Το σχέδιο στρατιωτικής δράσης του ΔΣΕ 41

Το σχέδιο στρατιωτικής δράσης του ΔΣΕ

"Αυστηρά εμπιστευτικό

ΣΧΕΔΙΟ "ΛΙΜΝΕΣ"

Πολιτική κατάσταση

Κατά την παρούσα στιγμή ωρίμασαν οι συνθήκες για την εκπλήρωση του βασικού στρατηγικού καθήκοντος, που στέκεται μπροστά στο Δημοκρατικό Στρατό μας, δηλαδή τη δημιουργία ελεύθερου εδάφους στην έκταση της Μακεδονίας και την απελευθέρωση ολόκληρης της Μακεδονίας - Θράκης με κέντρο τη Θεσσαλονίκη. Στρατηγικά είναι αναγκαία να δημιουργηθούν γι' αυτό το σκοπό ορισμένες προϋποθέσεις, όπως εκτίθενται παρακάτω.

ΕΧΘΡΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

Α. Εμψυχο υλικό

α. Γενικά στη χώρα: Στρατός 100.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 40.000. Χωροφυλακή 30.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 15.000 άνδρες. Ενοπλοι ΜΑΥ 40.000 από τους οποίους παρατακτοί 5.000 άνδρες. Σύνολο 170.000 άνδρες, από τους οποίους παρατακτοί 60.000.

β. Περιοχή Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας: Σύνολο 59.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 23.000. Δεν είναι γνωστές με ακρίβεια οι δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη.

γ. Περιοχές Μακεδονίας - Ηπείρου - Θράκης μαζί: Σύνολο 88.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 32.000.

Β. Μέσα

α. Οπλισμός πεζικού: Σε κάθε τάγμα 45 οπλοπολυβόλα μπρεντ και 45 αυτόματα τόμσον, 2 - 4 βαρείς όλμοι (οι δύο αμερικάνικοι), 2 πολυβόλα βίκερς, 3 πίατ κατά λόχο. Αφθονία πυρομαχικών.

β. Πυροβολικό: 4 πυροβόλα στην ταξιαρχία

γ. Μηχανοκίνητες δυνάμεις: 1 σύνταγμα θωρακισμένων και ελαφρά τανκς σε κάθε μεραρχία.

δ. Διαβιβάσεις: 1 ασύρματος ισχύος 22 κατά τάγμα και ραδιοτηλέφωνα κατά λόχο και διμοιρία. Επίσης οπτικά είδη.

ε. Μεταφορικά μέσα: Σε αφθονία.

στ. Υλικά μηχανικού: Σε αφθονία.

ζ. Επιμελητεία: Καλά οργανωμένη, διαθέτει όλα τα αναγκαία.



ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Α. Εμψυχο υλικό

α. Γενική δύναμη στη χώρα: 24.000 μαχητές από τους οποίους παρατακτοί 18.000.

β. Περιοχή Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας: 10.500 μαχητές από τους οποίους παρατακτοί 8.000.

γ. Περιοχές Μακεδονίας - Ηπείρου - Θράκης μαζί: 15.000 μαχητές από τους οποίους παρατακτοί 11.000.

Συσχετισμός δυνάμεων γενικά 1:3 σε όφελος του εχθρού.

Β. Μέσα

α. Οπλισμός πεζικού: Οπλα - αυτόματα - οπλοπολυβόλα διαφόρων τύπων με πολλές ελλείψεις στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, Ηπειρο και Θράκη και με σοβαρές ελλείψεις στη Θεσσαλία, Ρούμελη (Κεντρική Ελλάδα) και Πελοπόννησο. Ολμοι από 1 - 2 κατά τάγμα στη Μακεδονία, Ηπειρο και Θράκη και από 1/2 - 1 στη Θεσσαλία, Ρούμελη και Πελοπόννησο.

β. Πυροβολικό: Συνολικά 5 πυροβόλα.

γ. Εκρηκτικό υλικό: Μηδαμινές ποσότητες στη Μακεδονία - Ηπειρο και Θράκη και εντελώς καθόλου στη Θεσσαλία - Ρούμελη - Πελοπόννησο.

δ. Μηχανοκίνητα: Δεν υπάρχουν.

ε. Διαβιβάσεις: Από ένα ασύρματο κατά Αρχηγείο Περιοχής και στην πλειοψηφία των περιφερειακών Αρχηγείων. Δεν υπάρχουν καθόλου στα τάγματα.

στ. Μεταφορικά μέσα: Εντελώς ανεπαρκή για τις υπάρχουσες ανάγκες.

ζ. Επιμελητεία: Οχι καλά οργανωμένη και με πηγές πολύ φτωχές σε σύγκριση με τις ανάγκες.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΚΟΠΩΝ ΔΣΕ


Α. Ποσοτική ανάπτυξη

Οι δυνάμεις του ΔΣΕ με γρήγορους ρυθμούς πρέπει να αυξηθούν πολύ, ώστε προς την άνοιξη του 1948 να τριπλασιαστούν. Ιδιαίτερα αυτή η αύξηση πρέπει να επιτευχθεί στο πιο σύντομο διάστημα στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία ώστε να γίνει δυνατό να εξοικονομηθούν από εκεί οι αναγκαίες εφεδρικές δυνάμεις για τη δημιουργία του κύριου εκστρατευτικού σώματος, που θα επιχειρήσει την κατάληψη της Θεσσαλονίκης.

Β. Οργανωτική προετοιμασία

α. Ηδη από τώρα πρέπει να καταπιαστούμε με την οργάνωση μονάδων τακτικού στρατού, πράγμα που προοδευτικά πρέπει να επεκταθεί σε ολόκληρο το Δημοκρατικό Στρατό και να ολοκληρωθεί προς την άνοιξη.

β. Να παρθεί, μεταφερθεί και κατατμηθεί το αναγκαίο υλικό για τον πλήρη εξοπλισμό όλων των δυνάμεων του ΔΣΕ, υπολογίζοντας ότι αυτές θα φτάσουν τους 60.000 άνδρες. Λεπτομέρειες για τις αναγκαίες ποσότητες υλικού κατά κατηγορία δίνονται στο συνημμένο πίνακα.

γ. Να αναζητηθεί και εκπαιδευτεί το αναγκαίο τεχνικό προσωπικό για όλα τα όπλα και ιδιαίτερα για το μηχανικό και τις διαβιβάσεις (ασυρματιστές, σαμποταριστές, ναρκοθέτες, ναρκοσυλλέκτες κλπ.).

δ. Να αναζητηθεί το αναγκαίο υλικό για γεφυρώσεις και οχυρώσεις (λαστιχένιες βάρκες, αγκαθωτό σύρμα, εργαλεία, τσιμέντο, ελάσματα κλπ.).

ε. Αμεσα να ανευρεθούν μεταφορικά μέσα.

στ. Στο πιο σύντομο διάστημα να οργανωθεί η επιμελητεία και να εξασφαλίσει πηγές εφοδιασμού ικανές να καλύπτουν όλες τις ανάγκες του ΔΣΕ.

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΔΣΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΧΤΥΠΗΜΑΤΟΣ

Αμεσος βασικός σκοπός: Σταθερή κυριαρχία του ΔΣΕ στο δρόμο Καλαμπάκα - Μέτσοβο - Γιάννενα με βασικό σκοπό την αποκατάσταση εδαφικής ενότητας μεταξύ Μακεδονίας, Ηπείρου και Θεσσαλίας. Αυτό θα επιτρέψει να μεταφέρουμε στο νότο σοβαρές ενισχύσεις σε υλικά για να πετύχουμε την ανάπτυξη των δυνάμεων του ΔΣΕ στις περιοχές Θεσσαλίας, Ρούμελης και Πελοποννήσου και των σοβαρών επιχειρήσεών τους και έτσι να εξασφαλίσουμε τη μέγιστη δυνατή διασπορά των δυνάμεων του εχθρού και, κατά συνέπεια, να ανακουφίσουμε τις περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας.

Δεύτερος βασικός σκοπός: Κυριαρχία στις οδικές αρτηρίες Λάρισα - Ελασσόνα - Κοζάνη και Λάρισα - Τέμπη - Κατερίνη, με βασικό σκοπό την αποκατάσταση εδαφικής ενότητας μεταξύ των βουνών Χάσια - Πιέρια - Ολυμπος - Κίσσαβος.

Σταθερή κυριαρχία του ΔΣΕ στο οροπέδιο Κοζάνης μέχρι τον ποταμό Αξιό με κέντρο βάρους προς τις διόδους Εδεσσα - Αρνισα και Καστανιά με σκοπό την αποκοπή της Δυτικής Μακεδονίας από το νότο και την ανατολή. Ταυτόχρονα ενίσχυση της Κεντρικής Μακεδονίας από την πλευρά της Δυτικής και Ανατολικής Μακεδονίας.

Τρίτος βασικός σκοπός: Να αναληφθεί αποφασιστική επιθετική προσπάθεια για τη δημιουργία ελεύθερης περιοχής στο χώρο Κόνιτσα - Μέτσοβο, Γρεβενά - Τσοτύλι - Νεστώριο.

Δευτερεύοντες σκοποί:

Ηπειρος: Μόνιμη εγκατάσταση στην περιοχή Παγωνίου και Λάκα Σούλι και εξασφάλιση ελέγχου στην αρτηρία Αρτα - Πρέβεζα - Γιάννενα.

Θεσσαλία: Απώθηση του εχθρού από την κεντρική οροσειρά της Πίνδου (Κόζιακας - Αγραφα) και των εκεί θέσεων του ΔΣΕ.

Ρούμελη: Κυριαρχία του ΔΣΕ στο δρόμο Λαμία - Καρπενήσι με σκοπό την αποκατάσταση εδαφικής ενότητας μεταξύ Θεσσαλίας και Ρούμελης. Ενίσχυση του ελέγχου στο βασικό οδικό άξονα Αθήνα - Λαμία με σκοπό την αγκίστρωση κατά μήκος αυτής της αρτηρίας του μέγιστου δυνατού των δυνάμεων του εχθρού. Προώθηση προς το όρος Πάρνηθα (κοντά στην Αθήνα), ανάπτυξη των επιχειρήσεων στη νήσον Εύβοια και αποκατάσταση άμεσης επαφής με την Πελοπόννησο ώστε να επιτευχθεί η μεταφορά εκεί υλικού.

Ανατολική Μακεδονία - Θράκη: Αύξηση των δυνάμεων του ΔΣΕ μέχρι 10.000 άνδρες. Οχύρωση των δυνάμεων του ΔΣΕ στην ανατολική Μακεδονία και τέτοια διάταξή τους που να επιτρέπει τη δική μας κυριαρχία στο οροπέδιο του Ζιρνόβου. Αποκοπή της Θράκης με μόνιμη και σταθερή εγκαθίδρυση σοβαρών δυνάμεων του ΔΣΕ στον τομέα του όρους Χαϊντού.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΟΜΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΒΑΣΕΙΣ.

Δημιουργία τμημάτων αντιαεροπορικού πυροβολικού με βαριά αντιαεροπορικά πυροβόλα. Εξασφάλιση καταδιωκτικής αεροπορίας. Εγκαιρη εγκατάσταση στα κυριότερα σημεία ειδικού πυροβολικού (επάκτιου). Ειδικά μέσα για το ρίξιμο θαλάσσιων ναρκών από τον αέρα και τη θάλασσα. Ελαφρά ταχυκίνητα πλωτά μέσα για τον έλεγχο των ακτών.

10 του Σεπτέμβρη 1947

Μάρκος, Διοικητής του ΔΣΕ

Λ. Στρίγκος, βοηθός του διοικητή για την πολιτική δουλιά

Στ. Παπαγιάννης, επιτελάρχης του ΔΣΕ

Γ. Κικίτσας, διοικητής του ΔΣΕ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας

Π. Ερυθριάδης, βοηθός του διοικητή του ΔΣΕ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας για την πολιτική δουλιά

Κανακαρίδης, διοικητής του ΔΣΕ Θράκης

Λασσάνης, διοικητής του ΔΣΕ Ανατολικής Μακεδονίας".

Ολοι στ' άρματα - Ολα για τη νίκη 40

Ολοι στ' άρματα - Ολα για τη νίκη

Η 3η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ και οι αποφάσεις της


Ενα από τα πιο σημαντικά και πιο πολυσυζητημένα Σώματα του ΚΚΕ στην περίοδο του εμφυλίου πολέμου είναι η 3η Ολομέλεια της ΚΕ του Κόμματος, που συνήλθε το Σεπτέμβρη του 1947. Πρόκειται για την Ολομέλεια που επικύρωσε τη μετατόπιση του κέντρου βάρους της κομματικής δουλιάς στην ένοπλη δράση. Η μετατόπιση αυτή είχε ήδη αρχίσει να πραγματοποιείται από την Ανοιξη του '47. Πρόκειται όμως και για το κομματικό Σώμα που απασχόλησε πολύ στη συνέχεια το ΚΚΕ, αφού οι αποφάσεις του, σε σχέση με το χρόνο που λήφθηκαν, κρίθηκαν ανεδαφικές και συνεπώς αντικειμενικά ανεφάρμοστες.

Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι τον Σεπτέμβρη του 1947 είχαν συντελεστεί σημαντικές αλλαγές στη χώρα, σε βάρος του ΚΚΕ, του ΔΣΕ και του λαϊκοδημοκρατικού κινήματος. Η αμερικάνικη επέμβαση επέφερε δραστική αλλαγή στο συσχετισμό δυνάμεων, που τώρα πια έγερνε αισθητά υπέρ του αντιπάλου. Επίσης είχε αρκετά οργανωθεί το αστικό κράτος και τα όργανα καταστολής του. Είχε εκκαθαριστεί σε μεγάλο βαθμό από κομμουνιστές, αριστερούς και δημοκράτες ο κρατικός μηχανισμός, ο στρατός, η αστυνομία και είχε χτυπηθεί το λαϊκό κίνημα, μέσω της τρομοκρατίας, των μαζικών διώξεων, των συλλήψεων, των φυλακίσεων και εκτοπίσεων. Τέλος, με τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, που πραγματοποίησε ο αστικός στρατός από τον Μάρτη ως τον Ιούλη του '47, αν και δεν έγινε κατορθωτός ο αντικειμενικός στόχος της διάλυσης του ΔΣΕ, εντούτοις άδειασαν σε μεγάλο βαθμό την ύπαιθρο (σε 800.000 υπολογίζονται οι ξεσπιτωμένοι κάτοικοι της υπαίθρου που οδηγήθηκαν βίαια στα αστικά κέντρα), αφαιρώντας από τον ΔΣΕ κρίσιμους κρίκους τροφοδότησης και εφεδρειών.

Αυτές οι αλλαγές δε λήφθηκαν υπόψη από την 3η Ολομέλεια της ΚΕ του κόμματος. Αντίθετα, στις εργασίες της επικράτησε ο ενθουσιασμός, η υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων του λαϊκού κινήματος και η υποτίμηση του αντιπάλου.

Ο τρόπος σύγκλησης και η σύνθεση της Ολομέλειας

Στη φωτογραφία εικονίζεται ένα από τα πρώτα στοιχεία όλμου του ΔΣΕ. Ο όλμος είχε κρυφτεί - ύστερα από τη συμφωνία της Βάρκιζας - από τον Γιώργο Γαλάνη (στη φωτογραφία καθιστός, κρατά το τηλέμετρο), που σκοτώθηκε το 1948 στο Σινιάτικο, ως αξιωματικός του ΔΣΕ, σε μια μάχη στη γέφυρα της Νεάπολης


Οι εργασίες της 3ης Ολομέλειας πραγματοποιήθηκαν σε δύο τμήματα. Το ένα τμήμα συνήλθε στο εξωτερικό (κατά πάσα πιθανότητα στη Γιουγκοσλαβία, αν και ορισμένες μαρτυρίες που έχουμε υπόψη μας κάνουν λόγο για την Αλβανία), στις 11 και 12 Σεπτέμβρη του 1947, με τη συμμετοχή μελών της ΚΕ που βρίσκονταν στο εξωτερικό και στο βουνό. Στο τμήμα αυτό (που ονομάστηκε κλιμάκιο Ελεύθερης Ελλάδας) πήραν μέρος: Ο Ν. Ζαχαριάδης, ο Γ. Ιωαννίδης, ο Μ. Βαφειάδης, ο Λ. Στρίγκος, ο Π. Ρούσος και ο Γ. Ερυθριάδης. Στις 12 Σεπτέμβρη, τα μέλη της ΚΕ που προαναφέραμε συνεδρίασαν από κοινού με στρατιωτικά στελέχη του ΔΣΕ - μέλη του Κόμματος, όπου συζήτησαν και κατέληξαν στο στρατιωτικό σχέδιο δράσης του Δημοκρατικού Στρατού, το επονομαζόμενο σχέδιο "Λίμνες". Στη στρατιωτικοπολιτική αυτή σύσκεψη, εκτός των μελών της ΚΕ, συμμετείχαν επίσης οι: Στ. Παπαγιάννης, επιτελάρχης του ΔΣΕ, Γ. Κικίτσας, διοικητής του ΔΣΕ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, Ν. Κανακαρίδης, διοικητής του ΔΣΕ Δ. Θράκης και Λασσάνης, διοικητής του ΔΣΕ Ανατολικής Μακεδονίας.

Το άλλο τμήμα της ΚΕ συνήλθε στην Αθήνα, στις 27 Σεπτέμβρη 1947 με τη συμμετοχή μελών της που βρίσκονταν εκεί. Πήραν μέρος τα εξής μέλη της ΚΕ: Στέργιος Αναστασιάδης, Χρύσα Χατζηβασιλείου, Μήτσος Βλαντάς, Παναγιώτης Μαυρομάτης, Κώστας Καραγιώργης, Σωτήρης Σουκαράς και Αχιλλέας Μπλάνας.

Οι ημερομηνίες, που δόθηκαν τότε στη δημοσιότητα, ότι η Ολομέλεια συνήλθε στο διάστημα 12 - 15 Σεπτέμβρη ήταν οπωσδήποτε παραπλανητικές και εξυπηρετούσαν συνωμοτικούς σκοπούς.

Και τα δύο αυτά τμήματα της ΚΕ ήταν ισότιμα, αν και το πρώτο (των μελών που βρίσκονταν στο εξωτερικό και στο βουνό) αντικειμενικά είχε, στην πράξη, το προβάδισμα, λόγω και του χαρακτήρα των αποφάσεων που πάρθηκαν. Συγκεκριμένα, το τμήμα αυτό των μελών της ΚΕ συζήτησε και κατέληξε ομόφωνα σε μια σειρά αποφάσεις. Στη συνέχεια οι αποφάσεις αυτές στάλθηκαν στην Αθήνα, όπου επίσης εγκρίθηκαν ομόφωνα - με ορισμένες παρατηρήσεις σε δευτερεύοντα ζητήματα - από το τμήμα των μελών της ΚΕ που συνεδρίασαν εκεί. Γι' αυτές τις αποφάσεις ενημερώθηκαν και τα υπόλοιπα μέλη της ΚΕ που δεν πήραν μέρος στη συνεδρίαση του ενός ή του άλλου τμήματος, χωρίς να καταγραφεί από τα στοιχεία που έχουμε καμιά διαφωνία, όσον αφορά τον προσανατολισμό που έδινε η Ολομέλεια στο Κόμμα.

Οι εργασίες της Ολομέλειας


Στη συνεδρίαση του κλιμακίου της Ελεύθερης Ελλάδας έγιναν δύο εισηγήσεις. Για την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα, την πορεία του λαϊκοαπελευθερωτικού αγώνα και τα καθήκοντα του Κόμματος εισήγηση έκανε ο Ν. Ζαχαριάδης. Για τη στρατιωτική κατάσταση και τα άμεσα καθήκοντα του ΔΣΕ εισήγηση έκανε ο Μ. Βαφειάδης.

Το κλιμάκιο αυτό κατέληξε στις εξής αποφάσεις: Ενέκρινε πολιτική απόφαση, το στρατιωτικό σχέδιο επιχειρήσεων του ΔΣΕ γνωστό με την επωνυμία "Σχέδιο Λίμνες", καθώς και απόφαση, για τους λεγόμενους δηλωσίες. Τέλος, πήρε μια σειρά οργανωτικά μέτρα για την εκπλήρωση των στόχων που έμπαιναν μπροστά στο Κόμμα, το λαϊκό κίνημα και τον ΔΣΕ.

Στη συνεδρίαση του κλιμακίου της Αθήνας εισήγηση έκανε ο Στέργιος Αναστασιάδης, μέλος του ΠΓ και υπεύθυνος για όλη την κομματική δουλιά, παράνομη και νόμιμη, μετά τη σύλληψη του Μ. Παρτσαλίδη. Η εισήγηση του Στ. Αναστασιάδη ουσιαστικά στηρίχτηκε στο υλικό που είχε σταλεί από τη συνεδρίαση του κλιμακίου της Ελεύθερης Ελλάδας, με την προσθήκη ορισμένων ζητημάτων που προέκυπταν από την κομματική δουλιά στην Αθήνα και γενικότερα στο εσωτερικό της χώρας. Το κλιμάκιο της Αθήνας δεν πήρε καμιά ξεχωριστή απόφαση, αλλά ενέκρινε τα σχέδια αποφάσεων του κλιμακίου της Ελεύθερης Ελλάδας, με τη μόνη διαφορά ότι αποφάσισε πως έπρεπε να αλλάξει το εδάφιο της πολιτικής απόφασης της Ολομέλειας που έλεγε ότι "χιλιάδες μέλη του Κόμματος αντιμετώπισαν παθητικά τις διώξεις του εχθρού και αντί να βγουν στο βουνό βρέθηκαν στις φυλακές και στις εξορίες". Ακόμη το κλιμάκιο της Αθήνας αποφάσισε ορισμένες τροποποιήσεις ως προς τον τρόπο δημοσίευσης της απόφασης για τους λεγόμενους δηλωσίες. Για τις αποφάσεις του κλιμακίου της Αθήνας ο Στέργιος Αναστασιάδης ενημέρωσε το κλιμάκιο εξωτερικού με γράμμα του που φέρει τη χρονολογία 13/10/1947. Στο γράμμα αυτό - το οποίο υπάρχει στα αρχεία του ΚΚΕ, που έχει στην κατοχή της η εταιρεία "Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας" με αριθμό αρχειοθέτησης Φ:7/43/8 - ο Αναστασιάδης μεταξύ άλλων αναφέρει: "Αλλαξε μονάχα το σημείο όπου γίνεται λόγος για την ευθύνη των χιλιάδων εξορίστων που προτίμησαν τον δρόμο της εξορίας από το δρόμο των βουνών. Αυτό το σημείο πρέπει να διορθωθεί γιατί κανένας δεν είπε σ' αυτούς τους ανθρώπους πού να πάνε και πώς να πάνε και γι' αυτό αυτοί δε φέρνουν καμιά ευθύνη. Πρέπει επίσης να σβηστεί το σημείο που μιλάει για την αποκατάσταση των δηλωσιών, δηλαδή αυτών που έκαναν δηλώσεις κατά τη διάρκεια της πρώτης Κατοχής. Σε ό,τι αφορά τους τωρινούς δηλωσίες η γνώμη μας είναι προς το παρόν να αναβληθεί η δημοσίευση του αντίστοιχου σημείου".

Η πολιτική απόφαση της Ολομέλειας και το στρατιωτικό σχέδιο κρατήθηκαν απόρρητα. Στη δημοσιότητα ("Ριζοσπάστης" 8/10/1947) αποφασίστηκε να δοθεί μόνο μια μακροσκελής "Ανακοίνωση του Προεδρείου" της Ολομέλειας κι ένα μέρος της απόφασης για τους "Δηλωσίες", διότι όπως προαναφέραμε το κλιμάκιο της Αθήνας εκτίμησε, ότι αυτή η απόφαση δεν έπρεπε προς το παρόν να δοθεί ολόκληρη στη δημοσιότητα.

Οι αποφάσεις

Στην πολιτική απόφαση της Ολομέλειας διαπιστώνεται πως "ωρίμασαν οι συνθήκες για τη δημιουργία ελεύθερης δημοκρατικής περιοχής με τη δική της κυβέρνηση" κι ότι "ο κίνδυνος ένοπλης αμερικανικής επέμβασης κάνει αναπότρεπτο αυτό το καθήκον που σημαίνει την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της χώρας". Στη συνέχεια υπογραμμίζεται ότι "χωρίς αδυνάτισμα των επίμονων προσπαθειών του ΚΚΕ, ολόκληρου του ΕΑΜ και των άλλων κομμάτων της δημοκρατικής Αριστεράς, που κατευθύνονται προς την ειρήνη και το δημοκρατικό συμβιβασμό που θα οδηγούσε τη χώρα σε ελεύθερες εκλογές, η Ολομέλεια αποφασίζει να μεταφέρει αποφασιστικά το κέντρο βάρους όλης της κομματικής δουλιάς στον πολεμικό - επιχειρησιακό τομέα για να ανυψώσει τον ΔΣΕ σε κείνη τη δύναμη που στο συντομότερο δυνατό διάστημα θα οδηγήσει στη δημιουργία ελεύθερης Ελλάδας βασικά σε όλες τις βόρειες περιοχές της χώρας". Η Ολομέλεια επίσης, μεταξύ άλλων, διαπίστωσε την ύπαρξη οπορτουνιστικών ταλαντεύσεων μέσα στο Κόμμα και κάλεσε στο γρήγορο ξεπέρασμά τους.

Στο "Σχέδιο Λίμνες" ως άμεσος στρατηγικός στόχος του ΔΣΕ προσδιορίστηκε η "απελευθέρωση ολόκληρης της Μακεδονίας - Θράκης με κέντρο τη Θεσσαλονίκη". Για την πραγματοποίηση αυτού του στόχου ως βασική προϋπόθεση το σχέδιο έθετε τη μετατροπή του Δημοκρατικού Στρατού σε υπολογίσιμο τακτικό στρατό με τριπλασιασμό της δύναμης του, ως την Ανοιξη του 1948. Με δεδομένο ότι στο σχέδιο καταγράφεται, ότι ο ΔΣΕ το Σεπτέμβρη του 1947 είχε δύναμη 24.000 ανδρών, από τους οποίους παραταχτεί ήταν οι 18.000, ο τριπλασιασμός του σήμαινε παραταχτεί δύναμη 50 με 60 χιλιάδων ανδρών.

Η Ολομέλεια, όπως προαναφέραμε (σύμφωνα με το περιληπτικό πρακτικό των εργασιών της που βρίσκεται στο "αρχείο ΚΚΕ - ΑΣΚΙ" - Κ383/Φ:20/33/34) πήρε μια σειρά οργανωτικά μέτρα στα πλαίσια υλοποίησης των νέων καθηκόντων του κόμματος και του ΔΣΕ. Συγκεκριμένα αποφάσισε:

- Τη δημιουργία, σε συμφωνία με την Αθήνα, δύο κλιμακίων του ΠΓ. Ενα στην πρωτεύουσα κι ένα στην Ελεύθερη Ελλάδα - εξωτερικό. Το κλιμάκιο του ΠΓ Ελεύθερης Ελλάδας - Εξωτερικού (ή αλλιώς 2ο κλιμάκιο) θα αποτελούσαν οι Ν. Ζαχαριάδης, Γ. Ιωαννίδης, Μ. Βαφειάδης, Λ. Στρίγκος και Π. Ρούσος με γραμματεία τους Ζαχαριάδη, Ιωαννίδη, Βαφειάδη.

- Να μεταβεί ο Ιωαννίδης στο βουνό και από κοινού με τον Μ. Βαφειάδη και τον Λ. Στρίγκο να καθοδηγήσουν την πραγματοποίηση των αποφάσεων που αφορούν το ΔΣΕ και την εφαρμογή του "Σχεδίου Λίμνες".

- Το κλιμάκιο του ΠΓ Αθήνας να στρατολογήσει για τον ΔΣΕ 1.500 μέλη του Κόμματος από την πρωτεύουσα, 600 από τον Πειραιά και 500 από τη Θεσσαλονίκη.

- Να αντικατασταθεί ο διοικητής Θεσσαλίας του ΔΣΕ Κίσσαβος και ο διοικητής της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας Κικίτσας και να ετοιμαστούν γι' αυτές τις θέσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα νέοι πιο ικανοί στρατιωτικοί διοικητές.

Η απόφαση της 3ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ

Το πλήρες κείμενο, που δε δόθηκε τότε στη δημοσιότητα

"Απόφαση της Τρίτης Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ

12 του Σεπτέμβρη 1947

(Δε δίνεται στη δημοσιότητα)

1. Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ διαπιστώνει ότι στην Ελλάδα ωρίμασαν οι συνθήκες για τη δημιουργία ελεύθερης δημοκρατικής περιοχής με δική της κυβέρνηση. Ο κίνδυνος ένοπλης αμερικάνικης επέμβασης κάνει αναπότρεπτο αυτό το καθήκον που σημαίνει την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της χώρας.

Η σταθεροποίηση και ανάπτυξη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και οι νίκες του, καθώς και η πολιτική και οικονομική χρεοκοπία του μοναρχοφασισμού κάνουν καθαρό σε όλο και πλατύτερα στρώματα του λαού ότι η κατοχύρωση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της εργασίας των λαϊκών μαζών, η ανοικοδόμηση, η ακεραιότητα και η ειρήνη στη χώρα μπορούν να εξασφαλιστούν μονάχα με νίκη της πολιτικής του ΕΑΜ, που ο πιο αποφασιστικός φορέας της αυτή τη στιγμή είναι ο ΔΣΕ, σαν η πρωτοπορία σε ολόκληρο το δημοκρατικό κίνημα της Ελλάδας.

Η ανάπτυξη και η σταθεροποίηση της δημοκρατίας και του δημοκρατικού κινήματος σε πρώτη γραμμή στην Ευρώπη και η αλληλεγγύη τους με τον αγώνα του δικού μας λαού αποτελούν ουσιαστική σοβαρή βοήθεια στο κίνημά μας.

2. Χωρίς αδυνάτισμα των επίμονων προσπαθειών του ΚΚΕ, ολόκληρου του ΕΑΜ και των άλλων κομμάτων της δημοκρατικής Αριστεράς, που κατευθύνονται προς την ειρήνη και το δημοκρατικό συμβιβασμό που θα οδηγούσε τη χώρα σε ελεύθερες εκλογές, η Ολομέλεια αποφασίζει να μεταφέρει αποφασιστικά το κέντρο του βάρους όλης της κομματικής δουλιάς στον πολεμικό - επιχειρησιακό τομέα για να ανυψώσει τον ΔΣΕ σε κείνη τη δύναμη που στο συντομότερο δυνατό διάστημα θα οδηγήσει στη δημιουργία της ελεύθερης Ελλάδας βασικά σε όλες τις βόρειες περιοχές της χώρας. Για το σκοπό αυτό η Ολομέλεια αποφασίζει:

α) Να επιστρατευτούν όλες οι δυνάμεις του Κόμματος για την ολόπλευρη υποστήριξη, ανάπτυξη και καθοδήγηση της πολεμικής δουλιάς του ΔΣΕ.

β) Από στρατιωτική άποψη εγκρίνει σε γενικές γραμμές σαν βάση για την πραγματοποίηση της πολιτικής του ΚΚΕ, που σκοπεύει στη δημιουργία ελεύθερου εδάφους στη Βόρεια Ελλάδα, την εισήγηση της στρατιωτικοπολιτικής ηγεσίας του ΔΣΕ.

γ) Αναθέτει στο δεύτερο κλιμάκιο του Πολιτικού Γραφείου την καθοδήγηση και οργάνωση επιτόπου στην ελεύθερη περιοχή όλης της κομματικής και πολιτικοστρατιωτικής δουλιάς για την πραγματοποίηση αυτής της απόφασης και ιδιαίτερα του σχεδίου του ΔΣΕ.

3. Η 3η Ολομέλεια εφιστά την προσοχή όλου του Κόμματος στην οπορτουνιστική αναποφασιστικότητα και ταλαντεύσεις που εμφανίζονται και μεταξύ καθοδηγητικών στελεχών σχετικά με τη συνέπεια και αποφασιστικότητα που ήταν αναγκαίες για να μπορέσει το Κόμμα εξ ολοκλήρου να αφιερωθεί στην υπόθεση της καθοδήγησης και ανάπτυξης της αντίστασης του λαού ενάντια στη νέα αμερικανική και αγγλική κατοχή. Η αναποφασιστικότητα και οι ταλαντεύσεις εκφράστηκαν εκτός άλλων και στο ότι παλιότερα καθοδηγητικά στελέχη (Ρουμελιώτης, Λευτεριάς), παρά την κομματική εντολή, αρνήθηκαν να βγουν στο βουνό και στο ότι χιλιάδες μέλη του Κόμματος αντιμετώπισαν παθητικά τις διώξεις του εχθρού και αντί να βγουν στο βουνό βρέθηκαν στις φυλακές και στις εξορίες. Παρόμοιες ταλαντεύσεις επίσης φρέναραν τη δουλιά της καθοδήγησης σε ορισμένες οργανώσεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κρήτη) σχετικά με τη σταθερή ανάπτυξη της λαϊκής αντίστασης.

Αυτή η αναποφασιστικότητα και οι ταλαντεύσεις που εξηγούνται με ξένες επιδράσεις στις γραμμές του Κόμματος στάθηκαν μέχρι σήμερα σοβαρό εμπόδιο στην πραγματοποίηση της κομματικής γραμμής.

Η επιτυχία της γραμμής του ΚΚΕ σε σημαντικό βαθμό εξαρτάται από το γρήγορο και αποφασιστικό ξεπέρασμα αυτής της αναποφασιστικότητας και των ταλαντεύσεων.

4. Η Ολομέλεια διαπιστώνει τη σοβαρή καθυστέρηση που παρατηρείται στην ανάπτυξη της λαϊκής αντίστασης στις μεγάλες πόλεις (Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Βόλο, Καβάλα κ.ά.) και καλεί τις κομματικές καθοδηγήσεις και όλα τα μέλη του Κόμματος σ' αυτές τις πόλεις να ξεπεράσουν στο πιο σύντομο διάστημα αυτή την καθυστέρηση.

5. Η Ολομέλεια διακηρύττει ότι παρά αυτές τις δυσκολίες που προκαλεί στο δημοκρατικό κίνημα κατά κύριο λόγο η αμερικανική επέμβαση, η πάλη του λαού μας και η δράση του ΔΣΕ δείχνουν ότι η νίκη ανήκει στο λαό και ότι η κατάκτησή της εξαρτάται από την αποφασιστικότητα, την πρωτοποριακή δουλιά, τον ηρωισμό, την αυταπάρνηση που θα δείξει το ΚΚΕ και όλα τα μέλη του επικεφαλής του αγωνιζόμενου λαού.

Το ΚΚΕ για άλλη μια φορά καλείται να εκπληρώσει εξ ολοκλήρου το καθήκον του απέναντι στο λαό και την Ελλάδα".



Σημείωση "Ριζοσπάστη": Το κείμενο της απόρρητης απόφασης της 3ης Ολομέλειας, που δημοσιεύουμε εδώ, βρίσκεται στα ρώσικα και σε αντίστοιχη ελληνική μετάφραση στο "Αρχείο ΚΚΕ - ΑΣΚΙ" (αριθμός αρχειοθέτησης: Κ383/Φ: 20/33/34). Το πρωτότυπο της απόφασης αυτής στα ελληνικά δεν έχει ακόμη βρεθεί.

Αποτυχαίνουν οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του στρατού 39

Αποτυχαίνουν οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του στρατού

Την άνοιξη του 1947, άρχισαν οι πρώτες μεγάλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του κυβερνητικού στρατού, με βάση το σχέδιο "Τέρμινους" στη Ρούμελη και σε συνέχεια στ' Αγραφα, τον Κόζιακα, τα Τζουμέρκα, τα Χάσια, τα Αντιχάσια, τον Ολυμπο, τα Πιέρια και το Γράμμο.

Σκοπός των επιχειρήσεων, που άρχισαν με την προσωπική επίβλεψη του στρατιωτικού συμβούλου της αμερικανικής πρεσβείας, Σνέκεμπεργκ, ήταν: Πρώτον, ο εγκλωβισμός των τμημάτων του ΔΣΕ κατά περιοχές και ο εξαναγκασμός τους σε άτακτη φυγή, χωρίς συνοχή κατά την απόπειρα διαφυγής τους, ώστε να επιτευχθεί έτσι η τμηματική εξόντωσή τους, και, δεύτερον, το σπρώξιμο τμημάτων του ΔΣΕ στους χώρους των γειτονικών Λαϊκών Δημοκρατιών, για να δοθεί, έτσι, η δυνατότητα στη λεγόμενη Βαλκανική Επιτροπή να "διαπιστώσει την έξωθεν ενίσχυση".

Ο σκοπός, όμως, αυτός δεν επιτεύχθηκε, αν και προκλήθηκαν σοβαρές απώλειες στις δυνάμεις του ΔΣΕ στον Κόζιακα και τα Τζουμέρκα, με αποτέλεσμα να διαλυθούν τα αρχηγεία.

Ο στρατηγός Δ. Ζαφειρόπουλος στο βιβλίο του "Ο αντισυμμοριακός αγώνας 1945 - 1949", σελ. 222, γράφει: "Εκ των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων, απεδείχθη ότι ο καθορισθείς σκοπός, η συντριβή του συμμοριτισμού, υπήρξε ανώτερος των δυνάμεων του στρατού".

Ο κυβερνητικός στρατός απέτυχε βασικά στους σκοπούς του, γιατί ήταν στρατός χωρίς ιδανικά, στρατός που δεν είχε διάθεση να πολεμήσει ενάντια στο λαό για λογαριασμό της ντόπιας και ξένης πλουτοκρατικής ολιγαρχίας. Οι διοικήσεις του κυβερνητικού στρατού επέμεναν σε μεθόδους μάχης, που ανταποκρίνονταν μόνο στον ταχτικό πόλεμο και όχι στον ανταρτοπόλεμο, με αποτέλεσμα να δέχονται αιφνιδιαστικά χτυπήματα από το ΔΣΕ και να ανατρέπονται τα μερικότερα σχέδιά τους.

Ο ΔΣΕ, όχι μόνο δε συντρίφτηκε, αλλά, αντίθετα, τα τμήματά του, αφού μάτωσαν γερά τον κυβερνητικό στρατό κατά περιοχές, διείσδυσαν σε νέες περιοχές, όπως στην Ηπειρο, την Τριχωνίδα, τη Ναυπακτία, τη Δωρίδα και την Παρνασίδα.

Ο ΔΣΕ, όχι μονάχα δε διαλύθηκε, αλλά, αντίθετα, απέδειξε ότι υπάρχει και δρα και σε περιοχές, που δε δρούσε προηγούμενα. Ανέπτυξε τη δράση του στην Πελοπόννησο, στη Μακεδονία και τη Θράκη, ενάντια σε στρατιωτικούς στόχους και αστικά κέντρα. Αύξησε γενικά τη δύναμή του κατά 50%.

Τη στρατιωτική αποτυχία της εκστρατείας του 1947 την ομολογεί και ο αρχηγός του ΓΕΣ, Κ. Βεντήρης στην 1098/41/3 - 11 - 47 άκρως απόρρητο διαταγή του, προς τους διοικητές Σωμάτων Στρατού και Μεραρχιών που τους λέει: "...Είναι βέβαιον και πρέπει να το ομολογήσωμεν ότι δεν επετύχαμεν μέχρι σήμερον τι το συντριπτικό... και είναι απόλυτος ανάγκη εντός του Νοεμβρίου, το επαναλαμβάνω εντός του Νοεμβρίου, να επιτευχθούν συντριπτικά αποτελέσματα. Τα αποφασιστικά ταύτα αποτελέσματα δεν επιβάλλουσι μόνον στρατιωτικοί λόγοι, αλλά και πολιτικοί τοιούτοι".

Πολιτικές παρενέργειες της αποτυχίας

Η αποτυχία των "εκκαθαριστικών" επιχειρήσεων του κυβερνητικού στρατού ενάντια στο ΔΣΕ ανησύχησε σοβαρά τους Αμερικάνους ιμπεριαλιστές, που είχαν αναλάβει τα ηνία στην Ελλάδα. Δυσαρεστημένοι από την κυβέρνηση του Δ. Μάξιμου, που ουσιαστικά εξέφραζε το Λαϊκό Κόμμα, προσανατολίστηκαν στο σχηματισμό διευρυμένης κυβέρνησης, με τη συμμετοχή και του Θ. Σοφούλη, αρχηγού του Κόμματος των Φιλελευθέρων. Ο ανασχηματισμός αυτός πραγματοποιήθηκε στις 7 του Σεπτέμβρη 1947, με την ορκωμοσία της κυβέρνησης του γηραιού Θ. Σοφούλη και τη συμμετοχή σ' αυτήν, 10 Φιλελευθέρων και 14 Λαϊκών.

Η κυβέρνηση Σοφούλη, πιστεύοντας ότι ήταν δυνατό να εξαπατήσει το λαό και να συσπειρώσει ευρύτερες δυνάμεις στον αγώνα ενάντια στο ΚΚΕ και το ΔΣΕ, διακήρυξε ότι θα ακολουθήσει πολιτική "κατευνασμού". Πρότεινε στη Βουλή την ψήφιση νόμου, με τον οποίο χορηγούσε αμνηστία σε όσους από τους αρχηγούς και μαχητές του ΔΣΕ παρουσιαστούν, μέσα σε ένα μήνα από τη δημοσίευση του νόμου, "αυτοβούλως εις την πλησιεστέραν δικαστική, στρατιωτικήν ή αστυνομικής αρχήν... και αφοπλισθώσιν...".

Το ΚΚΕ ξεσκέπασε την πολιτική δημαγωγία της κυβέρνησης Σοφούλη και δήλωσε ότι μια πραγματική πολιτική κατευνασμού έπρεπε να συνοδεύεται από γενική πολιτική αμνηστία και το σχηματισμό αντιπροσωπευτικής κυβέρνησης, που θα διεξήγαγε ελεύθερες και ανόθευτες εκλογές για την εξασφάλιση ομαλής δημοκρατικής πορείας.

Η παραπλανητική επιχείρηση απέτυχε και η κυβέρνηση Σοφούλη επανέλαβε τις εκτελέσεις, που τις είχε αναστείλει προσωρινά και προχώρησε σε νέα τρομοκρατικά και αντιλαϊκά μέτρα. Στις 13 του Οκτώβρη 1947 τέθηκε σε ισχύ και στην Αθήνα ο νόμος για τα μέτρα έκτακτης ανάγκης και άρχισαν να λειτουργούν και στην περιοχή της τα έκτακτα στρατοδικεία. Στις 17 του Οκτώβρη στη Θεσσαλονίκη έγιναν 11 εκτελέσεις. Στις 18 του Οκτώβρη η κυβέρνηση έκλεισε τις εφημερίδες "Ριζοσπάστης" και "Ελεύθερη Ελλάδα".

"Θα 'πρεπε να ήσουν ατσάλινος για ν' αντέξεις"

Η προσωπική μαρτυρία ενός αγωνιστή του ΔΣΕ, για τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του 1947


Ηταν Μάης του 1947. Το τάγμα του ΔΣΕ με διοικητή τον Ρούνη Ηλία (Μπαρμπαλιά), δασάρχη Σιάτιστας, ενταγμένο στη δύναμη του Αρχηγείου Χασίων, είχε θέσεις στα υψώματα Αγ. Νικολάου, Αγιόφυλου Καλαμπάκας.

Από πληροφορίες, που είχε συλλέξει η διοίκηση του τάγματος, ο κυβερνητικός στρατός προετοιμαζόταν για εκκαθαριστικές επιχειρήσεις ενάντια στα τμήματα των ανταρτών. Το ταχύτερο δυνατό έπρεπε να αλλάξουμε θέσεις και να ελιχθούμε προς βορράν. Για το σκοπό αυτό, τη νύχτα της 12ης προς 13η Μάη, το τάγμα κινείται προς δυσμάς και τα ξημερώματα της 13ης Μάη μας βρίσκει στις ράχες Γεωργίτσας. Εκεί λουφάξαμε όλη μέρα καλυμμένοι μέσα στο πυκνό δάσος. Μόλις βράδιασε ξεκινάμε πάλι για πορεία, έπρεπε να περάσουμε έξω από το χωριό Κηπουριό Γρεβενών. Τα υψώματα του χωριού, τα κατείχε μια διλοχία στρατού. Ξεγλιστράμε, κάτω από τη μύτη τους, χωρίς να μας αντιληφθούν και μας ξημερώνει στο βουνό Ορλιακα.

Επρεπε, όμως, να αλλάζουμε συνέχεια θέσεις, γιατί η παραμονή μας σ' ένα μέρος θα εγκυμονούσε κινδύνους να κυκλωθούμε. Γι' αυτό, ύστερα από κοπιαστικές ολονύχτιες πορείες, κάπου πιάναμε θέσεις το πρωί, λουφάζοντας όλη μέρα.

Θυμάμαι τη νύχτα, σκοτάδι όπως ήταν, δούλευε το "τηλέφωνο", ο ένας μετά τον άλλο μεταδίδαμε τις εντολές της διοίκησης. Οταν κοβόταν η φάλαγγα, για να συνδεθούμε, έπρεπε χαμηλόφωνα να φωνάζουμε ο ένας τον άλλον: Κόπηκε η φάλαγγα. Ο ταγματάρχης μας, καλοκάγαθος και πράος, με δέος φώναζε: "Να μην ακούω αυτή την απαίσια φράση".

Σκληρές, ατέλειωτες πορείες


Ομως, η πραγματικότητα ήταν σκληρή. Κούραση, αϋπνία, τρεξίματα, πείνα. Θα 'πρεπε να ήσουν ατσάλινος για ν' αντέξεις. Και όμως, οι μαχητές άντεξαν. Θυμάμαι τη διαδρομή Γέρμα - Μπούρινο. Θα 'πρεπε να την κάνουμε, μέσα σε μια νύχτα και κάτω από τη μύτη του εχθρού. Μέσα από τη δημοσιά, Καστοριάς - Κοζάνης, με συνεχή τρεχάματα, σκαρφαλώναμε τα χαράματα στους πρόποδες του Μπούρινου, στο χωριό Παλαιόκαστρο. Απέναντί μας, κατάμουτρα, φαίνεται η Σιάτιστα. Προς έκπληξη όλων μας, δε μας βάλανε με τίποτε και μόνο αργά το μεσημέρι έριξαν ορισμένες τουφεκιές. Στα Βέντζια την περάσαμε καλά, αν και δώσαμε μια μάχη. Στο χωριό Κνίδη εφοδιαστήκαμε με τρόφιμα.

Ο Ιούνιος μας βρίσκει στη θέση Κοκκινόβρυση Πιερρίων, σε υψόμετρο 1.300 μ. Ασφαλείς μεν από τον εχθρό, εξαντλημένοι όμως από την πείνα και την κούραση. Το κρύο εδώ ήταν τσουχτερό, αναγκαστήκαμε όλοι να φορέσουμε τις χλαίνες. Επόμενο εμπόδιο μπροστά μας, για το Καϊμακτσαλάν (όρος Βόρας), που ήταν ο προορισμός μας, ήταν ο δημόσιος δρόμος Κοζάνης - θεσσαλονίκης. Ξεγλιστράμε αθόρυβα τη δημοσιά και κάπου εκεί στους πρόποδες του Βέρμιου κυριολεκτικά πλακώσαμε όλη μέρα, μέσα στους θάμνους από πουρνάρια και πυξάρι. Καμιά κίνηση, ούτε νερό. Απέναντί μας, φαινόταν η πανοραμική Βέροια. Η παραμικρότερη κίνηση θα 'ταν μοιραία, για την τύχη μας. Εκεί που βρισκόμασταν, ούτε που θα μπορούσαν να το σκεφτούν. Ξαπλωμένοι, όπως ήμασταν μέσα στα πουρνάρια, σαν γίδια, μας έπιασε όλους μια ανυπόφορη φαγούρα. Κοκκίνισε όλο το δέρμα μας.

Το πρωί της άλλης μέρας πιάσαμε το Βέρμιο. Κατά το μεσημέρι, μια διλοχία στρατού κινείται κατά πάνω μας. Παθαίνουν μια πανωλεθρία και φεύγουν εγκαταλείποντας ακόμη και τις χλαίνες τους στο πεδίο της μάχης. Θεονήστικοι, όπως ήμασταν, κάπου βρήκαν μια αποθήκη με καλαμποκίσιο αλεύρι - χωνεμένο, μύριζε και πίκριζε κι όλας - μας έδωσαν σ' όλους από λίγο. Η διαταγή, όμως, ήταν ρητή: "Φάτε το έτσι με αλάτι. Φωτιά γιοκ, φαινόμαστε". Κάτω από μας ήταν το Μουχαρέμ Χάνι. Τα υψώματα και η σιδηροδρομική γραμμή φυλάγονταν από το στρατό.

Μόλις βράδιασε κάναμε γιουρούσι, για να περάσουμε τα στενά και να βγούμε στους πρόποδες του Καϊμακτσαλάν. Εκεί μας περίμεναν. Πέσαμε σε ενέδρα, αλλά περάσαμε σχετικά εύκολα και χωρίς απώλειες, χάρις στο υψηλό ηθικό των ανταρτών.

Μας ξημέρωσε στο χωριό Κερασιά. Ονομα και πράγμα! Ενα μικρό οροπέδιο ήταν κατάφυτο από κερασιές, φορτωμένες με κεράσια. Αψηφώντας τον κίνδυνο φάγαμε με την ψυχή μας. Επρεπε, όμως, ν' ανεβούμε στο βουνό για ανεφοδιασμό κλπ. Οι προσδοκίες ορισμένων, ότι εκεί θα βρίσκαμε όσα χρειαζόμασταν, ναυάγησαν οικτρά. Την πρώτη γεύση την πήραμε, μ' ένα αλευροτέντωμα, που μας έδωσαν (έτσι λέγαμε το κουρκούτι από καλαμποκάλευρο). Περνώντας μπροστά από το μάγειρα, μας έβαζε μια κουτάλα κουρκούτι. Οταν τέλειωσαν όλοι, ένας ξερακιανός και ψηλός αντάρτης, πατριώτης μου, χώθηκε μέσα στο καζάνι και έξυνε με το κουτάλι το τσικνωμένο κουρκούτι. Το καζάνι ήταν μπακιρένιο και αγάνωτο και υπήρχε φόβος να δηλητηριαστεί. Μάταια, θυμάμαι, ο λοχαγός Φιλίκου προσπαθούσε να τον βγάλει από μέσα. Δεκαπέντε μέρες καθίσαμε εκεί, μα την πείνα που τραβήξαμε θα τη θυμάμαι σε όλη μου τη ζωή.

Μια μέρα έρχεται στον ταγματάρχη Μπαρμπαλιά, ο λοχαγός Γιάννης, ένα γεροδεμένο παλικάρι και του λέει: Μπαρμπαλιά, οι άνδρες μου βρήκαν τομάρια από πρόβατα, τα 'ψησαν και τα 'φαγαν. Φρικιαστικά πράγματα. Τρόμαξε ο διοικητής. Επρεπε να βρουν διέξοδο. Αποφασίζουν να περάσουμε στο Νυμφαίο. Για το σκοπό αυτό έγινε ανεφοδιασμός, με αρκετά τρόφιμα από τα χωριά Αχλάδια και Σκοπιά. Οπως ήταν, όμως, οι αντάρτες πεινασμένοι και εξαντλημένοι, έφαγαν πολύ και με λαιμαργία και τους έπιασε κόψιμο. Πέφτουν κάτω από τον κοιλόπονο. Είχαμε και απώλειες όταν διασχίζαμε τον κάμπο της Φλώρινας.

Το Νυμφαίο, όμορφο ορεινό χωριό, μας δέχτηκε φιλόξενα και μας έδωσε τρόφιμα, καθώς και το όμορφο Σκλήρθο, σε συνέχεια, πολιτισμένο χωριό την εποχή εκείνη.

Η ανασύνταξη

Στα μέσα Ιούλη 1947, μας βρίσκει συγκεντρωμένους δέκα τάγματα του ΔΣΕ στο Λυκοκρέμασμα, μια τοποθεσία κοντά στη Ζούζουλη Κόνιτσας. Ενώθηκαν εκεί το αρχηγείο Χασίων και το αρχηγείο Βο`ϊου - Γράμμου. Ολο το επιτελείο του ΔΣΕ, αρχηγοί Αρχηγείων βρίσκονταν εκεί. Κικίτσας, Λασάνης, Χείμαρρος, Υψηλάντης, Σκοτίδας, Γιαννούλης, Λιάκος, Παπαδημητρίου, Σπύρος Πετρίτης κ.ά.

Από κοινού σχεδιάζεται, να κάνουμε έναν δυναμικό ελιγμό προς Ζαγοροχώρια. Εδώ θα δοκιμάζονταν, για πρώτη φορά, η δύναμη του ΔΣΕ μπροστά στον εχθρό. Ως τώρα, όλο το προηγούμενο διάστημα, ήμασταν υποχρεωμένοι σε νυχτερινές πορείες, σε ελιγμούς και αποφυγή - όσο το δυνατό - κάθε σύγκρουσης με τον εχθρό.

Η αντιπαράθεση αποφασίστηκε να γίνει στα υψώματα έξω από την Κόνιτσα, μέχρι και τη γέφυρα Μπουραζάνι. Ξεκινάμε από το Λυκοκρέμασμα νύχτα. Κάτω βλέπαμε τον Σαραντάπορο. Ολοι μας, περιμέναμε πότε θα φθάσουμε στο ποτάμι, να πιούμε λίγο νεράκι. Και τι απογοήτευση, όταν πλησιάζοντας εκεί, περνάμε πάνω από μια πέτρινη, καμπουρωτή γέφυρα, βλέποντας κάτω το ποτάμι, που κυλούσε ήσυχα τα νερά του, με λύπη που δεν μπορέσαμε να πιούμε μια στάλα νερό. Περνώντας τη γέφυρα, πήραμε την ανηφόρα. Βρίσκουμε κάτι καλύβια και βλέπω μια βρύση. Η βρύση ήταν βουλωμένη μ' ένα ξύλο. Το βγάζω, βάζω το στόμα μου στη σωλήνα και πίνω, πίνω... Μπορεί να κατάπια και κανένα βατραχάκι. Δεν έφθασε όμως το νερό για όλους.

Το πρωί ήμασταν όλοι σε θέση μάχης. Τα αεροπλάνα όλη μέρα μυδραλιοβολούν αδιάκοπα. Στη γέφυρα του Μπουραζάνι, τα τμήματά μας είχαν σημαντικές επιτυχίες. Δύο βαριά πυροβόλα του εχθρού πιάνονται από τους αντάρτες και καταστρέφονται.

Ηταν η πρώτη φορά, που αντάρτες του ΔΣΕ, αντιπαρατάσσονταν σε μάχη, κατά μέτωπο, με τις κυβερνητικές δυνάμεις και διεξάχθηκε με επιτυχία. Το ηθικό των ανταρτών ήταν υψηλό, παρ' όλες τις κακουχίες και ύστερα απ' αυτές τις επιτυχίες αναπτερώθηκε πιο πολύ. Μετά την ολοήμερη μάχη, έπρεπε τη νύχτα, να ελιχθούμε προς τα Ζαγοροχώρια. Βαδίζαμε κατάκοποι και άυπνοι. Κυριολεκτικά κοιμούμασταν όρθιοι. Σ' ένα αρδευτικό αυλάκι, καθώς βάδιζα με κλειστά μάτια, έπεσα μέσα. Μια σκέτη ψυχρολουσία, ό,τι έπρεπε για ν' ανοίξουν τα μάτια μου...

Και οι Διεθνείς Ταξιαρχίες...

Την άλλη μέρα, στα Ζαγοροχώρια, ήμασταν κυρίαρχοι της κατάστασης. Ολα τα χωριά έρημα, τα σπίτια άθικτα, απλώς μαρτυρούσαν ότι ο κόσμος είχε φύγει. Αυτή την απορία, μας την έλυσε την άλλη μέρα στο χωριό Κήπος, ο Παπανικόλας. Φθάσαμε στο χωριό και το τάγμα έπιασε γύρω θέσεις. Νάσου βγαίνει από την εκκλησία ο παπάς. Ο ταγματάρχης μας, απλός και σεμνός αγωνιστής, πλησιάζει τον παπά, τον πιάνει από το χέρι και φιλώντας τον του λέει: "Καλημέρα αφέντη". Ο παπάς τα 'χασε. Αυτός περίμενε - όπως θα του είχανε ψάλλει - πως θα συναντούσε ανθρώπους άγριους, δολοφόνους, εγκληματίες, κλπ. Πήρε θάρρος από την υποδοχή που του κάναμε και άρχισε να μας λέει, ότι διαδόθηκε η φήμη, πως έφθασαν Διεθνείς Ταξιαρχίες και γι' αυτό ο κόσμος, τρομοκρατημένος, εγκατέλειψε τα χωριά και έφυγε για τα Γιάννινα, όπου κι αυτά εκκενώνονται...

Τι είχε συμβεί στην πραγματικότητα; Επειδή στα τμήματά μας έφθασαν νέες δυνάμεις, από την περιοχή των σλαβομακεδονικών χωριών και μιλούσαν τη μητρική τους γλώσσα, ακούγοντας ξένη διάλεκτο, νόμισαν ότι είναι Διεθνείς Ταξιαρχίες. Στον πόλεμο η φήμη μεγαλοποιεί τα πάντα.

Υστερα απ' αυτόν τον ελιγμό και τις επιτυχίες που είχε, άλλαξε η τακτική το ΔΣΕ. Αρχισε η ανοιχτή αντιπαράθεση και η κατά μέτωπο σύγκρουση με τον εχθρό. Το φθινόπωρο του 1947, που ακολούθησε, ήταν θερμό και πολύ μαχητικό. Δόθηκαν μάχες στα υψώματα του Μετσόβου, η μάχη της Κόνιτσας και άλλες μικρότερες μάχες σ' όλη την Ελλάδα, με μια σχετική ανάπαυλα το χειμώνα του 1947-48, για να ακολουθήσει το καλοκαίρι του 1948, η εποποιία του θρυλικού Γράμμου, με τα επακόλουθά της.

Μπροστά προμηνύονταν σκληρή και άνιση αναμέτρηση...

Νίκος ΝΤΑΜΠΙΚΗΣ

Οι απόρρητες οδηγίες του Ν. Ζαχαριάδη και του Γ. Ιωαννίδη προς τον Μ. Βαφειάδη, τον Απρίλη του `47, για το χαρακτήρα και τους στόχους του Δημοκρατικού Στρατού 38

Οι απόρρητες οδηγίες του Ν. Ζαχαριάδη και του Γ. Ιωαννίδη προς τον Μ. Βαφειάδη, τον Απρίλη του `47, για το χαρακτήρα και τους στόχους του Δημοκρατικού Στρατού

"Αριθ. 91

Μάρκον

απολύτως εμπιστευτικόν

Αρχίζω.

Σε μια δύσκολη και υπεύθυνη στιγμή που το λαϊκό κίνημα περνά, βρίσκεται επικεφαλής ΔΣΕ. Στιγμή δύσκολη και υπεύθυνη πρώτο γιατί λαϊκό κίνημα χώρας έχει ν' αντιμετωπίσει Αγγλοαμερικάνικο ιμπεριαλισμό που δίνει βοήθεια μοναρχοφασισμό.

Δεύτερο γιατί αποστολή ΔΣΕ είναι ν' αποκαταστήσει Ελλάδα λαϊκή Δημοκρατική εσωτερική τάξη και εθνική ανεξαρτησία. Καθοδήγηση ΔΣΕ ποτέ δεν πρέπει ξεχνά βασική αυτή αποστολή ΔΣΕ και κάθε ενέργεια πολιτική και στρατιωτική πρέπει υποτάσσει σ' αυτήν.

Κεντρικά πολιτικοστρατιωτικά προβλήματα του ΔΣΕ

Δύο είναι κεντρικά πολιτικοστρατιωτικά προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει η ανώτατη καθοδήγηση ΔΣΕ.

Πρώτο: Ο συσχετισμός δυνάμεων στη χώρα όσο και Βαλκάνια και Ευρώπη επιτρέπει στο ΔΣΕ να λύσει με επιτυχία τη βασική αποστολή του;

Δεύτερο: Ποιο συγκεκριμένο δρόμο πολιτικά και στρατιωτικά πρέπει ν' ακολουθήσει ΔΣΕ για να τα βγάλει αποτελεσματικά πέρα στην αποστολή του;

Την απάντηση στο πρώτο ερώτημα δίνουν τα γεγονότα τόσο καιρό κατοχής όταν εθνική αντίσταση με ηγεσία ΕΑΜ συγκέντρωσε τεράστια πλειοψηφία λαού όσο και μεταδεκεμβριανή περίοδο οπότε ο μοναρχοφασισμός παρ' όλη βοήθεια ξένων δεν μπόρεσε συντρίψει λαϊκό δημοκρατικό κίνημα

Ας μην ξεχνάμε ότι κίνημά μας σαν αναπόσπαστο κομμάτι απ' το βαλκανικό, ευρωπαϊκό, και παγκόσμιο δημοκρατικό και σοσιαλιστικό κίνημα βρίσκει σ' αυτό σοβαρή υποστήριξη, ηθική και υλική ενώ παράλληλα οι αντιθέσεις του ιμπεριαλισμού αυξάνουν.

Ετσι η απάντηση στο πρώτο κεντρικό μας πρόβλημα είναι θετική. Ο συσχετισμός των δυνάμεων τοπικά και γενικότερα δείχνει ότι ο ΔΣΕ, αδιάρρηκτο και πρωτοπόρο ένοπλο τμήμα λαού σε αδιάρρηκτη σύνδεση και ενότητα μαζί του μπορεί να λύσει με επιτυχία τη βασική του αποστολή.

Δεύτερο πρόβλημα συγκεντρώνει μια σειρά γενικά πολιτικά και στρατιωτικά ζητήματα καθώς και θέματα με τρέχουσα επικαιρότητα και άμεση επιτακτικότητα.

Ο χαρακτήρας του ΔΣΕ


ΕΝΑ - Πολιτικά ο ΔΣΕ σε δύο βασικά ζητήματα πρέπει παντού και πάντοτε να δείχνει έντονα πρόσωπό του και καθάρια γραμμή του. Εθνική ανεξαρτησία και Λαϊκή Δημοκρατία. Αυτά αποτελούν την πολιτική του δύναμη. Η ακτινοβολία τους στο λαό είναι αποφασιστική.

Στις περιοχές που ελέγχει ΔΣΕ τα ζητήματα αυτά πρέπει να βρίσκουν πρακτική έκφραση και λύση. Στις περιοχές αυτές η κρατική δημοκρατική διάρθρωση πρέπει να παίρνει συγκεκριμένη μορφή με βάση τις λαϊκές επιτροπές και ν' αντιμετωπίζονται άμεσα και συγκεκριμένα τα ζωτικά λαϊκά προβλήματα, πρώτα απ' όλα η απονομή λαϊκής δικαιοσύνης, φορολογική πολιτική, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό τομέα, οργάνωση νεολαίας και γυναίκας σύμφωνα με πρόγραμμα Λαϊκής Δημοκρατίας βασισμένης και σχετική πείρα κατοχής.

ΔΥΟ - Ολα ζητήματα σημείου ένα αποτελούν μόνο την αρχή. Η ζωή και οργανικές ανάγκες κινήματος αναγκάζουν πάμε πάρα πέρα. ΔΣΕ πρέπει έχει συγκεκριμένο πρακτικό πρόγραμμα λαϊκοδημοκρατικής ανασυγκρότησης περιοχής που ελέγχει. Εδώ πρώτη γραμμή προβάλει αγροτικό ζήτημα που πολιτική του σημασία είναι τεράστια και ο ΔΣΕ πρέπει να το λύσει σύμφωνα με πρόγραμμα Λαϊκής Δημοκρατίας και ανάλογα με συγκεκριμένες τοπικές συνθήκες. Στον τομέα ανοικοδόμησης πρέπει γίνεται δουλιά όσο επιτρέπουν περιστάσεις έστω και περιορισμένα στο ελάχιστο.

ΤΡΙΑ - Αποφασιστικό όπλο παραμένει για ΔΣΕ η πολιτική λαϊκής ενότητας και συμφιλίωσης που πρέπει στη ζωή και με έργα να εφαρμόζεται θετικά, πλατιά, δημιουργικά. Λάθη και διαστρεβλώσεις εδώ θα μας δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες.

ΤΕΣΣΕΡΑ - Ο ΔΣΕ πρωταγωνιστής για εθνική ελευθερία και ανεξαρτησία πρέπει να έχει ξεκαθαρισμένη γραμμή στις συγκεκριμένες εκδηλώσεις ξενικής επέμβασης με έντονη υπεράσπιση κυριαρχικών δικαιωμάτων λαού σύμφωνα με εθνική αξιοπρέπεια και απαραίτητη πολιτική ελαστικότητα κάθε φορά που πολιτική αναγκαιότητα επιβάλλει.

Ειδικότερα στρατιωτικά ζητήματα

Περνάμε τώρα στα ειδικότερα στρατιωτικά ζητήματα:

Σκοπός ΔΣΕ είναι απελευθερώσει Ελλάδα από ξενική κατοχή και μοναρχοφασισμό και εγκαθιδρύσει λαϊκό δημοκρατικό καθεστώς.

Γι' αυτό είναι καιρός ΔΣΕ απαλλαγεί από πρωτογονισμό, εμπειρισμό και το ανταρτίστικο πνεύμα, να αντιμετωπίσει το πρόβλημα ολόκληρο και να προσαρμόσει και την πρακτική πολεμική δράση προς τον κύριο σκοπό.

Ο ΔΣΕ πρέπει δίπλα στη γενική πολιτική γραμμή να ξεκαθαρίσει και τα προβλήματα της στρατηγικής του έτσι που να εξυπηρετεί αποτελεσματικά τη γενική πολιτική επιδίωξη.

Αυτό απαιτεί να καθοριστεί κατεύθυνση βασικής στρατηγικής επιδίωξης ΔΣΕ σήμερα, που θα προκαθορίσει και τη συστηματοποίηση, ενοποίηση και συγκέντρωση όλων επιμέρους προσπαθειών και επιδιώξεών του.

Ο εχθρός στηριζόμενος και εξωτερική βοήθεια για κύρια επιδίωξη σήμερα έχει:

Να κρατεί και ελέγχει βασικά κέντρα και αρτηρίες χώρας μας.

Να περιορίσει ΔΣΕ μόνο σε ορεινές περιοχές.

Ετσι να τον αποκόψει απ' τα βασικά κέντρα εφοδιασμού και του δημιουργήσει σοβαρές δυσκολίες στη διατήρησή του σαν μαζικού και συγκεντρωτικά συγκροτημένου αξιόμαχου οργανισμού. Παρατείνοντας κατάσταση σε μάκρος να τον ξεφτίσει και διαλύσει σαν υπολογίσιμη δύναμη.

Τις επιδιώξεις αυτές του εχθρού ο ΔΣΕ και η καθοδήγησή του πρέπει να δουν, να μελετήσουν για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά.

Απελευθέρωση Μακεδονίας - Θράκης

Για να ματαιωθεί εχθρικό σχέδιο πρέπει ΔΣΕ προχωρήσει εκπλήρωση βασικού προορισμού του, μετατρέποντας σημερινό ανταρτοπόλεμο σε τακτικό πόλεμο με άμεση επιδίωξη τη δημιουργία ελεύθερης περιοχής όχι μόνο σε ορεινές περιοχές, μα σε βασικές απ' την οικονομικοπολιτική σημασία τους περιφέρειες.

Είναι αυτονόητο ότι η μετατροπή σε τακτικό στρατό του σημερινού αντάρτικου και η ανάλογη πολεμική του δράση αφορά το ΔΣΕ που υπάρχει και δρα στις περιοχές της ενιαίας Ελεύθερης Ελλάδας. Στις περιοχές που κατέχει ο εχθρός ο αγώνας διεξάγεται από αντάρτικες ομάδες για να εξασφαλίζεται η ευκινησία και ο ανταρτοπόλεμος.

Τα γεγονότα δείχνουν ότι η περιφέρεια που για τον εχθρό αποτελεί το πιο αδύνατο και νευραλγικό σημείο και που για το λαϊκοδημοκρατικό κίνημα συγκεντρώνει ευνοϊκές πολιτικοκοινωνικές προϋποθέσεις είναι η Μακεδονία και Θράκη με κέντρο τη Θεσσαλονίκη.

Ετσι από αυτά τα πράγματα σήμερα βασική επιδίωξη ΔΣΕ είναι κατάληψη θεσσαλονίκης που θα φέρει αποφασιστική αλλαγή στην κατάσταση και θα λύσει βασικά όλο το πρόβλημά μας.

Η πραγματοποίηση ενός τέτοιου αντικειμενικού σκοπού είναι δυνατή κάτω από δύο προϋποθέσεις:

Πρώτο: Το Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ συνεχίζοντας αδιάκοπα και ακούραστα τη φθορά και αποσύνθεση των αντίπαλων δυνάμεων θα φέρει τη φθορά αυτή σε τέτοιο σημείο ώστε όταν δοθεί το χτύπημα για τη Θεσσαλονίκη η εξάντληση των εχθρικών δυνάμεων να έχει φτάσει στο ανώτατο σημείο και η δυνατότητα αντίπραξης να περιοριστεί στο ελάχιστο.

Δεύτερο: Για να διεξαχθεί με επιτυχία τέτοια επιχείρηση πρέπει το Γεν. Αρχ. να προετοιμάσει, εξασκήσει και εφοδιάσει τις εμπειροπόλεμες εφεδρικές δυνάμεις που θα μείνουν όξω απ' τις άλλες επιχειρήσεις και με βάση ένα καλά δουλεμένο επιτελικό σχέδιο θα διεξαγάγουν το αιφνιδιαστικό χτύπημα ενάντια στη Θεσσαλονίκη που βασικά πρέπει να κρίνει και την τύχη για όλη τη Θράκη και Μακεδονία ίσως και την Ηπειρο και θα απωθήσει το θέατρο επιχειρήσεων προς Θεσσαλία και Στερεά.

Η αντικειμενική εξέταση πραγματικότητας πείθει ότι για το λαϊκό δημοκρατικό κίνημα και το ΔΣΕ υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για ν' αποβλέψουν σε τέτοιους αντικειμενικούς σκοπούς.

Επτά βασικές υποδείξεις

Το πρωταρχικό είναι ο ΔΣΕ από σύνολο αντάρτικων ομάδων να δημιουργηθεί σε τακτικό στρατό. Μερικές υποδείξεις πάνω σ' αυτό.

Πρώτο: Ο ΔΣΕ και το ΓΑ πρέπει ν' αποχτήσουν επιτελικό επιστημονικό εγκέφαλο και το ΓΑ με άμεση ζωντανή επαφή να είναι πάντα εν γνώσει της κατά τόπο πραγματικής κατάστασης για να εξασφαλίζει ενότητα δράσης ΔΣΕ.

Δεύτερο: Το ΓΑ στηριζόμενο βασικά στις δικές του δυνάμεις να λύσει θαρραλέα με δίχτυ σχολών το πρόβλημα στελεχών, προωθώντας αδίσταχτα κάθε αξία και ταλέντο χωρίς να επηρεάζεται από γραφειοκρατικούς τύπους.

Τρίτο: Να λύσει το ζήτημα των εφεδρειών βασικά κάτω απ' το φως της προετοιμασίας του βασικού χτυπήματος κατά Θεσσαλονίκης.

Τέταρτο: Να αναπτύξει πολιτική δουλιά στο ΔΣΕ ώστε να δώσει στον κάθε άνδρα πολιτική σαφήνεια και αυτοπεποίθηση.

Πέμπτο: Να λύσει έτσι το ζήτημα του εφοδιασμού ώστε και τις ανάγκες να ικανοποιεί και να μη δημιουργεί οξείες αντιθέσεις με τον αγροτικό κυρίως πληθυσμό.

Εκτο: Εξαιρετική σημασία έχει η οργάνωση του δικτύου πληροφοριών.

Εβδομο: Το ΓΑ και την πολιτική ηγεσία του πρέπει σοβαρά να απασχολήσει η οργάνωση της διαβρωτικής δουλιάς στις γραμμές των ενόπλων δυνάμεων του εχθρού.

Αποφασιστικό σημείο εδώ η σωστή γραμμή ενότητας και συμφιλίωσης προς όλους τους άνδρες των ενόπλων δυνάμεων.

Θεωρήσαμε σκόπιμο να συγκεντρώσουμε στα παραπάνω την προσοχή σου που είναι βασικά για την ανάπτυξη και την επιτυχία του αγώνα μας.

Τα παραπέρα ζητήματα εφαρμογής και δράσης είναι δικά σου και δικά σας.

Εμείς κάνουμε ό,τι πρέπει για το ανώτατο δυνατό όριο του υλικού εφοδιασμού του ΔΣΕ.

Για ό,τι χρειάζεσαι να απευθύνεσαι χωρίς δισταγμό σε μας.

Φυσικά πριν καταλήξετε σε συγκεκριμένες οριστικές αποφάσεις στα παραπάνω πρέπει να μας κρατάς ενήμερους για όλη την επεξεργασία των ζητημάτων αυτών και την αποκρυστάλλωση των αποφάσεών σας.

Γεια χαρά

Ν. και Διονύσης

17/4/47".

Σημείωση "Ρ": "Ν." είναι ο Ν. Ζαχαριάδης και "Διονύσης" ο Γ. Ιωαννίδης.

Οι ένοπλες συγκρούσεις μετά το Λιτόχωρο 37

Οι ένοπλες συγκρούσεις μετά το Λιτόχωρο

Μετά το χτύπημα στο Λιτόχωρο οι αντάρτικες ομάδες θα συνεχίσουν τη δράση τους χτυπώντας θύλακες της μοναρχοφασιστικής τρομοκρατίας. Και τέτοιοι θύλακες εκείνη την περίοδο ήταν οι σταθμοί Xωροφυλακής στην ύπαιθρο και οι διάφορες μοναρχοφασιστικές συμμορίες. Το αποτέλεσμα αυτής της δραστηριότητας ήταν οι σταθμοί της Xωροφυλακής να πέφτουν ο ένας μετά τον άλλον, οι συμμορίες να δέχονται ισχυρά χτυπήματα και ο λαός της υπαίθρου, όπου ξεδιπλωνόταν αντάρτικη δράση, να αναθαρρεύει. Ετσι, στη συνέχεια, η κυβέρνηση των Αθηνών θα αναγκαστεί να αναθέσει στο στρατό την αντιμετώπιση των ανταρτών.

Οι επιχειρήσεις μέχρι την ίδρυση του Γενικού Αρχηγείου


Οπως γίνεται αντιληπτό, δεν είναι δυνατόν να αναφερθούμε σε όλες τις επιχειρήσεις των αντάρτικων ομάδων, που πραγματοποιούνται στο διάστημα αμέσως μετά το χτύπημα στο Λιτόχωρο και μέχρι την ίδρυση του Γενικού Αρχηγείου. Θα αρκεστούμε στην καταγραφή ορισμένων μόνο, ως ενδεικτικό στοιχείο του ξεδιπλώματος της αντάρτικης δραστηριότητας.

Η άνοιξη του 1946 θα περάσει με χτυπήματα των ανταρτών στους σταθμούς Xωροφυλακής. Τον Ιούνη στην περιοχή Δερελιού θα εξοντωθούν από αντάρτικες ομάδες 65 συμμορίτες του Σούρλα. Επίσης, θα χτυπηθούν οι σταθμοί Xωροφυλακής στα Θεσσαλικά χωριά Πόρλια, Δερελί, Λεπτοκαρυά, Καρυά, Νεζερό, Κοκκινοπλός κλπ. Στις 5 Ιούλη στην Ποντοκερασιά του Κιλκίς οι αντάρτες καταφέρνουν να διαλύσουν ένα λόχο στρατού και 40 φαντάροι θα προσχωρήσουν στις γραμμές τους. Το γεγονός αυτό, έκανε ιδιαίτερη εντύπωση, γιατί φανέρωνε ότι στις τάξεις του νεοσύστατου κυβερνητικού στρατού υπήρχαν ισχυρές δυνάμεις του ΕΑΜ και του ΚΚΕ

Τον Αύγουστο χτυπιούνται με άριστα αποτελέσματα τμήματα του κυβερνητικού στρατού στον Πολύκαμπο και στη Μαρμάριανη. Στην περιοχή των Γρεβενών θα διαλυθούν δύο σταθμοί Xωροφυλακής με αποτέλεσμα οι υπόλοιποι έξι να συμπτυχθούν στα Γρεβενά. Στις 30 Αυγούστου οι αντάρτες θα επιτεθούν με επιτυχία, στα υψώματα της Μαρμάριανης, σε μηχανοκίνητο τμήμα στρατού που ερχόταν από την Αθήνα στη Λάρισα. Το βράδυ της ίδιας μέρας θα μπουν στην πόλη της Λάρισας και θα σκορπίσουν προπαγανδιστικό υλικό.

Το Σεπτέμβρη αντάρτικα τμήματα της περιοχής Καστοριάς καταφέρνουν πετυχημένο χτύπημα σε λόχο στρατού στην Κοτύλη. Επίσης πετυχημένα χτυπήματα θα δοθούν στην Πυρσόγιαννη, στο Πεντάλοφο και στο Σκαλοχώρι, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής Καστοριάς - Βο`ϊου να περάσει υπό αντάρτικο έλεγχο και να αποκτήσουν εδαφική συνοχή τα τμήματα των ανταρτών σε Γράμμο - Βόιο - Γρεβενά - Χάσια. Σημαντικές επιχειρήσεις μέσα στο Σεπτέμβρη του 1946, μεταξύ άλλων, ήταν η μάχη της Δεσκάτης και η επιχείρηση στο χωριό Ρητίνη Πιερίας. Η μάχη της Δεσκάτης ήταν ιδιαίτερης σπουδαιότητας για τους αντάρτες, διότι όλη η περιοχή των Αντιχασίων ήταν ελεύθερη, πλην της Δεσκάτης, που την έλεγχε ο αντίπαλος, κρατώντας το ύψωμα ΤΕΡΤΙΜΟ. Η μάχη δόθηκε, με επιτυχία στις 21/9/1946. Με επιτυχία επίσης στέφθηκε και η επιχείρηση της Ρητίνης που πραγματοποιήθηκε από δυνάμεις του αρχηγείου Πιερίων και Β. Ολύμπου στις 30/9/46.

Επιχειρήσεις του κυβερνητικού στρατού

Αξίζει επίσης να καταγράψουμε τις πιο σημαντικές από τις επιχειρήσεις που πραγματοποίησε αυτό το διάστημα ο κυβερνητικός στρατός. Τον Ιούλη του `46 σοβαρές δυνάμεις στρατού επιχείρησαν την εξόντωση των δυνάμεων των ανταρτών στο Βίτσι, τις οποίες και περικύκλωσαν. Τελικά όμως οι αντάρτικες δυνάμεις κατόρθωσαν να βγουν απ' τον κλοιό και πέρασαν χωρίς απώλειες στα μετόπισθεν του εχθρού.

Στις 26 - 30/9/1946 τμήματα του κυβερνητικού στρατού ενήργησαν με σοβαρές δυνάμεις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις προς την περιοχή Χασίων. Κινήθηκαν από διάφορες κατευθύνσεις: Από Ελασσόνα προς Δεσκάτη, από Τρίκαλα προς Οξυά και από Γρεβενά προς Ανθρακιά. Οι αντάρτες του αρχηγείου Χασίων με χτυπήματα σε ενέδρες και σε αιφνιδιαστικές κρούσεις ανάγκασαν τελικά τις εχθρικές δυνάμεις να διακόψουν, χωρίς αποτέλεσμα, τις επιχειρήσεις τους.

Επιχειρήσεις του κυβερνητικού στρατού εκδηλώθηκαν και στην περιοχή του Γράμμου χωρίς αποτέλεσμα. Οι πολεμικές ενέργειες των ανταρτικών δυνάμεων της περιοχής Γράμμου ανάγκασαν τον κυβερνητικό στρατό να αποσύρει όλα τα εγκαταστημένα φυλάκιά του, με συνέπεια την εξασφάλιση μόνιμης ελεύθερης σύνδεσης της περιοχής του Γράμμου με την περιοχή Βίτσι.

Επιχειρήσεις το χειμώνα 1946 - 47

Από το Νοέμβρη του 1946 ως και το Φλεβάρη του 1947 οι πολεμικές συγκρούσεις εντείνονται. Το Νοέμβρη μονάδες του κυβερνητικού στρατού ενήργησαν επιχειρήσεις στην ορεινή περιοχή του Σμόλικα. Οι επιχειρήσεις αυτές αποκρούστηκαν με επιτυχία από τους αντάρτες. Στα τέλη του 1946 σοβαρές δυνάμεις του κυβερνητικού στρατού, της 22ης και της 23ης Ταξιαρχίας και της Ορεινής Ταξιαρχίας ενήργησαν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στις περιοχές Πηλίου, Μαυροβουνίου, Κισσάβου με σκοπό την εξόντωση των αντίστοιχων ανταρτικών δυνάμεων. Οι αντάρτες, με πετυχημένους ελιγμούς και μετακινήσεις τους έξω από τις περιοχές τους απέφευγαν τα χτυπήματα του εχθρού και ξαναγύριζαν πίσω. Μια γενική εικόνα της πολεμικής δραστηριότητας των ανταρτών αυτό το διάστημα έχει ως εξής:

Το Αρχηγείο Ρούμελης από το Νοέμβρη του 1946 ως και το Φλεβάρη του 1947 διέλυσε έξι εχθρικές διλοχίες ή λόχους ενισχυμένους με χωροφύλακες και μοναρχοφασίστες συμμορίτες. Διέλυσε επίσης τρεις σταθμούς Χωροφυλακής και έδωσε έξι μάχες διαρκείας, προκαλώντας πολλές απώλειες στον αντίπαλο. Στο ίδιο χρονικό διάστημα το Αρχηγείο Περιοχής Θεσσαλίας διέλυσε επτά διλοχίες ή λόχους ενισχυμένους με συμμορίτες του Σούρλα. Επίσης διέλυσε τρεις σταθμούς Χωροφυλακής και αφόπλισε μοναρχοφασίστες σε 14 χωριά. Συνολικά έδωσε 28 μάχες και κρούσεις. Τέλος, αντιμετώπισε τέσσερις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του στρατού (Στον Κίσσαβο στις 7 και 24/11/46, στον Ολυμπο 22 - 23/12/46 και στο Πήλιο 7/1/47).

Το Αρχηγείο Ηπείρου, στο ίδιο χρονικό διάστημα διέλυσε δύο σταθμούς Χωροφυλακής και αφόπλισε τους μοναρχοφασίστες 16 χωριών στα Τζουμέρκα. Συνολικά έδωσε 7 μάχες στις βόρειες περιοχές της Ηπείρου. Πλούσια πολεμική δραστηριότητα αυτό το διάστημα είχε και το Αρχηγείο Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας. Διέλυσε 12 σταθμούς Χωροφυλακής, αφόπλισε μοναρχοφασίστες σε 16 χωριά, αντιμετώπισε συνεχείς εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του εχθρού.

Στην Πελοπόννησο, το Δεκέμβρη του '46 οι αντάρτες αντιμετώπισαν δυναμικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του εχθρού στις οποίες και αντεπεξήλθαν. Το Γενάρη του '47 υπήρχαν εκεί τρία συγκροτήματα ανταρτών: Το συγκρότημα του Πάρνωνα, το συγκρότημα του Ταϋγέτου και το συγκρότημα της Γορτυνίας. Επίσης υπήρχε μια ομάδα ανταρτών στην Κορινθία και μία στα Καλάβρυτα. Στο τέλος του Γενάρη, ύστερα από σύσκεψη στελεχών, συγκροτήθηκε προσωρινό Αρχηγείο.

Μία από τις σημαντικές επιχειρήσεις του ΔΣΕ στην Πελοπόννησο πραγματοποιήθηκε στις 12 προς 13 Φλεβάρη του 1947 όταν τμήματα ανταρτών απελευθέρωσαν στη Σπάρτη 176 φυλακισμένους αγωνιστές. Η επιχείρηση αυτή είχε ιδιαίτερη σπουδαιότητα γιατί, εκτός των άλλων, κατέρριπτε το μύθο της αντίδρασης, ότι ο ΔΣΕ ήταν αποτέλεσμα της δραστηριότητας των γειτονικών λαϊκών δημοκρατιών σε βάρος της Ελλάδας.

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 1946

Η κατάσταση του ΔΣΕ

Διάρθρωση, δύναμη και ανάγκες

Μέχρι τις αρχές καλοκαιριού του 1946 οι αντάρτες συγκροτούσαν μικρές ομάδες από καταδιωκόμενους αγωνιστές, ασύνδετες μεταξύ τους. Τον Ιούνη του '46 πραγματοποιείται το πρώτο βήμα συνένωσης των ανταρτικών δυνάμεων. Οι ομάδες των καταδιωκόμενων συνενώνονται σε μεγαλύτερα τμήματα που ονομάζονται συγκροτήματα και έχουν δύναμη από 70 ως και 100 άνδρες. Στο διάστημα του καλοκαιριού τα συγκροτήματα θα ενωθούν με τη σειρά τους κι έτσι θα δημιουργηθούν τα Αρχηγεία Περιφερειών. Τέτοια Αρχηγεία Περιφερειών θα δημιουργηθούν στον Ολυμπο, στον Κίσσαβο, στα Πιέρια, στο Γράμμο, στα Χάσια, λίγο αργότερα στον Εβρο κ.ο.κ. Τον Οκτώβρη του '46 η αντάρτικη δράση θα γνωρίσει ανάπτυξη στην Ηπειρο και τη Ρούμελη.

Στις 28/10/46 οι ανταρτικές δυνάμεις συνενώνονται υπό ενιαία διοίκηση με τη δημιουργία του Γενικού Αρχηγείου των Ανταρτών. Μετά την ίδρυση του Γενικού Αρχηγείου, ο ανταρτικός στρατός θα πάρει σιγά - σιγά την εξής μορφή οργανωτικής συγκρότησης: Ομάδα μάχης - Συγκρότημα - Περιφερειακό Αρχηγείο - Αρχηγείο Περιοχής - Γενικό Αρχηγείο. Στις αρχές Γενάρη του '47 το Συγκρότημα μετονομάστηκε σε λόχο. Επίσης συγκροτήθηκαν και τα τάγματα που διοικούνταν από τα Περιφερειακά Αρχηγεία, ενώ υπήρχαν και τάγματα που διοικούνταν απευθείας από τα Αρχηγεία Περιοχών.

Στις 8/12/1946 στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας του Νοτίου Ολύμπου (πάνω από το χωριό Σπαρμός) εκδόθηκε πολυγραφημένο το πρώτο φύλλο της εφημερίδας "ΕΞΟΡΜΗΣΗ", που ήταν όργανο του Γενικού Αρχηγείου των ανταρτών. Επίσης, στις 27/12 του ιδίου έτους με διαταγή του Γενικού Αρχηγείου ο αντάρτικος στρατός μετονομάστηκε σε Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ).

Η δύναμη, η προοπτική και οι ανάγκες του ΔΣΕ

Για τη δύναμη του ΔΣΕ το καλοκαίρι του '46, την προοπτική του και τις ανάγκες του, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστική η έκθεση που παρέδωσαν οι Γ. Ιωαννίδης και Π. Ρούσος στον Δημητρόφ τον Σεπτέμβρη του '46 (ολόκληρη η έκθεση: "Αρχείο ΚΚΕ - ΑΣΚΙ", Κ383/Φ:20/33/1). Στο σχετικό παράρτημα της εκθέσεως αναφέρεται συγκεκριμένα:

"ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Ι. Μακεδονία

1) Χαλκιδική 250

2) Νιγρίτα - Σέρρες 150

3) Κιλκίς 70

4) Πάικο - Καϊμακτσαλάν 350

5) Βέρμιο 250

6) Πιερία - Ολυμπος 350

7) Πίνδος - Βόιο 350

8) Βίτσι - Σινάτσικο 200

9) Δράμα - Καβάλα 60

10) Εβρος 150

Σύνολο2.180



ΙΙ. Θεσσαλία

1) Νότιος Ολυμπος 300

2) Χάσια 400

3) Πίνδος (Θεσσαλική) 400

4) Πήλιο 50

5) Διάφορα συγκροτήματα 250

Σύνολο1.400



ΙΙΙ. Ηπειρος περίπου 150

IV. Στερεά περίπου 150

V. Πελοπόννησος περίπου 150

Σύνολο 450



Γενικό σύνολο 4030.

Σημ. Τα στοιχεία για την Ηπειρο - Στερεά - Πελοπόννησο είναι πριν από (2) δύο μήνες. Για τη Θεσσαλία (1) ενός μηνός περίπου

Οπλισμός: Οι πιο πάνω άνδρες έχουν ελαφρό οπλισμό. Ο,τι δηλαδή χρειάζεται στη μορφή του αγώνα που κάνουμε σήμερα. Εχουν ανάγκη από: 1)αυτόματο οπλισμό, α) οπλοπολυβόλα, β) ατομικά αυτόματα (Στεν - Στάγκερ) και πυρομαχικά, κυρίως για τα ατομικά όπλα, 2) χειροβομβίδες αμυντικές, 3) εκρηκτικά, 4) Πίατ (μπαζούκας).

Υπόδηση - Ιματισμός

Από τους (4.000) τέσσερις χιλιάδες οι περισσότεροι είναι ξυπόλυτοι και δεν έχουν γερά ρούχα.

Τροφή

Μέχρι σήμερα τρέφονται με τα τρόφιμα που προσφέρει ο λαός. Τρέφονται όχι ικανοποιητικά. Αποθέματα δεν έχουν. Η προσπάθεια που γίνεται τώρα δε θα εξασφαλίσει ό,τι χρειάζονται για τους χειμερινούς μήνες που θα είναι δύσκολοι. Πολύ περισσότερο τώρα που αυξάνουν αριθμητικά συνεχώς.

Η προσπάθεια για την αυτοσυντήρησή τους (εισφορές του λαού) βρίσκει πιότερες δυσκολίες απ' ό,τι στην Κατοχή.

Προοπτική μας

Για να φτάσουμε μέχρι τον αριθμό των (20.000) είκοσι χιλιάδων πρέπει να έχουμε στη διάθεσή μας τα αναγκαία μέσα σε οπλισμό - ιματισμό - τρόφιμα - φαρμακευτικό υλικό. Οι δυνατότητες που έχουμε είναι:

1. Οπλισμός: Μπορούμε να οπλίσουμε το πολύ (12.000) δώδεκα χιλιάδες άνδρες με ατομικό οπλισμό και ελάχιστα αυτόματα. (Σήμερα με τους 4.000 άνδρες έχουμε ανεπάρκεια σε αυτόματα οπλισμό. Συνεπώς χρειάζεται εντελώς νέος οπλισμός για τους υπόλοιπους (8.000) οκτώ χιλιάδες και αυτόματα οπλισμός για να πλαισιωθεί η δύναμη των (20.000) είκοσι χιλιάδων με ανάλογα πυρομαχικά τους).

2. Υπόδηση - ιματισμός: Καμιά δυνατότητα. Τουλάχιστον τώρα.

3. Διατροφή: Δυνατότητες για μικρό μέρος διατροφής τους.

Μας χρειάζονται αμέσως

1) Ομαδικοί όλμοι 15

2) Ατομικοί όλμοι 50

3) Πίατ (μπαζούκα) 50

4) Πολυβόλα 50

5) Οπλοπολυβόλα 150

6) Αυτόματα ατομικά 500

7) Χειροβομβίδες αμυντικές 10.000

8) Εκρηκτικά - νάρκες



II. Υπόδηση - ιματισμός

1) Αρβυλα 10.000

2) Παντελόνια 10.000

3) Χιτώνια 10.000

4) Χλαίνες 10.000

5) Εσώρουχα 10.000



III. Τρόφιμα

Τρόφιμα ή η αξία τους για (5.000) πέντε χιλιάδες άνδρες τουλάχιστον για τους πρώτους μήνες του χειμώνα.

IV. Φαρμακευτικό υλικό

1) Γάζες, επιδέσμους και βαμβάκι

2) Κινίνα - αντεπρίνες

3) Ιώδιο

4) Χειρουργικά εργαλεία (στοιχειώδη)".

Ο αγώνας για άμεσες διεκδικήσεις να συγκεντρώνει ταυτόχρονα δυνάμεις για την εργατική - λαϊκή εξουσία

Ο αγώνας για άμεσες διεκδικήσεις να συγκεντρώνει ταυτόχρονα δυνάμεις για την εργατική - λαϊκή εξουσία


Αποσπάσματα από την ομιλία της προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ στη Βουλή το Σάββατο, στη συζήτηση του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2014


Ο
κύριος Σαμαράς λέει ότι όποιος βουλευτής -και προφανώς εννοεί από την κυβερνητική του παράταξη ή από τη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ- επιδιώξει σήμερα, αύριο, μεθαύριο, μετά από ένα μήνα, μετά από δύο μήνες να ρίξει την κυβέρνηση είναι περίπου αποστάτης και προδότης και όταν καλούνται να ρίξουν την κυβέρνηση, καλούνται σε προδοσία και αποστασία.


Την ίδια ώρα, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και ο ίδιος ο κ. Τσίπρας λίγο - πολύ λέει ότι όποιος δεν τολμήσει να ρίξει την κυβέρνηση είναι περίπου εγκληματίας, γιατί στηρίζει τη Νέα Δημοκρατία, εξ αντικειμένου και το ΠΑΣΟΚ και εμποδίζει τη συγκράτηση του κατήφορου, που οπωσδήποτε τέτοιος κατήφορος είναι, κατήφορο έχει πάρει η ζωή, το βιοτικό επίπεδο και τα δικαιώματα του ελληνικού λαού.

Μάλιστα χτες, παρακολουθώντας τη συζήτηση στη Βουλή, άκουσα και το εξής πράγμα, από σχόλιο μάλιστα του προεδρεύοντος των εργασιών, ότι όταν μιλάει ο κ. Παφίλης, χαίρεται ο κ. Γεωργιάδης. Οπως επίσης, έχουμε διαβάσει και αρκετά σχόλια, ότι όταν μιλάνε οι κομμουνιστές, κάποιοι από τα κυβερνητικά έδρανα χειροκροτούν.

Τι μας θυμίζει αυτό; Την αλήστου μνήμης αντιπαράθεση ανάμεσα στη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, όταν ένα από τα δύο κόμματα ήταν στην κυβέρνηση και το άλλο ήταν στην αντιπολίτευση.

Μα, εν πάση περιπτώσει, δεν είναι ανάγκη να μιμείστε το ΠΑΣΟΚ σ' αυτά τα θέματα.
Και οι δύο πόλοι μετατρέπουν το λαό σε κομπάρσο στην κάλπη

Αυτό τι αποδεικνύει; Αποδεικνύει ότι η αντιπαράθεση ανάμεσα στα κυβερνητικά κόμματα -και ιδιαίτερα ανάμεσα στον πόλο της ΝΔ και τον πόλο του ΣΥΡΙΖΑ- είναι οξύτατη και θα πάρει ακόμα πιο οξύτερες μορφές. Για ποιο ζήτημα; Στο επίκεντρο είναι η κάλπη και με το λαό κομπάρσο.

Ξέρετε, έχουν γυριστεί αριστουργήματα, υπερθεάματα κινηματογραφικά, ιδιαίτερα οι Αμερικανοί, αλλά και οι Γιαπωνέζοι δεν υστερούν καθόλου. Αυτές οι ταινίες είναι θαυμάσιες, γιατί είναι θαυμάσιες οι σκηνές πλήθους. Αλλά το πλήθος είναι κομπάρσος. Βέβαια, χωρίς τις σκηνές πλήθους, δεν θα έλεγαν τίποτα οι ταινίες μόνο με κάποια άτομα που συζητούσαν μεταξύ τους. Και κυριολεκτικά και τα δύο κόμματα -και όχι μόνο- μετατρέπουν το λαό σε κομπάρσο στην κάλπη.

Γιατί τι λένε; «Η κάλπη μάς σώζει». Βέβαια, η Νέα Δημοκρατία λέει το εξής πράγμα: «Εκλογές το 2016, έτσι και πέσει η κυβέρνηση πιο πριν, χάσαμε το πρωτογενές πλεόνασμα. Είσαστε εγκληματίες».

Εγώ, σας λέω, κύριε Στουρνάρα, μπορεί και το πρωτογενές πλεόνασμα να τριπλασιαστεί. Δεν έχετε αδειάσει απλά τις τσέπες του λαού. Εχετε πάρει τη μπουκιά από το στόμα του λαού. Μας έχετε πάρει τη θέρμανση και τόσα άλλα.

Αυτό το πρωτογενές πλεόνασμα, εγώ σας λέω ναι είναι και μπορεί να είναι και περισσότερο απ' ό,τι το έχετε βγάλει εσείς. Δεν το θέλουμε, σας το χαρίζουμε αυτό το πρωτογενές πλεόνασμα. Αλλωστε, το πρωτογενές πλεόνασμα το θέλετε για να πληρώνετε τόκους, χρέη, τοκοχρεολύσια κ.λπ. και ό,τι μείνει να το δώσετε στους επιχειρηματίες, σε ένα μέρος των επιχειρηματιών, γιατί έτσι κι αλλιώς δεν σας φτάνει για όλους.

Επομένως, η μάχη είναι για την κάλπη. Οχι ότι είναι κακό να διεκδικείς ψήφους. Και η κάλπη είναι ένα όπλο, με το λαό κομπάρσο όμως. Γίνεται κομπάρσος ο λαός όταν του λέτε ότι όταν ανατραπεί ο συσχετισμός δύναμης μέσα σ' αυτό το κοινοβούλιο, είτε ανατραπεί ακόμα περισσότερο υπέρ της ΝΔ είτε ανατραπεί υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ και των συμμάχων του, τότε όλα τα πράγματα βαίνουν καλώς.

Είτε έχουμε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είτε έχουμε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ -αναφερόμαστε βεβαίως σε κυβερνήσεις συνεργασίας, θα βρεθούν πρόθυμοι συνεργάτες- θα παίρνονται αποφάσεις στο κοινοβούλιο, θα νομοθετεί, στην ουσία όμως οι ουσιαστικές αποφάσεις, οι κατευθύνσεις θα παίρνονται από μονοπώλια, από τα επιτελεία των μονοπωλίων και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αυτό το κοινοβούλιο σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να ανατρέψει τίποτα στην οικονομία.

Γι' αυτό, άλλωστε, και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας δεν πρόκειται να στηρίξει καμία κυβέρνηση, καμία μα καμία κυβέρνηση. Εμείς υποστηρίζουμε ότι τις ευθύνες μας θα τις πάρουμε σε συνθήκες εργατικής - λαϊκής εξουσίας, όχι της κυβέρνησης ΚΚΕ και των συμμάχων του, αλλά της κυβέρνησης της εργατικής - λαϊκής εξουσίας.
Στην αντιπαράθεση ΝΔ - ΣΥΡΙΖΑ εκδηλώνεται και η διαμάχη τμημάτων της αστικής τάξης

Η διαμάχη, όμως, αυτή δεν είναι μόνο η διαμάχη για την κάλπη. Σε αυτήν τη διαμάχη εκδηλώνεται και η διαμάχη ανάμεσα σε τμήματα της αστικής τάξης, σε τμήματα του επιχειρηματικού κόσμου. Ενα τμήμα του επιχειρηματικού κόσμου θεωρεί ότι η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας το συμφέρει περισσότερο. Ενα άλλο τμήμα στηρίζει ή ελπίζει στον ΣΥΡΙΖΑ.

Και να το ξεκαθαρίσουμε: Δεν εννοούμε ότι τα «πιάνουν» τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ από τους επιχειρηματίες ή ότι τα «πιάνει» η Νέα Δημοκρατία ή ότι ένας είναι ντίλερ του άλλου. Η ιστορία έχει δείξει αστούς πολιτικούς, αντιδραστικούς πολιτικούς που πέθαναν στην ψάθα. Ε, όχι, δεν κλέβουν όλοι! Είναι και ιδεολόγοι άνθρωποι. Δεν έχει καμία σχέση με διαπλοκή.

Ας σκεφθούμε το εξής πράγμα: Βλέπετε σήμερα την αστική τάξη της χώρας μας να είναι πανικόβλητη μπροστά στο πιθανό ενδεχόμενο η επόμενη κυβέρνηση να είναι κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ; Τη βλέπετε να ανησυχεί και να είναι πανικοβλημένη; Οντως, πέρσι ανάμεσα στον πρώτο και το δεύτερο γύρο υπήρχε ένας σχετικός πανικός. Σήμερα δεν υπάρχει.

Ο μεγαλύτερος πανικός υπήρχε μόνο το 1980, όταν όλα τα πράγματα έδειχναν ότι θα υπάρχει εναλλαγή ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Δημοκρατία. Το ΠΑΣΟΚ αδοκίμαστο, με αντιιμπεριαλιστικά, αντιμονοπωλιακά συνθήματα, δημοψήφισμα για την ΕΟΚ, θα διώξω τις βάσεις, το ΝΑΤΟ κ.λπ. Τότε υπήρχε, ο οποίος βέβαια πανικός πέρασε. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι μεγάλα ιδιωτικά σχολεία ενημέρωσαν τους μαθητές ότι θα κλείσουν τα σχολεία την επόμενη χρονιά, δεν θα ανοίξουν για το 1981 και το έκαναν, γιατί είχε πει ο Ανδρέας Παπανδρέου ότι δε θα υπάρχει ιδιωτική Παιδεία. Βέβαια, ύστερα από δύο χρόνια ξανάνοιξαν. Και τι έλεγαν τότε οι επιχειρηματίες; Θα φύγουμε από την Ελλάδα. Ποιος έφυγε;

Δεν υπάρχει τέτοια ανησυχία. Και αυτό κάτι μαρτυρά. Γιατί δεν είναι και λίγο πράγμα να υπάρξει μία κυβέρνηση με ένα κόμμα που από το 4% πήγε στο 27%. Τέτοιος τρόμος δεν υπάρχει.

Επομένως, δεν ισχύει ούτε η κινδυνολογία του κ. Σαμαρά. Η κινδυνολογία είναι για το κόμμα του. Εντάξει. Δεν θέλει το κόμμα του να βρεθεί στην αντιπολίτευση. Σωστά.

Αυτό πρέπει να το δει ο ελληνικός λαός. Και στο κάτω-κάτω στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχουμε μεγάλες αλλαγές. Εμφανίστηκαν νέα πολιτικά κόμματα, τα παλιότερα έσβησαν και κάθε τρία ή τέσσερα αλλάζουν κυβερνήσεις. Ανεβαίνει με κορμό τα φιλελεύθερα κόμματα, ανεβαίνει μετά η σοσιαλδημοκρατία μαζί με πρώην κομμουνιστές, σύγχρονους αριστερούς ανανεωτικούς. Εχετε δει κανέναν πανικό στην Ευρώπη; Αλλαξε τίποτα στην Ευρώπη; Δεν άλλαξε.

Και αν θέλετε, αυτή η δημοκρατία που υποστηρίζει η συντριπτική πλειοψηφία του Κοινοβουλίου, εκτός από εμάς, επιτρέπει ένα κόμμα του 3% να πάει και να γίνει και 48%, επιτρέπει ένα κόμμα του 48% να μείνει και εκτός Βουλής, αρκεί να μη θιγούν οι σχέσεις ιδιοκτησίας στην οικονομία, να μη θιγεί ο ευρωμονόδρομος, να μη θιγεί η Ελλάδα στη Δύση -τώρα δεν το λέμε έτσι, το λέμε κάπως αλλιώς κ.λπ.

Ο ελληνικός λαός πρέπει να το πάρει υπόψη και να καταλάβει τι είδους αντιπαράθεση είναι αυτή. Με την ευκαιρία: Μα ο ΣΥΡΙΖΑ έχει γίνει «πολύφερνη νύφη». Επομένως, ο λαός πρέπει, μακριά από ψεύτικες «φοβίες», να φοβηθεί τη στρατηγική τους.
Η «κοινωνική πολιτική» σας απευθύνεται στις μειωμένες απαιτήσεις των ακραία εξαθλιωμένων

Θέλω να κάνω το εξής ερώτημα: Ολο αυτόν τον καιρό ακούμε οι πλούσιοι, οι φτωχοί, η πλουτοκρατία, η κλεπτοκρατία. Και θέλω να ρωτήσω ποιους θεωρούν τα άλλα κόμματα πλούσιους και ποιους φτωχούς;

Για την κυβέρνηση όποιος έχει πάνω από 1.000 ευρώ ως άτομο το μήνα θεωρείται πλούσιος. Πρέπει να έχεις 5.000 το χρόνο ή να μην έχεις τίποτα. Και άμα έχεις και σπίτι, δεν έχει σημασία τώρα αν το κληρονόμησες ή το χρωστάς, είσαι εντάξει. Για να δείτε πώς την περίοδο της κρίσης, όπου φορτωνόμαστε τα πάντα, πέφτει το όριο της φτώχειας αντί να ανεβαίνει. Θεωρείται τώρα το να επανέλθει ο κατώτατος μισθός στα 750 ευρώ ότι είναι καλά. Απευθύνεστε -τα περισσότερα κόμματα και ιδιαίτερα τα δύο μεγάλα- στην ακραία εξαθλίωση, όπου εκεί οι απαιτήσεις είναι εντελώς μειωμένες.

Βγήκαν και οι δήμαρχοι να κάνουν επιτροπές ελέγχου να δουν ποιοι δεν πληρώνουν το ρεύμα, για να τους πληρώσουν το ρεύμα στη ΔΕΗ. Αλλο πράγμα σκέφτονται. Θα κάνουν επιτροπές ελέγχου, θα βγάλουν τους περισσότερους ότι μπορούμε να πληρώνουμε. Ούτε τα χαράτσια, ούτε τη ΔΕΗ, ούτε το πετρέλαιο μπορούμε να πληρώνουμε. Ούτε και με το κοινωνικό τιμολόγιο, γιατί έχουμε και άλλα έξοδα.

Γιατί ανησυχούν οι δήμοι; Γιατί μέσα στο τιμολόγιο της ΔΕΗ είναι τα δημοτικά τέλη. Και τώρα θέλουν προεκλογικά να κάνουν και μερικά έργα και σου λέει: «Να πάμε να πληρώσουμε αυτού που έτσι κι αλλιώς δεν πρόκειται να πληρώσει τη ΔΕΗ και θα μείνει με το κερί. Επομένως, θα εισπράξουμε από όσο μπορούμε περισσότερους δημοτικά τέλη».

Κάνει πρόταση η κυβέρνηση για 93 λεπτά το πετρέλαιο. Ερχεται ο ΣΥΡΙΖΑ 90 λεπτά. Ξέρετε ότι υπάρχει πάρα πολύς κόσμος που δεν μπορεί ούτε 80 λεπτά το λίτρο το πετρέλαιο να πληρώσει γιατί έχει κι άλλα έξοδα.

Βεβαίως, ο άνεργος είναι χειρότερα από αυτόν που είναι μισοάνεργος. Αλλά άμα πάμε σε αυτές τις διαιρέσεις και πάμε στην ακραία εξαθλίωση, τότε κοινωνική πολιτική θαυμάσια μπορεί να κάνει και η Νέα Δημοκρατία, θαυμάσια μπορεί να κάνει και ο ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχει η σχετική και η απόλυτη εξαθλίωση. Υπάρχει η σχετική και η απόλυτη επιδείνωση της ζωής του λαού.

Επομένως, το κριτήριο για εμάς δεν είναι ποιος θα επανασυνδέσει το ρεύμα της ΔΕΗ ή δεν θα το κόψει, όταν είναι εντελώς άνεργος και εξαθλιωμένος. Οχι ότι δεν μας νοιάζει γι' αυτούς και αδιαφορούμε, αλλά αν αυτό το 2014 είναι κοινωνική πολιτική, ευχαριστούμε, δε θα πάρουμε. Πάρτε τη μόνοι σας. Δεν πρόκειται να στηρίξουμε κανένα τέτοιο μέτρο.
Με «περισσότερο» ή «λιγότερο» κράτος, ο καπιταλισμός είναι ένας

Ακούμε και το άλλο, το φοβερό. Η Νέα Δημοκρατία, καταρχήν, λέει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κρατιστής. Ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ότι η ΝΔ θέλει να ακυρώσει τον παρεμβατικό, το ρυθμιστικό και τον κοινωνικό ρόλο του κράτους. Και το ένα ισχύει και το άλλο.

Αλλά, με συγχωρείτε, για να μιλήσουμε και λίγο σοβαρά. Το κράτος, πότε, διευρύνεται, αποκτά επιχειρηματικές δραστηριότητες, πιο έντονο ρυθμιστικό ρόλο; Στις παραμονές προετοιμασίας πολέμων και μετά τον πόλεμο. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο κρατικός τομέας σε όλη την Ευρώπη -μιλάμε για τη Δυτική Ευρώπη- διευρύνθηκε πάρα πολύ.

Βεβαίως, οι χώρες δεν είναι ίδιες μεταξύ τους. Η ανάπτυξη είναι ανισόμετρη. Οι ανάγκες της καπιταλιστικής ανάπτυξης δεν είναι ίδιες. Στην Ελλάδα, όντως διευρύνθηκε το κράτος. Και δεν μιλάμε μόνο για την κρατική υπαλληλία. Μιλάμε για τον κρατικό επιχειρηματικό τομέα. Ηταν απαίτηση του Σχεδίου Μάρσαλ. Γιατί, οι Ελληνες επιχειρηματίες είχαν καταστραφεί, γιατί υπήρχαν τα νέα τζάκια που δεν τα εμπιστεύονταν, αυτά που άρχισαν να αναδύονται μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, και ήθελαν τις κρατικές εγγυήσεις. Η καπιταλιστική εκβιομηχάνιση, που έγινε στην Ελλάδα, δεν έγινε από το Σχέδιο Μάρσαλ, την έκανε με τον ιδρώτα του και το αίμα του ο ελληνικός λαός. Επομένως, μη συζητάμε τώρα...

Αυτές είναι οι αντιθέσεις ανάμεσα στους Ελληνες επιχειρηματίες. Κάποιοι θέλουν πλήρη ελευθερία να κάνουν ό,τι θέλουν και κάποιοι θέλουν την κρατική στήριξη και παρέμβαση. Αυτές είναι οι διαφορές ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ στην πολιτική του πρόταση.

Εν πάση περιπτώσει, καλείται ο λαός να διαλέξει ανάμεσα στον φθαρμένο ή διεφθαρμένο καπιταλισμό και στον ενάρετο καπιταλισμό. Ο καπιταλισμός είναι ένας. Σαν πρόσωπα μπορεί να είναι ο ένας συμπαθέστατος και ο άλλος λιγότερο συμπαθής. Ως τάξη όμως; Στην πολιτική έτσι τα αντιμετωπίζουμε. Δεν τα αντιμετωπίζουμε με βάση συμπάθειες ή παρασυμπάθειες. Αλλοι ενδιαφέρονται η οικονομία να επενδύσει σε εξαγωγές, εμπόριο κ.λπ. και άλλοι στα εγχώρια προϊόντα.

Και η αντιπαράθεση ανάμεσα στα εγχώρια και στα ξένα προϊόντα είναι αντιπαράθεση ανάμεσα στους επιχειρηματίες. Γιατί, μπορεί και να δυναμώσει η εγχώρια βιομηχανία και ο εργάτης να ζει κάτω από τον πάτο!
Αντιλαϊκά μνημόνια διαρκείας για όλους τους λαούς της Ευρώπης

Θέλω να θέσω και ένα άλλο ζήτημα. Μπορεί να ρωτήσει κάποιος. Καλά, εσείς οι κομμουνιστές, δε θεωρείτε και με την παρέμβαση των λαών, δηλαδή με την παρέμβαση μέσω της κάλπης -και αν γίνεται και καμιά διαδήλωση και μερικές απεργίες πού και πού, δεν τους πειράζει και αυτό είναι στους κανόνες της δημοκρατίας- γιατί απορρίπτετε την περίπτωση να υπάρχει μια αγωνιστική διαπραγμάτευση στο πλαίσιο της ΕΕ και να βελτιωθεί η ζωή του λαού; Δοκιμάστηκε η Νέα Δημοκρατία έκανε και αυτή διαπραγμάτευση, το ΠΑΣΟΚ προηγούμενα, να δοκιμαστούν και άλλες λύσεις.

Το μνημόνιο πια έχει ξεπεραστεί. Δεν χρειάζεται το μνημόνιο και επομένως μπορεί να λέει κανείς «το σκίζω το μνημόνιο». Βάζουμε, λοιπόν, το εξής το ερώτημα: Με βάση αποφάσεις της ΕΕ, αποφάσεις και κατευθύνσεις που υπάρχουν από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, που επαναλήφθηκαν στα επόμενα χρόνια, αλλά κυρίως από το 2011 είναι αυστηροποιημένες, μπαίνουν και τα 28 κράτη - μέλη της ΕΕ σε επιτήρηση, οι κυβερνήσεις τους. Και εννοείται, όταν μπαίνουν οι κυβερνήσεις καταλαβαίνετε σε τι αυταρχική επιτήρηση μπαίνουν οι λαοί. Και πέστε μου, λοιπόν, τι θα κάνετε στα συγκεκριμένα; Αναφερόμαστε σε όλα τα κόμματα και όχι μόνο στη ΝΔ και στον ΣΥΡΙΖΑ. Είναι οι κανόνες της ενισχυμένης δημοσιονομικής εποπτείας και για τα 28 κράτη - μέλη και ειδικά για τους 17 του σκληρού πυρήνα προβλέπονται και χρηματικές κυρώσεις.

Με δεδομένη την ανισόμετρη ανάπτυξη στην ΕΕ, και έτσι θα είναι πάντα, σύγκλιση επιπέδων δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ. Για κράτη, όπως η Ελλάδα, με υψηλό κρατικό χρέος, για να εφαρμοστούν αυτοί οι κανόνες, για να πιαστεί η οροφή του χρέους και του ελλείμματος θα πάμε μέχρι το 2040 σε επιτήρηση. Βέβαια το 2040 δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θα είναι όπως είναι σήμερα. Λεπτομερειακές και αναλυτικές προβλέψεις δεν έχουμε δικαίωμα να κάνουμε, αλλά δε θα είναι. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, μέχρι το 2014 η Ελλάδα θα είναι σε επιτήρηση. Αλλες χώρες μπορεί να είναι μέχρι το 2030, αλλά ξανά λέμε θα κριθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Με βάση, λοιπόν, αυτά που έχουν αποφασιστεί είτε στο Σύνταγμα, είτε με νόμο, γίνεται λόγος ακόμα και για τους πλεονασματικούς προϋπολογισμούς ή με ανώτερο έλλειμμα το 0,5% του ΑΕΠ. Εδώ, λοιπόν, θα υπάρχει αυτόματος μηχανισμός διόρθωσης.

Και σας λέω: Με το χρέος που έχει σήμερα η Ελλάδα -τεράστιο χρέος που μεγαλώνει, δε μικραίνει- πρέπει να μειώνεται το χρέος και πρέπει να έχει ανάπτυξη 5% το χρόνο για να κάνει πρωτογενές πλεόνασμα κ.λπ. Πόσα χρόνια χρειάζονται;

Εχουμε την επιβολή κυρώσεων. Θα μου πείτε και πριν υπήρχαν κυρώσεις. Οχι, όταν επανειλημμένως ξεπερνάς τα όρια. Και βέβαια όταν η Γερμανία ξεπέρασε το 3% δεν της κάνανε τίποτα και είναι φυσικό, είναι ηγετική δύναμη.
Δεν υπάρχει ανατροπή χωρίς αλλαγή τάξης στην εξουσία

Η Ελλάδα θα είναι σε επιτήρηση μέχρι το 2040, θα φτάσουν τριάντα χρόνια δηλαδή για να λήξουν αυτά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποιεί σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τακτικές αποστολές επιθεώρησης στο κράτος - μέλος υπό εποπτεία μετά το πρόγραμμα, προκειμένου να εκτιμήσει την οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση. Και στη Λιθουανία θα πάει και παντού.

Το κόστος εργασίας θα βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση και θα συγκρίνεται με τα άλλα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης και των κύριων εμπορικών εταίρων της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δηλαδή, ποιοι είναι οι εμπορικοί εταίροι της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Η Κίνα, η Ινδία, εδώ μέχρι και απ' την Αργεντινή εισάγουμε σκόρδα. Είναι, λέει, πιο φτηνά από τα ελληνικά. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πού θα πάνε οι μισθοί. Οι μισθοί θα πρέπει να βρίσκονται σε συνάρτηση με την ανταγωνιστικότητα. Αυτό σημαίνει αυτόματα. Δεν έχει τώρα «Εγώ θα επαναφέρω το κατώτατο μεροκάματο». Για πείτε μου, πώς θα διαπραγματευτείτε;

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην ενίσχυση της αποκέντρωσης των μισθολογικών διαπραγματεύσεων και τη βελτίωση των μηχανισμών της τιμαριθμικής προσαρμογής. Καλά αυτά τώρα έχουν πάει περίπατο.

Οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεσμεύονται να συγκρατήσουν τους μισθούς στο δημόσιο τομέα, ώστε να μην επηρεάζουν τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα.

Πάμε στην Κοινωνική Ασφάλιση. Είναι απαραίτητο να ευθυγραμμιστεί η ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, να μειωθούν τα συστήματα πρόωρης συνταξιοδότησης και να αξιοποιηθούν στοχευμένα κίνητρα για την παραμονή στην εργασία των μεγαλύτερων εργαζομένων. Αυτά θα λειτουργούν αυτόματα. Και μετά μου λέτε ότι άμα αλλάξει η σύνθεση του κοινοβουλίου, με τα μονοπώλια στην εξουσία -γιατί αυτά έχουν την εξουσία- και μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση... Τι να περιμένουμε; Να βγει κανένας καινούργιος Ολάντ στις εκλογές, για να πούμε «καινούργιος αέρας στην Ευρώπη»; Αυτά είναι αυτόματα. Δεν μπορείς να διαπραγματευτείς, διότι κοιτάξτε, και εμείς να ήμασταν στην κυβέρνηση, από τη στιγμή που αποδεχόμαστε την Ευρωπαϊκή Ενωση, τότε τι διαπραγματεύεσαι; Σηκωθείτε και φύγετε. Γι' αυτό και το θέμα της αποδέσμευσης είναι το πιο ρεαλιστικό.

Πάμε στην αγορά εργασίας. Η αγορά εργασίας πρέπει να γίνει πιο ελκυστική και να προσαρμοστεί στη ζήτηση. Ολα αυτά τα πράγματα, δηλαδή, μπαίνουν σε αυτόματο πιλότο.

Να σας πω ένα άλλο. Η επιτήρηση υπήρχε και πιο πριν. Τι θα κάνετε και η Νέα Δημοκρατία και όλα τα άλλα κόμματα και ο ΣΥΡΙΖΑ; Είχε η Ελλάδα παραγωγή τριακόσιες χιλιάδες τόνους ζάχαρης. Δηλαδή, μας έφθανε βασικά για τις ανάγκες μας. Μας είπαν «θα πέσετε στις εκατόν πενήντα χιλιάδες». Με απόφαση. Εκλεισαν κάποια εργοστάσια ζάχαρης. Απολύτως φυσιολογικό. Δίκαιο όχι, αλλά φυσιολογικό. Τι θα κάνετε σ' αυτό;

Υπάρχει η γνωστή Οδηγία που απαγορεύει στα Ναυπηγεία να κατασκευάζουν έργα της «ειρηνικής βιομηχανίας». Αυτά είναι αποφάσεις. Σκίστε το μνημόνιο και κάντε το κομφετί όταν έρθουν οι απόκριες. Και λοιπόν; Και έχετε απαίτηση το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας να στηρίξει μια κυβέρνηση, όποιο πρόσημο κι αν έχει, εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης με τα μονοπώλια να κυριαρχούν, μόνο και μόνο γιατί ο ένας υποστηρίζει ή έχει πρωτογενές πλεόνασμα και ο άλλος θα φέρει το κατώτατο εισόδημα στα 750 ευρώ;

Εγώ δεν αποκλείω το κοινοβούλιο να παίρνει και καλές αποφάσεις. Εδώ μέσα θα μένουν. Να κάνει επανάσταση; Να γίνει με επανάσταση μέσα στο κοινοβούλιο; Δεν πρόκειται. Η πραγματική επανάσταση αλλού πρέπει να γίνει, έξω από το Κοινοβούλιο, για να έχει αντανάκλαση και αυτοδυναμία. Αμα δεν υπάρχει ανατροπή τάξης στην εξουσία, κυβερνήσεις θα αλλάζουν και η ίδια τάξη θα μένει στην εξουσία.

Απ' αυτήν την άποψη, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας δεν αποσπάται από τα καθημερινά προβλήματα των εργαζομένων. Ηδη, χτες καταθέσαμε και τροπολογία -έχουν καταθέσει και άλλα κόμματα, δεν λέω ότι έχουμε το μονοπώλιο- για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, τις κατασχέσεις κ.λπ. Και θέλουμε κάτι να πετύχει ο λαός, γιατί όσο δεν πετυχαίνει, απογοητεύεται. Αλλά, ο αγώνας για τις άμεσες διεκδικήσεις πρέπει ταυτόχρονα να συγκεντρώνει δυνάμεις για την εργατική - λαϊκή εξουσία. Αν δεν γίνει αυτό, εμείς σε αυτό το διάστημα θα προσπαθούμε να εκφράσουμε τις ανάγκες και τα δικαιώματα της εργατικής - λαϊκής αντιπολίτευσης.

Κάποιο άγαλμα που με είδε

Κάποιο άγαλμα που με είδε
…με θυμήθηκε και τον πόνο μου ν’ ακούσει δεν αρνήθηκε

Πόσα θα μπορούσαν να πουν άραγε αυτά τα αγάλματα, αν είχαν φωνή να μιλήσουν. Και πόσα έχουν ακούσει από τον πόνο αυτών των λαών τα τελευταία είκοσι χρόνια, που δεν ξηλώθηκαν απλά κάποιες κατακτήσεις, δεν έπεσε απλώς ραγδαία το βιοτικό τους επίπεδο αλλά έχει πέσει κατακόρυφα ο μέσος όρος στο προσδόκιμο ζωής. Συνεπώς μιλάμε για συνθήκες γενοκτονίας μετά τις δραματικές κοσμογονικές –ή μάλλον κοσμοκτόνες για να ακριβολογούμε- ανατροπές του 91’. Και τι θα γίνουμε τώρα χωρίς ξανθό γένος, να το προσμένει ο λιακόπουλος και να το ξορκίζει η οακκε;

Βλέποντας τότε τα σοβιετικά αγάλματα να αποκαθηλώνονται, γκρεμίζονταν παράλληλα οι βεβαιότητές μας κι ένας (νέος) κόσμος μέσα μας. Και μέναμε εμείς σαν αγάλματα, να παρακολουθούμε αμήχανοι τις εξελίξεις και τις σιδερένιες νομοτέλειες που «κατέρρεαν». Σαν τη σκηνή από το goodbye lenin με τη μητέρα του πρωταγωνιστή, που πέτρωσε βλέποντας το άγαλμα του λένιν να πετάει πάνω από το κεφάλι της και να φεύγει, σα να την αποχαιρετά.

Υπάρχει κι η ποδοσφαιρική φράση «έμεινε άγαλμα» για τους τερματοφύλακες που ακινητοποιούνται και το τρώνε στο παραθυράκι, από το οποίο μπήκαν και κυριάρχησαν μες στο κόμμα ανοιχτά αντεπαναστατικά στοιχεία. Κι έκτοτε ο κυρίαρχος λαός είναι πάνω στο ρολόι να μετράει πόσα τρώει, ζαλισμένος από τα απανωτά χτυπήματα, χωρίς να μπορεί προς το παρόν να αντιδράσει. Και μένει να εκκρεμεί το ερώτημα γιατί δεν έκανε κάτι να πιάσει την μπάλα, να υπερασπιστεί την εστία του και τη σοβιετική εξουσία. Αν δηλ είχε πάθει αγκύλωση από την χρόνια απραξία, αν αιφνιδιάστηκε από το τείχος (του βερολίνου) που άνοιξε κι άφησε να περάσει το σουτ του αντιπάλου –και μετά μας πήρε η μπάλα και χάσαμε το τόπι- ή αν απλώς δεν περίμενε το αυτογκόλ και τα εξ οικείων βέλη με τους «δικούς μας» ηγέτες να κηρύσσουν την αντεπανάσταση.

Σηκώνει στον ουρανό του Κιέβου το βραβείο παλάμης που κέρδισε
(το 'ανοιχτής' υπονοείται)

Βλέποντας τώρα το άγαλμα του βλαδίμηρου στην ουκρανία, μπορεί αρχικά να νιώσει την ίδια σαστιμάρα που είχαμε βλέποντας κάποτε στην τιεν αν μεν έναν κόσμο να διαδηλώνει κρατώντας μικρά αγαλματάκια (νάτο πάλι το άγαλμα) της ελευθερίας και να ζηλεύει το απατηλό αμερικάνικο όνειρο. Πέρα από αυτό όμως είναι απορίας άξιο, όπως επισήμαναν κι άλλοι, πώς κατάφερε να γλιτώσει από την αντισοβιετική λαίλαπα κι έμεινε τόσα χρόνια ‘ζωντανό’ στη θέση του, μια ιδιότυπη σοσιαλιστική νησίδα μες σε ένα καπιταλιστικό αρχιπέλαγος, περικυκλωμένη στην πλατεία από διάφορες καπιταλιστικές φίρμες και μονοπωλιακές επιχειρήσεις για κοντράστ. Κι εύλογα αναρωτιέται κανείς τι θα γινόταν αν το αγανακτισμένο πλήθος κατευθυνόταν πχ σε κάποιο πολυκατάστημα για να τα σπάσει κι αν τότε οι αρχές θα ήταν το ίδιο… απροετοίμαστες ή ανεκτικές απέναντί του και θα άφηναν τον ‘όχλο’ να βανδαλίσει.

Γιατί το άγαλμα το λένιν δεν είναι φυσικά ούτε θα μπορούσε να είναι κάποιο είδος σοσιαλιστικής νησίδας, ήταν όμως μια νησίδα ιστορικής μνήμης που δεν μπόρεσαν να ξεριζώσουν όσοι επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία. Κατάλοιπο μιας άλλης εποχής που θέλουν να τη σβήσουν οριστικά από τη συλλογική μνήμη των λαών. Οι κρατούντες γνωρίζουν πολύ καλά τη δύναμή της, γι’ αυτό δεν τους είναι ανεκτά τα κομμουνιστικά σύμβολα, είτε ανήκουν στο ‘φιλοευρωπαϊκό’ μπλοκ είτε στο αντίπαλο ‘φιλορωσικό’.

Εδώ πρέπει να προσέξουμε κάτι σημαντικό για να μην περιορίσουμε το ζήτημα ως εκεί που φτάνει η χυδαία αστική αντίληψη κι η κυρίαρχη οπτική που βλέπει σχηματικά δύο στρατόπεδα: φιλορώσοι vs φιλοευρωπαϊστών. Το κατευθυνόμενο πλήθος δεν έβλεπε στο άγαλμα του λένιν μόνο ως σύμβολο της ρωσικής κυριαρχίας στην χώρα του. Στράφηκε με ταξικό μίσος (δανεικό από τους πάτρωνες που το κατεύθυναν) κυρίως ενάντια στον κομμουνιστή λένιν που προειδοποιούσε προφητικά πως το σύνθημα των ενωμένων πολιτειών της ευρώπης θα είναι είτε αντιδραστικό είτε απραγματοποίητο –και κατά μία έννοια, ισχύουν τελικά και τα δύο σκέλη, σε μια ευρωπαϊκή ένωση που διέπεται από αξεπέραστες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, αλλά τηρεί ενιαία αντεργατική στάση ενάντια στα δικαιώματα και τις τελευταίες εναπομείνασες κατακτήσεις των λαών.

Το πρόβλημά τους λοιπόν δεν ήταν η εθνική ανεξαρτησία της ουκρανίας από τη ρωσική μπότα και η εναντίωσή τους σε κάποια ολοκλήρωση αλλά το είδος της ολοκλήρωσης, από καθαρά ταξική σκοπιά. Γι’ αυτό βάφτιζαν τη σοσιαλιστική ολοκλήρωση, σοβιετικό ολοκληρωτισμό, ενώ στην περίπτωση της εε βλέπουν το όραμα και την ελπίδα, ακριβώς τη στιγμή που η πραγματικότητα της κρίσης ξεσκίζει χωρίς έλεος τις αυταπάτες και τα ιδεολογήματα για την ευημερούσα ενωμένη ευρώπη.

Αποτυπώματα αυτής της σχηματικής αντίληψης, μπορεί να δει κανείς ενίοτε και στον πολιτικό λόγο κάποιων κκ της πάλαι ποτέ σοβιετικής ένωσης, που παγιδεύονται στο δίπολο και τις αντιθέσεις του αστικού κόσμου. Έτσι βέβαια το άγαλμα του λένιν μπορεί να είχε μείνει στη θέση του, αλλά αυτό θα ήταν και το μόνο που θα θύμιζε κάτι από σοσιαλισμό, κρατώντας τον εκεί πετρωμένο, με το λένιν σε ρόλο μαρμαρωμένου βασιλιά, σαν ένα ακίνδυνο ομοίωμα, σύμβολο χωρίς περιεχόμενο.

Σύντομα εξάλλου μπορεί να τεθεί αντίστοιχο ζήτημα και στη ρωσία με το μαυσωλείο του λένιν στην κόκκινη πλατεία που στέκει σαν ιστορικό αγκάθι στη νέα τάξη πραγμάτων στην πάλαι ποτέ χώρα των σοβιέτ. Την ίδια στιγμή βέβαια η κυβέρνηση πούτιν δεν έχει κανένα πρόβλημα να στήσει αγάλματα για να τιμήσει και να εναγκαλιστεί πολιτικούς σαν το κοσύγκιν, το σοβιετικό υπουργό του μπρέζνιεφ, που έδωσε το όνομά του στις αντίστοιχες οικονομικές μεταρρυθμίσεις, που έστρωσαν το δρόμο στην αγορά και την καπιταλιστική παλινόρθωση –όπως μπορείτε να θυμηθείτε και εδώ, σε μια παλιότερη ανάρτηση. Αποδεικνύουν έτσι από την ανάποδη το αλάνθαστο ταξικό τους κριτήριο.

Γιατί, όπως θα ‘λεγε κι η συναγωνίστρια μαντώ
Ταξικά, τα πάντα είναι ταξικά
Και για όλα αναδρομικά
Θα έρθει η ώρα να πληρώσουνε…

Μα τον μαρμαρωμένο βασιλιά!
Προβοκάτσια από Μπρεζνιεφικό απολίθωμα

Η πρώτη ένοπλη απάντηση στην τρομοκρατία 36

Η πρώτη ένοπλη απάντηση στην τρομοκρατία

Το δολοφονικό όργιο που εξαπόλυσαν μετά τη Βάρκιζα, με προτροπή των Αγγλων καταχτητών, οι εγκάθετες κυβερνήσεις τους, για την εξόντωση του παλλαϊκού απελευθερωτικού κινήματος είχε επεκταθεί, με ιδιαίτερη ένταση και στην περιοχή της Κατερίνης.

Ο υποφαινόμενος έχει προσωπικές μαρτυρίες και εμπειρίες από την κατάσταση που επικρατούσε στην περιοχή, ως γραμματέας της ΕΠΟΝ της πόλης της Κατερίνης και μέλος της Επιτροπής Πόλης του ΚΚΕ.

Την αρχή του δολοφονικού οργίου αποτέλεσε η δολοφονία στη Θεσσαλονίκη του Λιτοχωρίτη Βάργκα ή Βράγκα, στελέχους της ομάδας μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ, λίγες μέρες μετά την είσοδο του τελευταίου στη Θεσσαλονίκη. Λίγους μήνες μετά, το μοναρχοφασιστικό τάγμα της Εθνοφυλακής, που εγκαταστάθηκε στην Κατερίνη έκαψε τη νύχτα της 7 προς 8 Μάρτη 1945 το κενοτάφιο των πεσόντων αγωνιστών της Αντίστασης, που είχε στηθεί στην πλατεία της πόλης. Τις επόμενες μέρες απολύουν τους δωσιλόγους εγκληματίες, συνεργάτες των Γερμανών, που τους είχε συλλάβει και παραδώσει ο ΕΛΑΣ. Τους οπλίζουν και τους οργανώνουν σε τρομοκρατική ομάδα. Σπάζουν και πυρπολούν τα γραφεία του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ, του ΚΚΕ, του Εργατικού Κέντρου. Επιτίθενται με φασιστική κτηνωδία στη Λέσχη της ΕΠΟΝ και διαλύουν την καλλιτεχνική βραδιά, που ήταν αφιερωμένη στους αποστρατευμένους ΕΛΑΣίτες. Χτυπούν με όπλα τους συγκεντρωμένους, σπάνε τα μουσικά όργανα και μετατρέπουν σε ερείπιο τη Λέσχη. Καταλαμβάνουν τα γραφεία της Περιφερειακής Επιτροπής του ΚΚΕ, που ήταν στο χτίριο "Αθανασιάδης" και τα μετατρέπουν σε φυλακή και άντρο βασανιστηρίων εκατοντάδων αγωνιστών, που συλλαμβάνανε.

Το καλοκαίρι του 1945 δολοφονείται, έξω από την Κατερίνη, στο "Κεραμίδι", ο καπετάνιος του 50ού Συντάγματος του ΕΛΑΣ Πιερρίων, Νικήτας (Συνεφάκης). Ελαφρά τραυματισμένος διαφεύγει τη σύλληψη ο Δήμος Σιδηρόπουλος, διοικητής του εφεδρικού ΕΛΑΣ Κατερίνης, ο δε Χαράλαμπος Μπούσιος, που βρισκόταν μαζί τους, κομματικός υπεύθυνος του Συντάγματος, συλλαμβάνεται και βασανίζεται. Στο ΒΑΤΑΝ, συνοικία της Κατερίνης, γίνεται απόπειρα δολοφονίας του γραμματέα του Επαρχιακού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ, Ν. Θεοδωρίδη (Πάρις), τον οποίο τραυματίζουν σοβαρά στο στήθος. Αποτυχαίνει επίσης η απόπειρα δολοφονίας του υποφαινόμενου στη συνοικία του Σταθμού. Συλλαμβάνεται ο Μητρουλιός Γιάννης, μέλος του Νομαρχιακού Συμβουλίου ΕΠΟΝ Βέροιας - Κατερίνης και από τα βασανιστήρια μετατρέπεται σε ζωντανό πτώμα. Τραγικό τέλος βρίσκει ο Γιώργος Δάμπασης, από τα βασανιστήρια που υπέστη στη Μυτιλήνη, ως γραμματέας περιοχής της ΕΠΟΝ. Να σημειωθεί, πως ο Γιώργος ήταν το δεύτερο θύμα της οικογένειας Δάμπαση. Τον αδερφό του, Δημήτρη, τον σκότωσαν οι Γερμανοί στου "Π. Μελά" της Θεσσαλονίκης. Τις διώξεις και τα βασανιστήρια δε γλίτωσε ούτε ο πατέρας τους, Β. Δάμπασης, γιατρός και παλιός κομμουνιστής, που είχε συλληφθεί από τους Γερμανούς και κλειστεί στο βαγόνι των μελλοθανάτων, που το συνδέανε οι Γερμανοί στους στρατιωτικούς συρμούς, για επιτόπου εκτελέσεις σε περίπτωση σαμποτάζ. Δε χαρίστηκαν ούτε στον Λεωνίδα Γιασημακόπουλο, που ήταν στο χιτλερικό στρατόπεδο "Π. Μελά" θεσσαλονίκης.

Παίρνεται απόφαση

Σ' αυτές τις αφόρητες και δραματικές συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή, για ένα χρόνο μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, συγκαλείται στα μέσα Μάρτη 1946 κομματικό αχτίφ της Περιφερειακής Οργάνωσης του ΚΚΕ Κατερίνης, στο οποίο πήρε μέρος και ο υποφαινόμενος. Το θέμα του αχτίφ ήταν η ανάλυση των αποφάσεων της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ (Φλεβάρης 1946). Εισηγητής ήταν ο Ευριπίδης (Πάνος), καπετάνιος και μέλος του προεδρείου του Γραφείου Περιοχής Μακεδονίας - Θράκης, που παρακολουθούσε την Οργάνωσή μας.

Ο σ. Πάνος, αναλύοντας τις αποφάσεις της Ολομέλειας, στάθηκε αναλυτικά στο μεταβαρκιζιανό όργιο, που επικρατούσε σε όλη τη χώρα, ενάντια στους αγωνιστές της Αντίστασης και τις οργανώσεις της. Επίσης, στο ρόλο των Αγγλων και των ξενόδουλων κυβερνήσεων. Χαρακτηριστικά ανέφερε: Οι Αγγλοι κατακτητές και οι υπόδουλες σ' αυτούς κυβερνήσεις, με το μονόπλευρο εξοντωτικό πόλεμο, που εξαπόλυσαν ενάντια στο αντιστασιακό κίνημα μετά τη Βάρκιζα, έφραξαν το δρόμο της δημοκρατικής εξέλιξης στο τόπο. Στους κατατρεγμένους αγωνιστές δεν απόμεινε άλλη επιλογή από την ένοπλη αυτοάμυνά τους στο δολοφονικό όργιο των μοναρχοφασιστικών συμμοριών. Ναι σύντροφοι, θα αυτοαμυνθούμε και με τα όπλα, ο ένοπλος αγώνας έγινε αναπόφευκτος. Η ευθύνη γι' αυτή την επιλογή μας βαραίνει αποκλειστικά στους Αγγλους κατακτητές και τις εγκάθετες κυβερνήσεις τους.

Οι ομιλίες μας, στηριγμένες στα αδιάσειστα στοιχεία της περιοχής, υιοθέτησαν τις θέσεις της εισήγησης και της 2ης Ολομέλειας. Το αχτίφ ενέκρινε τις αποφάσεις της 2ης Ολομέλειας και υπογράμμισε ότι "πρέπει να αντιδράσουμε αποφασιστικά. Στην ένοπλη τρομοκρατία θα αντιτάξουμε την ένοπλη αυτοάμυνά μας. Υποχωρήσεις και περαιτέρω ανοχές οδηγούν στην εξόντωση του Λαϊκού Αντιστασιακού Κινήματος".

Στο αχτίφ μπήκαν επίσης μια σειρά καθήκοντα, για τις οργανώσεις. Να δημιουργήσουμε άμεσα, σε μια βδομάδα, παράνομο μηχανισμό, γιάφκες, πολυγράφους και υλικά. Να επιλέξουμε συνδέσμους, για τις αναγκαίες επαφές των οργανώσεων και εφεδρικά καθοδηγητικά όργανα, που θα εξασφαλίζουν την καθοδήγησή τους, σε περίπτωση που αυτές "χτυπηθούν". Ολες οι οργανώσεις καταπιάστηκαν αμέσως.

Η οργάνωση του χτυπήματος

Την επόμενη του αχτίφ μέρα, ο Πάνος, συνοδευόμενος από τον Θανάση Ερμείδη, μέλος του Γραφείου της Περιφερειακής Επιτροπής του ΚΚΕ, μεταβαίνουν στο Λιτόχωρο. Εξω από το Λιτόχωρο γίνεται σύσκεψη των καταδιωκομένων αγωνιστών της πόλης. Μεταξύ αυτών ήταν οι: Ανδρεάδης Γ. (Κουκουτάτσιος Γ.), Φωτεινός, Τζαβέλας, Τσουκανάρας Κ., Καστάνης Γ., Κουφοδήμος, Κουφός Λ. και άλλοι. Στη σύσκεψη, μετά την ενημέρωση των σ. από τον Πάνο, καθορίστηκε ένοπλη επίθεση στο Λιτόχωρο, στις 30 - 31 Μάρτη, ενάντια στις εγκληματικές ένοπλες συμμορίες και το άντρο των βασανιστηρίων, το σταθμό της Χωροφυλακής. Την τελευταία βδομάδα του Μάρτη φτάνει παράνομα στο Λιτόχωρο και ο Υψηλάντης (Αλ. Ρόσιος) και αφού συνδέεται με την ομάδα των καταδιωκομένων, σχεδιάζουν μαζί το χτύπημα.

Στις 30 Μάρτη, 33 καταδιωκόμενοι αγωνιστές, οπλισμένοι και με επικεφαλής τον Υψηλάντη και τους Ανδρεάδη, Τζαβέλα, Φωτεινό κ.ά., χτυπούν και εξοντώνουν το σταθμό Χωροφυλακής και τους παρακρατικούς τρομοκράτες. Οι απώλειες των δεύτερων ήταν 13 νεκροί, που μεταφέρθηκαν στην Κατερίνη.

Ετσι άρχισε ο ένοπλος αγώνας ενάντια στο ματοβαμμένο μεταβαρκιζιανό καθεστώς. Το χτύπημα του Λιτόχωρου ήταν η αρχή της ένοπλης πάλης του ΔΣΕ. Η ομάδα, που χτύπησε το Λιτόχωρο, μαζί και με άλλους καταδιωκομένους αγωνιστές, αποτέλεσαν και το πρώτο ένοπλο συγκρότημα. Το Λιτόχωρο σηματοδότησε σε όλη την Ελλάδα την ένοπλη πάλη.

Θανάσης ΑΝΑΓΝΟΥ

Γραμματέας ΕΠΟΝ Κατερίνης και μέλος της Επιτροπής Πόλης του ΚΚΕ Κατερίνης

Μια ακόμη μαρτυρία

Επιστολή, σχετικά με το χτύπημα στο Λιτόχωρο, μας έχει στείλει και ο Νίκος Κουκουτάτσιος, πρώην δήμαρχος Λιτόχωρου, με αφορμή το προ δύο περίπου μηνών ρεπορτάζ του "Ρ", για το τριήμερο οδοιπορικό του ΚΜΕ στις τοποθεσίες, όπου γράφτηκαν οι ένδοξες σελίδες του ΔΣΕ.

Στην επιστολή του ο Ν. Κουκουτάτσιος, αφού σημειώνει, πως ο Θωμάς Μπαρούτας (Λιόλιος), δεν πήρε μέρος στο χτύπημα του Λιτόχωρου, όπως λαθεμένα είχε γραφτεί τότε, αναφέρει και τα παρακάτω:

"Την ένοπλη απάντηση στο όργιο της τρομοκρατίας των παρακρατικών, που υποδύονταν τις δυνάμεις της χωροφυλακής εκείνη την εποχή, την έδωσαν μερικά παλικάρια του Λιτόχωρου, που δεν άντεχαν άλλο τον δικό τους κατατρεγμό και τα καθημερινά βασανιστήρια και τις δολοφονίες γνωστών τους αγωνιστών του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ.

Η ένοπλη σύγκρουση έγινε ταυτόχρονα σε δύο σημεία του Λιτόχωρου. Στο σταθμό χωροφυλακής, κοντά στην κεντρική πλατεία και στο διώροφο κτίριο, που στεγαζόταν το μεταβατικό απόσπασμα της δήθεν χωροφυλακής στο δυτικό μέρος του χωριού, κοντά στη σημερινή πλατεία Εθνικής Αντίστασης. Το χτύπημα αυτό, ίσως και να γινόταν, κατά τη γνώμη μου, πολύ νωρίτερα, αν είχε δοθεί το πράσινο φως από την τότε καθοδήγηση του ΚΚΕ...

Στο Λιτόχωρο έγινε κι άλλο χτύπημα, για τη συλλογή οπλισμού και τροφίμων τον Δεκαπενταύγουστο του 1946, για να επιβιώσουν οι συνεχώς καταδιωκόμενοι αγωνιστές, ώσπου να συγκροτηθούν σε επίσημο αντάρτικο τμήμα με διοικητή τον άξιο και ακαταπόνητο Γιώργο Ελευθερίου "Φωτεινό". Το πρώτο εγχείρημα του Λιτόχωρου ήταν προϊόν της αγανάκτησης του ΕΑΜικού λαού του Λιτόχωρου και των πρωτοπόρων κομμουνιστών, που κρατούσαν ψηλά τη σημαία του Λαϊκού Κινήματος, από την εποχή του Ιδιώνυμου και που έδωσαν για τον αγώνα εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες, μέσα από τις παράνομες κομματικές οργανώσεις, το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ και τον ΔΣΕ...".