι «ξένοι» δεν δανείζουν τζάμπα και
δεν είναι μόνο οι τόκοι τα ανταλλάγματα που προσδοκούν…
Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και τρία ακόμη κόμματα της αντιπολίτευσης αναμένεται ότι θα υπογράψουν σήμερα Πέμπτη [ενν.: την περασμένη Πέμπτη, 3/5/2018]
συμφωνία συνεργασίας εν όψει των εκλογών που θα πραγματοποιηθούν στην
Τουρκία στις 24 Ιουνίου, μετέδωσαν το NTV και άλλα τηλεοπτικά δίκτυα.
Σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης, το CHP κατέληξε σε συμφωνία με το κόμμα
IYI Parti, το ισλαμιστικό κόμμα Saadet και το Δημοκρατικό Κόμμα. Η
συμφωνία θα υπογραφεί στις 15:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας). Το κόμμα
του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν AKP έχει ανακοινώσει ότι θα
συνεργαστεί με το εθνικιστικό κόμμα MHP.
Μια πρώτη ένδειξη για συμμαχία των κομμάτων της αντιπολίτευσης είχε
δώσει πρόσφατα η μεταγραφή 15 βουλευτών του κόμματος του CHP του Κεμάλ
Κιλιτσντάρογλου στο IYI Parti της Μεράλ Ακσενέρ και η αποκάλυψη ότι
Κιλιτσντάρογλου και Ακσενέρ είχαν μυστική συνάντηση στην οποία είχε
αποφασιστεί η κίνηση αυτή.
Ο ηγέτης του CHP είχε επιλέξει προσωπικά τα ονόματα των βουλευτών του
που θα περνούσαν στο κόμμα της Ακσενέρ και τους έδωσε εντολή να το
κάνουν ώστε το IYI Parti να συμπληρώσει τους 20 βουλευτές που χρειάζεται
για να γίνει κοινοβουλευτικό κόμμα και να επωφεληθεί από τα
πλεονεκτήματα της νομοθεσίας περί κοινοβουλευτικών κομμάτων. Οι
πληροφορίες λένε ότι οι 15 βουλευτές αντέδρασαν, αλλά τελικά αποδέχτηκαν
να φέρουν εις πέρας την αποστολή που τους δόθηκε από το κόμμα τους ώστε
να συμβάλουν στους σχεδιασμούς της νέας συνεργασίας. Δεν αποκαλύφθηκε
ωστόσο τι άλλο συμφώνησαν σε εκείνη τη μυστική συνάντηση Κιλιτσντάρογλου
και Ακσενέρ.
[Σημείωση ιστολογίου: Αναδημοσίευση -σε πιστή αντιγραφή- άρθρου
του Δημήτρη Μηλάκα από την εφημερίδα "Το Ποντίκι" της 3/5/2018, η -αντί
κανονικού κειμένου- προσφυγή στην οποία κρίθηκε αναγκαία για σήμερα,
λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων του ιστολόγου. Για τις εξελίξεις στην
τουρκική οικονομία έχουμε ήδη μιλήσει εδώ αλλά σίγουρα θα επανέλθουμε.]
Η εργατική Πρωτομαγιά μετά την πρώτη, τη δεύτερη, και τώρα την
εκλογικής φοράς αριστερά, μοιάζει με φιέστα χρεοκοπημένου αριστερού
πρακτορείου δεξιών ταξιδιών….
Πρωτομαγιά στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ θέλει το άγαλμα του Τρούμαν πιο
τσιμεντωμένο κι απ’ το δόγμα του, καλά φυλαγμένο από αστυνομικούς, σε
σύμπραξη ανοχής με τη μαύρη κουκούλα του χρήσιμου ακροδεξιού
παρακράτους.
Η συριζανέλικη Πρωτομαγιά θέλει ν’ ανθίζουνε κι οι βάσεις του θανάτου
της ευρωαντλαντικής ολοκλήρωσης και της στρατηγικής συνεργασίας. Και να
γεμίζει ο ελληνικός μπαξές, και να ευωδιάζει πετρέλαιο, σάπιο χρήμα,
ιμπεριαλιστική ξετσιπωσιά απ’ τη Σούδα και τη Λάρισα ως τον Άραξο, την
Αλεξανδρούπολη και τη Σύρο. Θέλει ν’ αντιμετωπίζεται με ευγένεια
γαλατική η ναζιστική εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής, καθώς
επιδίδεται σε πατριδοκάπηλα οργώματα για μια σοδειά πενιχρής εξουσίας,
σαν κι αυτή που αποκτούν οι νοικάρηδες σε υποθηκευμένη για 100 χρόνια
γη.
Τα συριζανέλικα πρωτομαγιάτικα στεφάνια είναι πλεγμένα από τα
γαϊδουράγκαθα των αριστεροδέξιων μνημονίων, περασμένα με παραπλανητικό
σπρέι και χρώματα της εκμετάλλευσης και της επίθεσης στα δικαιώματα των
εργαζομένων.
Ειδικά η φετινή Πρωτομαγιά, που η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα τη θέλει
και πανηγυρική εξόδιο των μνημονίων ακολουθία, μοιάζει με αποξηραμένη
ανθοδέσμη σε σεντούκι φανταχτερό, στολισμένο με τα χιλιάδες στρας της
αυταπάτης, καλά φυλαγμένο απ’ τα μάτια της εργατικής τάξης που δεν
αγοράζει πια παραμύθια διαπραγματεύσεων με τη βαρβαρότητα, που γίνονται
για το καλό της.
Κι είναι πικρό για όσους έφαγαν το τυρί της αριστερής φάκας, αλλά και
δεν μπέρδεψαν την αργία με την απεργία, το Ρουβίκωνα με τον Αστερίξ και
τη Μυτιλήνη με τη Λέσβο, μήτε την εθνική συγκόλληση των καπιταλιστικών
κερδών με τις λαϊκές ανάγκες, να μένουν τώρα και νηστικοί και
αναγκαστικοί θεατές κατασχέσεων, πλειστηριασμών, εξοντωτικής
φορολόγησης, απειλής για εμπλοκή σε πόλεμο με λάφυρο ένα πλεόνασμα που
δεν τους αφορά.
Η εργατική Πρωτομαγιά μετά την πρώτη, τη δεύτερη, και τώρα την
εκλογικής φοράς αριστερά, μοιάζει με φιέστα χρεοκοπημένου αριστερού
πρακτορείου δεξιών ταξιδιών…. Σημείωση: Το κείμενο της Λιάνας Κανέλλη αναδημοσιεύεται από το ειδικό ένθετο “Ο Μάης στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ”, της έντυπης έκδοσης της εφημερίδας Τα Νέα (5-6 Μάη 2018)
Έχουν μεταξύ τους διαφορά δύο χρόνων και μιας μέρας, αλλά κατά μία
έννοια ορίζουν μια περίοδο, για αυτό μπορούν να ιδωθούν μαζί, και αυτό
είναι το σκεπτικό που μπαίνουν μαζί, σε μια ανάρτηση με δύο μέρη που
δημοσιεύτηκαν στην Κατιούσα.
Τυπικά, η αρχή ήταν στις 23 Απρίλη, με το ΓΑΠ να ανακοινώνει απο το
Καστελόριζο, με μια πένθιμη γραβάτα, για τη σημειολογία του πράγματος,
πως σκοπεύει να προσφύγει στο ΔΝΤ για οικονομική βοήθεια. Δεν ήταν αυτό
ακριβώς που θα περίμενε κανείς από μια… κυβέρνηση αντιεξουσιαστών, όπως
διαφημίστηκε αρχικά. Ελάχιστοι όμως είχαν πάρει στα σοβαρά αυτές τις
γραφικότητες, και οι πρώτες αντιδράσεις είχαν ξεκινήσει ήδη από το
Δεκέμβρη του 09′, δύο μήνες μετά από τις εκλογές, με την πρώτη απεργία
που προκηρύχθηκε από τις ταξικές δυνάμεις, παρακάμπτοντας το
γραφειοκρατικό μηχανισμό της ΓΣΕΕ, που δεν πήρε σχετική απόφαση, σε
τριτοβάθμιο επίπεδο.
Την άνοιξη του 10′ που ακολούθησε, είχαμε διψήφιο αριθμό απεργιακών
κινητοποιήσεων στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα -οι μισές σχεδόν εξ
αυτών χωρίς ανώτερη κάλυψη- οι οποίες έδειξαν τον κοινωνικό αναβρασμό
και τις αγωνιστικές διαθέσεις ενός κόσμου, που δε θα κατάπινε αμάσητα το
μνημόνιο, είχαν όμως ως συνέπεια πολλές απολύσεις πρωτοπόρων στελεχών
από το χώρο τους, που αποδεκάτισαν το ταξικό κίνημα σε νευραλγικές
θέσεις.
Στις 5 Μάρτη, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έφερε την πρώτη δέσμη μέτρων, που
θεωρητικά θα απέτρεπε τα χειρότερα, αλλά στην πράξη λειτούργησε ως
κομμάτι της σκηνοθεσίας και του εκβιαστικού κλίματος. Έκοτε, ο όγκος των
διαδηλωτών αυξανόταν σταθερά από κινητοποίηση σε κινητοποίηση,
παράλληλα με τον ενθουσιασμό και την αγωνιστική αισιοδοξία, η οποία
επέστρεψε μετά από πολλά χρόνια. Τα περισσότερα ρεπορτάζ έκαναν λόγο για
τις μεγαλύτερες πορείες των τελευταίων πολλών χρόνων και τις πιο
μαζικές απεργίες μετά τη δεκαετία του 90′.
Το αποκορύφωμα ήρθε στις 5 Μάη, την πρώτη μέρα συζήτησης και ψήφισης
του Μνημονίου στη Βουλή, με μια ογκώδη διαδήλωση, χωρίς πρόσφατο
προηγούμενο. Ουσιαστικά, οι τρεις απεργιακές συγκεντρώσεις εκείνη τη
μέρα ενώθηαν, σχηματίζοντας ένα μεγάλο ποτάμι (φουσκωμένο η οργή του
λαού) και μια σχετικά ενιαία και αρκετά πυκνή γραμμή που έφτανε από τις
Στήλες του Ολυμπίου Διός ως το Πεδίο του Άρεως, σύμφωνα με κάποιες
χαρτογραφήσεις -που δεν πρέπει να απείχαν πολύ από την πραγματικότητα.
Ακόμα κι αν κάποιες εκτιμήσεις είχαν το στοιχείο μιας αισιόδοξης
υπερβολής, δεν έπαυαν να είναι ενδεικτικές τόσο της μαζικότητας, όσο και
του μαζικού ενθουσιασμού και της αποφασιστικότητας που φαινόταν να
επικρατεί στους διαδηλωτές. Όχι μόνο στους ψημένους συνήθεις υπόπτους,
που είχαν σταθερή παρουσία στο κίνημα όλα αυτά τα χρόνια, αλλά και σε
πολλούς που ήταν σα να ξυπνάν ξαφνικά από ένα μακρύ λήθαργο και έκαναν
το βήμα να κατέβουν για πρώτη φορά σε μια διαδήλωση.
Αυτό το κλίμα, αυτή η αποφασιστικότητα ήταν που καλούνταν να σπάσει,
πάση θυσία, η κυβέρνηση και το σύστημα που υπηρετούσε. Μπορεί να μην
έτριζε η καρέκλα του ΓΑΠ, που είχε σχετικά νωπή λαϊκή εντολή, αλλά το
επόμενο χρονικό διάστημα, η φθορά του ΠΑΣΟΚ ήταν ραγδαία, οδηγώντας σε
μια απρόβλεπτη -για τους περισσότερους- εκλογική συρρίκνωση του
“Κινήματος” που συνέδεσε την πορεία του με τον κύκλο της Μεταπολίτευσης.
Αλλά το πιο βασικό ήταν να μην αμφισβητηθεί το Μνημόνιο ως στρατηγική
επιλογή, για τη σημαντική μείωση των μισθών, που θα έφερνε πολλά κέρδη
για την αστική τάξη.
Το κατάλληλο εργαλείο για όλα αυτά ήταν η δοκιμασμένη συνταγή ενός
δολοφονικού, προβοκατόρικου χτυπήματος στο κατάστημα της ΜΑΡΦΙΝ στη
Σταδίου, που προκάλεσε το θάνατο τριών υπαλλήλων -εκ των οποίων η μία
ήταν εγκυμονούσα γυναίκα- και η κατάλληλη αξιοποίησή του από τα -σαν
έτοιμα από καιρό- κυρίαρχα ΜΜΕ.
Μικρή σημασία έχει αν οι δράστες ήταν συνειδητοί προβοκάτορες ή
λειτούργησαν αντικειμενικά ως τέτοιοι, ανεξάρτητα από τις προθέσεις
τους. Την επόμενη μέρα, τα κανάλια αφιέρωσαν χρόνο, για να προβάλουν μια
σχεδόν κωμική -αν δεν ήταν τόσο τραγική η περίσταση- συγκέντρωση
πενθούντων φιλελέδων με κεράκια, μπροστά από το σημείο όπου βρισκόταν το
κατάστημα, που περίμεναν αμήχανοι να τους δείξουν οι κάμερες, για να
αποκτήσει νόημα η σύναξή τους. Αυτή η θλιβερή -κατά βάθος, παρά την
κωμικότητά της- άμαζη μάζωξη κέρδισε περισσότερο χρόνο δημοσιότητας από
τις εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου που είχαν κατέβει μαζικά στο δρόμο, την
προηγούμενη ημέρα.
Παρά τη σχετική τους αποτυχία -ως προς την προβολή της συγκεκριμένης
πρωτοβουλίας- ο αντικειμενικός τους στόχος εν μέρει επιτεύχθηκε. Το
χτύπημα και τα τρία θύματα προκάλεσαν ένα μούδιασμα σε πολύ κόσμο, σε
συνδυασμό και με την ψήφιση τελικά του μνημονίου, χωρίς σημαντικές
απώλειες για την κυβέρνηση -πλην της Σακοράφα- χάρη και στο ακροδεξιό
δεκανίκι του ΛΑΟΣ, που προαλειφόταν για κυβερνητικός εταίρος, αλλά και
για το πολιτικό του τέλος. Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν τους επόμενους
μήνες, χωρίς όμως τον αρχικό ενθουσιασμό και τη μαζικότητα του
προηγούμενου διαστήματος.
Παρεμπιπτόντως, ήταν αξιοσημείωτη η ταχύτητα με την οποία τα κανάλια
έσπευσαν να σπάσουν την απεργία εκείνης της ημέρας -που αφορούσε ασφαλώς
και τα ειδησεογραφικά δελτία- για να πουλήσουν αίμα και τρόμο, και να
σκεπάσουν τις μαζικότατες κινητοποιήσεις και τη λαϊκή οργή που
ξεχείλιζε. Από τότε, οι 24ωρες απεργίες της ΓΣΕΕ ορίζονται σε
διαφορετική μέρα για τα ΜΜΕ, υποτίθεται για να μπορούν να καλύπτουν
δημοσιογραφικά τις απεργιακές κινητοποιήσεις -κάτι που δε συμβαίνει
ποτέ.
Κάποιες αναλύσεις στέκονται στις εγκληματικές ευθύνες του Ανδρέα
Βγενόπουλου, που έδωσε εντολή να παραμείνουν οι υπάλληλοί του στο
κατάστημα και τους άφησε να πεθάνουν από ασφυξία, σαν τα ποντίκια, σε
ένα κτίριο με ελλιπή μέτρα ασφαλείας, για να μη χάσει και το παραμικρό
κέρδος. Στον αντίποδα, υπάρχει και η εκδοχή πως πίσω από το ύποπτο,
τυφλό χτύπημα βρισκόταν το μακρύ χέρι των ανταγωνιστών του Mr MARFIN,
που ήθελαν -και όντως κατάφεραν- να του κόψουν τη φόρα και τα φτερά,
καθώς προχωρούσε σε σειρά επιθετικών επιχειρηματικών κινήσεων, βάζοντας
στο μάτι και τον -υπό ιδιωτικοποίηση- ΟΤΕ.
Αυτά όμως είναι δύσκολο να αποδειχτούν, ακόμα και αν δεν πρόκειται
για τραβηγμένες θεωρίες συνωμοσίας. Δεν είναι τυχαίο πάντως πως η
επίθεση καταγγέλθηκε ακόμα και από οργανώσεις του αναρχικού,
αντιεξουσιαστικού χώρου, που σε άλλες περιπτώσεις επιδοκιμάζουν -και
βασικά συμμετέχουν σε- αντίστοιχα επεισόδια -τα λεγόμενα “μπάχαλα”, όπως
επικράτησε να λέγονται. Αυτό που είναι αντικειμενικό και πέραν κάθε
αμφισβήτησης, είναι πως κανένα κομμάτι του κινήματος και του αγώνα, δε
θα είχε τόσο ελεεινή συμπεριφορά, για να επιχαίρει με αυτούς που είχαν
εγκλωβιστεί στο κτίριο και κινδύνευε η ζωή τους, όπως έκαναν οι
προκλητικοί υπάνθρωποι που φώναζαν και αλάλαζαν κάτω από το φλεγόμενο
κτίριο εκείνη τη μέρα. Εξίσου αδιαμφισβήτητη είναι η αριστοτεχνική
αξιοποίηση του χτυπήματος από το σύστημα, που δε διστάζει να
χρησιμοποιεί κάθε θεμιτό ή αθέμιτο μέσο, για να πετύχει τους στόχους του
και να στερεώσει την κυριαρχία του.
Οκτώ χρόνια μετά από εκείνα τα γεγονότα, φαίνεται να υπάρχει
επιστροφή στην αστική “κανονικότητα”, την πλήρη ακινησία και την αγκαλιά
του σύγχρονου ΠΑΣΟΚ -που αναδείχτηκε ως εναλλακτική εφεδρεία για το
σύστημα μέσα από τις κινητοποιήσεις εκείνου του διαστήματος. Αυτό που
άλλαξε όμως είναι πως υπάρχει ένα πιο υποψιασμένο και θωρακισμένο κίνημα
-μια μερίδα του τουλάχιστον, που δεν έτρεφε ποτέ αυταπάτες- για να
αξιοποιήσει το επόμενο αντίστοιχο ξεπέταγμα και την αφύπνιση των
-απογοητευμένων σήμερα- λαϊκών μαζών.
Οι εκλογές της 6ης Μάη του 12′ ήταν η κάλπη με το πιο ρευστό σκηνικό στα
μεταπολιτευτικά -και όχι μόνο- χρονικά, με τις περισσότερες ανατροπές
συγκριτικά με τις προηγούμενες εκλογές του 09′, καθώς και αυτή με τη
μεγαλύτερη διασπορά ψήφων και ποσοστών, θυμίζοντας έντονα τις εκλογές
του 1950, την πρώτη αναμέτρηση δηλαδή μετά από το τέλος του εμφυλίου.
Είναι χαρακτηριστικό πως κανένα κόμμα δεν υπερέβη το 20%, ενώ πρώτη
δύναμη -πάνω απ’ τη ΝΔ που είχε το μεγαλύτερο ποσοστό- ήταν αθροιστικά
τα κόμματα που έμεναν εκτός Βουλής, χωρίς να πιάσουν το όριο του 3%
-δείγμα κι αυτό του ρευστού κλίματος και της διασποράς που σημειώσαμε
παραπάνω.
Ενάμιση μήνα μετά, η βεντάλια θα έκλεινε ξανά και θα επιστρέφαμε σε
μια νέα μορφή δικομματισμού-διπολισμού κι “αστικής κανονικότητας”, με
αλλαγή φρουράς στο σοσιαλδημοκρατικό πόλο, και τον ΣΥΡΙΖΑ να παίρνει τη
θέση του καταρρέοντος ΠΑΣΟΚ. Παραλίγο να γίνει μάλιστα κάτι παρόμοιο και
στον άλλο πόλο, με τους ΑΝΕΛ στη θέση της ΝΔ, που επίσης συρρικνώθηκε
εκλογικά. Τελικά το κόμμα του Καμμένου περιορίστηκε στον πιο ταπεινό
ρόλο του μετέπειτα κυβερνητικού συν-εταίρου του ΣΥΡΙΖΑ.
Παράλληλα είχαμε την ανάδειξη μιας άλλης κυβερνητικής τσόντας, χωρίς
αντιμνημονιακά ταμπού, όπως η ΔΗΜΑΡ -στη θέση του ακροδεξιού ΛΑΟΣ που
έμεινε εκτός Βουλής- αλλά και την τρομακτική -όχι τόσο/μόνο ποσοτικά,
αλλά ως προς το ποιοτικό της μέγεθος- άνοδο του νεοναζιστικού μορφώματος
της χρυσής αυγής. Κάτι που επιβεβαίωνε πως ουσιαστικά βγήκαν ενισχυμένα
τα κόμματα που αξιοποίησαν το κίνημα των Αγανακτισμένων κι αναδείχτηκαν
στην πάνω και κάτω Πλατεία του Συντάγματος.
Πιο συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ υπέστη εκλογική συντριβή, χάνοντας σχεδόν
τα 3/4 της δύναμής του συγκριτικά με το 09′. Μια καθίζηση μάλλον
απρόβλεπτη ως προς τις διαστάσεις της, δεδομένου ότι ήταν συχνό κι
επαναλαμβανόμενο το φαινόμενο των πράσινων “κοψοχέρηδων” που μετανοούσαν
την τελευταία στιγμή, παρά τα όσα υπόσχονταν στον εαυτό τους, για να
κοροϊδέψουν τους γύρω τους.
Αυτή τη φορά, όμως, είχε φτάσει το πλήρωμα του χρόνου. Όχι μόνο
εξαιτίας της συσσωρευμένης λαϊκής οργής κατά των κομμάτων του μνημονίου,
αλλά και λόγω των οργανωμένων μετακινήσεων μαζικών στελεχών που
διαμόρφωναν την κοινή γνώμη και -εν μέρει- το αποτέλεσμα.
Είναι ζήτημα αν τελικά η κακήν-κακώς απομάκρυνση του ΓΑΠ, μετά τους
χειρισμούς του τελευταίου και τις παλινωδίες στο ζήτημα του
δημοψηφίσματος για το ευρώ, έπαιξε κάποιο ρόλο στο ποσοστό του ΠΑΣΟΚ,
και αν ο αντικαταστάτης του Β. Βενιζέλος ήρθε πολύ αργά για να
αντιστρέψει το κλίμα ή το έκανε ακόμα χειρότερο, καθώς ενσάρκωνε
απολύτως την αλαζονεία της εξουσίας και το πλέον αντιπαθητικό της
πρόσωπο.
Η Νέα Δημοκρατία του Σαμαρά απείχε σοφά μεν, τακτικά μιλώντας, από
την υπερψήφιση του πρώτου μνημονίου, αναγκάστηκε όμως να δώσει χείρα
βοηθείας στο ΠΑΣΟΚ για το μακροπρόθεσμο και να μπει στο κυβερνητικό
σχήμα το 11′, σε ένα “Μεγάλο Συνασπισμό” από τα πάνω -που σύντομα θα
έπαυε να είναι “μεγάλος”. Εισέπραξε έτσι ένα μεγάλο μέρος της
γενικευμένης οργής -αντί για τα πολιτικά της οφέλη- και έπεσε κάτω από
το 20%, σε συνδυασμό με τις διαρροές από τις διασπάσεις της. Ανάμεσά
τους και η ΔΗΣΥ της Ντόρας Μπακογιάννη, που έμεινε οριακά εκτός βουλής,
την ίδια μέρα που απεβίωνε η Μαρίκα Μητσοτάκη.
Ο άλλος ένοικος της δεξιάς πολυκατοικίας, το ΛΑΟΣ του Καρατζαφέρη,
έμεινε επίσης εκτός βουλής, και μπήκε στο περιθώριο της κεντρικής
πολιτικής σκηνής, έχοντας προλάβει στο ενδιάμεσο να αναδείξει πολλά
ακροδεξιά στελέχη που θα έβρισκαν στέγη στη ΝΔ (Άδωνις, Βορίδης,
Πλεύρης) και να παραδώσει την ακροδεξιά σκυτάλη στη χρυσή αυγή -που είχε
ρίξει την πρώτη προειδοποιητική βολή για την άνοδό της, με την έδρα που
έβγαλε ο Μιχαλολιάκος στο Δήμο Αθηναίων. Το ΛΑΟΣ εισέπραξε κι αυτό την
οργή για τη συμμετοχή του στο ενιαίο κυβερνητικό σχήμα και επιχείρησε
ανεπιτυχώς έναν ελιγμό με την καταψήφιση του μεσοπρόθεσμου, που έδωσε
απλώς το πάτημα στα -σαν έτοιμα από καιρό- στελέχη του, για να
μεταπηδήσουν στο μεγάλο μαγαζί της Νέας Δημοκρατίας.
Σε αυτές τις εκλογές, έκανε την εμφάνισή της και η “Δημιουργία Ξανά”
του Τζήμερου, χωρίς να μπορέσει ποτέ να περάσει το φράγμα που χωρίζει τα
social media από την πραγματική ζωή.
Στον αντίποδα, ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν το κόμμα-υποδοχέας για τους απογοητευμένους
ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, καταφέρνοντας να τετραπλασιάσει σχεδόν σε πρώτη
φάση τα ποσοστά του, και να γίνει μες σε ένα μήνα κόμμα εξουσίας, ενώ
μέχρι πρότινος πάλευε για την κοινοβολευτική του επιβίωση. Το φθινόπωρο
του 10′, μεσούσης της κρίσης και των μαζικών κινητοποιήσεων, είχε μέτρια
αποτελέσματα στις αυτοδιοικητικές εκλογές και τίποτα δεν προμήνυε πως
μπορεί να παίξει αυτό το ρόλο. Αυτό που μεσολάβησε ήταν οι πλατείες των
αγανακτισμένων, ενώ πολλοί αστέρες τους βρέθηκαν αργότερα στα ψηφοδέλτια
του ΣΥΡΙΖΑ (Τσακαλώτος, Βαρουφάκης, Κατρούγκαλος, Λαπαβίτσας).
Μετά τη 12η Φλεβάρη, και για τρεις σχεδόν μήνες ως τις εκλογές,
κινηματικά δεν κουνήθηκε φύλλο. Ο ΣΥΡΙΖΑ έριξε όλο το επικοινωνιακό του
βάρος στις εκλογές, προβάλλοντας ως σύνθημα την “κυβέρνηση της
Αριστεράς” -πιθανόν με την ιδεολογική σφραγίδα του Κοτζιά, που είχε
κάνει αντίστοιχες επεξεργασίες στη δεκαετία του 80′ και τα χρόνια του
ενιαίου Συνασπισμού. Σε μια συνέντευξη Τύπου με το Λαφαζάνη, δε δίστασαν
να χρησιμοποιήσουν ακόμα κι ένα απόσπασμα από το τότε ισχύον Πρόγραμμα
του ΚΚΕ -κόβοντας και ράβοντάς το στα μέτρα τους- για να αναδείξουν το
στόχο που σκέπαζε τα πάντα: την κυβέρνηση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να βγει δεύτερος, περίπου τρεις μονάδες μπροστά από
το ΠΑΣΟΚ. Η διαφορά δεν ήταν μεγάλη αλλά έκανε σαφές ότι υπήρχε διάδοχη
κατάσταση κι η εναλλαγή επισπεύσθηκε, με τη δεύτερη κάλπη του Ιουνίου.
Στο μεσοδιάστημα, η ενωτική πίεση” αυξήθηκε σε βαθμό ασφυξίας,
επιχειρώντας να αλώσει οτιδήποτε υπήρχε στα αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ -και δεν
είχε λιγοστά αποτελέσματα.
Το ΚΚΕ πέτυχε ένα αποτέλεσμα που ξεπερνούσε μεν κάθε άλλη πρόσφατη
επίδοσή του στις εθνικές εκλογές, αλλά ήταν σαφώς κατώτερο των
προσδοκιών που κυμαίνονταν συνήθως πάνω από το φράγμα του διψήφιου
ποσοστού. Ενώ στις περισσότερες εκλογικές περιφέρειες της επαρχίας
σημειώθηκε διακριτή άνοδος, καταγράφηκε η αντίθετη τάση στα μεγάλα
αστικά κέντρα, που έδιναν παραδοσιακά μεγάλη δύναμη στο κόμμα. Παρά το
ανοιχτό μέτωπο με τις δυνάμεις του οπορτουνισμού, τα αντανακλαστικά
απέναντι στις διεργασίες και τις οργανωμένες μετακινήσεις που
παρατηρήθηκαν στην κάλπη, δεν ήταν στο ύψος των περιστάσεων.
Μετεκλογικά, η τότε ΓΓ κάλεσε τους ψηφοφόρους να διορθώσουν την ψήφο
τους, ιδίως ως προς την ενίσχυση των νεοναζί της χρυσής αυγής, αλλά τα
λόγια της ερμηνεύτηκαν σκοπίμως ως αφ υψηλού κήρυγμα στους ψηφοφόρους κι
είχαν το αντίθετο αποτέλεσμα. Χαρακτηριστικό του εκρηκτικού κλίματος
και μιας καλλιεργούμενης κακοπιστίας ήταν και μια τηλεοπτική παρουσία
των πολιτικών αρχηγών της “Αριστεράς”, όπου το κοινό ξεσπούσε οργισμένο
με όσα έλεγε η Αλέκα, για να το καταπραΰνει αργότερα ο Α. Τσίπρας και να
το αποκοιμίσει ο μειλίχιος Κουβέλης στο τέλος.
Η εξωκοινοβουλευτική αριστερά, με το μετωπικό σχηματισμό της ΑΝΤΑΡΣΥΑ,
πέτυχε ένα ιστορικό υψηλό με το 1,2% το οποίο όμως κυμάνθηκε πολύ μακριά
από τις κοινοβουλευτικές προσδοκίες που καλλιεργούσαν κάποιοι -και τους
γύρισαν μπούμερανγκ στη συνέχεια. Η αποτυχία εισόδου στη Βουλή δεν
εμπόδισε ωστόσο τα στελέχη της να συναντηθούν στο πλαίσιο των
διερευνητικών εντολών (!) με τον Τσίπρα, σε μια ιστορική συνάντηση που
έμεινε να μαρτυρά το στίγμα των διαθέσεών της απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ, μέχρι
το καλοκαίρι του 15′.
Τα παραπάνω ήταν απλώς κάτι σαν το πρώτο ημίχρονο, που δεν μπορεί να
ιδωθεί αυτοτελώς, χωρίς τη συνέχεια των εκλογών του Ιουνίου του 12′.
Αλλά για το δεύτερο ημίχρονο, θα περιμένουμε λίγες μέρες την αντίστοιχη
επέτειο.
