7 Ιαν 2012

«Για το Προλεταριακό Κόμμα Νέου Τύπου»


Β. Ι. ΛΕΝΙΝ
«Για το Προλεταριακό Κόμμα Νέου Τύπου»

«Με τον Λένιν», έργο του ζωγράφου Β. Σέροφ
Είναι γεγονός ότι κάθε ιστορική επέτειος για το κομμουνιστικό κίνημα αποτελεί σταθμό. Σταθμό αποτίμησης της συγκεκριμένης στιγμής και της επίδρασής της στην πορεία της ταξικής πάλης. Μέρα μνήμης, που επιδρά στη συνείδηση, έτσι που η ανθρώπινη δράση να χαράσσει τη συνέχεια της ιστορίας δεμένη με τους σκοπούς του κινήματος. Μα, αν πρόκειται για επέτειο που φέρνει στο νου ηγέτες του κινήματος, η δράση των οποίων είναι δεμένη με κοσμοϊστορικά γεγονότα, τότε η μνήμη γίνεται ένα με το σήμερα, όχι μόνο γιατί αποτιμά το επαναστατικό τους έργο, μα γιατί αυτό το έργο είναι υλική δύναμη για το μέλλον της ιστορικής εξέλιξης. Δύναμη, που συμβάλλει στη διαμόρφωση και την ανάπτυξη της ταξικής συνείδησης της εργατικής τάξης. Ετσι μόνο μπορεί να μετατρέπεται σε παράγοντα, που επιδρά στην ανάπτυξη του αγώνα της εργατικής τάξης για την εκπλήρωση του τελικού σκοπού, που είναι η ανατροπή του καπιταλισμού, η οικοδόμηση του σοσιαλισμού και της κομμουνιστικής κοινωνίας. Πολύ περισσότερο δε, όταν πρόκειται για μέρα μνήμης, σαν την 80ή επέτειο από το θάνατο του Β. Ι. Λένιν,(21 Γενάρη 1924,ώρα 6 και 50 λεπτά το βράδυ έπαψε να χτυπά η καρδιά του μεγάλου επαναστάτη). Ενός από τους κλασικούς της κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης, που δικαίως φέρει και το δικό του όνομα. Μαρξισμός - Λενινισμός.
Μπροστά μας ξεδιπλώνεται η ιστορία του εργατικού κινήματος, όχι μόνο του ρωσικού, αλλά και του παγκόσμιου, στην εποχή περάσματος από το κατώτερο στάδιο του καπιταλισμού, το προμονοπωλιακό, στο ανώτερο, τον ιμπεριαλισμό. Μια ολόκληρη ιστορική εποχή, που από τις αρχές του 20ού αιώνα φανέρωσε πως ο καπιταλισμός είναι ιστορικά ξεπερασμένος σαν κοινωνικοοικονομικό σύστημα που μπορεί να κινεί τις κοινωνικές εξελίξεις προς την πρόοδο, γι' αυτό και χρειάζεται αντικατάσταση περιμένοντας το νεκροθάφτη του.
Στάση εργασίας στο εργοστάσιο Πουτίλοφ του Πέτερμπουργκ. Η ζωή του εργάτη ήταν ένας συνεχής μόχθος
Ετσι, η 80ή επέτειος από το θάνατο του Λένιν, για κάθε κομμουνιστή, αποτελεί μέρα μνήμης, που γεννά τη μεγαλύτερη αισιοδοξία ως προς την προοπτική της αταξικής κομμουνιστικής κοινωνίας, αφού το όνομα του Λένιν, ως επικεφαλής του κόμματος των μπολσεβίκων, ταυτίστηκε με το μεγαλύτερο παγκόσμιο κοσμοϊστορικό γεγονός της εποχής του τελευταίου σταδίου του καπιταλισμού, τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση. Και αυτή η αισιοδοξία, ως προς το νομοτελειακό πέρασμα από τις ταξικές κοινωνίες στην αταξική, πηγάζει ακριβώς από το γεγονός ότι το έργο του Λένιν, όπως, βεβαίως, πρωταρχικά των Μαρξ και Ενγκελς (σ' αυτό πάτησε ο Λένιν), απέδειξε αυτήν τη νομοτελειακή εξέλιξη και στην πράξη. Γεγονός, το οποίο, στις μέρες μας, συνδέεται με την ανάγκη να ανατρέχουμε ξανά και ξανά στη μελέτη του έργου του, ως συστατικού στοιχείου της δικής μας δράσης. Στη διαλεκτική ενότητα θεωρίας και πράξης.
Η συνειδητοποίηση της επικαιρότητας αυτού του έργου, η γνώση του, γίνεται πηγή δύναμης για την επίθεση της εργατικής τάξης και των λαϊκών μαζών ενάντια στους εκμεταλλευτές, στη μεγάλη πορεία ευόδωσης των αξιών και των ιδανικών τους. Οσο και αν μετά την ανατροπή του σοσιαλισμού στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την ΕΣΣΔ η αστική ιδεολογία και προπαγάνδα προσπάθησε και προσπαθεί να αντιπαραθέσει το λενινισμό στο μαρξισμό, να εξαγγείλει το τέλος των ιδεολογιών, να αναπαλαιώσει διάφορες οπορτουνιστικές θεωρίες περί του τέλους της ιστορίας, η ίδια η τραγική για τους λαούς πραγματικότητα της ιμπεριαλιστικής τάξης πραγμάτων αποδεικνύει περίτρανα ότι, αν δεν ανατραπεί ο ιμπεριαλισμός, η ανθρωπότητα θα συνεχίζει να ζει τα δεινά της κρίσης του και οι λαοί την ολοένα και πιο άγρια εκμετάλλευση. Αυτή η πραγματικότητα αποδεικνύει τη ζωντάνια και την επικαιρότητα του λενινισμού.
Λεζάντα:Το εξώφυλλο του πρώτου φύλλου του περιοδικού «Κομμουνιστική Διεθνής», που κυκλοφόρησε στη Σοβιετική Ρωσία την 1η Μάη του 1919
To όνομα του Λένιν είναι ταυτισμένο με τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση. Αλλά η επανάσταση δεν είναι έργο μιας πράξης. Πίσω από το συγκεκριμένο γεγονός - τομή στην ιστορία της ανθρωπότητας, γιατί άνοιγε ο δρόμος του περάσματος από τις ταξικές κοινωνίες στον κομμουνισμό, την αταξική κοινωνία - υπάρχει ένα τεράστιο επαναστατικό έργο, συνέχεια του έργου των Μαρξ - Ενγκελς. Αλλά και μετά την πραγματοποίηση της επανάστασης, υπάρχει η πορεία της οικοδόμησης του σοσιαλισμού, τις βάσεις της οποίας, θεωρητικά και πρακτικά, ανέπτυσσε, στα λίγα χρόνια της ζωής του μετά την εγκαθίδρυση της εργατικής εξουσίας, ο Λένιν.
Ο Λένιν, λοιπόν, είναι ταυτισμένος με την ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας της εργατικής τάξης, αλλά, ταυτόχρονα, είναι ταυτισμένος με την επαναστατική πρακτική, σπουδαίο, επίσης, ζήτημα και διαλεκτικά δεμένο με τη θεωρία, προκειμένου η εργατική τάξη, μαζί με τους συμμάχους της, να επιτελούν το ιστορικό έργο, του περάσματος των κοινωνιών από τα εκμεταλλευτικά συστήματα στην κατάργηση της εκμετάλλευσης, από το βασίλειο της αναγκαιότητας στο βασίλειο της ελευθερίας.
Αυτό το έργο, που δίκαια πήρε τη θέση του στην ιστορία του παγκόσμιου εργατικού κινήματος, ο λενινισμός, είναι ο μαρξισμός στην εποχή του ιμπεριαλισμού, και ο Λένιν αποτελεί μαζί με τους Μαρξ - Ενγκελς τους θεμελιωτές της κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης, για την παγκόσμια νίκη του κομμουνισμού.
Είναι ακατόρθωτο, βεβαίως, να αποτυπώσει κανείς το τεράστιο έργο του Λένιν σ'ένα αφιέρωμα στο λιγοστό χώρο μερικών σελίδων της εφημερίδας. Αλλωστε, η επαναστατική του δράση, που ξεκινά από τα νεανικά του χρόνια, το θεωρητικό του έργο, δοσμένο τους 55 τόμους των «Απάντων» του, από μόνα τους καταμαρτυρούν αυτήν την αδυναμία.
«...δώστε μας μια οργάνωση επαναστατών...»
Απεργία φορτοεκφορτωτών του λιμανιού της Οδησσού το Μάρτη του 1905
Ο Βλαντιμίρ Ιλίτς Ουλιάνοφ, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Λένιν, από τα φοιτητικά του χρόνια ακόμη, έταξε σκοπό της ζωής του την ανάπτυξη της δράσης για την κοινωνική απελευθέρωση των καταπιεσμένων λαών της τσαρικής Ρωσίας. Καταπιάνεται με τη μελέτη του μαρξισμού, αλλά και τη διάδοσή του στους εργάτες της Πετρούπολης, με τους οποίους συνδέεται από τα φοιτητικά του χρόνια. Στράφηκε στο μαρξισμό και την οργάνωση της πολιτικής πάλης της εργατικής τάξης, παρά και ενάντια στο ρεύμα της εποχής, το ναροντνικισμό, που δρούσε με μορφές πολιτικής πάλης, όπως η ατομική τρομοκρατία ενάντια στον τσάρο, ως το μέσο για την κοινωνική απελευθέρωση της αγροτιάς. Είναι χαρακτηριστικό ότι με την εκτέλεση του μεγαλύτερου αδελφού του Αλέξανδρου, μετά τη σύλληψη και καταδίκη του σε θάνατο για απόπειρα δολοφονίας του τσάρου Αλέξανδρου ΙΙΙ, ο ίδιος λέει ότι «εμείς θα ακολουθήσουμε άλλο δρόμο».
Επιμένει στην προπαγάνδα και τη ζύμωση, εκλαϊκεύοντας το μαρξισμό στους εργάτες, αλλά, ταυτόχρονα, ο ίδιος δουλεύει για την ανάπτυξη του επιστημονικού σοσιαλισμού στη Ρωσία, με πρώτο στόχο την αντιμετώπιση του ναροντνικισμού. Οι ναρόντνικοι πίστευαν και προπαγάνδιζαν ότι η Ρωσία θα φτάσει στο σοσιαλισμό μέσα από την αγροτική κοινότητα και ότι ο καπιταλισμός είναι τυχαίο φαινόμενο στη Ρωσία. Ταυτόχρονα, στρέφονταν ενάντια στους μαρξιστές και τις θέσεις τους, γεγονός που εμπόδιζε τη διάδοση του μαρξισμού. Το έργο του «Ποιοι είναι οι φίλοι του λαού και πώς καταπολεμούν τους σοσιαλδημοκράτες»είναι σταθμός για τη διάδοση του μαρξισμού στη Ρωσία και την ανάπτυξη της επαναστατικής πάλης της εργατικής τάξης της Ρωσίας και, ταυτόχρονα, ένα αποτελεσματικό θεωρητικό όπλο ενάντια στο ναροντνικισμό.
Αντικείμενα με τα οποία γινόταν η παράνομη μεταφορά και διανομή της «Ισκρα»
Επίσης, το έργο του «Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία», που θεμελιώνει το ρόλο και τις σχέσεις των τάξεων στη Ρωσία και αναδεικνύει τη δυνατότητα της μικρής, αλλά συγκεντρωμένης εργατικής τάξης, να ηγηθεί της επανάστασης, ανοίγει το δρόμο για τη συνένωση της επαναστατικής θεωρίας με το επαναστατικό κίνημα στη Ρωσία. Μα, ταυτόχρονα με την ανάπτυξη της θεωρίας, κατανοεί ότι χωρίς κόμμα επαναστατικό δεν μπορεί να συνενωθεί η επαναστατική κοσμοθεωρία με το εργατικό κίνημα, έτσι που να αφυπνίζει συνειδήσεις, να συνενώνει την καθημερινή ταξική πάλη στην ανώτερη μορφή της, την πολιτική πάλη για την εξουσία.
Η ζωή και η δράση του Λένιν είναι αξεχώριστα δεμένη με την ίδρυση και τη δράση του Κομμουνιστικού Κόμματος. Μελετώντας και αναπτύσσοντας παραπέρα το μαρξισμό στις συνθήκες του ανώτατου σταδίου του καπιταλισμού, παίρνοντας ο ίδιος άμεσα μέρος στην πρακτική δράση για την επαναστατική ανύψωση της εργατικής τάξης, επέμενε στην ίδρυση του δικού της κόμματος.
Συμμετέχοντας και καθοδηγώντας ένα μαρξιστικό όμιλο στην Πετρούπολη, καταπιάνεται με την ίδρυση επαναστατικού κόμματος της εργατικής τάξης σε πανεθνική κλίμακα και σαν πρώτο βήμα συνενώνει τους μαρξιστικούς πυρήνες στην Πετρούπολη σε επαναστατική πολιτική οργάνωση, την «Ενωση πάλης για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης», το 1895. Η ανάπτυξη των σοσιαλδημοκρατικών οργανώσεων σ' όλη τη χώρα απαιτούσε την επεξεργασία κοινού προγράμματος και ενιαίας τακτικής και επαναστατικής πάλης των Ρώσων μαρξιστών. Πρόβαλε το πρόβλημα της συνένωσης των σοσιαλδημοκρατικών οργανώσεων σε κόμμα, εμφανίστηκε η ανάγκη της σύγκλησης συνεδρίου. Ο Λένιν έλεγε δε χαρακτηριστικά:«...δώστε μας μια οργάνωση επαναστατών - και θα αναποδογυρίσουμε τη Ρωσία!». Τρία χρόνια αργότερα, το Μάρτη του 1898, συνήλθε στο Μινσκ το πρώτο, ιδρυτικό Συνέδριο του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος Ρωσίας (ΣΔΕΚΡ). Ο Λένιν βρίσκεται αρχικά στη φυλακή και μετά στην εξορία, αλλά συμμετέχει ακόμη και απ' αυτές τις τρομερά δύσκολες συνθήκες στην οργάνωση πανεθνικού επαναστατικού κόμματος της εργατικής τάξης. Στη φυλακή, ο Λένιν έγραψε το «Σχέδιο προγράμματος» του μελλοντικού κόμματος, την«Ερμηνεία του προγράμματος». Αργότερα, στην εξορία της Σιβηρίας, στην εργασία του «Τα καθήκοντα των Ρώσων σοσιαλδημοκρατών», ο Λένιν γενίκευσε την πείρα της «Ενωσης πάλης» της Πετρούπολης, σαν εμβρύου του μαρξιστικού κόμματος, και θεμελίωσε το πολιτικό πρόγραμμα και την τακτική των Ρώσων σοσιαλδημοκρατών.
Αμέσως μετά το συνέδριο, πιάστηκε όλη η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος και έτσι, ουσιαστικά, δεν προχώρησε η ενιαία οργάνωση του κόμματος. Αυτό έγινε κατορθωτό στα 1903, με το δεύτερο συνέδριο του ΣΔΕΚΡ, και υπό την καθοδήγηση του Λένιν ιδρύεται ουσιαστικά το μπολσεβίκικο κόμμα.
Αναπτύσσοντας και πλουτίζοντας τις θεμελιακές ιδέες του Κ. Μαρξ και του Φ. Ενγκελς για το προλεταριακό κόμμα, ο Β. Ι. Λένιν, για πρώτη φορά στην ιστορία του μαρξισμού, δημιούργησε μια αρμονική και ολοκληρωμένη διδασκαλία για το Κομμουνιστικό Κόμμα - το κόμμα νέου τύπου, το οποίο χαρακτηρίζεται σαν κόμμα της σοσιαλιστικής επανάστασης και της δικτατορίας του προλεταριάτου, της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Δημιουργώντας τη διδασκαλία για το προλεταριακό κόμμα, ο Β. Ι. Λένιν έπαιρνε υπόψη του τη μεγάλη πείρα του επαναστατικού κινήματος στη Ρωσία και τις άλλες χώρες του κόσμου.
Η επεξεργασία των βάσεων του Κόμματος
Το 1ο Συνέδριο του ΣΔΕΚΡ δεν κατάφερε στην πράξη να συνενώσει τις σοσιαλδημοκρατικές οργανώσεις, ούτε οργανωτικά, ούτε ιδεολογικά. Στις δυσκολίες που προκλήθηκαν από τη σύλληψη των επαναστατών σοσιαλδημοκρατών, προστέθηκαν η ιδεολογική διασπορά και οι διαφωνίες, που αμέσως επιχείρησαν να τις εκμεταλλευτούν τα αστικά και οπορτουνιστικά στοιχεία. Αγωνιζόμενος αποφασιστικά κατά του οπορτουνισμού, ο Β. Ι. Λένιν εργαζόταν εντατικά πάνω στο σχέδιο οικοδόμησης του κόμματος. Οταν ήταν εξορία στη Σιβηρία, είχε κιόλας καταλήξει στο συμπέρασμα ότι για τη δημιουργία μαρξιστικού κόμματος στη Ρωσία έπρεπε να γίνει η αρχή από την οργάνωση ενός «οργάνου του κόμματος, που να βγαίνει τακτικά και να βρίσκεται σε στενή σύνδεση με όλες τις τοπικές ομάδες». Ενα τέτοιο όργανο έγινε η εφημερίδα «Ισκρα», άμεσος οργανωτής και καθοδηγητής της οποίας ήταν ο Β. Ι. Λένιν, και έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην επεξεργασία των βάσεων του κόμματος.
Η «Ισκρα» προετοίμασε τη δημιουργία του κόμματος από ιδεολογική και οργανωτική άποψη. Συνδύαζε επιδέξια την προπαγάνδα και την επεξεργασία της θεωρίας. Ενώ στα δυτικοευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα είχε αρχίσει να απομακρύνεται η πρακτική δράση από τις επαναστατικές αρχές του μαρξισμού, η εφημερίδα «Ισκρα» ενσάρκωνε την ενότητα της επαναστατικής σκέψης και της επαναστατικής πράξης.
Στα τέλη του 1902, σχηματίστηκε οργανωτική επιτροπή για τη σύγκληση του 2ου Συνεδρίου του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος της Ρωσίας. Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε τον Ιούλη - Αύγουστο του 1903, στην αρχή στις Βρυξέλλες και μετά στο Λονδίνο. Κύριο καθήκον του ήταν να δημιουργήσει ένα πραγματικό κόμμα, στηριγμένο στις προγραμματικές και οργανωτικές αρχές που είχε προβάλει και επεξεργαστεί η «Ισκρα».
Η πάλη με τον οπορτουνισμό
Στο Συνέδριο διεξήχθη σκληρή πάλη ανάμεσα στους συνεπείς επαναστάτες - ισκριστές, τους οπαδούς του Λένιν, και τους αντίπαλους της κατεύθυνσης της «Ισκρα», τους οπορτουνιστές. Στην πάλη αυτή, λυνόταν ένα σπουδαιότατο πολιτικό πρόβλημα: Θα δημιουργούνταν στη Ρωσία ένα ισχυρό, επαναστατικό προλεταριακό κόμμα νέου τύπου ή θα παρέμενε στο κόμμα ένα κράμα τυπικά ενωμένων, αλλά ιδεολογικά διαχωρισμένων ομάδων και κύκλων; Ποιο δρόμο θα ακολουθούσε το ρωσικό εργατικό κίνημα; Θα έμπαινε, καθοδηγούμενο από το κόμμα αυτό και εξοπλισμένο με τη σοσιαλιστική ιδεολογία, στο δρόμο της θαρραλέας, της συνεπούς πάλης κατά του τσαρισμού και του καπιταλισμού, της πάλης για τη δικτατορία του προλεταριάτου, ή θα κατρακυλούσε στο δρόμο της υποταγής στην αστική ιδεολογία, στο δρόμο του ρεφορμισμού;
Το Συνέδριο απέκρουσε όλες τις απόπειρες των οπορτουνιστών να κάνουν στο ισκριστικό πρόγραμμα του κόμματος αλλαγές, σύμφωνες με το πνεύμα των προγραμμάτων των δυτικοευρωπαϊκών ρεφορμιστικών κομμάτων. Για πρώτη φορά στην ιστορία του διεθνούς εργατικού κινήματος, μετά το θάνατο του Κ. Μαρξ και του Φ. Ενγκελς, ψηφίστηκε ένα γνήσια επαναστατικό πρόγραμμα του προλεταριακού κόμματος. Στο πρόγραμμα που ψήφισε το Συνέδριο, καθορίστηκαν με σαφήνεια ο προλεταριακός χαρακτήρας του κόμματος και ο πρωτοποριακός του ρόλος στο εργατικό κίνημα, διατυπώθηκε η ιδέα της ηγεμονίας της εργατικής τάξης στην επανάσταση στη Ρωσία και προβλήθηκε το αίτημα της δικτατορίας του προλεταριάτου. Η θέση για τη δικτατορία του προλεταριάτου δεν περιλαμβανόταν σε κανένα πρόγραμμα των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων της Δύσης, που στην πράξη είχαν εγκαταλείψει την πάλη για το σοσιαλισμό. Αυτή ακριβώς η θέση έκανε το πρόγραμμα του ΣΔΕΚΡ να διαφέρει ριζικά από τα προγραμματικά ντοκουμέντα των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων της Δύσης. Η συνεπής εφαρμογή των μαρξιστικών θέσεων στο πρόγραμμα δημιουργούσε τους όρους για την ιδεολογική ενότητα του κόμματος, σαν κόμματος νέου τύπου.
Το 2ο Συνέδριο ψήφισε, επίσης, και το Οργανωτικό Καταστατικό του ΣΔΕΚΡ. Το σχέδιό του είχε ετοιμαστεί από τον Λένιν, είχε προκαταβολικά συζητηθεί στη σύνταξη της «Ισκρα» και εγκριθεί από αυτήν. Εντούτοις, στο Συνέδριο όλα τα οπορτουνιστικά στοιχεία τάχθηκαν κατά των λενινιστικών οργανωτικών αρχών.
Αυτό εκδηλώθηκε ολοφάνερα κατά τη συζήτηση της 1ης παραγράφου του σχεδίου του Καταστατικού - για το μέλος του κόμματος.
Ο Λένιν αγωνιζόταν για ένα μονολιθικό, συσπειρωμένο, οργανωμένο και πειθαρχημένο κόμμα. «Το κάθε μέλος του κόμματος - τόνιζε ο Λένιν - είναι υπεύθυνο για το κόμμα, και το κόμμα είναι υπεύθυνο για το κάθε μέλος του». Και γι' αυτό το λενινιστικό σχέδιο της πρώτης παραγράφου του Καταστατικού αναφέρει: «Μέλος του κόμματος θεωρείται ο καθένας που παραδέχεται το πρόγραμμά του και υποστηρίζει το κόμμα, τόσο με υλικά μέσα, όσο και με την προσωπική του συμμετοχή σε μια από τις κομματικές οργανώσεις». Η λενινιστική διατύπωση της πρώτης παραγράφου του Καταστατικού απαιτούσε ιδιαίτερα την προσωπική συμμετοχή του μέλους του κόμματος σε μια από τις κομματικές οργανώσεις, καθώς και την αυστηρή πειθαρχία, πράγμα που αποτελεί απαράβατο όρο της οργανωτικής συσπείρωσης και της δύναμης του κόμματος. Επαιρνε υπόψη ότι η πλατιά προσχώρηση στο κόμμα ξένων, από ταξική άποψη, στοιχείων, μπορεί να προκαλέσει σ' αυτό ανεπανόρθωτη ζημιά.
Συνολικά, στο 2ο Συνέδριο του κόμματος, έγινε δεκτό το λενινιστικό σχέδιο του Καταστατικού. Μόνο η παράγραφος 1 ψηφίστηκε σύμφωνα με τη διατύπωση των οπορτουνιστών με ασήμαντη πλειοψηφία (28 «υπέρ», 22 «κατά»). Το 3ο κιόλας Συνέδριο του ΣΔΕΚΡ, στα 1905, επέφερε αλλαγή στο Καταστατικό, αποδεχόμενο τη λενινιστική διατύπωση της πρώτης παραγράφου. Το Καταστατικό, που ψήφισε το 3ο Συνέδριο, σήμαινε το πέρασμα, από τη διασπορά και τη δουλιά κατά ομίλους, στο ενιαίο πανρωσικό κόμμα του προλεταριάτου.
Ενότητα θεωρητικών, πολιτικών και οργανωτικών αρχών
Η λενινιστική διδασκαλία για το κόμμα αποτελεί μια ενότητα θεωρητικών, πολιτικών και οργανωτικών αρχών, που είναι νομοτέλειες της ανάπτυξής του σαν κόμματος της επαναστατικής δράσης, σαν καθοδηγητικής δύναμης της σοσιαλιστικής οικοδόμησης.
Η μαρξιστική - λενινιστική θεωρία, σαν επαναστατική ιδεολογία της εργατικής τάξης, εμφανίστηκε και αναπτύσσεται σε σκληρή ανειρήνευτη πάλη ενάντια στην αστική ιδεολογία. Χαρακτηρίζοντας τις τρεις βασικές μορφές της πάλης του προλεταριάτου για την απελευθέρωσή του - την οικονομική, την πολιτική και την ιδεολογική - ο Β. Ι. Λένιν υπογράμμιζε ότι ο ιδεολογικός αγώνας κατά της αστικής τάξης είναι ο πιο μακρόχρονος και πολύπλοκος. Τη νίκη σ' αυτήν την πάλη το προλεταριάτο μπορεί να την κερδίσει μόνο με τον όρο ότι θα παραμείνει πάντα συνεπές στη μαρξιστική - λενινιστική θεωρία και θα ξεσκεπάζει αδιάκοπα ακόμα και τις πιο μικρές εκδηλώσεις της αστικής ιδεολογίας στο εργατικό κίνημα.
Αλλά μόνη της η ιδεολογική ενότητα δεν είναι αρκετή για το κόμμα. Στον Β. Ι. Λένιν ανήκει η ολόπλευρη επεξεργασία των οργανωτικών αρχών του κόμματος, των κανόνων της κομματικής ζωής και των αρχών της κομματικής καθοδήγησης.
Το κόμμα είναι το οργανωμένο απόσπασμα της εργατικής τάξης. Μπορεί να εκπληρώσει το ρόλο της προλεταριακής πρωτοπορίας, μόνο με τον όρο ότι θα είναι εξοπλισμένο με ενότητα θέλησης, ενότητα δράσης, ενότητα αυστηρότατης πειθαρχίας. Το κόμμα, τόνιζε ο Λένιν, είναι σύνολο οργανώσεων, και γι' αυτό πρέπει να δέχεται «στις γραμμές του μόνο στοιχεία που παραδέχονται έστω κι ένα ελάχιστο όριο οργάνωσης»...
Μια από τις βασικές αρχές οικοδόμησης του κόμματος νέου τύπου είναι η λενινιστική αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Η ιδιομορφία του συγκεντρωτισμού έγκειται ακριβώς στο ότι είναι δημοκρατικός, γιατί τα ίδια τα μέλη του κόμματος εκλέγουν τα καθοδηγητικά τους όργανα και τα ελέγχουν, κατευθύνουν τη δουλιά, παίρνουν ενεργό μέρος στη ζωή του κόμματος, στη συζήτηση και τη λύση όλων των προβλημάτων που μπαίνουν μπρος στο κόμμα. Ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός, συνδυάζοντας οργανικά το συγκεντρωτισμό και τη δημοκρατία, μετατρέπει το κόμμα σε δημιουργική κολεκτίβα, στην οποία εκδηλώνεται η κατευθυνόμενη προς ένα σαφώς καθορισμένο σκοπό δραστηριότητα της κάθε οργάνωσης και όλων των μελών του κόμματος. Η ουσία του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού έγκειται, πριν απ' όλα, στο ότι η καθοδήγηση όλων των κομματικών οργανώσεων πραγματοποιείται από ένα κέντρο. Τη συγκεντροποίηση στο κόμμα ο Β. Ι. Λένιν τη συνέδεε αδιάσπαστα με την αρχή της κομματικής πειθαρχίας. «Η άρνηση υποταγής στην καθοδήγηση των κεντρικών οργάνων - έγραφε - ισοδυναμεί με άρνηση παραμονής στο κόμμα, ισοδυναμεί με καταστροφή του κόμματος...».
Το κόμμα αποτελεί μια ενότητα θέλησης και δράσης, που δε συμβιβάζεται με την ύπαρξη φραξιών και ομάδων. Απαιτεί από τα μέλη του σιδερένια πειθαρχία, το ίδιο υποχρεωτική για όλα χωρίς εξαίρεση. Ανώτατη αρχή της κομματικής καθοδήγησης είναι η συλλογικότητα. Η συλλογικότητα της κομματικής καθοδήγησης προϋποθέτει την προσωπική, ατομική ευθύνη του καθένα για την εκπλήρωση των συλλογικά παρμένων αποφάσεων. Η εσωκομματική δημοκρατία βρίσκει την έκφρασή της στην κριτική και την αυτοκριτική. Ο Β. Ι. Λένιν έδειξε ότι για το κόμμα νέου τύπου, η κριτική και η αυτοκριτική είναι ένα όπλο σε διαρκή δράση στο οπλοστάσιο των νόμων της κομματικής ζωής, βοηθώντας στη διαπαιδαγώγηση των κομμουνιστών, στο ξεπέρασμα των δυσκολιών και των αδυναμιών. Η αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού είναι ενιαία και αδιάσπαστη. Δημοκρατισμός χωρίς συγκεντρωτισμό σημαίνει αποδιοργάνωση, αναρχία. Μόνον ο συγκεντρωτισμός, σε συνδυασμό με το δημοκρατισμό, κάνει το κόμμα ενιαίο και μονολιθικό.
Με επικεφαλής τον Λένιν, το μπολσεβίκικο κόμμα μπαίνει μπροστάρης της ταξικής πάλης του προλεταριάτου και των άλλων καταπιεσμένων λαϊκών στρωμάτων, κυρίως της φτωχής αγροτιάς και των μισοπρολετάριων της Ρωσίας και οδηγεί έως τη νίκη, με την κατάληψη της εξουσίας, την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου, στη Μεγάλη Οχτωβριανή Επανάσταση. Ετσι ανοίγει ο δρόμος για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού για πρώτη φορά στον κόσμο, μετά τη νικηφόρα επανάσταση. Καθόρισε, επίσης, τον καθοδηγητικό ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος, όχι μόνο στην κατάληψη της εξουσίας, αλλά διατύπωσε και θεμελίωσε τη θέση για τον καθοδηγητικό ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος στο σύστημα της δικτατορίας του προλεταριάτου, για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού.
Στο σημερινό αφιέρωμα παρουσιάζουμε ορισμένα χαρακτηριστικά αποσπάσματα από έργα του Λένιν, που συνθέτουν τη θεωρία για το «Κόμμα Νέου Τύπου». Τα αποσπάσματα αναδημοσιεύονται από την μπροσούρα: Β. Ι. Λένιν: «Για το Προλεταριακό Κόμμα Νέου Τύπου», εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή»

Επιμέλεια:
Στέφανος ΚΡΗΤΙΚΟΣ


ByΦιλιππος Ανθης στις Δεν υπάρχουν σχόλια:

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ*



Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ*
Κρεμλίνο 1920: Ο Λένιν συζητά με αντιπροσώπους του 2ου Συνεδρίου της Διεθνούς
Το παγκόσμιο προλεταριάτο βρίσκεται στην παραμονή ενός αποφασιστικού αγώνα. Η εποχή στην οποία ζούμε είναι εποχή άμεσης δράσης εναντίον της αστικής τάξης. Η οριστική ώρα πλησιάζει. Σε λίγο, σ' όλες τις χώρες όπου υπάρχει ένα συνειδητό εργατικό κίνημα, η εργατική τάξη θα δώσει ολόκληρη σειρά από άγριες μάχες, με τα όπλα στο χέρι. Περισσότερο από κάθε άλλη φορά, σήμερα, η εργατική τάξη έχει ανάγκη από μια στέρεη οργάνωση. Από δω και πέρα, η εργατική τάξη πρέπει ακούραστα να ετοιμάζεται για τον αγώνα αυτό, χωρίς να χάσει ούτε μια ώρα από τον πολύτιμο καιρό.
Αν κατά τη διάρκεια της Κομμούνας του Παρισιού (1871) η εργατική τάξη είχε ένα Κομμουνιστικό Κόμμα στέρεα οργανωμένο, έστω και με λίγα μέλη, η πρώτη εξέγερση του ηρωικού γαλλικού προλεταριάτου θα ήτανε πολύ δυνατότερη και θα μπορούσε ν' αποφύγει πολλά λάθη. Οι μάχες που θα συνάψει τώρα το προλεταριάτο, σε εντελώς διαφορετικές ιστορικές περιστάσεις, θα 'χουν αποτελέσματα πολύ σοβαρότερα από το 1871.
Το Δεύτερο Παγκόσμιο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς υποδεικνύει στους επαναστάτες εργάτες όλου του κόσμου τη σπουδαιότητα των εξής:
1. Το Κομμουνιστικό Κόμμα είναι τμήμα της εργατικής τάξης, και μάλιστα το πιο προοδευμένο, το πιο συνειδητό και, επομένως, το πιο επαναστατικό τμήμα της. Δημιουργείται με την αυτόματη επιλογή των πιο συνειδητών, των πιο αφοσιωμένων, των πιο διορατικών εργατών. Το Κομμουνιστικό Κόμμα δεν έχει συμφέροντα διαφορετικά από τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Το Κομμουνιστικό Κόμμα δε διαφέρει από τη μεγάλη μάζα των εργατών, παρά μόνο γιατί αντιμετωπίζει την ιστορική αποστολή του συνόλου της εργατικής τάξης και προσπαθεί, σε κάθε στροφή του δρόμου, να υπερασπίζει όχι τα συμφέροντα μερικών ομάδων ή μερικών επαγγελμάτων, αλλά τα συμφέροντα όλης της εργατικής τάξης. Το Κομμουνιστικό Κόμμα αποτελεί την οργανωτική και πολιτική δύναμη, με τη βοήθεια της οποίας το πιο προοδευμένο τμήμα της εργατικής τάξης διευθύνει στον καλό δρόμο τις προλεταριακές και μισοπρολεταριακές μάζες.
«Ηλθε η σειρά σου». Πλακάτ του 1920, του Νικολάι Κοτσέργκιν
2. Εφόσον το προλεταριάτο δεν έχει ακόμα κατακτήσει την κυβερνητική εξουσία και εφόσον δεν έχει εξασφαλίσει, μια για πάντα, την κυριαρχία του και προλάβει κάθε απόπειρα αστικής παλινόρθωσης - το Κομμουνιστικό Κόμμα δε θα περιλαμβάνει στις οργανωμένες τάξεις του παρά μόνο μια εργατική μειοψηφία. Μέχρι που να καταλάβει την εξουσία και κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, το Κομμουνιστικό Κόμμα, χάρη σε ευνοϊκές περιστάσεις, μπορεί να ασκεί μια αναντίρρητη ιδεολογική και πολιτική επιρροή πάνω σ' όλα τα προλεταριακά και μισοπρολεταριακά στρώματα του πληθυσμού, αλλά δεν μπορεί να τα συγκεντρώσει και να τα οργανώσει μέσα στις τάξεις του. Μόνο όταν η δικτατορία του προλεταριάτου θ' αφαιρέσει από την αστική τάξη μέσα δράσης τόσο δυνατά, όσο είναι ο Τύπος, το σχολείο, το Κοινοβούλιο, η Εκκλησία, η Διοίκηση κλπ., μόνο όταν η οριστική ήττα του αστικού καθεστώτος αποδειχτεί στα μάτια όλων, μόνο τότε όλοι οι εργάτες, ή τουλάχιστον οι περισσότεροι, θ' αρχίσουν να μπαίνουν στις τάξεις του Κομμουνιστικού Κόμματος.
3. Πρέπει με πολύ μεγάλη προσοχή να ξεχωρίζουμε την έννοια του κόμματος από την έννοια της τάξης. Τα μέλη των χριστιανικών και των φιλελεύθερων συνδικάτων της Γερμανίας, της Αγγλίας και άλλων χωρών, ανήκουν βέβαια στην εργατική τάξη. Οι περισσότερο ή λιγότερο σημαντικές εργατικές ομάδες, που αποτελούν ακόμα την ακολουθία του Σάιντεμαν, του Γκόμπερς και των ομοίων τους, ανήκουν επίσης στην εργατική τάξη. Μέσα σε τέτοιες ιστορικές συνθήκες είναι πολύ δυνατό να φανερωθούν στην εργατική τάξη πολλές αντιδραστικές τάσεις. Το έργο του κομμουνισμού δεν είναι να προσαρμόζεται προς τα οπισθοδρομημένα αυτά στοιχεία της εργατικής τάξης, αλλά ν' ανυψώσει ολόκληρη την εργατική τάξη στο επίπεδο της κομμουνιστικής πορείας. Η σύγχυση μεταξύ των δύο εννοιών του κόμματος και της τάξης μπορεί να μας φέρει σε πολύ σοβαρά λάθη και παρεξηγήσεις. Είναι, λ.χ., φανερό ότι, παρ' όλες τις προλήψεις και την πνευματική κατάσταση ενός μέρους της εργατικής τάξης κατά τη διάρκεια του ιμπεριαλιστικού πολέμου, τα εργατικά κόμματα έπρεπε ν' αντιταχθούν με κάθε θυσία εναντίον αυτών των προλήψεων και αυτής της πνευματικής κατάστασης, εν ονόματι των ιστορικών συμφερόντων του προλεταριάτου που υποχρέωναν το προλεταριακό Κόμμα να κηρύξει πόλεμο κατά του πολέμου.
Ομιλία του Λένιν στην πλατεία Δβορτσόβαγια (Πετρούπολη 19 Ιούλη 1920)
Ετσι, π.χ., στην αρχή του ιμπεριαλιστικού πολέμου του 1914, τα σοσιαλιστικά κόμματα όλων των χωρών, υποστηρίζοντας καθένα την αστική τουτάξη, δεν παρέλειπαν να δικαιολογούν τη διαγωγή τους, επικαλούμενα τη θέληση της εργατικής τάξης. Κάνοντας αυτό, ξεχνούσαν ότι κι αν ακόμα τα πράγματα ήταν έτσι, η στάση του προλεταριακού Κόμματος θα ήταν ν' αντιδράσει εναντίον της γενικής εργατικής διανοητικότητας και να υπερασπίσει εναντίον όλων τα ιστορικά συμφέροντα του προλεταριάτου. Ετσι, στην αρχή του 20ού αιώνα, οι Ρώσοι μενσεβίκοι (οικονομιστές, όπως λέγονταν τότε) απέκρουαν το φανερό αγώνα εναντίον του τσαρισμού, γιατί, όπως λέγανε, η εργατική τάξη στο σύνολό της δεν ήταν ακόμα σε θέση να καταλάβει την ανάγκη του πολιτικού αγώνα.
Ετσι, οι ανεξάρτητοι της Δεξιάς στη Γερμανία δικαιολόγησαν πάντοτε τα ημίμετρά τους, λέγοντας ότι έπρεπε πρώτα απ' όλα να καταλάβουν τις επιθυμίες των μαζών, και δεν καταλάβαιναν οι ίδιοι ότι το Κόμμα είναι προορισμένο να βαδίζει μπροστά από τις μάζες και να τους δείχνει το δρόμο.
4. Η Κομμουνιστική Διεθνής έχει την απόλυτη πεποίθηση ότι η χρεοκοπία των παλιών «σοσιαλδημοκρατικών» κομμάτων δεν μπορεί, σε καμιά περίπτωση, να θεωρηθεί ως χρεοκοπία γενικώς των προλεταριακών κομμάτων. Η εποχή του άμεσου αγώνα για τη δικτατορία του προλεταριάτου δίνει ζωή σ' ένα καινούργιο παγκόσμιο προλεταριακό κόμμα - το Κομμουνιστικό Κόμμα.
5. Η Κομμουνιστική Διεθνής αποκρούει με τον κατηγορηματικότερο τρόπο τη γνώμη ότι το προλεταριάτο μπορεί να κάμει την επανάστασή του χωρίς να 'χει το πολιτικό του Κόμμα. Σκοπός του αγώνα αυτού, που τείνει να μεταβληθεί αναπόφευκτα σε εμφύλιο πόλεμο, είναι η κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας. Γι' αυτό η πολιτική εξουσία δεν μπορεί να κατακτηθεί, να οργανωθεί και να διευθυνθεί παρά από κάποιο πολιτικό κόμμα. Μόνο άμα το προλεταριάτο οδηγείται από ένα οργανωμένο και δοκιμασμένο κόμμα, που επιδιώκει σκοπούς εντελώς ξεκαθαρισμένους και έχει πρόγραμμα κατάλληλο να εφαρμοστεί, τόσο στην εσωτερική πολιτική όσο και στην εξωτερική, μόνο στην περίπτωση αυτή, η κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας μπορεί να θεωρηθεί όχι ως επεισόδιο, αλλά ως σημείο αφετηρίας μιας μόνιμης εργασίας κομμουνιστικής οργάνωσης της κοινωνίας από το προλεταριάτο.
Ο Β. Ι. Λένιν και ο Μαξίμ Γκόρκι μαζί με μια ομάδα αντιπροσώπωνστο 2ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς
Ο ίδιος αγώνας των τάξεων απαιτεί επίσης και τη συγκέντρωση και ενιαία διεύθυνση των διάφορων εκδηλώσεων του προλεταριακού κινήματος (συνδικάτα, συνεργατικές, επιτροπές εργοστασίων, εκπαίδευση, εκλογές κλπ.). Το οργανωτικό και διευθυντικό κέντρο δεν μπορεί να 'ναι παρά ένα κόμμα πολιτικό. Το να αρνηθούμε να το δημιουργήσουμε και να το στερεώσουμε, να αρνηθούμε να υποταχτούμε σ' αυτό, ισοδυναμεί με το να αποκρούσουμε την ενιαία κατεύθυνση των δυνάμεων του προλεταριάτου που ενεργούν σε διάφορα σημεία. Η προλεταριακή πάλη των τάξεων απαιτεί συγκεντρωμένη δράση που να φωτίζει τους διάφορους σταθμούς της πάλης από μια ενιαία άποψη και να προκαλεί διαρκώς ολόκληρη την προσοχή του προλεταριάτου για τα καθήκοντα που το ενδιαφέρουν στο σύνολό του. Αυτό δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς ένα συγκεντρωτικό πολιτικό μηχανισμό, δηλαδή έξω από ένα πολιτικό κόμμα.
Η προπαγάνδα μερικών επαναστατών συνδικαλιστών και των οπαδών του βιομηχανικού κινήματος όλου του κόσμου (IWW) εναντίον της χρησιμότητας ενός αύταρκου πολιτικού κόμματος, δε βοήθησε και δε βοηθά, αν θέλουμε να μιλήσουμε αντικειμενικά, παρά μόνο την αστική τάξη και τους αντεπαναστάτες «σοσιαλδημοκράτες». Στην προπαγάνδα τους εναντίον ενός Κομμουνιστικού Κόμματος, που θα ήθελαν να το αντικαταστήσουν με τα συνδικάτα ή με εργατικές ενώσεις πολύ μεγάλες και με μορφή ακαθόριστη, οι συνδικαλιστές και οι βιομηχανιστές σε πολλά σημεία συναντώνται με γνωστούς οπορτουνιστές.
Μετά την ήττα της επανάστασης του 1905, οι Ρώσοι μενσεβίκοι για κάμποσα χρόνια προπαγάνδιζαν την ιδέα ενός εργατικού Συνεδρίου (έτσι το λέγανε) που έμελλε ν' αντικαταστήσει το επαναστατικό Κόμμα της εργατικής τάξης. Οι κίτρινοι εργατικοί κάθε είδους στην Αγγλία και στην Αμερική θέλουν ν' αντικαταστήσουν το πολιτικό κόμμα με άμορφες εργατικές ενώσεις, και ταυτοχρόνως εφευρίσκουν μια πολιτική τακτική απολύτως αστική. Οι επαναστάτες συνδικαλιστές και οι βιομηχανιστές θέλουν να χτυπήσουν τη δικτατορία της αστικής τάξης, αλλά δεν ξέρουν πώς να αρχίσουν. Δε βλέπουν ότι η εργατική τάξη χωρίς πολιτικό κόμμα είναι σώμα χωρίς κεφάλι. Ο επαναστατικός συνδικαλισμός και ο βιομηχανισμός δεν αποτελούν πρόοδο, παρά μόνo σχετικά με την παλιά αδρανή και αντεπαναστατική ιδεολογία της Δεύτερης Διεθνούς. Σχετικά όμως με τον επαναστατικό μαρξισμό, δηλαδή τον κομμουνισμό, ο συνδικαλισμός και ο βιομηχανισμός αποτελούν ένα βήμα προς τα πίσω. Η διακήρυξη των κομμουνιστών της Αριστεράς, δηλαδή του «Κομμουνιστικού Εργατικού Κόμματος της Γερμανίας» (πρόγραμμα που ψήφισε το ιδρυτικό του συνέδριο τον περασμένο Απρίλιο), ότι ιδρύουν κόμμα, αλλά όχι κόμμα με τη συνηθισμένη έννοια της λέξης (Keine Partei im uberlieferten Sinne), είναι συνθηκολόγηση με τη συνδικαλιστική και βιομηχανιστική γνώμη, που είναι πράξη αντιδραστική.
«Ζήτω η Τρίτη Κομμουνιστική Διεθνής». Πλακάτ του Σ. Ιβάνοβ, 1920
Αλλά η εργατική τάξη δε θα νικήσει την αστική με τη γενική απεργία ή με την τακτική των σταυρωμένων χεριών. Το προλεταριάτο πρέπει να προχωρήσει ακόμα και να φτάσει στην ένοπλη επανάσταση. Οποιος το καταλαβαίνει αυτό, πρέπει επίσης να καταλάβει ότι ένα οργανωμένο πολιτικό κόμμα είναι αναγκαίο και δεν μπορούν να το αντικαταστήσουν άμορφες εργατικές ενώσεις.
Οι επαναστάτες συνδικαλιστές πολλές φορές μιλάνε για το μεγάλο ρόλο που μέλλει να παίξει μια αποφασιστική επαναστατική μειοψηφία. Λοιπόν, πραγματικά, η αποφασιστική αυτή μειοψηφία της εργατικής τάξης που γυρεύουν, η μειοψηφία αυτή που είναι κομμουνιστική, που έχει πρόγραμμα, που αποβλέπει στο να οργανώνει τον αγώνα των μαζών, είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα.
6. Το σπουδαιότερο καθήκον ενός κόμματος πραγματικά κομμουνιστικού είναι να βρίσκεται διαρκώς σε συνάφεια με τις πιο μεγάλες προλεταριακές οργανώσεις. Για το σκοπό τούτο, οι κομμουνιστές μπορούν και πρέπει να λαβαίνουν μέρος σε οργανώσεις, που χωρίς να είναι οργανώσεις του Κόμματος, περιλαμβάνουν μεγάλες προλεταριακές μάζες. Τέτοιες είναι, λ.χ., οι οργανώσεις που είναι γνωστές στις διάφορες χώρες με το όνομα «οργανώσεις αναπήρων», οι επιτροπές «Μην πειράζετε τη Ρωσία» (Hauds of Russia) στην Αγγλία, οι προλεταριακές ενώσεις ενοικιαστών κλπ. Εχουμε εδώ το ρωσικό παράδειγμα των συνδιασκέψεων εργατών και χωρικών που έχουν κηρυχτεί «ξένες» προς τα κόμματα (begpartinii). Τέτοιου είδους σύλλογοι θα οργανωθούν γρήγορα σε κάθε πόλη, σε κάθε εργατική συνοικία και ακόμα και στα χωριά. Στους συλλόγους αυτούς μετέχουν πολύ μεγάλες μάζες, στις οποίες βρίσκονται ακόμα και εργάτες οπισθοδρομημένοι. Στην ημερήσια διάταξη θα μπαίνουν σπουδαιότατα ζητήματα: Επισιτισμός, κατοικία, στρατιωτικά ζητήματα, εκπαίδευση, πολιτικό καθήκον της τωρινής στιγμής κλπ. Οι κομμουνιστές πρέπει να 'χουν επιρροή μέσα σ' αυτούς τους συλλόγους, κι αυτό θα έχει πολύ σπουδαία αποτελέσματα για το Κόμμα.
Ο Β. Ι. Λένιν, ανάμεσα στους αντιπροσώπους των λαών της Ανατολής, στο II Συνέδριο της Κομιντέρν
Οι κομμουνιστές θεωρούν ως το κυριότερο καθήκον τους μια συστηματική μορφωτική και οργανωτική εργασία μέσα σ' αυτές τις οργανώσεις. Αλλά ακριβώς για να είναι γόνιμη αυτή η εργασία, για να μην μπορέσουν οι εχθροί του επαναστατικού προλεταριάτου να κατακτήσουν αυτές τις οργανώσεις, οι προοδευμένοι εργάτες, οι κομμουνιστές, πρέπει να 'χουν το δικό τους κόμμα της οργανωμένης δράσης, που θα μπορεί να υπερασπίζει τον κομμουνισμό σε κάθε περίσταση και σε καθετί που μπορεί να συμβεί.
7. Οι κομμουνιστές ποτέ δεν απομακρύνονται από τις πολιτικώς ουδέτερες εργατικές οργανώσεις, και όταν ακόμα έχουν καθαρά αντιδραστικό χαρακτήρα (κίτρινες ενώσεις, χριστιανικές ενώσεις κλπ.). Μέσα σ' αυτές τις οργανώσεις, το Κομμουνιστικό Κόμμα κάνει σταθερά τη δουλειά του, δείχνοντας ακούραστα στους εργάτες ότι την πολιτική ουδετερότητα την καλλιέργησαν σκοπίμως μέσα στους κύκλους τους η αστική τάξη και οι πράκτορές της, για να αποτραβήξουν το προλεταριάτο από τον οργανωμένο αγώνα υπέρ του σοσιαλισμού.
8. Η παλιά κλασική διαίρεση του εργατικού κινήματος σε τρεις μορφές (κόμματα, συνδικάτα, συνεργατικές) δεν περνάει πια. Η προλεταριακή επανάσταση στη Ρωσία δημιούργησε την ουσιαστική μορφή της προλεταριακής δικτατορίας, δηλαδή τα Σοβιέτ. Η καινούργια διαίρεση που ισχύει τώρα, είναι: 1. το Κόμμα, 2. το Σοβιέτ, 3. το Συνδικάτο.
Αλλά η δουλειά μέσα στα Σοβιέτ καθώς και στα βιομηχανικά συνδικάτα, που έχουν γίνει επαναστατικά, πρέπει αμετάβλητα και συστηματικά να διευθύνεται από το κόμμα του προλεταριάτου, δηλαδή από το Κομμουνιστικό Κόμμα. Σαν οργανωμένη πρωτοπορία της εργατικής τάξης, το Κομμουνιστικό Κόμμα ανταποκρίνεται επίσης στις οικονομικές, πολιτικές και πνευματικές ανάγκες ολόκληρης της εργατικής τάξης. Πρέπει να είναι η ψυχή των συνδικάτων και των Σοβιέτ, καθώς και όλων των άλλων μορφών της προλεταριακής οργάνωσης.
Η εμφάνιση των Σοβιέτ, που είναι ο κυριότερος ιστορικός τύπος της προλεταριακής δικτατορίας, δεν ελαττώνει καθόλου το διευθυντικό ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος στην προλεταριακή επανάσταση. Οταν οι Γερμανοί κομμουνιστές της «Αριστεράς» (βλέπε το Μανιφέστο τους προς το γερμανικό προλεταριάτο της 14 Απριλίου 1920, υπογραφόμενο από το «Κομμουνιστικό Εργατικό Κόμμα της Γερμανίας») διακηρύσσουν ότι το Κόμμα πρέπει κι αυτό να προσαρμόζεται ολοένα περισσότερο στη σοβιετική ιδέα και να προλεταριοποιείται(Kommunistische Arbeiter Zeitung, αρ. 54), εμείς δε βλέπουμε σ' αυτό παρά έναν υπαινιγμό της ιδέας ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει να συγχωνευτεί με τα Σοβιέτ και ότι τα Σοβιέτ μπορούν να το αντικαταστήσουν.
Η ιδέα αυτή είναι εντελώς εσφαλμένη και αντιδραστική.
Η ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης μας παρουσιάζει, σε ορισμένες περιστάσεις, τα Σοβιέτ να βρίσκονται σ' αντίθεση με το προλεταριακό κίνημα και να υποστηρίζουν τους πράκτορες της αστικής τάξης. Το ίδιο παρατηρήθηκε και στη Γερμανία. Κι αυτό μπορεί να γίνει επίσης και στις άλλες χώρες.
Απεναντίας, για να μπορέσουν τα Σοβιέτ να εκπληρώσουν την ιστορική τους αποστολή, είναι αναγκαία η ύπαρξη ενός Κομμουνιστικού Κόμματος αρκετά δυνατού, ώστε να μην «προσαρμόζεται» προς τα Σοβιέτ αλλά να εξασκεί πάνω σ' αυτά αποφασιστική επίδραση, να τα αναγκάζει «να μην προσαρμόζονται» προς την αστική τάξη και την επίσημη σοσιαλδημοκρατία, να τα οδηγεί διαμέσου του κομμουνιστικού πυρήνα.
9. Το Κομμουνιστικό Κόμμα δεν είναι αναγκαίο στην εργατική τάξη μονάχα πριν και κατάτην κατάκτηση της εξουσίας, αλλά ακόμα και μετά την κατάκτηση αυτή. Η ιστορία του ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος, που τρία χρόνια τώρα κρατάει την εξουσία, δείχνει ότι ο ρόλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, όχι μόνο δεν ελαττώθηκε μετά την κατάκτηση της εξουσίας, αλλά και αυξήθηκε σημαντικά.
10. Ωστόσο, ως την ημέρα της κατάκτησης της εξουσίας από το προλεταριάτο, το Κόμμα του προλεταριάτου δεν αποτελεί παρά μόνο ένα τμήμα της εργατικής τάξης. Είναι όμως το τμήμα που οργάνωσε τη νίκη. Επί είκοσι χρόνια, όπως είδαμε στη Ρωσία, επί κάμποσα χρόνια, όπως είδαμε στη Γερμανία, το Κομμουνιστικό Κόμμα αγωνίζεται όχι μόνο εναντίον της αστικής τάξης, αλλά και εναντίον των σοσιαλιστών εκείνων που πραγματικά δεν κάνουν τίποτα άλλο, παρά εκδηλώνουν την επίδραση των αστικών ιδεών στο προλεταριάτο. Το Κομμουνιστικό Κόμμα αφομοίωσε τους πιο στωικούς, τους πιο διορατικούς, τους πιο προοδευμένους αγωνιστές της εργατικής τάξης. Και η ύπαρξη μιας παρόμοιας προλεταριακής οργάνωσης επιτρέπει να υπερνικώνται όλες οι δυσκολίες στις οποίες σκοντάφτει το Κομμουνιστικό Κόμμα την άλλη μέρα από τη νίκη του. Η οργάνωση ενός καινούργιου κόκκινου προλεταριακού στρατού, η πραγματική κατάργηση του αστικού κυβερνητικού μηχανισμού και η δημιουργία των πρώτων γραμμών του προλεταριακού κυβερνητικού οργανισμού, ο αγώνας εναντίον των σωματειακών τάσεων μερικών εργατικών κύκλων, ο αγώνας εναντίον του τοπικισμού και της θρησκοληψίας, οι προσπάθειες για τη δημιουργία νέας πειθαρχίας της εργασίας - όλα αυτά είναι έργα, στα οποία το Κομμουνιστικό Κόμμα, που τα μέλη του παρασύρουν, με το ζωντανό παράδειγμά τους, τις εργατικές μάζες, πρέπει να πει την τελευταία λέξη.
11. Η ανάγκη ενός πολιτικού κόμματος του προλεταριάτου σβήνει μόνο όταν πάψουν να υπάρχουν κοινωνικές τάξεις. Μπορεί κατά την πορεία του κομμουνισμού προς την οριστική του νίκη, η ιδιαίτερη σχέση που υπάρχει μεταξύ των τριών ουσιαστικών μορφών της σύγχρονης προλεταριακής οργάνωσης (κόμματα, Σοβιέτ, βιομηχανικά συνδικάτα) να αλλάξει και να αποκρυσταλλωθεί σιγά σιγά ένας ενιαίος συνθετικός τύπος εργατικής οργάνωσης. Αλλά το Κομμουνιστικό Κόμμα δε θα διαλυθεί τελείως μέσα στην εργατική τάξη παρά μόνο όταν ο κομμουνισμός θα πάψει να είναι ο σκοπός της κοινωνικής πάλης, όταν η εργατική τάξη ολόκληρη γίνει κομμουνιστική.
12. Το Δεύτερο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς πρέπει όχι μόνο να ενισχύσει το Κόμμα στην ιστορική του αποστολή, αλλά και να υποδείξει στο διεθνές προλεταριάτο τουλάχιστον τις ουσιαστικές γραμμές του Κόμματος που μας χρειάζεται.
13. Η Κομμουνιστική Διεθνής έχει τη γνώμη ότι προπάντων στην εποχή της δικτατορίας του προλεταριάτου, το Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει να βασίζεται πάνω σε ακλόνητη προλεταριακή συγκέντρωση. Για να διευθύνει αποτελεσματικά την εργατική τάξη στο μακρό και επίμονο εμφύλιο πόλεμο που πλησιάζει ν' αρχίσει, το Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει ν' αποκαταστήσει μέσα του σιδερένια στρατιωτική πειθαρχία. Η πείρα του ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος, που τρία ολόκληρα χρόνια διεύθυνε με επιτυχία την εργατική τάξη μέσα στις περιπέτειες του εμφύλιου πολέμου, μας έδειξε ότι χωρίς την πιο γερή πειθαρχία, χωρίς συγκέντρωση τέλεια, χωρίς απόλυτη εμπιστοσύνη των μελών προς το διοικητικό κέντρο του Κόμματος, οι εργάτες είναι αδύνατο να νικήσουν.
14. Το Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει να βασίζεται πάνω σε δημοκρατική συγκέντρωση. Σχηματισμός δευτερευουσών επιτροπών με ψηφοφορία, υποχρεωτική υποταγή όλων των επιτροπών στην ανώτερη επιτροπή και ύπαρξη ενός κέντρου με πλήρη εξουσία, που, στο ενδιάμεσο δύο Συνεδρίων διάστημα, κανένας να μην μπορεί να του αμφισβητήσει το κύρος, αυτές είναι οι κυριότερες αρχές της δημοκρατικής συγκέντρωσης.
15. Πολλά Κομμουνιστικά Κόμματα της Ευρώπης και της Αμερικής, με το στρατιωτικό νόμο, έχουν κηρυχτεί παράνομα. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι, υπό τους όρους αυτούς, η αρχή τού να εκλέγονται τα διοικητικά όργανα μπορεί να μη μείνει ανεπηρέαστη και ότι μπορεί να χρειαστεί να επιτραπεί στα διοικητικά όργανα του Κόμματος να έχουν το δικαίωμα να γράφουν νέα μέλη. Ετσι ήτανε κάποτε στη Ρωσία. Κατά τη διάρκεια του στρατιωτικού νόμου, το Κομμουνιστικό Κόμμα δεν μπορεί βέβαια να καταφεύγει στο δημοκρατικό δημοψήφισμα (ρεφερέντουμ) κάθε φορά που παρουσιάζεται κανένα σοβαρό ζήτημα (όπως ήθελε μια ομάδα Αμερικανών κομμουνιστών), απεναντίας πρέπει να δώσει στη διοίκησή του τη δύναμη και το δικαίωμα ν' αποφασίζει αμέσως στην κατάλληλη στιγμή, για όλα τα μέλη του Κόμματος.
16. Η αξίωση πλατιάς αυτονομίας για τις τοπικές οργανώσεις του Κόμματος στη σημερινή εποχή δεν μπορεί παρά ν' αδυνατίσει τις τάξεις του Κομμουνιστικού Κόμματος, να του ελαττώσει την ικανότητα της δράσης και να ευνοήσει τις αναρχικές και μικροαστικές τάσεις που είναι αντίθετες προς τη συγκέντρωση.
17. Στις χώρες όπου την εξουσία την κρατάει ακόμα η αστική τάξη ή η αντεπαναστατική σοσιαλδημοκρατία, τα Κομμουνιστικά Κόμματα πρέπει να μάθουν να κάνουν ταυτοχρόνως τη νόμιμη και την κρυφή δράση. Η κρυφή δράση πρέπει πάντα να ελέγχει πραγματικά την πρώτη. Οι κομμουνιστικές κοινοβουλευτικές ομάδες, που ενεργούν μέσα στους διάφορους οργανισμούς του Κράτους, είτε κεντρικές είναι είτε τοπικές, πρέπει να είναι τελείως υποταγμένες στο Κομμουνιστικό Κόμμα, είτε τούτο βρίσκεται σε κατάσταση νόμιμη είτε όχι. Οι εντολοδόχοι που οπωσδήποτε δεν υποτάσσονται στο Κομμουνιστικό Κόμμα, πρέπει να διαγράφονται. Ο φανερός Τύπος (εφημερίδες, διάφορες εκδόσεις) πρέπει να εξαρτάται τελείως από το σύνολο του Κόμματος και της διοίκησής του.
18. Σε κάθε οργανωτική δράση του Κόμματος και των κομμουνιστών, ο ακρογωνιαίος λίθος πρέπει να είναι η οργάνωση ενός κομμουνιστικού πυρήνα παντού όπου υπάρχουν μερικοί προλετάριοι και μισοπρολετάριοι. Σε κάθε Σοβιέτ, σε κάθε σωματείο, σε κάθε συνεργατική, σε κάθε εργαστήρι, σε κάθε επιτροπή ενοικιαστών, σε κάθε οργανισμό όπου υπάρχουν τρεις άνθρωποι που συμπαθούν τον κομμουνισμό, πρέπει να οργανώνεται αμέσως ένας κομμουνιστικός πυρήνας. Η κομμουνιστική οργάνωση είναι η μόνη πόρτα που αφήνει την πρωτοπορία της εργατικής τάξης να παρασύρει μαζί της ολόκληρη την εργατική τάξη. Ολοι οι κομμουνιστικοί πυρήνες που ενεργούν μέσα στις πολιτικώς ουδέτερες οργανώσεις, υποτάσσονται απολύτως στο σύνολο του Κόμματος, είτε φανερή είτε κρυφή είναι η δράση του. Οι κομμουνιστικοί πυρήνες πρέπει να κατατάσσονται με μια αυστηρή αλληλεξάρτηση, που πρέπει να καθοριστεί με πολύ μεγάλη ακρίβεια.
19. Σχεδόν πάντα το Κομμουνιστικό Κόμμα γεννιέται στα μεγάλα κέντρα, μέσα σε εργάτες της βιομηχανίας των πόλεων. Για να εξασφαλιστεί πιο εύκολα και πιο γρήγορα η νίκη της εργατικής τάξης, είναι απαραίτητο το Κομμουνιστικό Κόμμα να μην είναι αποκλειστικά κόμμα των πόλεων. Πρέπει ν' απλωθεί και στα χωριά, και γι' αυτό πρέπει ν' αναλάβει την προπαγάνδα και την οργάνωση των μεροκαματιάρηδων γεωργών, των φτωχών και των μεσαίων χωρικών. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, με ιδιαίτερη προσοχή, πρέπει να φροντίζει για την οργάνωση κομμουνιστικών πυρήνων στα χωριά.
Η διεθνής οργάνωση του προλεταριάτου δεν μπορεί να είναι γερή παρά μόνο αν ο τρόπος αυτός της αντιμετώπισης του ρόλου του Κομμουνιστικού Κόμματος γίνει δεκτός σ' όλες τις χώρες όπου υπάρχουν και αγωνίζονται κομμουνιστές. Η Κομμουνιστική Διεθνής προσκαλεί όλα τα συνδικάτα που δέχονται τις αρχές της Τρίτης Διεθνούς να διακόψουν τις σχέσεις τους με την Κίτρινη Διεθνή. Η Διεθνής θα ιδρύσει διεθνές τμήμα των κόκκινων συνδικάτων που βρίσκονται στο επίπεδο του κομμουνισμού. Η Κομμουνιστική Διεθνής δε θ' αποκρούει τη συνδρομή κάθε εργατικής οργάνωσης που είναι πολιτικώς ουδέτερη, αλλά θέλει να πολεμήσει την αστική τάξη. Αλλά, κάνοντας αυτό, η Κομμουνιστική Διεθνής δε θα πάψει ν' αποδεικνύει στους προλετάριους όλου του κόσμου: 1. ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα είναι το κυριότερο, το ουσιαστικό όπλο της απελευθέρωσης του προλεταριάτου, σ' όλες τις χώρες πρέπει τώρα να 'χουμε όχι πια ομίλους και τάσεις, αλλά ένα Κομμουνιστικό Κόμμα. 2. ότι σε κάθε χώρα δεν πρέπει να υπάρχει παρά μόνο ένα ενιαίο Κομμουνιστικό Κόμμα. 3. ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει να είναι οργανωμένο επί τη βάσει της πιο αυστηρής συγκέντρωσης, και στην εποχή του εμφύλιου πολέμου, πρέπει να εγκαθιδρύσει μέσα του στρατιωτική πειθαρχία. 4. ότι παντού όπου υπάρχουν έστω και δέκα προλετάριοι ή μισοπρολετάριοι, το Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει να 'χει τον οργανωμένο πυρήνα του. 5. ότι σε κάθε πολιτικώς ουδέτερη οργάνωση πρέπει να υπάρχει κομμουνιστικός πυρήνας αυστηρά υποτασσόμενος στο σύνολο του Κόμματος. 6. ότι χωρίς να παύει να υπερασπίζει ακλόνητα και με απόλυτη αφοσίωση το πρόγραμμα και την επαναστατική τακτική του Κομμουνισμού, το Κόμμα πρέπει να βρίσκεται διαρκώς σε στενές σχέσεις με τις οργανώσεις των μεγάλων εργατικών μαζών και πρέπει ν' αποφεύγει το δογματισμό όσο και την έλλειψη αρχών.
* απόσπασμα (σελ. 77-90) από το έργο «Η Κομμουνιστική Διεθνής: Οι θέσεις και το Καταστατικό της Κομμουνιστικής Διεθνούς, όπως ψηφίστηκαν στο Β' Συνέδριο της Πετρούπολης (μετέπειτα Λένινγκραντ) - Μόσχας (6-25 Ιουλίου 1920)», έκδοση «Σύγχρονη Εποχή», 2007, πιστή επανέκδοση της αντίστοιχης έκδοσης του 1921, από το Εκδοτικό Τμήμα του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος της Ελλάδας (Κομμουνιστικού), έκδοσης που περιλαμβάνεται στο «Αρχείο ΚΚΕ».

ByΦιλιππος Ανθης στις Δεν υπάρχουν σχόλια:

«ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΜΠΡΟΣ, ΔΥΟ ΒΗΜΑΤΑ ΠΙΣΩ»


«ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΜΠΡΟΣ, ΔΥΟ ΒΗΜΑΤΑ ΠΙΣΩ»
Πετρούπολη. Εργατική διαδήλωση τις μέρες της Επανάστασης του Φλεβάρη 1917. Διακρίνεται το πανό με το αίτημα «8ωρη εργατική μέρα»
Ποιος ήταν ο κύριος σκοπός του συνεδρίου; Να δημιουργήσει έναπραγματικό κόμμα, στηριγμένο στις προγραμματικές και οργανωτικές αρχές που είχε προβάλει και επεξεργαστεί η «Ισκρα». Το ότι το συνέδριο έπρεπε να εργαστεί προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση, το είχε προκαθορίσει η τρίχρονη δράση της «Ισκρα» και η αναγνώρισή της από την πλειοψηφία των επιτροπών. Το πρόγραμμα και η κατεύθυνση της «Ισκρα» έπρεπε να γίνουν το πρόγραμμα και η κατεύθυνση του κόμματος, τα Οργανωτικά σχέδια της «Ισκρα» έπρεπε να κατοχυρωθούν στο οργανωτικό καταστατικό του κόμματος.
Τον καιρό του συνεδρίου δεν υπήρχε πια ο παλιός χωρισμός σε οικονομιστές και πολιτικούς, εξακολουθούσαν όμως να υπάρχουν ακόμα πολυποίκιλες οπορτουνιστικές τάσεις που εκδηλώθηκαν στις συζητήσεις και στις ψηφοφορίες πάνω σε μια σειρά ζητήματα και οδήγησαν τελικά στο νέο χωρισμό του κόμματος σε «πλειοψηφία» και «μειοψηφία». Ολη η ουσία του ζητήματος βρίσκεται στο ότι η νέα συνταχτική επιτροπή της «Ισκρα» επιδιώκει, για ευνόητους λόγους, να συγκαλύψει τη σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο νέο αυτό χωρισμό και στο σύγχρονο οπορτουνισμό μέσα στο κόμμα μας, και γι' αυτό είναι αναγκασμένη να βαδίζει προς τα πίσω, από το νέο χωρισμό στον παλιό. Η ανικανότητά της να εξηγήσει την πολιτική προέλευση του καινούριου χωρισμού (ή η επιθυμία της, εν ονόματι της υποχωρητικότητας, να ρίξει πέπλο σ' αυτήν την προέλευση) την αναγκάζει να αναμασά τον από καιρό ξεπερασμένο παλιό χωρισμό. Είναι πασίγνωστο ότι στη βάση του νέου χωρισμού βρίσκεται η διαφωνία πάνω στα οργανωτικά ζητήματα, που άρχισε με τη διαμάχη γύρω από τις οργανωτικές αρχές (άρθρο 1 του καταστατικού) και τέλειωσε με «δράση» αντάξια για αναρχικούς. Στη βάση του παλιού χωρισμού σε οικονομιστές και πολιτικούς βρισκόταν κυρίως η διαφωνία πάνω στα ζητήματα ταχτικής. Οσο δεν είχαμε ενότητα στα βασικά ζητήματα προγράμματος και ταχτικής, λέγαμε ορθά κοφτά ότι ζούμε σε εποχή διασποράς και πνεύματος στενών Ομίλων, διακηρύχναμε ορθά κοφτά ότι πριν ενωθούμε πρέπει να χαράξουμε μεταξύ μας διαχωριστική γραμμή. Δε θίγαμε καν το ζήτημα των μορφών κοινής οργάνωσης, αλλά συζητούσαμε αποκλειστικά για τα νέα (τότε ήταν πραγματικά νέα) προβλήματα, πώς θα καταπολεμήσουμε τον οπορτουνισμό στα ζητήματα του προγράμματος και της ταχτικής. Σήμερα η πάλη αυτή, κατά γενική ομολογία, έχει πια εξασφαλίσει αρκετή ενότητα που διατυπώνεται στο πρόγραμμα του κόμματος και στις κομματικές αποφάσεις ταχτικής. Τώρα πρέπει να κάνουμε το επόμενο βήμα, το οποίο και κάναμε ύστερα από κοινή συμφωνία: επεξεργαστήκαμε τις μορφές της ενιαίας οργάνωσης που συγχώνευε όλους τους στενούς ομίλους σ' ένα ενιαίο σύνολο. Τώρα μας τράβηξαν προς τα πίσω και κατέστρεψαν τις μισές από τις μορφές αυτές, μας τράβηξαν προς την αναρχική συμπεριφορά, προς την αναρχική λογοκοπία, προς την παλινόρθωση του στενού Ομίλου στη θέση της κομματικής συνταχτικής επιτροπής και τώρα δικαιολογούν αυτό το βήμα προς τα πίσω, λέγοντας ότι το αλφάβητο συντελεί περισσότερο στο να εκφράζεται κανείς γραμματικά σωστά, παρά η γνώση του συνταχτικού.
Τμήμα της διαδήλωσης της 18 Ιούνη 1917 στην Πετρούπολη. Η διαδήλωση ήταν άριστα οργανωμένη και ειρηνική
Το συνέδριο του κόμματός μας ήταν μοναδικό στο είδος του και χωρίς προηγούμενο σ' όλη την Ιστορία του ρωσικού επαναστατικού κινήματος. Για πρώτη φορά ένα συνωμοτικό επαναστατικό κόμμα κατόρθωσε να βγει από τα σκοτάδια της παρανομίας στο φως της ημέρας και να δείξει σ' όλο τον κόσμο όλη την πορεία και την έκβαση της εσωκομματικής μας πάλης, όλο το πρόσωπο του κόμματός μας και της κάθε λίγο-πολύ σημαντικής μερίδας του κόμματος στα ζητήματα του προγράμματος, της ταχτικής και της οργάνωσης. Για πρώτη φορά κατορθώσαμε ν' απαλλαγούμε από τις παραδόσεις της αντιπειθαρχικότητας των στενών Ομίλων και από τη μικροαστική συντηρητικότητα σε ό,τι αφορά την επανάσταση, να συγκεντρώσουμε μαζί δεκάδες, από τις πιο διαφορετικές Ομάδες, που συχνά εχθρεύονταν άσπονδα ή μια την άλλη, που συνδέονταν αποκλειστικά με τη δύναμη της Ιδέας και ήταν έτοιμες (κατ' αρχήν έτοιμες) να θυσιάσουν κάθε ατομικότητα και αυτοτέλεια της Ομάδας τους προς όφελος του πρωτοδημιουργούμενου στην πράξη μεγάλου συνόλου: του κόμματος. Στην πολιτική όμως οι θυσίες δεν προσφέρονται χάρισμα, μα κερδίζονται με μάχη. Η μάχη για την απονέκρωση των Οργανώσεων ήταν αναπόφευχτα τρομερά σκληρή. Ο καθαρός αέρας της ανοιχτής ελεύθερης πάλης μετατράπηκε σε σίφουνα. Ο σίφουνας αυτός σάρωσε - και πολύ καλά έκανε! - τα κάθε λογής υπολείμματα όλων χωρίς εξαίρεση των συμφερόντων, των αισθημάτων και των παραδόσεων του στενού Ομίλου και δημιούργησε για πρώτη φορά πραγματικά υπεύθυνα κομματικά όργανα.
Ομως άλλο είναι να λέγεσαι κι άλλο να είσαι. Αλλο είναι να θυσιάζεις κατ' αρχήν το πνεύμα των στενών Ομίλων προς όφελος του κόμματος κι άλλο ν' απαρνιέσαι το στενό ομίλό σου. Ο καθαρός αέρας αποδείχτηκε ότι είναι ακόμα πάρα πολύ καθαρός για όσους είχαν συνηθίσει στο μουχλιασμένο μικροαστισμό. «Το κόμμα δεν μπόρεσε ν' αντέξει στο πρώτο του συνέδριο», όπως σωστά εκφράστηκε (τυχαία, χωρίς να το θέλει εκφράστηκε σωστά) ο σ. Μάρτοφ στο «Ακόμα μια φορά μειοψηφία». Το αίσθημα της προσβολής για την απονέκρωση των Οργανώσεων ήταν πολύ μεγάλο. Ο μανιασμένος σίφουνας σήκωσε όλο το βούρκο από τον πάτο του κομματικού χειμάρρου και ο βούρκος αυτός πήρε την εκδίκησή του. Το παλιό αρτηριοσκληρωμένο πνεύμα των στενών Ομίλων έβαλε κάτω τη νεαρή ακόμα κομματικότητα. Η κατατροπωμένη οπορτουνιστική πτέρυγα του κόμματος, ενισχυμένη από το τυχαίο λάφυρο-Ακίμοφ, υπερίσχυσε - προσωρινά βέβαια - απέναντι στην επαναστατική πτέρυγα.
Ενα βήμα μπρος, δύο βήματα πίσω... Αυτό συμβαίνει και στη ζωή των ατόμων, και στην ιστορία των εθνών, και στην ανάπτυξη των κομμάτων. Θα ήταν η πιο εγκληματική λιποψυχία να αμφιβάλει κανείς έστω κι ένα λεπτό για τον αναπότρεπτο και πλήρη θρίαμβο των αρχών της επαναστατικής σοσιαλδημοκρατίας, της προλεταριακής Οργάνωσης και της κομματικής πειθαρχίας. Εχουμε ήδη καταχτήσει πάρα πολλά, πρέπει να συνεχίσουμε τον αγώνα χωρίς να αποθαρρυνόμαστε μπροστά στις αποτυχίες. Ν' αγωνιζόμαστε με συνέπεια και ψυχραιμία, περιφρονώντας τις μικροαστικές μεθόδους των σκυλοκαυγάδων του στενού ομίλου, περιφρουρώντας μέχρις εσχάτων τον ενιαίο κομματικό δεσμό ανάμεσα σ' όλους τους σοσιαλδημοκράτες της Ρωσίας, δεσμό που δημιουργήθηκε με τόσες προσπάθειες, με επίμονη και συστηματική δουλιά να επιδιώκουμε ώστε όλα τα μέλη του κόμματος και ιδιαίτερα οι εργάτες να κατατοπιστούν πλέρια και συνειδητά πάνω στις κομματικές υποχρεώσεις, πάνω στην πάλη που έγινε στο II συνέδριο του κόμματος, σ' όλες τις αιτίες και τις περιπέτειες της διάσπασής μας, πάνω στην ολεθριότητα του οπορτουνισμού που και στον οργανωτικό τομέα τα διπλώνει εξίσου λιπόψυχα μπροστά στην αστική νοοτροπία, υιοθετεί εξίσου άκριτα την άποψη της αστικής δημοκρατίας και αμβλύνει εξίσου το όπλο της ταξικής πάλης του προλεταριάτου, όπως κάνει και στον τομέα του προγράμματος και της ταχτικής μας.
Στην πάλη του για την εξουσία το προλεταριάτο δεν έχει άλλο όπλο, εκτός από την οργάνωση. Διασπασμένο από τον αναρχικό συναγωνισμό που κυριαρχεί στον αστικό κόσμο, εξουθενωμένο από την αναγκαστική δουλιά για το κεφάλαιο, ριγμένο συνεχώς «στο βυθό» της ολοκληρωτικής αθλιότητας, του αγριανθρωπισμού και του εκφυλισμού, το προλεταριάτο μπορεί να γίνει και θα γίνει οπωσδήποτε ακατανίκητη δύναμη μόνο χάρη στο γεγονός ότι η ιδεολογική, με βάση τις αρχές του μαρξισμού, συνένωσή του εδραιώνεται με την υλική ενότητα της Οργάνωσης που συσπειρώνει εκατομμύρια εργαζόμενους στη στρατιά της εργατικής τάξης. Μπροστά σ' αυτή τη στρατιά δε θ' αντέξει ούτε η σαραβαλιασμένη εξουσία της ρωσικής απολυταρχίας ούτε η παραγερασμένη εξουσία του διεθνούς κεφαλαίου. Η στρατιά αυτή θα συσπειρώνει όλο και πιο στενά τις γραμμές της, παρ' όλα τα ζικ-ζακ και τα βήματα προς τα πίσω, παρά τις οπορτουνιστικές λογοκοπίες των γιρονδίνωντης σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας, παρά τη γεμάτη αυτοϊκανοποίηση εξύμνηση του καθυστερημένου πνεύματος των στενών Ομίλων, παρά την επιφανειακή λάμψη και το θόρυβο του διανοουμενίστικου αναρχισμού.

ByΦιλιππος Ανθης στις Δεν υπάρχουν σχόλια:

«Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΛΗ ΣΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ»


«Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΛΗ ΣΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ»
Η ομάδα «Απελευθέρωση της δουλιάς» έβαλε μόνο το θεωρητικό θεμέλιο της σοσιαλδημοκρατίας κι έκανε το πρώτο βήμα προς το εργατικό κίνημα.
Μόνο η προπαγάνδα του 1894-1895 και οι απεργίες του 1895-1896 δημιούργησαν μια στέρεη και μόνιμη σύνδεση της σοσιαλδημοκρατίας με το μαζικό εργατικό κίνημα. Κι αμέσωςάρχισε η ιδεολογική πάλη ανάμεσα στα δυο ρεύματα του μαρξισμού: Η πάλη των «οικονομιστών» ενάντια στους συνεπείς μαρξιστές ή (αργότερα) τους «ισκριστές» (1895-1902), η πάλη των «μενσεβίκων» ενάντια στους «μπολσεβίκους» (1903-1908), η πάλη των λικβινταριστών ενάντια στους μαρξιστές (1908-1914).
Ο «οικονομισμός» και ο λικβινταρισμός είναι διαφορετικές μορφές ενός και του ίδιου μικροαστικού, διανοουμενίστικου οπορτουνισμού, που υπάρχει εδώ και 20 χρόνια. Οχι μόνο η ιδεολογική, αλλά και η προσωπική σύνδεση όλων αυτών των μορφών του οπορτουνισμού είναι γεγονός αναμφισβήτητο. Αρκεί να αναφέρουμε τον αρχηγό των «οικονομιστών», τον Α. Μαρτίνοφ, που αργότερα έγινε μενσεβίκος και σήμερα είναι λικβινταριστής. Αρκεί να επικαλεστούμε ένα μάρτυρα σαν τον Γκ. Β. Πλεχάνοφ, που κι ο ίδιος σε πάρα πολλά σημεία πλησίαζε στους μενσεβίκους και που παραδέχτηκε ωστόσο ανοιχτά ότι οι μενσεβίκοι απορρόφησαν τα διανοουμενίστικα-οπορτουνιστικά στοιχεία, ότι οι λικβινταριστές είναι συνεχιστές των λαθών του «οικονομισμού» και καταστροφείς του εργατικού κόμματος.
Τεράστια ζημιά κάνουν στους εργάτες οι άνθρωποι που (όπως οι λικβινταριστές και ο Τρότσκι) αντιπαρέρχονται ή παραποιούν αυτή την 20χρονη ιστορία της ιδεολογικής πάλης μέσα στο εργατικό κίνημα.
Δεν μπορεί να είναι συνειδητός ένας εργάτης που φέρνεται απέναντι στην ιστορία του κινήματός του σαν τον Ιβάν Νεπομνιάστσι. Μέσα σ' όλες τις καπιταλιστικές χώρες η Ρωσία είναι μια από τις πιο καθυστερημένες, από τις πιο μικροαστικές. Γι' αυτό και το μαζικό κίνημα των εργατών γεννούσε όχι τυχαία, αλλά αναπόφευκτα μια μικροαστική, οπορτουνιστική πτέρυγα μέσα σ' αυτό το κίνημα.
Σ' αυτά τα 20 χρόνια, το ξεκαθάρισμα του εργατικού κινήματος από την επίδραση της αστικής τάξης, από την επιρροή του «οικονομισμού» και του λικβινταρισμού σημείωσε τεράστια πρόοδο. Σήμερα μπαίνει για πρώτη φορά στέρεα το πραγματικό προλεταριακό θεμέλιο ενός πραγματικού μαρξιστικού κόμματος. Ολοι αναγνωρίζουν, ακόμη και οι αντίπαλοι των πραβντιστων είναι αναγκασμένοι να αναγνωρίσουν - τα γεγονότα τούς αναγκάζουν να το κάνουν! - ότι οι πραβντιστές αποτελούν την τεράστια πλειοψηφία μέσα στους συνειδητούς εργάτες. Εκείνο που η «Ολομέλεια» των μαρξιστών το Γενάρη του 1910 αναγνώρισε θεωρητικά (ο λικβινταρισμός είναι «αστική επίδραση πάνω στο προλεταριάτο»), οι συνειδητοί εργάτες το έκαναν πράξη μέσα σε τέσσερα χρόνια, επέβαλαν να αναγνωριστεί πρακτικά, αφού έκαναν ανίσχυρους τους λικβινταριστές, τους έβγαλαν από τα πόστα και μετέτρεψαν το λικβινταρισμό σε μια ομάδα νόμιμων οπορτουνιστών δημοσιολόγων, ξένη προς το μαζικό εργατικό κίνημα.
Μέσα στις δύο αυτές δεκαετίες πάλης των ιδεών το εργατικό κίνημα της Ρωσίας αναπτύσσεται και δυναμώνει, ανδρώνεται σταθερά. Νίκησε τον «οικονομισμό»: Ολος ο ανθός του συνειδητού προλεταριάτου τάχθηκε με το μέρος των «ισκριστών». Σ' όλες τις αποφασιστικές στιγμές της επανάστασης άφησε τους «μενσεβίκους» σε μειοψηφία: Ακόμη κι ο ίδιος ο Λεβίτσκι αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι οι εργατικές μάζες πήγαν με τους μπολσεβίκους.
Τέλος, το εργατικό κίνημα της Ρωσίας νίκησε σήμερα το λικβινταρισμό και χάρη στο γεγονός αυτό μπήκε στο σωστό δρόμο της πλατιάς πάλης, που τη φωτίζει η μαρξιστική θεωρία και τη γενικεύουν τα ακουτσούρευτα συνθήματα της πάλης της πρωτοπόρας τάξης για τα πρωτοπόρα ιστορικά καθήκοντα της ανθρωπότητας.

ByΦιλιππος Ανθης στις Δεν υπάρχουν σχόλια:

ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΣ


ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΣ

Ρώσοι στρατιώτες στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη μάχη του Τάνενμπουργκ πέφτουν νεκροί από τα βλήματα γερμανικής οβίδας
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
Η τακτική του ΣΔΕΚΡ απέναντι στον πόλεμο, που την εκθέσαμε παραπάνω, είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της τριαντάχρονης εξέλιξης της σοσιαλδημοκρατίας της Ρωσίας. Δεν μπορεί να καταλάβει κανείς σωστά αυτή την τακτική, καθώς και τη σημερινή κατάσταση της σοσιαλδημοκρατίας της χώρας μας, αν δεν εμβαθύνει στην ιστορία του κόμματός μας. Να γιατί κι εδώ έχουμε χρέος να θυμίσουμε στον αναγνώστη τα βασικά γεγονότα αυτής της ιστορίας.
Σαν ιδεολογικό ρεύμα η σοσιαλδημοκρατία γεννήθηκε το 1883, τότε που για πρώτη φορά εκτέθηκαν συστηματικά στο εξωτερικό από την ομάδα «Απελευθέρωση της δουλιάς» οι σοσιαλδημοκρατικές αντιλήψεις προσαρμοσμένες στις συνθήκες της Ρωσίας. Ως τις αρχές της τελευταίας δεκαετίας του περασμένου αιώνα η σοσιαλδημοκρατία παρέμενε ιδεολογικό ρεύμα χωρίς σύνδεση με το μαζικό εργατικό κίνημα της Ρωσίας. Στις αρχές της τελευταίας δεκαετίας του περασμένου αιώνα η κοινωνική ανάπτυξη, ο αναβρασμός και το απεργιακό κίνημα μέσα στους εργάτες έκαναν τη σοσιαλδημοκρατία δραστήρια πολιτική δύναμη, δεμένη αδιάσπαστα με τον αγώνα (τόσο τον οικονομικό όσο και τον πολιτικό) της εργατικής τάξης. Και απ' αυτήν ακριβώς τη στιγμή αρχίζει η διάσπαση της σοσιαλδημοκρατίας σε «οικονομιστές» και «ισκριστές».
ΟΙ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΣΤΕΣ» ΚΑΙ Η ΠΑΛΙΑ «ΙΣΚΡΑ» (1894-1903)
Απεργία φορτοεκφορτωτών στην Οδησσό το Μάρτη του 1905
Ο «οικονομισμός» ήταν ένα οπορτουνιστικό ρεύμα μέσα στη ρωσική σοσιαλδημοκρατία. Η πολιτική του ουσία συνοψιζόταν στο πρόγραμμα: «για τους εργάτες ο οικονομικός, για τους φιλελεύθερους ο πολιτικός αγώνας». Κύριο θεωρητικό του στήριγμα ήταν ο λεγόμενος «νόμιμος μαρξισμός» ή «στρουβισμός», που «δεχόταν» ένα «μαρξισμό» εντελώς απογυμνωμένο από κάθε επαναστατικότητα και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της φιλελεύθερης αστικής τάξης. Οι «οικονομιστές», αναφερόμενοι στην καθυστέρηση της εργατικής τάξης της Ρωσίας και επιθυμώντας «να πάνε με τη μάζα», περιόριζαν τα καθήκοντα και την ευρύτητα του εργατικού κινήματος στον οικονομικό αγώνα και στην πολιτική υποστήριξη του φιλελευθερισμού και δεν έβαζαν στον εαυτό τους αυτοτελή πολιτικά καθήκοντα και κανένα επαναστατικό καθήκον.
Η παλιά «Ισκρα» (1900-1903) αγωνίστηκε νικηφόρα ενάντια στον «οικονομισμό» στο όνομα των αρχών της επαναστατικής σοσιαλδημοκρατίας. Ολος ο ανθός του συνειδητού προλεταριάτου πέρασε με το μέρος της «Ισκρα». Λίγα χρόνια πριν την επανάσταση η σοσιαλδημοκρατία εξάγγειλε ένα πολύ συνεπές και αδιάλλακτο πρόγραμμα. Και η πάλη των τάξεων, η δράση των μαζών τον καιρό της επανάστασης του 1905 επαλήθευσαν αυτό το πρόγραμμα. Οι «οικονομιστές» προσαρμόζονταν στην καθυστέρηση των μαζών. Η «Ισκρα» ανάτρεφε μια πρωτοπορία εργατών ικανή να οδηγήσει τις μάζες προς τα μπρος. Τα σημερινά επιχειρήματα των σοσιαλσοβινιστών (για την ανάγκη να παίρνονται υπόψη οι μάζες, για προοδευτικότητα του ιμπεριαλισμού, για «αυταπάτες» των επαναστατών κτλ.) όλα τα έχουν ήδη προβάλει οι οικονομιστές. Η σοσιαλδημοκρατική Ρωσία έχει γνωρίσει εδώ και 20 χρόνια την οπορτουνιστική μεταποίηση του μαρξισμού σε «στρουβισμό».
Ο ΜΕΝΣΕΒΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΜΠΟΛΣΕΒΙΚΙΣΜΟΣ (1903-1908)
Συλλαλητήριο στις ακριανές συνοικίες της Τιφλίδας το 1905
Η αρχή της αστικοδημοκρατικής επανάστασης γέννησε μια νέα πάλη ρευμάτων στους κόλπους της σοσιαλδημοκρατίας, πάλη που ήταν η άμεση συνέχεια της προηγούμενης πάλης. Ο «οικονομισμός» μετατράπηκε σε «μενσεβικισμό». Η υπεράσπιση της επαναστατικής τακτικής από την παλιά «Ισκρα» δημιούργησε τον «μπολσεβικισμό».
Στα θυελλώδη χρόνια 1905-1907 ο μενσεβικισμός ήταν ένα οπορτουνιστικό ρεύμα, που το υποστήριζαν οι φιλελεύθεροι αστοί και που διοχέτευε τις φιλελευθεροαστικές τάσεις μέσα στο εργατικό κίνημα. Προσαρμογή του αγώνα της εργατικής τάξης στο φιλελευθερισμό - αυτή ήταν η ουσία του μενσεβικισμού. Αντίθετα, ο μπολσεβικισμός έβαλε στους σοσιαλδημοκράτες εργάτες το καθήκον να ξεσηκώσουν σε επαναστατικό αγώνα τη δημοκρατική αγροτιά, παρά τις ταλαντεύσεις και τις προδοσίες του φιλελευθερισμού. Και οι εργατικές μάζες, όπως το ομολόγησαν επανειλημμένα οι ίδιοι οι μενσεβίκοι, πήγαν με τους μπολσεβίκους σ' όλες τις σπουδαιότερες εξορμήσεις τον καιρό της επανάστασης.
Η επανάσταση του 1905 επαλήθευσε, στερέωσε, βάθυνε και ατσάλωσε την αδιάλλακτα - επαναστατική σοσιαλδημοκρατική τακτική στη Ρωσία. Η ανοιχτή δράση των τάξεων και των κομμάτων αποκάλυψε επανειλημμένα τη σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο σοσιαλδημοκρατικό οπορτουνισμό («μενσεβικισμό») και το φιλελευθερισμό.
Ο ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΛΙΚΒΙΝΤΑΡΙΣΜΟΣ (1908-1914)
Η αντεπαναστατική εποχή ξανάβαλε στην ημερήσια διάταξη με εντελώς νέα μορφή το ζήτημα της οπορτουνιστικής και της επαναστατικής τακτικής της σοσιαλδημοκρατίας. Το κύριο ρεύμα του μενσεβικισμού, παρά τις διαμαρτυρίες πολλών από τους καλύτερους εκπροσώπους του, γέννησε το ρεύμα του λικβινταρισμού, την άρνηση του αγώνα για νέα επανάσταση στη Ρωσία, την άρνηση της παράνομης οργάνωσης και της παράνομης δουλιάς, τις περιφρονητικές κοροϊδίες για «την παράνομη δουλιά», για το σύνθημα της δημοκρατίας κτλ. Η ομάδα των νόμιμων δημοσιολόγων του περιοδικού «Νάσα Ζαριά» (ο κ. Πότρεσοφ, Τσερεβάνιν κτλ.) ενώθηκε σ' έναν πυρήνα ανεξάρτητο από το παλιό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, που με χιλιάδες μέσα τον υποστήριζε, τον διαφήμιζε και τον φρόντιζε η φιλελεύθερη αστική τάξη της Ρωσίας, που ήθελε να ξεμάθουν οι εργάτες τον επαναστατικό αγώνα.
Την ομάδα αυτή των οπορτουνιστών τη διέγραψε από το κόμμα η συνδιάσκεψη του ΣΔΕΚΡ του Γενάρη 1912, που ανασύστησε το κόμμα, παρά τη λυσσαλέα αντίσταση μιας σειράς ομάδων και μικροομάδων του εξωτερικού. Επί δυο και περισσότερα χρόνια (αρχές του 1912 ως τα μισά του 1914) έγινε ένας πεισματικός αγώνας ανάμεσα στα δυο σοσιαλδημοκρατικά κόμματα: ανάμεσα στην ΚΕ που εκλέχτηκε το Γενάρη του 1912 και την «Οργανωτική Επιτροπή», που δεν αναγνώριζε τη συνδιάσκεψη του Γενάρη και ήθελε να ανασυστήσει το κόμμα με άλλο τρόπο, διατηρώντας δηλαδή την ενότητα με την ομάδα του «Νάσα Ζαριά». Πεισματικός αγώνας έγινε και ανάμεσα στις δυο καθημερινές εργατικές εφημερίδες («Πράβντα» και «Λουτς»και στους διαδόχους τους) και ανάμεσα στις δυο σοσιαλδημοκρατικές ομάδες της IV Κρατικής δούμας (τη «ΡΣΔΕ κοινοβουλευτική Ομάδα» των πραβντιστών ή μαρξιστών και τη «Σοσιαλδημοκρατική κοινοβουλευτική ομάδα» των λικβινταριστών με επικεφαλής τον Τσχεΐτζε).
Οι «πραβντιστές», υπερασπίζοντας την πίστη στις επαναστατικές επιταγές του κόμματος, υπερασπίζοντας την άνοδο που είχε αρχίσει μέσα στο εργατικό κίνημα (ιδιαίτερα μετά την άνοιξη του 1912), συνδυάζοντας τη νόμιμη με την παράνομη οργάνωση, τον Τύπο με τη ζύμωση, συγκέντρωσαν γύρω τους τη συντριπτική πλειοψηφία της συνειδητής εργατικής τάξης, ενώ οι λικβινταριστές - δρώντας σαν πολιτική δύναμη αποκλειστικά μέσω της ομάδας του «Νάσα Ζαριά» - στηρίζονταν στην ολόπλευρη υποστήριξη των φιλελευθεροαστικών στοιχείων.
Οι ανοιχτές χρηματικές εισφορές των εργατικών ομάδων στις εφημερίδες και των δύο κομμάτων, που την εποχή εκείνη ήταν μια μορφή προσαρμοσμένη στις ρωσικές συνθήκες (και η μοναδική νόμιμα επιτρεπόμενη και ελεύθερα ελεγχόμενη απ' όλους) για την είσπραξη των συνδρομών από τους σοσιαλδημοκράτες, επιβεβαίωσαν περίτρανα την προλεταριακή πηγή της δύναμης και της επιρροής των «πραβντιστών» (μαρξιστών) και την αστικοφιλελεύθερη πηγή των λικβινταριστών (και της «ΟΕ» τους). Δίνουμε ορισμένα σύντομα στοιχεία για τις εισφορές αυτές που δημοσιεύτηκαν λεπτομερειακά στο βιβλίο «Μαρξισμός και λικβινταρισμός»και σε συντομία στη γερμανική σοσιαλδημοκρατική εφημερίδα «Λαϊκή Εφημερίδα της Λειψίας»της 21 του Ιούλη 1914.
Να οι αριθμοί και το άθροισμα των εισφορών στις καθημερινές εφημερίδες της Πετρούπολης, μαρξιστικές (πραβντιστικές) και λικβινταριστικές, από την 1 του Γενάρη ως τις 13 του Μάη 1914:
Πραβντιστές: Από εργατικές ομάδες: αριθμός εισφορών: 2.873, άθροισμα σε ρούβλια: 18.934. Από μη εργατικές ομάδες: αριθμός εισφορών: 713, άθροισμα σε ρούβλια: 2.650.
Λικβινταριστές: Από εργατικές ομάδες: αριθμός εισφορών: 671, άθροισμα σε ρούβλια: 5.296. Από μη εργατικές ομάδες: αριθμός εισφορών: 453, άθροισμα σε ρούβλια: 6.760.
Ετσι το κόμμα μας ένωσε το 1914 τα 4/5 των συνειδητών εργατών της Ρωσίας γύρω από την επαναστατική σοσιαλδημοκρατική τακτική. Σ' όλο το 1913 ο αριθμός των εισφορών από εργατικές ομάδες ήταν 2.181 για τους πραβντιστές και 661 για τους λικβινταριστές. Από την 1 του Γενάρη 1913 ως τις 13 του Μάη 1914 έχουμε σύνολο: 5.054 εισφορές από εργατικές ομάδες για τους «πραβντιστές» (δηλαδή για το κόμμα μας) και 1.332, δηλαδή 20,8% για τους λικβινταριστές.
Ο ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΣΟΣΙΑΛΣΟΒΙΝΙΣΜΟΣ (1914-1915)
Ο μεγάλος ευρωπαϊκός πόλεμος του 1914-1915 έδωσε σ' όλους τους Ευρωπαίους, καθώς και στους Ρώσους σοσιαλδημοκράτες, τη δυνατότητα να επαληθεύσουν την τακτική τους σε μια κρίση παγκόσμιας έκτασης. Ο αντιδραστικός, ληστρικός, δουλοκτητικός χαρακτήρας του πολέμου φαίνεται ασύγκριτα πιο ξεκάθαρα από την πλευρά του τσαρισμού παρά από την πλευρά των άλλων κυβερνήσεων. Παρ' όλα αυτά η βασική ομάδα των λικβινταριστών (η μοναδική, εκτός από τη δική μας, που έχει σοβαρή επιρροή στη Ρωσία χάρη στους δεσμούς της με τους φιλελευθέρους) έκανε στροφή προς το σοσιαλσοβινισμό! Η ομάδα αυτή του «Νάσα Ζαριά», έχοντας για ένα αρκετά μακρόχρονο διάστημα το μονοπώλιο της νομιμότητας, άρχισε να προπαγανδίζει μέσα στις μάζες την Ιδέα «της μη αντίστασης στον πόλεμο», την ιδέα ότι πρέπει να εύχεται κανείς να νικήσει η τριπλή (σήμερα τετραπλή) συνεννόηση και κατηγορούσε το γερμανικό ιμπεριαλισμό για «υπέρμετρα αμαρτήματα» κτλ. Ο Πλεχάνοφ, που από το 1903 είχε δώσει επανειλημμένα δείγματα έλλειψης στο έπακρο πολιτικού χαρακτήρα και περάσματος στους οπορτουνιστές, πήρε ακόμη πιο ξεκάθαρα την ίδια αυτή θέση, εγκωμιαζόμενος από ολόκληρο τον αστικό Τύπο της Ρωσίας. Ο Πλεχάνοφ κατρακύλησε σε σημείο που να χαρακτηρίζει τον πόλεμο δίκαιο από την πλευρά του τσαρισμού και δημοσίευσε στις κυβερνητικές εφημερίδες της Ιταλίας μια συνέντευξη, που μ' αυτή προσπαθεί να τραβήξει την Ιταλία στον πόλεμο!!
Η ορθότητα της εκτίμησης που δώσαμε στο λικβινταρισμό και της διαγραφής της κύριας ομάδας των λικβινταριστών από το κόμμα μας επιβεβαιώθηκε έτσι απόλυτα. Το πραγματικό πρόγραμμα των λικβινταριστών και η πραγματική σημασία της κατεύθυνσής τους σήμερα δε συνίσταται μόνο στον οπορτουνισμό γενικά, αλλά και στο ότι υποστηρίζουν τα προνόμια και τα πλεονεκτήματα του κυρίαρχου έθνους των μεγαλορώσων τσιφλικάδων και της αστικής τάξης. Αυτό αποτελεί εθνικοφιλελεύθερη κατεύθυνση της εργατικής πολιτικής. Αποτελεί συμμαχία ενός μέρους των ριζοσπαστών μικροαστών και μιας μηδαμινής μερίδας προνομιούχων εργατών με τη «δική τους» εθνική αστική τάξη ενάντια στη μάζα του προλεταριάτου.
Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
Οπως είπαμε πιο πάνω, ούτε οι λικβινταριστές, ούτε μια ολόκληρη σειρά ομάδων του εξωτερικού (του Πλεχάνοφ, του Αλέξινσκι, του Τρότσκι κ.ά.), ούτε οι λεγόμενοι «εθνικοί» (δηλαδή μη μεγαλορώσοι) σοσιαλδημοκράτες αναγνώρισαν τη συνδιάσκεψή μας του Γενάρη του 1912. Από τις αμέτρητες βρισιές, με τις οποίες μας περιέλουζαν, πιο συχνά επαναλαμβανόταν η κατηγορία για «σφετερισμό» και «διασπαστική πολιτική». Απαντήσαμε, παρουσιάζοντας ακριβή στοιχεία που επιδέχονται αντικειμενική επαλήθευση και αποδείχνουν ότι το κόμμα μας έχει ενώσει τα 4/5 των συνειδητών εργατών της Ρωσίας. Αυτό δεν είναι λίγο, αν παρθούν υπόψη όλες οι δυσκολίες της παράνομης δουλιάς σε αντεπαναστατική περίοδο.
Αν ήταν δυνατή «η ενότητα» στη Ρωσία με βάση τη σοσιαλδημοκρατική τακτική, χωρίς να αποκλειστεί η ομάδα του περιοδικού «Νάσα Ζαριά», τότε γιατί οι πολυάριθμοι αντίπαλοί μας δεν την πραγματοποίησαν έστω και μεταξύ τους; Από το Γενάρη του 1912 πέρασαν όχι λιγότερα από 3 1/2 χρόνια και σ' όλο αυτό το διάστημα, οι αντίπαλοί μας δεν μπόρεσαν να δημιουργήσουν, παρ' όλη την επιθυμία τους, σοσιαλδημοκρατικό κόμμα εναντίον μας. Το γεγονός αυτό είναι το καλύτερο επιχείρημα υπέρ του κόμματός μας.
Ολη η ιστορία των σοσιαλδημοκρατικών ομάδων που παλεύουν ενάντια στο κόμμα μας είναι ιστορία κατάρρευσης και αποσύνθεσης. Το Μάρτη του 1912 όλοι χωρίς εξαίρεση «ενώθηκαν» στη μάχη εναντίον μας. Ομως από τον Αύγουστο ήδη του 1912, που δημιουργήθηκε εναντίον μας ο λεγόμενος «συνασπισμός του Αυγούστου», άρχισε η αποσύνθεση στις γραμμές τους. Ενα μέρος από τις ομάδες αποσπάται από αυτούς. Δεν μπορούν να δημιουργήσουν κόμμα και ΚΕ. Δημιουργούν μόνο μια ΟΕ «για την αποκατάσταση της ενότητας». Στην πραγματικότητα όμως αυτή η ΟΕ αποδείχτηκε ένα ανίσχυρο κάλυμμα της λικβινταριστικής ομάδας της Ρωσίας. Σε όλη την περίοδο της τεράστιας ανόδου του εργατικού κινήματος στη Ρωσία και των μαζικών απεργιών των χρόνων 1912-1914 η μοναδική ομάδα απ' όλο το συνασπισμό του Αυγούστου, που έκανε δουλιά μέσα στις μάζες, παραμένει η ομάδα του περιοδικού «Νάσα Ζαριά», που η δύναμή της βρισκόταν στους δεσμούς της με τους φιλελευθέρους. Και στις αρχές του 1914 αποχωρούν επίσημα από το «συνασπισμό του Αυγούστου» οι Λετονοί σοσιαλδημοκράτες (οι Πολωνοί σοσιαλδημοκράτες δε συμμετείχαν σ' αυτό συνασπισμό), ενώ ο Τρότσκι, ένας από τους ηγέτες του συνασπισμού, αποχώρησε επίσημα και ξαναΐδρυσε δική του χωριστή ομάδα. Τον Ιούλη του 1914 στη συνδιάσκεψη των Βρυξελλών, με τη συμμετοχή της Εκτελεστικής Επιτροπής του Διεθνούς Σοσιαλιστικού Γραφείου, του Κάουτσκι και του Βαντερβέλντε συγκροτήθηκε εναντίον μας ο λεγόμενος «συνασπισμός των Βρυξελλών», στον οποίο δεν μπήκαν οι Λετονοί και από τον οποίο έφυγαν αμέσως οι Πολωνοί σοσιαλδημοκράτες - αντιπολίτευση. Με την έναρξη του πολέμου ο συνασπισμός αυτός αποσυντίθεται. Το «Νάσα Ζαριά», ο Πλεχάνοφ, ο Αλέξινσκι, ο αρχηγός των σοσιαλδημοκρατών του Καυκάσου Αν γίνονται απροκάλυπτοι σοσιαλσοβινιστές και κηρύσσουν την ιδέα ότι είναι επιθυμητή η ήττα της Γερμανίας. Η ΟΕ και η Μπουντ υπερασπίζουν τους σοσιαλσοβινιστές και τις αρχές του σοσιαλσοβινισμού. Η κοινοβουλευτική ομάδα Τσχεΐτζε, αν και καταψήφισε τις πολεμικές πιστώσεις (στη Ρωσία τις καταψήφισαν ακόμη και οι αστοί δημοκράτες, οι τρουντοβίκοι), παραμένει πιστός σύμμαχος του περιοδικού «Νάσα Ζαριά». Οι άκροι σοσιαλσοβινιστές μας, ο Πλεχάνοφ με τον Αλέξινσκι και Σία, είναι απόλυτα ικανοποιημένοι από την Ομάδα Τσχεΐτζε. Στο Παρίσι ιδρύεται η εφημερίδα «Νάσε Σλόβο» (παλιότερα «Γκόλος») με τη συμμετοχή κυρίως του Μάρτοφ και του Τρότσκι, που επιθυμούν να συμβιβάσουν την πλατωνική υπεράσπιση του διεθνισμού με το κατηγορηματικό αίτημα της ενότητας με το περιοδικό «Νάσα Ζαριά», με την ΟΕ ή με την ομάδα Τσχεΐτζε. Υστερα από το φύλλο της αρ. 250 η εφημερίδα αυτή είναι αναγκασμένη να ομολογήσει μόνη της τη διάλυσή της: μια μερίδα της σύνταξης κλίνει προς το κόμμα μας, ο Μάρτοφ παραμένει πιστός στην ΟΕ, που κατηγορεί δημόσια τη «Νάσε Σλόβο» για «αναρχισμό» (όπως οι Οπορτουνιστές της Γερμανίας, ο Ντάβιντ και Σία, η «Internationale Korrespon-denz», ο Λέγκιν και Σία κατηγορούν για αναρχισμό τον σ. Λίμπκνεχτ)· ο Τρότσκι δηλώνει ότι ξεκόβει από την ΟΕ, αλλά θέλει να πάει μαζί με την ομάδα Τσχεΐτζε. Να το πρόγραμμα και η τακτική της ομάδας Τσχεΐτζε, όπως την εκθέτει ένας από τους ηγέτες της. Στο τεύχος 5 του περιοδικού «Σοβρεμένι Μιρ» του 1915, περιοδικού με κατεύθυνση το πνεύμα των απόψεων του Πλεχάνοφ και του Αλέξινσκι, ο Τσχενκέλι γράφει:
«Το να πει κανείς ότι η γερμανική σοσιαλδημοκρατία ήταν σε θέση να εμποδίσει την είσοδο της χώρας στον πόλεμο και δεν το έκανε, θα σήμαινε ή ότι επιθυμεί στα κρυφά όχι μόνο η ίδια μα και η πατρίδα της να ξεψυχήσει στα οδοφράγματα, ή ότι βλέπει με αναρχικό τηλεσκόπιο τα πράγματα που βρίσκονται δίπλα του»*.
Αυτές οι λίγες γραμμές εκφράζουν όλη την ουσία του σοσιαλσοβινισμού: και τη δικαιολόγηση από άποψη αρχών της ιδέας της «υπεράσπισης της πατρίδας» στο σημερινό πόλεμο και τις ειρωνείες - με την άδεια των στρατιωτικών λογοκριτών - κατά της προπαγάνδισης και της προετοιμασίας της επανάστασης. Το ζήτημα δεν είναι καθόλου αν η γερμανική σοσιαλδημοκρατία ήταν ή όχι σε θέση να εμποδίσει τον πόλεμο, ή αν μπορούν γενικά οι επαναστάτες να εγγυηθούν την επιτυχία της επανάστασης. Το ζήτημα είναι αν η στάση μας πρέπει να είναι στάση σοσιαλιστή, ή αν πρέπει στ' αλήθεια «να ξεψυχήσουμε» στην αγκαλιά της ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης.
ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΜΑΣ
Η σοσιαλδημοκρατία της Ρωσίας γεννήθηκε πριν από την αστικοδημοκρατική επανάσταση (1905) της χώρας μας και δυνάμωσε τον καιρό της επανάστασης και της αντεπανάστασης. Η καθυστέρηση της Ρωσίας εξηγεί την εξαιρετική αφθονία των ρευμάτων και των αποχρώσεων του μικροαστικού οπορτουνισμού στη χώρα μας, ενώ η επιρροή του μαρξισμού στην Ευρώπη και η σταθερότητα των νόμιμων σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων ως τον πόλεμο έκαναν τους υποδειγματικούς φιλελευθέρους μας να γίνουν σχεδόν θαυμαστές της «συνετής», «ευρωπαϊκής» (μη επαναστατικής), «νόμιμης», «μαρξιστικής» θεωρίας της σοσιαλδημοκρατίας. Η εργατική τάξη της Ρωσίας δεν μπόρεσε να σφυρηλατήσει το κόμμα της διαφορετικά, παρά με έναν αποφασιστικό τριαντάχρονο αγώνα ενάντια σε όλες τις παραλλαγές του οπορτουνισμού. Η πείρα του παγκόσμιου πολέμου που έφερε την επαίσχυντη χρεοκοπία του ευρωπαϊκού οπορτουνισμού και στερέωσε τη συμμαχία των εθνικοφιλελευθέρων μας με το σοσιαλσοβινιστικό λικβινταρισμό, εδραιώνει ακόμη περισσότερο την πεποίθησή μας ότι το κόμμα μας πρέπει και στο μέλλον να ακολουθήσει τον ίδιο συνεπή επαναστατικό δρόμο.
* «Σοβρεμένι Μιρ» 1915, τεύχος 5, σελ. 148. Ο Τρότσκι δήλωσε τελευταία ότι θεωρεί καθήκον του να εξυψώσει το κύρος της ομάδας Τσχεΐτζε μέσα στη Διεθνή. Είναι αναμφισβήτητο ότι ο Τσχενκέλι από την πλευρά τη δική του θα εξυψώσει με την ίδια δραστηριότητα το κύρος του Τρότσκι μέσα στη Διεθνή...

ByΦιλιππος Ανθης στις Δεν υπάρχουν σχόλια:
Εγγραφή σε: Αναρτήσεις (Atom)

TOP READ