"Μια άλλη ματια στον Στάλιν"

(απόσπασμα από το γνωστό βιβλίο του Λουντο Μαρτενς)

ΗΡΩΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ


Μισώντας το σοσιαλισμό, η αστική τάξη αρέσκεται να υπογραμμίζει τον «αναγκαστικό» χαρακτήρα της εκβιομηχάνισης. Όσοι όμως έζησαν ή παρακολούθησαν τη σοσιαλιστική εκβιομηχάνιση από τη μεριά των εργαζόμενων μαζών υπογραμμίζουν τα εξής χαρακτηριστικά της: τον ηρωισμό στην εργασία, τον ενθουσιασμό και τη μαχητικότητα.

Στη διάρκεια του πρώτου πενταετούς προγράμματος, η Άννα Λουίζα Στρονγκ, νεαρή Αμερικανίδα δημοσιογράφος που είχε προσληφθεί στη σοβιετική εφημερίδα Τα Νέα της Μόσχας, διέσχισε τη χώρα απ’ άκρη σ’ άκρη. Όταν, το 1956, ο Χρουστσόφ εξαπέλυσε την ύπουλη επίθεσή του κατά του Στάλιν, εκείνη θεώρησε σκόπιμο να υπενθυμίσει ορισμένα σημαντικά γεγονότα. Αναφερόμενη στο πρώτο πενταετές πρόγραμμα, διατύπωσε την ακόλουθη κρίση: «Ποτέ στην ιστορία δεν πραγματοποιήθηκε τέτοια πρόοδος τόσο γρήγορα.» ·

Το 1929, χρονιά που ξεκίνησε το πρόγραμμα, ο ενθουσιασμός των εργαζόμενων μαζών είναι τέτοιος που, ακόμα και ένας ειδικός του παλιού καθεστώτος της Ρωσίας, που το 1918 είχε ξεράσει όλο του το μίσος ενάντια στους μπολσεβίκους, αναγκάστηκε να αναγνωρίσει ότι η χώρα ήταν αγνώριστη. Ο δρ. Έμιλ Τζόζεφ Ντίλον έζησε στη Ρωσία από το 1877 ως το 1914 και δίδαξε σε διάφορα ρωσικά πανεπιστήμια.
Αναχωρώντας το 1918, γράφει:

«Στο κίνημα των μπολσεβίκων δεν υπάρχει ίχνος δημιουργικών ή κοινωνικών ιδεών. Ο μπολσεβικίσμός είναι ο τσαρισμός από την ανάποδη. Μεταχειρίζεται τόσο άσχημα τους καπιταλιστές όσο οι τσάροι τους δουλοπάροικούς τους».

Όταν όμως ο Ντίλον επιστρέφει στη Ρωσία δέκα χρόνια αργότερα, δεν πιστεύει στα μάτια του:

«Παντού ο λαός σκέπτεται, εργάζεται, οργανώνεται, πραγματοποιεί ανακαλύψεις
στους τομείς της επιστήμης και της παραγωγής. Ποτέ άλλοτε δεν υπήρξαμε μάρτυρες παρόμοιου φαινομένου, κάτι ανάλογου ως προς την ποικιλία, την ένταση, την αφοσίωση στα ιδεώδη. Το επαναστατικό μένος σαρώνει κολοσσιαία εμπόδια και συγχωνεύει ετερογενή στοιχεία σε έναν και μόνο μεγάλο λαό. Πράγματι, δεν πρόκειται για ένα έθνος με την έννοια του παλιού κόσμου, αλλά για έναν ισχυρό λαό, συμπαγή χάρη στο σχεδόν θρησκευτικό ενθουσιασμό του. Οι μπολσεβίκοι πραγματοποίησαν πολλά από εκείνα που είχαν εξαγγείλει και περισσότερα απ’ όσα φαίνονταν πραγματοποιήσιμα από οποιαδήποτε ανθρώπινη οργάνωση στις δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες αναγκάστηκαν να δράσουν. Κινητοποίησαν πάνω από 150.000.000 ανθρώπους απαθείς, ζωντανούς νεκρούς, και τους εμφύσησαν ένα νέο πνεύμα».

Η Αννα Λουίζα Στρονγκ θυμάται πώς πραγματοποιήθηκαν τα θαύματα της εκβιομηχάνισης:

«Το εργοστάσιο παραγωγής τρακτέρ του Χάρκοβο είχε ένα πρόβλημα. Είχε κατασκευαστεί “εκτός πλάνου”. (Το 1929), οι αγρότες προσχωρούσαν στα συνεταιριστικά αγροκτήματα πιο γρήγορα απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατό να ικανοποιηθούν οι ανάγκες τους σε τρακτέρ. Το Χάρκοβο, υπερήφανα ουκρανικό, κατασκεύαζε το δικό του εργοστάσιο εκτός πλάνου. Όλος ο χάλυβας, οι πλίνθοι, το τσιμέντο, η εργατική δύναμη είχαν ήδη κατανεμηθεί στα πέντε επόμενα χρόνια. Το Χάρκοβο δεν μπορούσε να αποκτήσει το χάλυβα που του χρειαζόταν παρά μόνο αναγκάζοντας ορισμένες σιδηρουργικές επιχειρήσεις να παράγουν “εκτός πλάνου”. Για να καλυφθεί η έλλειψη χεριών, δεκάδες χιλιάδες απλών ανθρώπων, υπαλλήλων, φοιτητών, καθηγητών, πρόσφεραν εθελοντική εργασία τις ελεύθερες μέρες τους.“Κάθε πρωί στις εξίμισι”, έλεγε ο Μ. Ράσκιν, ο Αμερικανός μηχανικός που ήταν υπεύθυνος για το Χάρκοβο, “βλέπουμε να έρχεται το έκτακτο τρένο. Έρχονται με σημαίες και τραγούδια, κάθε μέρα μια διαφορετική ομάδα, αλλά πάντοτε χαρούμενοι.” Η μισή δουλειά ανειδίκευτου εργάτη έγινε από εθελοντές».

Το 1929, καθώς η κολεκτιβοποίηση πήρε απρόβλεπτες διαστάσεις, το εργοστάσιο παραγωγής τρακτέρ του Χάρκοβο δεν είναι η μόνη «διόρθωση» στο πλάνο. Το εργοστάσιο Πουτίλοφ του Λένινγκραντ είχε παραγάγει 1.115 τρακτέρ το 1927 και 3.050 το 1928. Έπειτα από έντονες συζητήσεις στο εργοστάσιο, αποφασίζεται ένα πλάνο 10.000 τρακτέρ για το 1930! Και τελικά παραδίδονται 8.935.

Το θαύμα της εκβιομηχάνισης σε μια δεκαετία επηρεάστηκε πράγματι από τις ανακατατάξεις που γίνονταν στις καθυστερημένες επαρχίες, αλλά και από την εντεινόμενη απειλή του πολέμου.

Για τη χαλυβουργία του Μαγκνιτογκόρσκ είχε προβλεφθεί παραγωγή 656.000 τόνων. Τ ο 1930, μπαίνει ένα πλάνο για την παραγωγή 2.500.000 τόνων.9 Όμως, πολύ γρήγορα τα πλάνα παραγωγής χάλυβα αναθεωρούνται και πάλι προς τα πάνω: το 1931, ο ιαπωνικός στρατός καταλαμβάνει τη Μαντζουρία και απειλεί τα σιβηρικά σύνορα! Τον επόμενο χρόνο, οι ναζί, που έχουν ανέβει στην εξουσία στο Βερολίνο, προβάλλουν τις βλέψεις τους στην Ουκρανία. Ο Τζον Σκοτήταν ένας Αμερικανός μηχανικός που εργαζόταν στο Μαγκνιτογκόρσκ. Ανακαλεί στη μνήμη του τις ηρωικές προσπάθειες των εργαζομένων και την καθοριστική τους σημασία για την υπεράσπιση της Σοβιετικής Ένωσης.

«Το 1942, η βιομηχανική περιοχή των Ουραλίων έγινε η καρδιά της σοβιετικής αντίστασης. Τα ορυχεία, τα εργοστάσια, οι δεξαμενές, οι αγροί και τα δάση της προμήθευαν στον Κόκκινο Στρατό τεράστιες ποσότητες στρατιωτικού υλικού και όλα τα απαραίτητα προϊόντα για τη συντήρηση των μηχανοκίνητων μεραρχιών του Στάλιν. Στο κέντρο της τεράστιας Ρωσίας, ένα τετράγωνο 800 χιλιομέτρων περιείχε τεράστια κοιτάσματα σιδήρου, γαιάνθρακα, χαλκού, αλουμινίου, μολύβδου, αμιάντου, μαγγανίου, ανθρακικού καλίου, χρυσού, αργύρου, λευκόχρυσου, ψευδαργύρου και πετρελαίου. Πριν από το 1930, οι θησαυροί αυτοί είχαν μείνει σχεδόν ανεκμετάλλευτοι. Μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια, κατασκευάστηκαν εργοστάσια, που δεν άργησαν να μπουν σε λειτουργία.Όλα αυτά οφείλονταν στην πολιτική οξύνοια του Ιωσήφ Στάλιν, στην υπομονή και στο πείσμα του. Είχε συντρίψει κάθε αντίσταση για να πραγματοποιήσει το πρόγραμμά του παρά τις μυθικές δαπάνες και τις ανήκουστες δυσκολίες που του είχε στοιχίσει. Θέλησε πρώτα απ’ όλα να δημιουργήσει βαριά βιομηχανία. Την εγκατέστησε στα Ουράλια και στη Σιβηρία, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα πιο κοντινά σύνορα, μακριά από τις επιθετικές ενέργειες οποιουδήποτε εχθρού. Επιπλέον, η Ρωσία δε θα χρειαζόταν πια να εξαρτάται από το εξωτερικό για σχεδόν ολόκληρο τον εφοδιασμό της σε καουτσούκ, χημικά προϊόντα, εργαλεία, τρακτέρ κλπ. Θα μπορούσε πλέον να τα παράγει όλα αυτά μόνη της, διασφαλίζοντας έτσι την τεχνική και στρατιωτική της ανεξαρτησία.

Ο Μπουχάριν και κάμποσοι άλλοι βετεράνοι μπολσεβίκοι δεν ήταν αυτής της γνώμης. Προτού ξεκινήσει ένα πρόγραμμα υπέρμετρης εκβιομηχάνισης, ήθελαν να εξασφαλίσουν τον επισιτισμό του λαού. Ο ένας μετά τον άλλον, οι αντιφρονούντες αυτοί αναγκάστηκαν να σιωπήσουν. Η γνώμη του Στάλιν υπερίσχυσε. Το 1932, 56% του εθνικού προϊόντος της Ρωσίας διατέθηκε γι’ αυτές τις μεγάλες δαπάνες. Επρόκειτο για μια άνευ προηγουμένου δημοσιονομική προσπάθεια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, εβδομήντα χρόνια πριν, δεν είχε επενδυθεί στις μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις παρά μόνο το 12% του ετήσιου εθνικού προϊόντος, ενώ, κατά τα άλλα, η Ευρώπη είχε χορηγήσει το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων, και η Κίνα, η Ιρλανδία, η Πολωνία κ.ά. είχαν εξαγάγει το εργατικό δυναμικό. Η σοβιετική βιομηχανία δημιουργήθηκε σχεδόν χωρίς καταφυγή στο ξένο κεφάλαιο».

Η σκληρή ζωή, οι θυσίες που απαιτούσε η εκβιομηχάνιση έγιναν αποδεκτές από ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων με πεποίθηση και με πλήρη συνείδηση. Μοχθούσαν σκληρά, αλλά μοχθούσαν για λογαριασμό τους, για ένα μέλλον αξιοπρέπειας και ελευθερίας για όλους τους εργαζομένους. Ο Χιροάκι Κουρομίγια κάνει το εξής σχόλιο:

«Όσο παράδοξο κι αν φαίνεται, η έντονη συσσώρευση δεν ήταν μόνο πηγή στερήσεων και προβλημάτων, αλλά και σοβιετικού ηρωισμού. Στη δεκαετία του ’30, η σοβιετική νεολαία ένιωσε τον ηρωισμό μέσα από την εργασία στα εργοτάξια και στα εργοστάσια, όπως στο Μαγκνιτογκόρσκ και το Κουζνέτσκ».

«Η γρήγορη εκβιομηχάνιση του πρώτου πενταετούς πλάνου συμβόλιζε το μεγαλοπρεπή και δραματικό στόχο της οικοδόμησης μιας νέας κοινωνίας. Με φόντο την κρίση και τη μαζική ανεργία στη Δύση, η πορεία προς την εκβιομηχάνιση της Σοβιετικής Ένωσης έφερνε στο νου ηρωικές, ρομαντικές, ενθουσιώδεις και “υπεράνθρωπες” προσπάθειες. “Η λέξη ενθουσιασμός, όπως πολλές άλλες, είχε υποτιμηθεί λόγω των υπερβολικών διαστάσεων που είχε πάρει το ίδιο το φαινόμενο”, έγραψε ο Ιλια Έρενμπουργκ, “κι ωστόσο, δεν υπάρχει άλλη λέξη για να περιγραφούν οι μέρες του πρώτου πενταετούς πλάνου. Ο ενθουσιασμός απλά και μόνο ενέπνεε στους νέους καθημερινές και όχι πομπώδεις πράξεις γενναιότητας”.
Σύμφωνα με έναν άλλο σύγχρονο, οι μέρες αυτές ήταν “πραγματικά μια ρομαντική και μεθυστική εποχή. (...) Οι άνθρωποι δημιουργούσαν με τα χέρια τους ό,τι προηγουμένως φαινόταν όνειρο και ήταν πεισμένοι ότι αυτά τα ονειρικά σχέδια ήταν κάτι το απόλυτα πραγματοποιήσιμο"». 

Προοδευτικό μέτωπο με τον Μπαλτάκο…

       

Τα σενάρια της εκλογικής σύμπραξης Καμμένου – Μπαλτάκου δεν είναι μόνο αποκαλυπτικά για τις διεργασίες που τεκταίνονται στο αστικό πολιτικό σύστημα, αλλά φανερώνουν ταυτόχρονα πόσο κάλπικο είναι το «αντι-ακροδεξιό», «προοδευτικό» μέτωπο που λέει ότι θέλει να συγκροτήσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Θυμίζουμε ότι ο Μπαλτάκος ήταν ο «σύνδεσμος» της κυβέρνησης Σαμαρά με τη Χρυσή Αυγή και μετέπειτα συνομιλητής του Καρατζαφέρη, από τους πρωτεργάτες στις διεργασίες «ενοποίησης» του ακροδεξιού χώρου. Το εθνικιστικό κόμμα των ΑΝΕΛ, αφού ξεπλύθηκε στη συγκυβέρνηση της «πρώτη φορά Αριστεράς, με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ», αναλαμβάνει τώρα πρωτοβουλίες για μια πιο συγκροτημένη και ενιαία έκφραση του ακροδεξιού χώρου στην Ελλάδα, με συνεργασίες όπως αυτή με τον Μπαλτάκο. Και μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να προσπαθεί να τραβήξει διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στη μνημονιακή και τη «μεταμνημονιακή» περίοδο για να δικαιολογήσει εκ των υστέρων τη συνεργασία με τον Καμμένο, η αλήθεια είναι όμως ότι πέρασε από «στεγνό καθάρισμα» τους ΑΝΕΛ επί τέσσερα χρόνια και μαζί όλες τις ρατσιστικές, εθνικιστικές, ακροδεξιές απόψεις τους, που εκφράζονται κι από άλλους χώρους, μεταξύ άλλων και από τη Χρυσή Αυγή. Μετά λοιπόν από τα «αλά μπρατσέτα» με τους ακροδεξιούς, ο ΣΥΡΙΖΑ πάει βουρ για σοσιαλδημοκρατικής κοπής «προοδευτικά μέτωπα»…

ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ Ωμή παρέμβαση ΗΠΑ και παρότρυνση σε πραξικόπημα

Μαζί με άλλες συμμαχικές τους κυβερνήσεις, αναγνώρισαν ως «μεταβατικό Πρόεδρο» τον Χ. Γκουαϊδό έναντι του εκλεγμένου Ν. Μαδούρο

Αλλη μια επιβεβαίωση της οξυμένης αντιπαράθεσης και διαπάλης που εξελίσσεται στη Βενεζουέλα αποτέλεσε η χτεσινή μέρα, όπου με αφορμή τη λήξη της δικτατορίας του Μάρκος Πέρες Χιμένες πριν από 61 χρόνια, διοργανώθηκαν συγκεντρώσεις στήριξης της κυβέρνησης από το σοσιαλδημοκρατικό Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα, ενάντια στις προσπάθειες αποσταθεροποίησης αλλά και ενάντια σε αυτήν από την αντιδραστική αντιπολίτευση, που ανοιχτά καλεί σε ανατροπή του Προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο, τον οποίο κατηγορεί ως «καταχραστή της εξουσίας».
Μάλιστα ο Χουάν Γκουαϊδό, πρόεδρος της Βουλής (η οποία από το 2016 ελέγχεται κατά τα 2/3 από την αντιπολίτευση, αλλά έχει ακυρωθεί από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο), αυτοανακηρύχθηκε χτες Πρόεδρος της χώρας και διακήρυξε ότι δήθεν «θα αποκαταστήσει τη δημοκρατία και θα οδηγήσει τη χώρα σε ελεύθερες εκλογές». Τον συγκεκριμένο αστό πολιτικό έσπευσε να αναγνωρίσει αμέσως ως «μεταβατικό Πρόεδρο» η αμερικανική κυβέρνηση, με δηλώσεις τόσο του Προέδρου Ντ. Τραμπ όσο και του αντιπροέδρου Μ. Πενς. Σε αναγνώριση του Γκουαϊδό προχώρησαν επίσης ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Κολομβία και η Παραγουάη.
Μετά απ' αυτό, ο Μαδούρο ζήτησε από το υπουργείο Εξωτερικών να αναθεωρήσει τις διπλωματικές και πολιτικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και λίγο αργότερα ανακοινώθηκε ότι η Βενεζουέλα διακόπτει τις διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, δίνοντας διορία 72 ωρών στους Αμερικανούς διπλωμάτες να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Νωρίτερα, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας προέτρεψε την Εισαγγελία να ξεκινήσει έρευνα κατά της Βουλής για σφετερισμό αρμοδιοτήτων.
Τόσο ο Γκουαϊδό όσο και οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που τον στηρίζουν έχουν καλέσει ανοιχτά το στρατό σε πραξικόπημα, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρώτος έδωσε πλήρη κάλυψη στη στάση ομάδας αξιωματικών οι οποίοι έκλεψαν οπλισμό αλλά στη συνέχεια εξουδετερώθηκαν.
Στο συλλαλητήριο ενάντια στην αποσταθεροποίηση της χώρας συμμετείχε με δικό του μπλοκ και πλαίσιο το ΚΚ Βενεζουέλας, προτρέποντας σε λήψη επαναστατικών μέτρων για την αντιμετώπιση της καπιταλιστικής κρίσης σε όφελος των εργαζομένων. Επίσης ζήτησε αντιμετώπιση του προβλήματος του τεράστιου πληθωρισμού μέσα από ένα άμεσο διατροφικό πρόγραμμα που θα είναι κάτω από τον έλεγχο των εργαζομένων, των αγροτών και λαϊκών επαναστατικών οργανώσεων, μέτρα για τον άμεσο έλεγχο των αυξήσεων στις τιμές των βασικών προϊόντων, δίωξη των διεφθαρμένων υπαλλήλων όπου κι αν βρίσκονται. Ταυτόχρονα, οι κομμουνιστές κατήγγειλαν τις κυβερνητικές πρακτικές στην επαρχία της Αράγκουα, όπου διώκονται εργάτες συνδικαλιστές στην εταιρεία «Agropatria» οι οποίοι διεκδίκησαν τα δικαιώματά τους.

Οργιο προπαγάνδας και παραπληροφόρησης

Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε, ο «Ριζοσπάστης» δημοσίευσε την Ολοκληρωμένη Εκθεση του αμερικανικού ΥΠΕΞ για την Ελλάδα, όπου καταγράφονται αναλυτικά οι στόχοι που βάζει η διπλωματία των ΗΠΑ για την πρεσβεία τους στην Αθήνα. Ενα από τα κεφάλαια αυτής της Εκθεσης είχε τον ιδιαίτερο τίτλο «Ενίσχυση και ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών, των εκπαιδευτικών και πολιτιστικών ιδρυμάτων μέσω της προώθησης κοινών αξιών για τη μείωση της ξένης επιρροής στους πολιτιστικούς και θρησκευτικούς τομείς, την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και την προώθηση μιας νέας γενιάς ηγετών με ευνοϊκές απόψεις προς τις ΗΠΑ και τις αξίες τους». Εκεί περιγράφεται μια «καταιγίδα» από παρεμβάσεις και στήσιμο μηχανισμών σε όλα τα επίπεδα, με μέριμνα της αμερικάνικης πρεσβείας, ούτως ώστε ευρύτερα λαϊκά στρώματα να ...κατανοήσουν και να στοιχηθούν με τα προτάγματα των ΗΠΑ, καθώς, όπως διαπιστώνει η Εκθεση, «ορισμένα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας είναι ιστορικώς επιφυλακτικά για τη συνεργασία Ελλάδας - ΗΠΑ στην άμυνα, στην οικονομία και τα πολιτικά ζητήματα». Αλλωστε, όπως είχε παρατηρήσει και ο Τζ. Πάιατ, διάφορα γεγονότα στην Ελλάδα δεν παρουσιάζονται «όπως πρέπει», όπως συμφέρει δηλαδή τους αμερικανοΝΑΤΟικούς και τα σχέδιά τους στην περιοχή.

* * *

Είναι φανερό ότι οι ΗΠΑ ανησυχούν για τα αντιαμερικανικά - αντιιμπεριαλιστικά αισθήματα του ελληνικού λαού, παρά την άοκνη προσπάθεια της «πρώτη φορά αριστεράς» του ΣΥΡΙΖΑ όλα αυτά τα χρόνια να εξωραΐσει τον αμερικανοΝΑΤΟικό ιμπεριαλισμό. Γι' αυτό βάζουν στόχο «οι Ελληνες πολίτες να κατανοήσουν τις προτεραιότητες των ΗΠΑ στην περιοχή και να υποστηρίξουν τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με τις ΗΠΑ, τους οικονομικούς δεσμούς και την πολιτική εμπλοκή». Κυρίως όμως ανησυχούν για τις «υβριδικές» παρεμβάσεις ανταγωνιστικών ιμπεριαλιστικών κέντρων, κυρίως στη Ρωσία, στη χώρα μας και στην ευρύτερη γειτονιά μας. Γι' αυτόν το λόγο, η Εκθεση επισημαίνει την ανάγκη «οι ελληνικές ΜΚΟ και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν παραπληροφόρηση που πατρονάρεται από κράτη», ενώ με έμφαση επισημαίνεται ότι «για να καταπολεμήσει τις προσπάθειες αποσταθεροποίησης της περιοχής, η αποστολή στην Ελλάδα θα στηρίξει τους δημοκρατικούς θεσμούς, τη διαφάνεια στη διακυβέρνηση και τις πρωτοβουλίες που θα μειώσουν την ξένη επιρροή στους θρησκευτικούς και πολιτιστικούς τομείς».

* * *

Αντίστοιχοι «προβληματισμοί» για τον ανταγωνισμό στο πεδίο της προπαγάνδας που αναπτύσσεται ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά κέντρα υπάρχουν και στην ΕΕ. Με αυτό το θέμα, που αναβαθμίζεται διαρκώς στην ευρωενωσιακή ατζέντα, συνεδρίασε πρόσφατα στις Βρυξέλλες το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ (ΣΕΥ). Το Συμβούλιο επιβεβαίωσε την ανάγκη για ακόμα στενότερη συνεργασία μεταξύ ΝΑΤΟ και ΕΕ, προκειμένου να αναπτύξουν περαιτέρω την προπαγάνδιση των ευρωατλαντικών «αξιών» σε ευρύτερες μάζες, εστιάζοντας σε Βαλκανική, Μέση Ανατολή, Ανατολική Ευρώπη και Μαύρη Θάλασσα. Μάλιστα, η Κομισιόν έχει καταρτίσει και ειδικό «Σχέδιο Δράσης ενάντια στην Παραπληροφόρηση», ήδη από το Δεκέμβρη του 2018, το οποίο συζητήθηκε στο ΣΕΥ, με τους μετέχοντες να εκφράζουν την υποστήριξή τους. Στο Συμβούλιο εκφράστηκε επίσης η ανάγκη να αναπτυχθεί «μια κοινή και ολιστική απάντηση στις προκλήσεις ασφάλειας που προκαλούν οι εξωτερικές παρεμβάσεις, σεβόμενη τις εθνικές προσεγγίσεις και προστατεύοντας την ελευθερία της έκφρασης και των μέσων ενημέρωσης».

* * *

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, δρομολογείται η δημιουργία ενός «συστήματος ταχείας προειδοποίησης» της ΕΕ για την ανταλλαγή «εμπειριών» και «βέλτιστων πρακτικών», όπως και η προώθηση συντονισμένων δράσεων, κυρίως μέσω «εκστρατειών ενημέρωσης» για την εμπέδωση της προπαγάνδας ΝΑΤΟ - ΕΕ έναντι των ανταγωνιστών τους. Πιο συγκεκριμένα, οι μετέχοντες υπουργοί τόνισαν την ανάγκη να χρησιμοποιήσουν μια σειρά μηχανισμούς, «να συνεργαστούν με την κοινωνία των πολιτών για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των ΜΚΟ, των επιχειρήσεων και των ακαδημαϊκών κύκλων, καθώς και να συνεργαστούν με διεθνείς εταίρους, ιδίως με το ΝΑΤΟ και το G7». Αυτό πρακτικά σημαίνει ενσωμάτωση στην διάδοση της ευρωατλαντικής προπαγάνδας μιας σειράς ΜΜΕ, ΜΚΟ και διάφορων άλλων μηχανισμών, που κατά τ' άλλα διαφημίζονται και στην Ελλάδα ως «ανεξάρτητοι» και «αντικειμενικοί». Τόνισαν επίσης «τη σημασία της συμβολής στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των γειτονικών χωρών», με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τη στήριξη αντίστοιχων μηχανισμών στις χώρες εκτός ΕΕ.

* * *

Στο διά ταύτα, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η «παραπληροφόρηση» πρέπει να αντιμετωπιστεί «στο ευρύτερο πλαίσιο των εξωτερικών παρεμβάσεων, των υβριδικών απειλών και της στρατηγικής επικοινωνίας, με ενισχυμένες επιχειρησιακές ικανότητες της ΕΕ». Αυτό περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την ενίσχυση συγκεκριμένων δομών της «Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης», οι οποίες - όπως διαχέεται επισήμως - δημιουργήθηκαν «για να προωθήσουν πραγματικές αφηγήσεις σχετικά με την ΕΕ στην ανατολική γειτονία, στη νότια γειτονία και στα Δυτικά Βαλκάνια», εκεί όπου μαίνεται ο ανταγωνισμός με άλλες δυνάμεις και κυρίως με τη Ρωσία, για το διαμοιρασμό σφαιρών επιρροής, πλουτοπαραγωγικών πηγών και δρόμων. ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ ακονίζουν τα μαχαίρια τους και στο μέτωπο της προπαγάνδας. Τα όσα ζούμε αυτές τις μέρες με τη συμφωνία των Πρεσπών σε Ελλάδα και ΠΓΔΜ είναι ένα μικρό μόνο δείγμα. Με δεδομένα το μέγεθος των ανταγωνισμών στα Βαλκάνια, το «βάθος» του αμερικανοΝΑΤΟικού σχεδιασμού και το ρόλο που έχει αναλάβει η Ελλάδα, ο λαός θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος για ακόμα μεγαλύτερες παρεμβάσεις, με ισχυρές δόσεις παραπληροφόρησης, εκβιασμών και εξωραϊσμού των επικίνδυνων αυτών σχεδίων.

Θ. Μπ.

Οχι άλλη κωλυσιεργία για τις συνακροάσεις

Οπως είναι γνωστό, το νέο, τρίτο κατά σειρά, κρούσμα συνακροάσεων στο τηλεφωνικό κέντρο της έδρας της ΚΕ του ΚΚΕ στον Περισσό, προκάλεσε την παρέμβαση της εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ξένης Δημητρίου, η οποία, με σχετική της πράξη προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών φαίνεται να παρήγγειλε τη διενέργεια άμεσης έρευνας, παίρνοντας υπόψη και τις σοβαρές καταγγελίες του ΚΚΕ για τη μέχρι σήμερα πορεία των ερευνών γύρω από την «ανοιχτή» υπόθεση των συνακροάσεων του 2016 και του 2017.

Και ενώ πρόκειται πια για ένα σοβαρό, επαναλαμβανόμενο φαινόμενο τηλεφωνικών παρεμβάσεων σε βάρος του ΚΚΕ, με νέο κρούσμα που έρχεται προκλητικά να προστεθεί στα προηγούμενα που ακόμη διερευνώνται, η Εισαγγελία Πρωτοδικών, παρότι έχει «στα χέρια της» πράξη της εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για κατεπείγουσες ενέργειες, μέχρι και χτες (23/1) δεν φαίνεται να είχε σχηματίσει σχετική δικογραφία.
Το ΚΚΕ χτες (23/1) απευθύνθηκε στην Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), καταθέτοντας επίσημα γραπτή καταγγελία για τις νέες συνακροάσεις, ώστε άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις, η Αρχή να προβεί σε όλες τις απαραίτητες πράξεις και ελέγχους, σύμφωνα με τις εκτεταμένες αρμοδιότητες που της δίνει ο νόμος.
Ακόμη, με σχετική καταγγελία - αναφορά του, το ΚΚΕ απευθύνθηκε στον όμιλο του ΟΤΕ, επισημαίνοντας το νέο συμβάν, ώστε ο τηλεπικοινωνιακός πάροχος να προχωρήσει γρήγορα σε όλους τους ελέγχους και ενέργειες που επιβάλλει ένα τέτοιο κρούσμα.

Το ΚΚΕ θα παρέμβει με όλους τους νόμιμους και δυνατούς τρόπους, ώστε η έρευνα για το σύνολο των κρουσμάτων να προχωρήσει άμεσα και σε βάθος, να αξιοποιηθούν όλα τα στοιχεία και μέσα που οι αρχές έχουν στη διάθεσή τους, να γίνουν όλοι οι αναγκαίοι έλεγχοι προς κάθε φορέα, πάροχο και άλλον εμπλεκόμενο.

Είναι γνωστό σε όλους πως με τα σημερινά τεχνολογικά δεδομένα είναι ζήτημα λίγων ημερών, αν όχι ωρών, να βρεθούν και να γίνουν γνωστοί οι τηλεφωνικοί αριθμοί και οι ιδιοκτήτες που βρίσκονται πίσω από τέτοιες κλήσεις. Ολα αυτά τα στοιχεία, και καταγράφονται, και αποθηκεύονται. Γι' αυτό και είναι ανεπίτρεπτη κάθε περαιτέρω καθυστέρηση, κωλυσιεργία ή υποτίμηση των καταγγελιών του ΚΚΕ.
Η έρευνα για τα προηγούμενα κρούσματα που είχαν καταγγελθεί από το ΚΚΕ την 1/12/2016 και στις 5/4/2017 έχει κρατήσει πάνω από δύο χρόνια, χωρίς να έχει οδηγήσει ακόμα σε αποτέλεσμα. Είναι σαφές ότι αυτό το φαινόμενο δεν πρέπει να επαναληφθεί. Εδώ και τώρα να δοθούν στο ΚΚΕ, που είναι παθόν, και σ' όλο το λαό απαντήσεις για το ποιοι είναι οι αριθμοί και τα πρόσωπα που είναι πίσω από τις κλήσεις.

Το δικό μας όχι

Η κυβέρνηση και από κοντά η ΝΔ και όλα τα υπόλοιπα αστικά κόμματα συνεχίζουν την τακτική όλων των προηγούμενων να ανάγουν την ονοματολογία σε κριτήριο για να τοποθετηθεί ο λαός απέναντι στην απαράδεκτη συμφωνία Τσίπρα - Ζάεφ. Ταυτόχρονα, παρουσιάζουν το «ναι» και το «όχι» απέναντι σ' αυτήν τη συμφωνία ως υποτιθέμενη «διαχωριστική γραμμή» μεταξύ τους.
Επιχειρούν έτσι να κρύψουν την ουσία της, δηλαδή το αμερικανοΝΑΤΟικό περιεχόμενο της συμφωνίας και το γεγονός ότι η κυβέρνηση την προωθεί με σθένος, υπηρετώντας τον συνολικότερο σχεδιασμό διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια, επιδιώκοντας να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτήν τη διαδικασία για λογαριασμό της ελληνικής αστικής τάξης.
Ακριβώς σε αυτήν την ουσία πρέπει να σταθεί ο λαός, για να καταλάβει τον χαρακτήρα της τοποθέτησης κάθε πολιτικής δύναμης, να δει καθαρά τι σημαίνει το «όχι» και το «ναι» του καθενός.
Το «ναι» στη συμφωνία από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, των υπολειμμάτων των ΑΝΕΛ, του Ποταμιού και άλλων εγκρίνει τη συμφωνία που διαμορφώθηκε κάτω από την παρέμβαση ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ, επιχειρηματικών ομίλων, που βλέπουν τις μεγάλες «ευκαιρίες» κερδοφορίας που γεννιούνται μέσα από την προώθηση των ευρωατλαντικών σχεδιασμών στα Βαλκάνια και συνολικότερα την αναβάθμιση της θέσης τους στην περιοχή.
Είναι «ναι» σε μια συμφωνία που ακριβώς γι' αυτόν το λόγο δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα, διατηρώντας ζωντανά τα σπέρματα του αλυτρωτισμού, με διατυπώσεις που αφήνουν ανοιχτό τον «εθνοτικό» χαρακτήρα του όρου «μακεδονικός» και δίνουν τροφή στους αλληλοτροφοδοτούμενους εθνικισμούς σε Ελλάδα και ΠΓΔΜ, που θα αξιοποιηθούν κατά το δοκούν στο πλαίσιο των επικίνδυνων ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών.
Το «όχι» της ΝΔ, του ΚΙΝΑΛ, των ΑΝΕΛ και των φασιστών της Χρυσής Αυγής έχει τον ίδιο παρονομαστή με το «ναι» της κυβέρνησης και των υπολοίπων. Ολοι αυτοί δεν ασχολούνται με τον ΝΑΤΟικό χαρακτήρα της και τους σχεδιασμούς που υπηρετεί, όχι μόνο επειδή δεν τους αμφισβητούν, αλλά επειδή συμφωνούν.
Προτάσσουν τη λογική της ονοματολογίας, αναπαράγουν αλυτρωτικές και ανιστόρητες κραυγές περί «μίας και ελληνικής Μακεδονίας», κρύβοντας την ουσία και προτείνοντας εναλλακτικούς τρόπους για την προώθηση των ίδιων επικίνδυνων σχεδιασμών.
Μόνο το ΚΚΕ, με την καταψήφιση της συμφωνίας, όσο και διαχρονικά με τον αγώνα και τη στάση του, εκφράζει το πραγματικό από τη σκοπιά των λαϊκών συμφερόντων «όχι» στα επικίνδυνα ιμπεριαλιστικά σχέδια ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ στα Βαλκάνια, και ταυτόχρονα το «όχι» στους εθνικισμούς και αλυτρωτισμούς που αποτελούν βούτυρο στο ψωμί αυτών των σχεδιασμών.
Μόνο το ΚΚΕ λέει ταυτόχρονα «ναι» στην αλληλεγγύη, τη φιλία και την κοινή πάλη των λαών της περιοχής ενάντια στα ιμπεριαλιστικά σχέδια. Και αυτά θα ακουστούν ξανά σήμερα δυνατά στα συλλαλητήρια που οργανώνει το ΚΚΕ σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις.

Τέτοιο ξεβράκωμα σε ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ δεν ξανάγινε!

 (vid)

Γιάννης Γκιόκας: «Τη Συμφωνία των Πρεσπών […] την επέβαλε όλη η αφρόκρεμα του ιμπεριαλισμού. […] Τους Γκεμπελίσκους του διαδικτύου, που διαδίδουν ότι δήθεν το ΚΚΕ συμμετέχει στα εθνικιστικά συλλαλητήρια και είναι ενορχηστρωμένο από τον διευθυντή του πρωθυπουργικού γραφείου Τύπου, το καταδικάζετε;»

Στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Βουλής συζητείται από το απόγευμα της Δευτέρας η Συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ, με τους βουλευτές της κυβέρνησης και των αστικών κομμάτων της αντιπολίτευσης να μη βγάζουν λέξη για την ταμπακιέρα.

Με το… καλημέρα είχαν φροντίσει να δώσουν δείγματα γραφής, καθώς στην αρχή της συνεδρίασης υπήρξαν υψηλοί τόνοι επί διαδικαστικών ζητημάτων, όπως η σύνθεση της Επιτροπής.

Σύμφωνα με την απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων, η συμφωνία θα συζητηθεί Δευτέρα και Τρίτη στην Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας, ενώ η συζήτηση στην Ολομέλεια θα γίνει την Τετάρτη και την Πέμπτη.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Κατρούγκαλος ισχυρίστηκε πως η συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ:

«Ικανοποιεί στο 120% τα θέματα που είχαμε θέσει σαν εθνικά ζητήματα»,

αποφεύγοντας κάθε αναφορά για την ουσία, που είναι η ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ, αλλά και η διατήρηση του αλυτρωτισμού με την αναγνώριση «Μακεδονικής» γλώσσας και έθνους.

Όμως, αυτή που πραγματικά το… τερμάτισε ήταν η εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ Σία Αναγνωστοπούλου, που ισχυρίστηκε πως

«Αυτή η συμφωνία είναι αντιιμπεριαλιστική» (!)

γιατί τάχα επιφέρει ρωγμές στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων, δημιουργώντας μια:

«Νησίδα φιλίας και συνανάπτυξης στην περιοχή»(!!)

Όλα αυτά, για μια συμφωνία που είναι τμήμα των γενικότερων αμερικανοΝΑΤΟικών σχεδίων για την ανάσχεση της Ρωσικής επιρροής στα Βαλκάνια.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, ούτε λίγο, ούτε πολύ παρουσίασε τη Συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ ως συνέχεια της

«Δικής μας αριστεράς» που «έφτιαξε το ΕΑΜ»!!!

Εξίσου βολική (για τους αμερικανοΝΑΤΟικούς) ήταν η επιχειρηματολογία του Πάνου Καμμένου, ο οποίος ισχυρίστηκε πως «δεν πίεζαν» οι Αμερικανοί και το ΝΑΤΟ για αυτή τη συμφωνία:

«Η πρόταση ήταν του κ. Κοτζιά».

Ο Γιώργος Μαυρωτάς ανέφερε πως το Ποτάμι στηρίζει τη συμφωνία που:

«Είναι το στύλωμα μιας νέας εποχής».

Η τοποθέτηση του ΚΚΕ

Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Γιάννης Γκιόκας τόνισε πως η κυβέρνηση θα πρέπει να αφήσει το παραμυθάκι που αγγίζει τα όρια της μυθομανίας, περί δήθεν «προοδευτικών» συμφωνιών, σημειώνοντας πως:

«Τη Συμφωνία των Πρεσπών την ήθελε, τη στήριξε και την επέβαλε όλη η αφρόκρεμα του ιμπεριαλισμού, όλη η αφρόκρεμα των πιο δολοφονικών, επιθετικών, πολεμοκάπηλων οργανισμών και χωρών που έχουν εδώ και πάρα πολλά χρόνια σπείρει τον εθνικισμό και το θάνατο στα Βαλκάνια και στην ευρύτερη περιοχή».

Συμπλήρωσε πως προφανής στόχος αυτής της διαδικασίας ήταν να ενταχθεί η γειτονική χώρα στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, για να προχωρήσει η ευρωατλαντική ολοκλήρωση στα Δυτικά Βαλκάνια και να αποδυναμωθεί η επιρροή της Ρωσίας και άλλων ανταγωνιστών.

Όπως είπε, αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από το άρθρο 2 της Συμφωνίας, που δεν περιορίζεται μόνο στο ότι το ένα μέρος δεν θα εμποδίζει το άλλο στην είσοδό του σε διεθνείς οργανισμούς, αλλά:

«Πάει ένα βήμα παραπέρα και περιγράφει ξεκάθαρα τη διαδικασία ένταξης στο ΝΑΤΟ καταρχήν και στη συνέχεια στην ΕΕ».

Με την ευκαιρία της συζήτησης, κάλεσε την κυβέρνηση να καταδικάσει τις προβοκάτσιες κατά του ΚΚΕ:

«Μιλάει η κυβέρνηση για τους Γκοτζαμάνηδες των sms -και σωστά- που απειλούν βουλευτές, που κάνουν τραμπουκισμούς, κλπ.

Τους Γκοτζαμανηδες και τους Γκεμπελίσκους του διαδικτύου, οι οποίοι οργανώνουν προβοκάτσιες ότι δήθεν το ΚΚΕ συμμετέχει στα εθνικιστικά συλλαλητήρια και όλο αυτό είναι ενορχηστρωμένο από τον διευθυντή του πρωθυπουργικού γραφείου Τύπου, το καταδικάζετε;»

Επιπλέον, θύμισε πως σε αντίθεση με όσους επικεντρώνουν στο ονοματολογικό, το ΚΚΕ εδώ και 25 χρόνια προέβαλε την ανάγκη να μπουν εμπόδια στα σχέδια των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ. Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΗΘΩΝ

   

• 
  

της Αλεξάνδρας Κολοντάι

Στην προηγούμενη συζήτηση σταθήκαμε, συντρόφισσες, στην επανάσταση της καθημερινότητας στην εποχή της δικτατορίας του προλεταριάτου. Εννοείται πως αυτή η επανάσταση δεν εξαντλείται μόνο στον τομέα της κοινωνικής διατροφής με το πέρασμα στα σπίτια-κομμούνες, την κοινωνική διαπαιδαγώγηση ή την προστασία της μητρότητας. Αυτή η επανάσταση είναι πολύ πιο βαθιά, σύνθετη και πολύπλευρη. Αγκαλιάζει σχεδόν όλους τους τομείς της ζωής μας, έχοντας αντανάκλαση με ιδιαίτερη δύναμη στα ήθη και τη σκέψη. Κάποτε οι ιστορικοί θα μελετούν με ενδιαφέρον τη γραφική εποχή μας, τη γεμάτη κίνηση, ρήξη με το παλιό, αναζήτησης νέων τρόπων ζωής, οικονομίας, νέων βάσεων αμοιβαίων σχέσεων των ανθρώπων. Εμείς δε διανοούμαστε πόσο πλούσια είναι η ζωή μας με φύτρα του μέλλοντος. Δεν μπορούμε ακόμα να διακρίνουμε ότι στα πεδία των μαχών του εμφύλιου πολέμου, που είναι ποτισμένα με δάκρυα, αίμα και θραύσματα του παρελθόντος, ανοίγουν ορμητικά το δρόμο τους τα φρέσκα, τα δυνατά και μεστά βλαστάρια του κομμουνιστικού μέλλοντος… Ας τα λερώνει ακόμα η σκόνη των αιώνων που σηκώθηκε από τον ανεμοστρόβιλο της θυελλώδους σύγκρουσης των δυο εχθρικών κόσμων, ας θολώνει ακόμα το φρέσκο αίμα την καθαρότητα του φρέσκου βλασταριού… Τα βλαστάρια αυτά υπάρχουν, σαν ανοιξιάτικα ρυάκια, ανοίγουν το δρόμο τους μέσα από το στρώμα του χιονιού, μαλακώνοντας τους παγωμένους όγκους και καθαρίζοντας τη γη με το ζεστό χάδι του ανοιξιάτικου ήλιου που χαρίζει ζωή.

Κοιτάξτε γύρω: Είναι άραγε αυτή η ίδια Ρωσία που ξέραμε πριν πέντε χρόνια; Είναι άραγε αυτοί οι ίδιοι εργάτες, αγρότες, ακόμα και «μικροαστοί», που ζούσαν επί τσαρισμού; Οι σκέψεις, οι αισθήσεις, οι προσπάθειες, τα καθήκοντα –όλα έγιναν άλλα, ασυνήθιστα, όπως είναι ασυνήθιστη και καινούργια όλη η κατάσταση της Σοβιετικής Ρωσίας. Όταν συναντάς όσους ζουν στο αστικό-καπιταλιστικό σύστημα, μοιάζει ότι τρέξαμε μπροστά αιώνες ολόκληρους και από εκεί, από την απόσταση των επόμενων αιώνων, εκτιμάμε την πορεία των γεγονότων. Στις καθυστερημένες επαναστατικά χώρες ξέρουμε από την πείρα μας ότι με το μυαλό καταλαβαίνουν, αλλά ακόμα δεν έγινε «κομμάτι της ψυχής» για τα αδέρφια μας πίσω από τα αστικά σύνορα. Μερικές φορές τρομάζουμε από τη «σοφία» μας, από την πλούσια πείρα που μας έδωσε η επανάσταση. Σε τέτοιο ύψος μας ανέβασε η Ιστορία. Αυτή η πείρα μας απομάκρυνε από το κοντινό ζωντανό παρελθόν και μας πλησίασε στο μέλλον. Μας είναι ευκολότερο να κοιτάμε μπροστά, παρά πίσω. Βλέπουμε περισσότερα απ’ όσα βλέπαμε πριν τη μεγάλη ανατροπή, ξέρουμε περισσότερα απ’ όσα ξέρουν οι σύντροφοί μας που δεν έζησαν τα τέσσερα χρόνια του αγώνα και της πυρετικά βιαστικής, πειραματικής οικοδόμησης του «συντομότερου δρόμου» προς τον κομμουνισμό.

Όσα λάθη και να έγιναν είναι η πείρα της επανάστασής μας, η πιο γενναία πείρα οικοδόμησης της ζωής, η προσπάθεια της οργανωμένης θέλησης της κολεκτίβας των πολλών εκατομμυρίων να υποτάξουν τις τυφλές δυνάμεις της οικονομίας. Η εργατική επανάσταση της Ρωσίας άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο της ανθρώπινης ιστορίας. Και όσο δύσκολος και μακρύς και να είναι ο δρόμος για την πραγματοποίηση του κομμουνισμού, σε όλη του την άνθιση, η αρχή έγινε. Και το προλεταριάτο, με σταθερή πια πίστη στον εαυτό του, στον ιστορικό του ρόλο και στη σημασία του για την οικοδόμηση της κοινωνίας, θα προχωρά απαρέγκλιτα στον τελικό του στόχο. Αυτός ο στόχος έπαψε να είναι μόνο ένα όνειρο. Το προλεταριάτο με προτεταμένα τα χέρια κατάφερε να νιώσει με τα ακροδάχτυλά του τη ρεαλιστικότητά του, την ύπαρξή του…

Η εξέλιξη που προκάλεσε η Οκτωβριανή Επανάσταση είχε αντανάκλαση, πρώτ’ απ’ όλα, στη σκέψη, στην προσέγγιση στη ζωή του ίδιου του προλεταριάτου. Δείτε τον εργάτη: Τέτοιος ήταν πριν την επανάσταση; Τότε ήταν ένας ανελεύθερος δούλος ή χτυπημένος από την ανάγκη αλλά πειθήνιος ή οργισμένος αλλά αδύναμος. Δεν πίστευε στον εαυτό του. Και τους κανόνες, τους άδικους κανόνες και τους νόμους που τον καταπίεζαν και τον ταπείνωναν, τους θεωρούσε παντοτινούς και απαράλλαχτους. Εάν του έλεγαν: «Αρκεί τα εκατομμύρια των προλετάριων να το θελήσουν και θα γίνουν κύριοι της ζωής», θα κουνούσε δύσπιστα το κεφάλι.

Και τώρα; Φυσικά το προλεταριάτο ζει στην πείνα, φυσικά είναι κακοντυμένο και κακοποδεμένο, φυσικά υπομένει ατέλειωτες στερήσεις και κάνει ανεξάντλητες θυσίες. Όμως πιστεύει στον εαυτό του, στις δυνάμεις του. Έμαθε πια τη μεγάλη νέα αλήθεια, ότι η ζωή, οι νόμοι, η καθημερινότητα –όλα αλλάζουν, εάν καθοδηγεί την κοινωνία μια άλλη τάξη. Άλλη ήταν η κατάσταση τον καιρό του τσάρου, των εργοστασιαρχών και των γαιοκτημόνων και έγινε άλλη κατά την κυριαρχία των εργαζόμενων. Ο εργάτης νιώθει τον εαυτό του αφέντη της ζωής, δημιουργό της. Ας μη δημιουργεί πάντα σωστά, όμως δημιουργεί, και σε αυτό το δύσκολο μάθημα της συνειδητής υποταγής στη θέληση της κολεκτίβας των νόμων της οικονομικής ανάπτυξης, σε αυτήν τη νίκη της θέλησης της κοινωνίας πάνω στις τυφλές δυνάμεις της οικονομίας βρίσκεται η μεγάλη νίκη της εργαζόμενης ανθρωπότητας.

Ας πάρουμε την εργάτρια. Εδώ η αλλαγή είναι πιο συνειδητή. Το πιο χαρακτηριστικό είναι ότι στις πλατιές γυναικείες μάζες αναπτύχθηκε η αίσθηση της κοινότητας, η συνείδηση της σχέσης τους με την κολεκτίβα, των υποχρεώσεών τους σχετικά με την κοινωνία, με την εργατική δημοκρατία. Αυτό είναι ιδιαίτερα νέο στη γυναίκα που για αιώνες ήταν διαπαιδαγωγημένη έτσι, ώστε να γνωρίζει το χρέος μόνο προς την οικογένεια. Η εργάτρια ή η γυναίκα του εργάτη τώρα όχι μόνο ξέρει καλά ότι είναι πολίτης με πλήρη δικαιώματα, αλλά και ότι, αν δεν εκπληρώνει κάποια κοινωνική χρέωση, θα αναζητεί τη δικαίωση από τον ίδιο της τον εαυτό: Τα παιδιά εμποδίζουν, όπως και το νοικοκυριό. Και θα σημειώσει ανυπερθέτως: Έχουμε πολύ λίγα παιδικά ιδρύματα, οι κοινωνικές τραπεζαρίες δεν κάνουν για τίποτα! Εάν όλα ήταν τακτοποιημένα, θα μπορούσε να δουλεύει για το Κόμμα, στο τμήμα, στην ένωση.

Η επανάσταση όχι μόνο έβγαλε τη γυναίκα στο χώρο της κοινωνικής ζωής από την κλειστή, πνιγηρή ατμόσφαιρα της οικογένειας, αλλά και της εμφύσησε με απίθανη ταχύτητα την αίσθηση της σύνδεσης με την κολεκτίβα. Οι εργάτριες, οι εξωκομματικές εργαζόμενες γυναίκες, οι σύζυγοι των εργατών, η αγρότισσα –αυτές ήταν οι εθελόντριες των κόκκινων Σαββάτων. Περίπου 150 χιλιάδες εργαζόμενες γυναίκες σε 16 κυβερνεία συμμετείχαν στα Σάββατα το 1920. Αυτό μαρτυρά την άνοδο της κοινωνικότητας, τη συνείδηση ότι μόνο με συλλογικές προσπάθειες μπορεί να ξεμπερδέψουμε με την καταστροφή, τις επιδημίες, το κρύο και την πείνα.

Τα κόκκινα Σάββατα, δηλαδή η εθελοντική εργασία για την κολεκτίβα, συμπληρώνουν την εργασιακή υποχρέωση. Η εργασία παύει να είναι μόνο ανάγκη (εργασία του δούλου, εργασία του εργάτη, που τον σπρώχνει η ανάγκη), γίνεται κοινωνική, κοινωνικό χρέος, όπως ήταν στα πολύ παλιά χρόνια, όταν κάθε μέλος του γένους συμμετείχε στην εξυπηρέτησή του. Δείτε αυτές τις σειρές των εξωκομματικών εργατριών, των αντιπροσώπων μας, που αφήνουν τις δουλειές τους στο σπίτι για να προλάβουν να πάνε στο Σάββατο, όπου θα ξεφορτώσουν καύσιμα, θα καθαρίσουν το δρόμο από το χιόνι, θα ράψουν ασπρόρουχα για τους κοκκινοφρουρούς, θα ράψουν για τα παιδιά, θα μαζέψουν και θα τακτοποιήσουν στα νοσοκομεία ή τα στρατόπεδα κλπ. Πολλές από αυτές έχουν τη δική τους οικογένεια, το δικό τους νοικοκυριό και, επομένως, τις δικές τους δουλειές στο σπίτι, που η εργάτρια μπορεί να κάνει τη μοναδική ελεύθερη μέρα της βδομάδας. Όμως μέσα της έχει πια γεννηθεί και αναπτύσσεται η συνείδηση ότι είναι ωφελιμότερο να αφήσει το μικρό ατομικό της νοικοκυριό, από το να μην προλάβει να βοηθήσει προσωρινά το λαϊκό νοικοκυριό, δίνοντάς του τα εργατικά της χέρια για την υλοποίηση επείγουσας, πρωτοπόρας κοινωνικής εργασίας. Και η γυναίκα αφήνει τις σπιτικές της δουλειές ατελείωτες, για να προλάβει στο Σάββατο.

Θα πείτε: Ναι, αλλά αυτές οι εξωκομματικές εργάτριες και αγρότισσες είναι ακόμα μια μειοψηφία!... Σωστά. Είναι ακόμα λίγες. Όμως, και αυτό είναι ενδεικτικό, ο αριθμός τους αυξάνεται και δεν πέφτει. Έπειτα, είναι σοβαρό ότι έτσι φέρονται όχι μόνο οι κομμουνίστριες, αλλά και οι εξωκομματικές. Και τέλος, η συμπεριφορά αυτής της μειοψηφίας διαπαιδαγωγεί τις πλατιές μάζες στο ίδιο πνεύμα. Θα ακούσετε κάποια εργάτρια που δεν πηγαίνει στο κόκκινο Σάββατο με πόσο πάθος, μερικές φορές και φλογερά υπερασπίζεται το δικαίωμά της να παραμελήσει την εθελοντική κοινωνική δουλειά. Θα σας αναφέρει δέκα προφάσεις γιατί αυτή ακριβώς έχει το ηθικό δικαίωμα να μη συμμετέχει στα κόκκινα Σάββατα. Είναι πια σπάνιο να συναντήσεις στην πόλη εργάτρια (η αγρότισσα είναι άλλη υπόθεση) που απλά θα γυρίσει την πλάτη σε αυτήν την ερώτηση. Η συνείδηση της σχέσης μεταξύ του βαθμού καλής λειτουργίας της κοινωνικής οικονομίας και της δυνατότητας να ικανοποιούνται λόγω αυτής οι προσωπικές ανάγκες έχει δυναμώσει πολύ αυτά τα τέσσερα χρόνια. Δεν υπάρχουν καύσιμα και τα βαγόνια με τα ξύλα στέκονται. Χρειάζεται να γίνει κόκκινο Σάββατο… Άρχισε επιδημία –χρειάζεται κόκκινο Σάββατο για τον καθαρισμό της πόλης! Και δείτε, οι εργάτες με την ηθική τους καταδίκη χαρακτηρίζουν όσους δε συνεισφέρουν οι ίδιοι τη δική τους δουλειά στην κοινωνική εργασία και απαιτούν από το περιφερειακό συμβούλιο να ικανοποιεί τις ανάγκες τους. Δημιουργείται ένας νέος κώδικας ηθικής, νέες βάσεις ηθικότητας. Εμφανίζονται νέες έννοιες –λιποτάκτης της δουλειάς. Η αστική κοινωνία καταδίκαζε τους τεμπέληδες, τον απρόθυμο εργαζόμενο. Όμως η δουλειά στην αντίληψη της αστικής τάξης ήταν ατομική υπόθεση. Αν θέλεις δούλεψε, αν θέλεις πέθανε από την πείνα ή κατάφερε να κάνεις άλλους να δουλέψουν για σένα. Το τελευταίο, το «ταλέντο του επιχειρηματία» έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης, το θεωρούσαν ποιότητα που άξιζε ιδιαίτερο σεβασμό. Εάν ο αστικός κόσμος καταδίκαζε τον τεμπέλη, το έκανε μόνο στο μέτρο που ο άνθρωπος δε δούλευε για τον εαυτό του, αλλά για κάποιον άλλο. Εάν επιπλέον δεν έδινε πλήρως όλη του την εργασιακή ενέργεια, κατά την άποψη της αστικής ηθικής έκλεβε στο λογαριασμό το αφεντικό, μείωνε το κέρδος του και γι’ αυτό η αστική τάξη καταδίκαζε την τεμπελιά και την απροθυμία ως ελάττωμα. Όμως ο γιόκας του επιχειρηματία ή ο μικρός ευγενής, που απλά συμπεριλαμβανόταν στην υπηρεσία για τον τίτλο και τα παράσημα, μπορούσε να είναι ο πιο μεγάλος χασομέρης και κοπρίτης, χωρίς να υπόκειται σε καταδίκη για λιποταξία από τη δουλειά. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να δουλεύει ή όχι –αυτή είναι προσωπική του υπόθεση, ατομική– αυτή ήταν η άποψη του αστικού κόσμου. Σημειώστε, ακόμα κι αν ένας αγρότης, μικροϊδιοκτήτης, παρατούσε το νοικοκυριό του από ραθυμία ή τεμπελιά, η αστική κοινωνία δεν τον καταδίκαζε για τη βλάβη που προκαλούσε στην κοινωνική οικονομία, αλλά μόνο τον έψεγε για βλακεία –δεν ξέρει, τάχα, ο άνθρωπος να φροντίσει για το ίδιο του το όφελος.

Η σχέση με την εργασία στην αστική κοινωνία και στην εργατική δημοκρατία είναι διαφορετική και από εδώ προκύπτει η εμφάνιση νέων ηθών, που διαπαιδαγωγούν τον εργαζόμενο λαό σε άλλο πνεύμα, τον κάνουν να σκέφτεται και να αισθάνεται διαφορετικά.

Από τη δική μας σχέση προς την εργασία απορρέει μια νέα σχέση με μια ολόκληρη σειρά φαινομένων, διαμορφώνεται ένα νέο μέτρο ηθικότητας, δηλαδή κανόνων, που καθορίζουν τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και τη σχέση του ανθρώπου με την κολεκτίβα. Στην αστική κοινωνία η ηθικότητα καθόριζε κυρίως τους κανόνες επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, ενώ οι σχέσεις με την κοινωνία απλά συμπλήρωναν το γενικό κώδικα (το σύνολο των κανόνων) της προσωπικής ηθικής. Οι κανόνες που καθόριζαν τις υποχρεώσεις του ανθρώπου προς την κοινωνία ήταν πολύ λιγότεροι από τους κανόνες που καθόριζαν τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους. Στους πρώτους εντάσσονταν η υπεράσπιση της πατρίδας, η υπηρεσία προς «τον τσάρο και την πατρίδα» και το πολύ σχετικό «ου φονεύσεις»· στους δεύτερους ένας μακρύς κατάλογος εντολών που ξεπήδησαν στο έδαφος της υπεράσπισης των συμφερόντων της ατομικής ιδιοκτησίας και των ατομικών συμφερόντων: Μην κλέβεις, μην τεμπελιάζεις, μην παίρνεις τη γυναίκα από το νόμιμο σύζυγο, μην κλέβεις πάνω από το συνηθισμένο στις εμπορικές συναλλαγές, να είσαι εγκρατής κλπ.

Στη δικτατορία του προλεταριάτου οι κανόνες ηθικής προκύπτουν άμεσα από τα συμφέροντα της κολεκτίβας. Εάν η πράξη σου δε βλάπτει την κολεκτίβα, δεν αφορά κανέναν. Αντίθετα, στην εργατική δημοκρατία καταδικάζεται ό,τι εκτιμάται στο αστικό σύστημα. Ποια είναι, για παράδειγμα, η σχέση προς τον έμπορο στο αστικό κράτος; Εάν στα λογιστικά βιβλία του είναι όλα εντάξει, αν δε στήσει ψεύτικη χρεοκοπία και δεν κλέψει φανερά στο ζύγι και δεν κοροϊδέψει τους αγοραστές, τον έμπορο όχι μόνο δεν τον βάζουν φυλακή, αλλά, αντίθετα, τον επιβραβεύουν με τιμητικούς τίτλους: Του «εμπόρου πρώτης τάξεως», «κληρονομικού, επίτιμου πολίτη» κλπ.

Τώρα, από τον καιρό της επανάστασης, η σχέση μας με το εμπόριο και τους εμπόρους άλλαξε ριζικά. Τον «τίμιο έμπορο» τον λέμε μαυραγορίτη. Όχι μόνο δεν επιβραβεύουμε τον έμπορο με τιμητικούς τίτλους, αλλά τον τραβολογάμε στο τμήμα της ΤσεΚα και τον κλείνουμε στο στρατόπεδο για καταναγκαστικά έργα. Γιατί αυτό; Επειδή ξέρουμε ότι μπορούμε να χτίσουμε τη νέα κομμουνιστική οικονομία μόνο με το τράβηγμα όλων των ενήλικων πολιτών στην παραγωγική εργασία. Όποιος δε δουλεύει, όποιος ζει σε βάρος των άλλων, με μη εργασιακό εισόδημα, δηλαδή δεν κάνει παραγωγική δουλειά, βλάπτει την κολεκτίβα, τη δημοκρατία. Γι’ αυτό καταδιώκουμε τους μαυραγορίτες, τους εμπόρους, τους προαγοραστές, όλους όσοι ζουν με μη εργασιακό εισόδημα. Τους καταδικάζουμε.

Από τις αλλαγμένες συνθήκες της καθημερινότητας ξεπηδούν νέα ήθη, νέοι κανόνες κοινής ζωής (ηθική). Φυσικά, σε τρία-τέσσερα χρόνια, ακόμα και σε δεκαετίες, δεν αλλάζεις την ανθρωπότητα σε έναν νέο τρόπο, δεν τους κάνεις όλους πραγματικούς κομμουνιστές. Όμως είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτό το φαινόμενο ήδη εκδηλώνεται φανερά και μπορούμε μόνο να εκπλησσόμαστε από το πόσο γρήγορα η ψυχολογία, δηλαδή η σκέψη μας, προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες και αρχίζει να επεξεργάζεται νέους κανόνες επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων.

Όμως η επανάσταση είναι περισσότερο αισθητή στον τομέα της σχέσης μεταξύ των φύλων. Ο παγκόσμιος πόλεμος, όχι μόνο στη Ρωσία, αλλά και σε όλες τις εμπόλεμες χώρες, κλόνισε τη σταθερότητα της αστικής οικογένειας. Πρώτο, με την αύξηση της γυναικείας εργασίας που δημιούργησε την οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών, δεύτερο, με την αύξηση του αριθμού των γεννήσεων εκτός γάμου. Μπροστά στο θάνατο ξεθώριασαν όλες οι διαταγές της αστικής ηθικής. Το ερωτευμένο ζευγάρι συναντιόταν χωρίς να λογαριάζει τις εντολές της Εκκλησίας και τις αστικές προκαταλήψεις. Η αύξηση των παιδιών εκτός γάμου έγινε ένα τόσο διαδεδομένο φαινόμενο, που, όπως σας έχω ήδη πει σε μια από τις συζητήσεις μας, οι αστικές κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν για τις μητέρες εκτός γάμου τα ίδια δικαιώματα για βοηθήματα με τις νόμιμες συζύγους των στρατιωτών.

Στη Σοβιετική Ρωσία, όπου από τους πρώτους μήνες της επανάστασης καταργήθηκε ο θρησκευτικός γάμος και η διαφορά μεταξύ παιδιών γεννημένων εντός και εκτός γάμου (διάταγμα της 18 και 19 Δεκέμβρη 1917) και όπου με τη γενική υποχρέωση για εργασία καθιερώθηκε η αναγνώριση της γυναίκας ως μονάδας εργασίας για τη λαϊκή οικονομία, ο γάμος φυσικά άρχισε να χάνει την παλιά του αποστολή.

Στην αστική κοινωνία ο γάμος είναι μια αμοιβαία συναλλαγή του άντρα και της γυναίκας, ένα συμβόλαιο που επικυρώνεται από μάρτυρες, στο οποίο μπαίνει και η θεία σφραγίδα ώστε να είναι σταθερό και απαραβίαστο. Ο άντρας παίρνει τη γυναίκα να ζει σε βάρος του, υποχρεώνεται να την ταΐζει και να την συντηρεί, όμως αυτή από την πλευρά της αναλαμβάνει την υποχρέωση να προφυλάσσει και να διαφυλάσσει το βιός του, να εξυπηρετεί τον ίδιο (προσωπικά ή οργανώνοντας το νοικοκυριό με τη βοήθεια μισθωτών υπηρετών) και τους απογόνους του, τους κληρονόμους της περιουσίας του, να του δείχνει ανεπίληπτη πίστη, για να μη ρίξει στους ώμους του συζύγου τη συντήρηση ενός παιδιού άλλου άντρα.

Η μοιχεία της συζύγου παραβιάζει την ισορροπία της ατομικής-οικογενειακής οικονομίας· εννοείται ότι η αστική τάξη καταδιώκει ανελέητα τις γυναίκες αν «απατήσουν» το νόμιμο σύζυγο-τροφοδότη. Ενώ αν «απατήσει» ο σύζυγος, η αστική τάξη κάνει τα στραβά μάτια –η συμπεριφορά του σε αυτήν την περίπτωση δεν υπονομεύει τα συμφέροντα της ατομικής-οικογενειακής οικονομίας.

Έχετε σκεφτεί γιατί καταδίωκε έτσι η αστική κοινωνία την ανύπαντρη μητέρα; Εάν η ερωτική σχέση δεν είναι καταχωρημένη, αν δηλαδή δεν υπάρχει γάμος, ποιος θα «ταΐζει» και θα συντηρεί το παιδί; Προφανώς, το παιδί θα βαρύνει είτε τους γονείς της κοπελιάς που «αμάρτησε», πράγμα που δεν είναι προς συμφέρον της ατομικής-οικογενειακής οικονομίας –του πατερούλη– είτε θα αναγκαστεί να συντηρεί το παιδί η τοπική αυτοδιοίκηση ή το κράτος, ένα φαινόμενο εντελώς ανεπιθύμητο για το αστικό σύστημα που δεν αγαπά να επιβαρύνεται με καθήκοντα κοινωνικής πρόνοιας.

Σημειώστε και ότι από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, που η γυναίκα αρχίζει να συντηρεί τον εαυτό της με τη μισθωτή εργασία, η σχέση προς την ανύπαντρη μητέρα αλλάζει βαθμιαία ακόμα και στον αστικό κόσμο. Σειρά ολόκληρη μυθιστορημάτων και πολλών έργων διανοητών του τέλους του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού είναι αφιερωμένη στο ζήτημα του «δικαιώματος των γυναικών στη μητρότητα», στην υπεράσπιση των ανύπαντρων μητέρων.

Στην εργατική δημοκρατία, όπου τα ατομικά νοικοκυριά –εν πάση περιπτώσει στην πόλη– υποχωρούν, ακριβέστερα τείνουν να υποχωρούν μπροστά στην κοινωνική κατανάλωση (σπίτια-κομμούνες, σοβιετικές τραπεζαρίες και άλλες μορφές κοινωνικής κατανάλωσης), όπου αναπτύσσεται το δίκτυο των ιδρυμάτων κοινωνικής διαπαιδαγώγησης και όπου κάθε γυναίκα εργάζεται, όπως και ο άντρας, έχει το δικό της σιτηρέσιο, ξεχωριστά από τον άντρα, το ζήτημα του γάμου παίρνει νέα μορφή. Οι άνθρωποι στην εργατική δημοκρατία δε συναντιούνται από οικονομικό υπολογισμό, όχι για να γίνουν «οικογενειάρχες» (αν και τώρα ακόμα ο υπολογισμός παίζει ρόλο, για παράδειγμα, ο υπολογισμός του διπλού σιτηρεσίου με τη βοήθεια του γάμου), αλλά από αμοιβαία έλξη. Το ερωτευμένο ζευγάρι δεν έχει λόγο να κλείσει συμβόλαιο. Έτσι κι αλλιώς δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ο ένας στον άλλο υλικά, επειδή το διαμέρισμα, τα καύσιμα, τα προϊόντα και τα ρούχα ο καθένας τα παίρνει με βάση το συσσίτιο ή τα εντάλματα και όχι μέσω του ή της συζύγου, αλλά άμεσα σύμφωνα με τον υπολογισμό της εργασίας τους για την κολεκτίβα από το ίδρυμα όπου πραγματοποιείται η εργασία τους. Εννοείται ότι στο βαθμό που η δημοκρατία μας δεν είναι σε θέση, λόγω αυτής της φτώχειας, να πραγματοποιεί τις υποχρεώσεις της σε σχέση με τους εργαζόμενους και στην πράξη να υλοποιήσει αυτό που ορίζεται από την πολιτική της, αναγκαζόμαστε και τώρα να συμπληρώνουμε με προϊόντα από την ελεύθερη αγορά, να κάνουμε νοικοκυριό στο ατομικό διαμέρισμα, να φροντίζουμε για καύσιμα κλπ. Σε σχέση με αυτά και ο γάμος μέχρι τώρα για πολλούς αποτελεί μια ορισμένη υλική συναλλαγή. Για παράδειγμα, μια γυναίκα βρίσκεται με έναν άντρα όχι επειδή τον αγαπά ή της αρέσει, αλλά γιατί –βλέπετε;– «έχει δωμάτιο στο σπίτι των σοβιέτ» ή ο άντρας βρίσκεται με μια γυναίκα επειδή, αν υπάρχει διπλό ένταλμα για ξύλα, θα ξεχειμωνιάσει ευκολότερα!...

Όμως τέτοια γεγονότα είναι τερατώδεις παραμορφώσεις, αναβιώσεις του παρελθόντος, που θα αγκιστρώνονται στα ήθη μας μέχρι να νικήσει η εργατική δημοκρατία την καταστροφή. Είναι σημαντικό να παρακολουθούμε τη γενική γραμμή της ανάπτυξης, και αυτή η γενική γραμμή δείχνει ότι ο μακροχρόνιος, δηλαδή ο τυπικός γάμος στη σοβιετική δημοκρατία δίνει λίγα οφέλη, και γι’ αυτό ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν ανύπαντροι φυσικά αυξάνεται.

Αλήθεια, εξετάζοντας τις συνθήκες της μεταβατικής περιόδου, όταν η εργατική δημοκρατία δεν είναι ακόμα σε θέση να βάλει την κοινωνική κατανάλωση στο ύψος που πρέπει, που το δίκτυο των ιδρυμάτων κοινωνικής εξασφάλισης είναι αδύναμο και που η εργατική δημοκρατία δεν μπορεί να αναλάβει το κάθε μέλος της που δεν είναι ικανό για εργασία, το διάταγμα για το οικογενειακό δίκαιο αναφέρει: Κάθε σύζυγος είναι υποχρεωμένος να συντηρεί τον άλλο σε περίπτωση αδυναμίας του να δουλέψει. Αυτό είναι μέτρο της μεταβατικής περιόδου που θα απονεκρωθεί μόλις η οικονομική ζωή της εργατικής δημοκρατίας μπει σε τάξη και θα είναι δυνατή η πλατιά ανάπτυξη της κοινωνικής πρόνοιας. Στην πράξη, αυτή η πρόβλεψη του νόμου δίνει λίγα στους συζύγους. Τι σημαίνει «σε περίπτωση αδυναμίας του να δουλέψει», όταν το σιτηρέσιο δίνεται στον κάθε σύζυγο χωριστά; Σημαίνει να μοιράζεσαι τη μερίδα σου. Αυτό δε θα το κάνουν πολλοί. Και συνήθως το ζήτημα λύνεται έτσι: Εάν ο ένας από τους συζύγους δεν μπορεί να δουλέψει, ο άλλος θα χτυπήσει τις πόρτες όλων των κοινωνικών ιδρυμάτων που μπορούν να πάρουν τον ανίκανο για εργασία στο κοινωνικό σιτηρέσιο: Σε σανατόρια, νοσοκομεία, γηροκομεία ή ιδρύματα για αναπήρους. Και κανείς δε θα κατηγορήσει τον υγιή σύζυγο επειδή έβαλε το ανίκανο για εργασία «άλλο του μισό» στη συντήρηση της κοινωνίας, αν και το διάταγμα προβλέπει για τους συζύγους αλληλοβοήθεια τη στιγμή της αδυναμίας για δουλειά.

Φαίνεται φυσικό ότι η κοινωνία εξολοκλήρου πρέπει να δείχνει φροντίδα στο ανίκανο για εργασία μέλος της, και όχι δυο ξεχωριστοί άνθρωποι, έστω και αν τους ένωνε αμοιβαία αγάπη. Το βάρος των υλικών φροντίδων πρέπει να το σηκώνει η κολεκτίβα, η κοινωνία. Γιατί όσο ο άνθρωπος μπορεί να δουλεύει, βοηθά με τη δουλειά του να δημιουργηθούν εκείνα τα αγαθά, εκείνα τα αποθέματα, εκείνοι οι πόροι, από τους οποίους μετά η κοινωνία πρέπει να τον βοηθήσει τη στιγμή της αρρώστιας, των γηρατειών, της αναπηρίας.

Ο γάμος παρουσιάζεται στο νέο κόσμο. Μπροστά στα μάτια μας πραγματοποιείται μια μεγάλη αλλαγή στις αμοιβαίες σχέσεις του έγγαμου ζευγαριού και, πράγμα ιδιαίτερα περίεργο, η νέα καθημερινότητα, τα νέα ήθη αντανακλώνται ακόμα και στις οικογένειες της πρώην αστικής τάξης. Από τότε που οι αστές κυριούλες, αυτά τα, μέχρι πρόσφατα, παράσιτα πλημμύρισαν τα σοβιετικά μας ιδρύματα και άρχισαν οι ίδιες να βγάζουν το ψωμί τους, υιοθέτησαν αμέσως έναν ανεξάρτητο τόνο σε σχέση με τους συζύγους τους. Συμβαίνει συχνά η γυναίκα να βγάζει περισσότερα από τον άντρα και τότε η υπάκουη και υποταγμένη σύζυγος γίνεται η κεφαλή της οικογένειας. Η γυναίκα βιάζεται για την υπηρεσία, ενώ ο άντρας μένει να κόβει τα ξύλα, να ζεσταίνει το μάτι, πηγαίνει για ψώνια στην αγορά. Κάποτε αυτές οι κυριούλες πάθαιναν κρίσεις υστερίας αν ο άντρας τους δεν τους έδινε λεφτά για καινούργιο ανοιξιάτικο καπέλο, για ένα ζευγάρι καινούργια παπούτσια. Τώρα η σύζυγος ξέρει ότι από τον άντρα δεν μπορεί να ζητήσει τίποτα. Και τις υστερίες της, καθώς προσπαθεί να αποκτήσει εντάλματα ή συμπληρωματικό σιτηρέσιο, τις κάνει στο γραφείο της διαχείρισης ή του προϊστάμενου τροφοδοσίας.

Για να είμαστε δίκαιοι πρέπει, ωστόσο, να πούμε ότι η γυναίκα της πρώην αστικής τάξης συχνά με μεγάλη γενναιότητα –θα έλεγα με μεγαλύτερη γενναιότητα από τους ξελιγωμένους διανοούμενους συζύγους– κουβαλάει όλα τα βάρη της σύγχρονης μεταβατικής εποχής, μαθαίνοντας να συνδυάζει την υπηρεσία και το νοικοκυριό, παλεύοντας με τις στερήσεις και τις ατέλειωτες ακαταστασίες της ζωής μας. Είναι επίσης χαρακτηριστικό και κάτι άλλο –ακόμα και σε αυτές τις οικογένειες παρατηρείται η τάση να απλοποιούν το νοικοκυριό, να περνούν στην κοινωνική διατροφή, να δίνουν τα παιδιά στο «παιδικό σπίτι», με μια λέξη να ξεφορτώνουν με κάθε τρόπο την οικογένεια. Αυτό, ας γίνεται μόνο κάτω από την επίδραση της «αναγκαιότητας», όμως στο μέτρο της αφομοίωσης του ατομικού νοικοκυριού από το λαϊκό αυτή η αναγκαιότητα δε θα μειώνεται αλλά θα μεγαλώνει, επομένως η τάση, που υπάρχει από σήμερα κιόλας, θα δυναμώνει στα ήθη και τις συνήθειες και συνεπώς η οικογένεια με την αστική έννοια θα απονεκρώνεται. Στη θέση της θα αναπτυχθεί, θα δημιουργηθεί μια νέα οικογένεια –η οικογένεια της κολεκτίβας των εργαζόμενων, όπου η κοινότητα της εργασίας, η ενότητα των συμφερόντων, των προσπαθειών και των καθηκόντων, και όχι η συγγένεια εξ αίματος, θα συνδέει γερά τους ανθρώπους, θα τους διαπαιδαγωγεί σε πραγματικά πνευματικά αδέλφια.

Οι νέες συνθήκες παραγωγής και το σύστημα της οικονομίας γεννούν μια νέα καθημερινότητα. Η αλλαγμένη καθημερινότητα θα δημιουργήσει και νέους ανθρώπους, πραγματικούς κομμουνιστές στο πνεύμα και τη θέληση.

Στο βαθμό που ο γάμος παύει να δίνει υλικά οφέλη σε όσους παντρεύονται, χάνει τη σταθερότητά του. Σημειώστε ότι οι σύζυγοι τώρα χωρίζουν πολύ πιο εύκολα από πριν. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει αγάπη ή αφοσίωση, οι άνθρωποι δεν προσπαθούν με κάθε θυσία να διατηρήσουν την οικογένεια. Δεν τους δένει πια, όπως παλιότερα, η υποχρέωση των γονιών προς τα παιδιά. Η εκκλησιαστική γαμήλια τελετή παύει να είναι απαραβίαστη. Φυσικά, και αυτό το φαινόμενο δεν είναι γενικό, απέχει από το να έχει γίνει ο κανόνας, όμως το ότι υπάρχει, αναπτύσσεται και θα αναπτύσσεται στο βαθμό που θα δημιουργήσουμε κομμουνιστικές μορφές ζωής, αυτό είναι αναμφισβήτητο.

Η εργατική δημοκρατία έκανε ήδη μια προσπάθεια να διαχωρίσει «την κουζίνα από το γάμο». Το κομμουνιστικό σύστημα θα βοηθήσει να καθαρίσει η έγγαμη σχέση από κάθε στοιχείο υλικού υπολογισμού, οφέλους. Δείτε πόσο συχνά υπάρχουν τώρα ιδιόμορφες μορφές γάμου. Τα έγγαμα ζευγάρια δε συνδέουν καθόλου τις σχέσεις τους με το χτίσιμο «φωλιάς».

Παλιότερα, εάν ένας άνθρωπος ετοιμαζόταν να παντρευτεί, σκεφτόταν και λογάριαζε –θα μπορέσει να επιτρέψει στον εαυτό του την πολυτέλεια να συντηρεί σύζυγο; Σε ποιο βαθμό αυτό θα του είναι «ωφέλιμο»; Η κοπέλα προχωρώντας στο γάμο λογάριαζε με τι θα την εξασφαλίσει ο άντρας; Και οι δυο μαζί, πρώτ’ απ’ όλα, στο μέτρο των δυνάμεων και των οικονομικών τους, αποκτούσαν «σπιτάκι». Όποιος ήταν πιο εύπορος προσπαθούσε, αποκτώντας γυναίκα, να αποκτήσει και διαμερισματάκι, όποιος ήταν φτωχότερος αγόραζε έστω ένα δικό του σαμοβάρι. Όλα αυτά ήταν ένα ξεκίνημα του «νοικοκυριού», του «σπιτιού»… Και ζούσαν οι σύζυγοι υποχρεωτικά μαζί. Εκτός αν χώριζε τον άντρα από τη γυναίκα ο καθημερινός μπελάς. Όμως αυτό ήταν ένα φαινόμενο όχι κανονικό, όχι κοινά αποδεκτό.

Τώρα το ζευγάρι είναι ερωτευμένο, αλλά ζουν χώρια. Ο άντρας και η γυναίκα, μερικές φορές «για εξασφάλιση» (όταν οι άνθρωποι είναι ερωτευμένοι, θέλουν πάντα να εξασφαλίσουν την αγάπη για πάντα), πετάγονται στο επιτροπάτο, καταχωρίζουν το γάμο σύμφωνα με το σοβιετικό νόμο και μένουν χώρια. Η σύζυγος στη μια άκρη της πόλης, ο σύζυγος στην άλλη. Η γυναίκα στη Μόσχα, ο άντρας στην Τασκένδη. Βλέπονται πότε-πότε, δουλεύουν και οι δυο. Η δουλειά, οι υποχρεώσεις στην κοινωνία είναι πάνω απ’ όλα… Συχνότερα αυτός ο γάμος συναντιέται ανάμεσα στους κομμουνιστές, που έχουν πιο αναπτυγμένη την αίσθηση του κοινωνικού χρέους. Και σημειώστε, παλιότερα η γυναίκα καταγινόταν ιδιαίτερα με το να έχει «δικό της νοικοκυριό»: Πώς γίνεται χωρίς ιδιόκτητο τσουκάλι; Αυτό δεν είναι οικογένεια… Τώρα, αντίθετα, ο άντρας παραμιλάει τι καλά που θα ’τανε να αποκτήσει δικό του διαμερισματάκι, δικό του γεύμα, να έχει πάντα τη γυναίκα του χεριού του, ενώ η γυναίκα, ιδιαίτερα αυτό το μέρος των εργαζόμενων γυναικών που μεγαλώνει, που ασχολούνται με δημιουργική δουλειά της δημοκρατίας, ούτε ν’ ακούσουν δε θέλουν για «δικό τους σπιτάκι». «Καλύτερα να χωρίσω μ’ αυτόν, παρά να συμφωνήσω με την οικογενειακή ζωή, το νοικοκυριό και τις τιποτένιες σπιτικές φροντίδες. Τώρα μπορώ να δουλεύω για την επανάσταση, ενώ τότε… Τότε θα σκλαβωθώ. Όχι, καλύτερα να χωρίσω». Και οι άντρες αναγκάζονται να συμβιβαστούν.

Φυσικά, δε συμβιβάζονται όλοι. Υπήρχαν περιπτώσεις που οι άντρες, αγανακτισμένοι από το ότι οι γυναίκες ασχολούνται περισσότερο στο γυναικείο τμήμα απ’ όσο με τον άντρα και το νοικοκυριό, έκαιγαν τα χαρτιά του γυναικείου τμήματος! Όμως το θέμα δεν είναι οι ξεχωριστές περιπτώσεις.

Πρέπει να εξετάζουμε τα φαινόμενα στη διαδικασία της ανάπτυξής τους. Πρέπει να ορίζουμε προς τα πού τείνει αυτή η ανάπτυξη, προς την ενίσχυση ή προς την εξάλειψη της οικογένειας στις συνθήκες της εργατικής δημοκρατίας· και εάν ορίσουμε τη γραμμή της ανάπτυξης της οικονομίας μας, θα γίνει σαφές: Η εργατική κολεκτίβα θα αφομοιώσει και θα διαλύσει βαθμιαία στο εσωτερικό της την παλιά αστική οικογένεια.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό φαινόμενο, που εμφανίζεται ολοκληρωτικά από τις αλλαγμένες οικονομικές σχέσεις και από το γεγονός ότι στην εργατική δημοκρατία η γυναίκα είναι αυτοτελής εργασιακή μονάδα, είναι η αλλαγή της σχέσης μας προς την ανύπαντρη μητέρα. Πού είναι τώρα ο άντρας που δεν παντρεύεται μόνο και μόνο επειδή η αγαπημένη του γυναίκα είχε άλλον πριν από αυτόν; Η «παρθενία» ήταν απαραίτητη στην ατομική ιδιοκτησία. Η «νομιμότητα» του παιδιού ήταν απαραίτητη στην αστική κοινωνία, πρώτο, για να οριστεί ποιος είναι υποχρεωμένος να ταΐζει το παιδί1, δεύτερο, για να κληροδοτηθεί η περιουσία στα παιδιά εξ αίματος.

Για την εργατική δημοκρατία, όπου δεν υπάρχει ατομική ιδιοκτησία και όπου οι γονείς δεν μπορούν να αφήνουν κληρονομιά στα παιδιά, είναι αδιάφορο σε ποιο γάμο γεννήθηκε το παιδί, ενδιαφέρον έχει μόνο το παιδί, ο μελλοντικός εργαζόμενος.

Γι’ αυτό το παιδί είναι υποχρεωμένη να το φροντίσει η δημοκρατία, είτε αυτό το παιδί είναι καρπός γάμου με επικύρωση είτε χωρίς τήρηση των τυπικοτήτων. Από εδώ προκύπτει η νέα προσέγγιση στη γυναίκα-μητέρα: Η δημοκρατία εξασφαλίζει κάθε μάνα χωρίς να κάνει διάκριση μεταξύ των ανύπαντρων και των παντρεμένων σύμφωνα με το νόμο και χωρίς να ενδιαφέρεται σε τι συνθήκες θα γεννήσει το παιδί, με αναγνώριση του παιδιού από τον πατέρα ή χωρίς αυτή.

Είναι αλήθεια ότι συναντάμε ακόμα και τώρα αναβιώσεις του παρελθόντος. Έτσι, κατά τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων υπάρχει συχνά το ανόητο ερώτημα: Παντρεμένη ή ανύπαντρη; Στην πολιτοφυλακή ζητάνε πιστοποιητικό γάμου κλπ., γεγονότα που δείχνουν ότι η εξουσία του παρελθόντος είναι ακόμα δυνατή και ότι δεν μπορεί η εργαζόμενη ανθρωπότητα να απαλλαχτεί αμέσως από τις προκαταλήψεις της αστικής κοινωνίας. Όμως γίνεται αισθητό και φανερό ακόμα ένα βήμα προς τα μπροστά: Πού είναι τώρα οι αυτοκτονίες των κοριτσιών, ανύπαντρων μητέρων; Πού είναι οι παιδοκτονίες των δύστυχων μητέρων, που ήθελαν να κρύψουν την «ντροπή» τους; Για ντροπή της εκτός γάμου μητρότητας ούτε που γίνεται πια λόγος. Ο γάμος γίνεται όλο και περισσότερο υπόθεση προσωπική, ενώ, αντίθετα, η μητρότητα εξελίσσεται σε αυτοτελή κοινωνική υποχρέωση και υποχρέωση σοβαρή, ουσιαστική. Ο γάμος μπορεί και πρέπει να υπόκειται στη ρύθμιση της κοινωνίας μόνο στο βαθμό που το θέμα αφορά άρρωστους ανθρώπους. Όμως αυτό είναι πια ένα ιδιαίτερο ζήτημα. Εδώ το θέμα αφορά το Λαϊκό Επιτροπάτο Υγείας.

Λόγω της αλλαγής των οικογενειακών-γαμήλιων σχέσεων, αλλάζει και η σχέση μας με την πορνεία. Η πορνεία, στη μορφή που ανθίζει στην αστική κοινωνία, βρίσκει όλο και λιγότερο χώρο στην εργατική δημοκρατία. Η πορνεία είναι καρπός της απόλυτης έλλειψης εξασφάλισης των γυναικών και της εξάρτησής τους από τους άντρες. Με την εισαγωγή της γενικής εργασιακής υποχρέωσης και της ανάγκης όλων των πολιτών να έχουν εργασία, η επαγγελματική πορνεία, φυσικά, συρρικνώνεται, μειώνεται.

Επειδή στη χώρα μας υπάρχει η εργατική δημοκρατία, παλεύει εναντίον της, όμως την παλεύει όχι ως πορνεία, αλλά ως ένα φαινόμενο λιποταξίας από τη δουλειά. Η επαγγελματίας πόρνη είναι ένα άτομο που δεν εμπλουτίζει την κολεκτίβα με την εργασία του, αλλά αποσπά ένα μέρος του ξένου σιτηρέσιου. Ένα τέτοιο άτομο η εργατική δημοκρατία το διώκει και το τιμωρεί.

Καταδικάζοντας, όμως, τις πόρνες, παλεύοντας ενάντιά τους ως μη εργαζόμενα στοιχεία, δεν τις ξεχωρίζουμε σε ειδική κατηγορία. Για μας, για την εργατική δημοκρατία, δεν είναι καθόλου σημαντικό αν η γυναίκα πουλιέται σε έναν άντρα ή σε πολλούς ταυτόχρονα, αν είναι επαγγελματίας πόρνη που δε ζει από τη χρήσιμη εργασία της αλλά από την πώληση των χαδιών της στο νόμιμο σύζυγο ή στους περαστικούς πελάτες που εναλλάσσονται, τους αγοραστές του γυναικείου σώματος. Όλες οι γυναίκες-λιποτάκτες της δουλειάς, που δε συμμετέχουν στην εργασιακή υποχρέωση και δεν κάνουν δουλειές για τα μικρά παιδιά στην οικογένεια, εξισώνονται με τις πόρνες ως προς την εξαναγκαστική εργασιακή υποχρέωση. Κι εδώ δεν μπορούμε να κάνουμε διάκριση μεταξύ της πόρνης ή της πλέον νόμιμης συζύγου που ζει συντηρούμενη από τον άντρα της, όποιος κι αν είναι αυτός ο σύζυγος, ακόμα και ο ίδιος ο «κομισάριος»…

Εδώ τραβάμε μια εξισωτική γραμμή μεταξύ όλων των λιποτακτών της εργασίας. Από την άποψη της εργατικής κολεκτίβας, μια γυναίκα οφείλει να καταδικάζεται όχι γιατί πουλάει το σώμα της, αλλά γιατί το ίδιο με τις νόμιμες, αλλά μη εργαζόμενες συζύγους, δεν κάνει ωφέλιμη εργασία για την κολεκτίβα. Αυτή είναι μια νέα, εντελώς νέα προσέγγιση στην πορνεία, που υπαγορεύεται από τα συμφέροντα της εργατικής κολεκτίβας.

Η επαγγελματική πορνεία τελειώνει στη χώρα μας. Σε μεγάλα κέντρα, όπως η Μόσχα και η Πετρούπολη, οι επαγγελματίες πόρνες δεν είναι πια δεκάδες χιλιάδες όπως παλιά, αλλά εκατοντάδες. Αυτό είναι βήμα προς τα μπρος. Όμως δεν πρέπει να πλανιόμαστε με την ιδέα ότι τάχα η πορνεία εξαλείφθηκε από τη χώρα μας. Όσο η γυναίκα εξαρτάται από τον άντρα, όσο η μισθωτή εργασία δεν εξασφαλίζει στις γυναίκες την κάλυψη των αναγκών τους, όσο γύρω υπάρχει καταστροφή και αταξία στη ζωή των γυναικών, η πορνεία θα υπάρχει, αν και σε συγκαλυμμένη μορφή. Σε τι διαφέρει από την πορνεία όταν μια Σοβιετική γυναίκα δίνεται σε έναν άντρα που δεν αγαπά, για να πάρει αύξηση ή σιτηρέσιο; Σε τι διαφέρει από την πορνεία το να πηγαίνει με έναν άντρα για ψηλές μπότες, για ζάχαρη κι αλεύρι; Σε τι διαφέρει από την πορνεία, όταν η γυναίκα παντρεύεται μόνο επειδή «έχει δωμάτιο στο σπίτι των σοβιέτ»; Σε τι διαφέρει από την πορνεία, όταν η εργάτρια ή η αγρότισσα που πάει για αλεύρι αναγκάζεται να δίνεται στο συνοδό του τρένου για μια θέση στη σκεπή ή στον προϊστάμενο του τμήματος φύλαξης για να κρατήσει το αλεύρι για τα παιδιά;

Όλα αυτά είναι πορνεία, αλλά με νέα πια μορφή. Βαριά, ντροπιαστική και πικρή για τη γυναίκα, βλαβερή για την εργατική δημοκρατία, επειδή μειώνει την υγεία του πληθυσμού (διαδίδει τα αφροδίσια νοσήματα) και υπονομεύει την αίσθηση της συντροφικότητας. Όμως δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι αυτή η μορφή πορνείας είναι ένα βήμα προς τα μπρος σε σχέση με την επαγγελματική πορνεία. Τότε η γυναίκα, που ζούσε με την επιχείρηση των χαδιών της, ήταν ένα χαρακτηρισμένο μέλος της κοινωνίας, αντικείμενο περιφρόνησης. Ο άντρας, αγοράζοντας τη φροντίδα της επαγγελματία πόρνης, θεωρούσε ότι είχε το δικαίωμα να βασανίσει και να εξευτελίσει όπως ήθελε τη γυναίκα. Η πόρνη δεν τολμούσε να παραπονεθεί, να διαμαρτυρηθεί. Το «κίτρινο δελτίο» επέτρεπε τα πάντα. Και αν αυτό έλειπε, η γυναίκα φοβόταν να διαμαρτυρηθεί για τη βαναυσότητα του άντρα που την είχε αγοράσει, για να μην την παραδώσει στα χέρια της αστυνομίας και να μην την αναγκάσει να δηλωθεί ως πόρνη. Τώρα οι σχέσεις είναι κάπως διαφορετικές. Όταν η γυναίκα έχει στην τσέπη το βιβλιάριο εργασίας, παύει να είναι αντικείμενο μόνο αγοραπωλησίας. Εάν συνευρίσκεται με «υλική συναλλαγή», το κάνει με εκείνον που της αρέσει περισσότερο. Η πονηριά (υπολογισμός) παίζει ρόλο στο βαθμό που το οικονομικό και το χρηματικό στοιχείο έχει θέση στις 9/10 των περιπτώσεων συμφωνίας για αστικό γάμο. Και ο άντρας, προσέξτε, έχει εντελώς άλλη σχέση με την επαγγελματία πόρνη, την «κοπελιά», από τη γυναίκα με την οποία συναντήθηκε κοινή συναινέσει. Σε αυτήν τη γυναίκα δεν κάνεις τον παλικαρά, δε θα επιτρέψει να την χλευάσεις, αυτή, ακόμα πιο γρήγορα από τη νόμιμη σύζυγο, «δεν ικανοποίησε», έφυγε και ήταν τέτοια.

Στο βαθμό που η γυναικεία εργασία δεν εξασφαλίζει πλήρως τις ανάγκες της γυναίκας, στο βαθμό που και στην εργατική δημοκρατία οι γυναίκες συνήθως δουλεύουν σε κατηγορίες χειρότερα πληρωμένης δουλειάς, η πορνεία, στη συγκαλυμμένη της μορφή, θα υπάρχει σαν βοηθητική επιχείρηση ή σαν δηλωμένος γάμος από υπολογισμό, πράγμα που στην ουσία σημαίνει το ίδιο. Τώρα, με τη στροφή της σοβιετικής οικονομικής πολιτικής σε νέα κατεύθυνση, εμφανίζεται στον ορίζοντα το απειλητικό φάσμα της αυξανόμενης ανεργίας των γυναικών. Αυτό το φαινόμενο, που έχει ήδη εκδηλωθεί, επιφέρει την επιστροφή στην πορνεία στη χειρότερη, την επαγγελματική της μορφή. Αναπόφευκτα, με τη στροφή της οικονομικής πολιτικής θα σταματήσει η διαδικασία της γέννησης και διαμόρφωσης της νέας καθημερινότητας, των νέων ηθών και της νέας σχέσης μεταξύ των φύλων, που αντιστοιχούν περισσότερο στα καθήκοντα της κομμουνιστικής κοινωνίας. Όμως δεν εντάσσεται στα καθήκοντά μας το να εξετάσουμε τη διαδικασία της αντίστροφης προσαρμογής σε παρωχημένες μορφές. Η υπόθεση της εργατικής τάξης προχωράει. Για την οικοδόμηση του κομμουνισμού από το παγκόσμιο προλεταριάτο είναι σημαντικότερο να καταργήσει όχι τη διαδικασία προσαρμογής στις προηγούμενες συνθήκες των οικονομικών σχέσεων, αλλά να πάρει υπόψη τα επιτεύγματα και τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν μπροστά στα μάτια μας την περίοδο άνθισης της δικτατορίας της εργατικής τάξης. Η πείρα της οικοδόμησης των νέων μορφών της ζωής πρέπει να καταγραφεί, να ληφθεί υπόψη και να αξιοποιηθεί.

Είναι γεγονός –ο γάμος εξελίσσεται, τα οικογενειακά δεσμά αδυνατίζουν, η μητρότητα μετατρέπεται σε κοινωνική λειτουργία.

Με τα φαινόμενα που περιγράψαμε δεν εξαντλείται το εμπειρικό υλικό από τον τομέα της αλλαγής της καθημερινότητας και των ηθών στην εποχή της δικτατορίας που παρέχει η Ρωσική Επανάσταση. Όμως μια λεπτομερέστερη ανάλυση όλων αυτών των φαινομένων θα μας εξέτρεπε. Θα γυρίσουμε σε αυτά στις συζητήσεις για την εξέλιξη της οικογένειας. Προς το παρόν όμως, θα σημειώσουμε μια ακόμη φορά ότι η Οκτωβριανή Επανάσταση και η οικοδόμηση της νέας μορφής παραγωγής επιβεβαίωσαν στη ζωντανή εμπειρία των επαναστατικών χρόνων ότι η θέση της γυναίκας στην κοινωνία και το γάμο καθορίζεται ολοκληρωτικά από το ρόλο της στην παραγωγή και το βαθμό της συμμετοχής της στη λαϊκή οικονομία. Η εργασία είναι το μέτρο της κατάστασης της γυναίκας: Η μισθωτή εργασία στο ατομικό-οικογενειακό νοικοκυριό την υποδούλωσε, η εργασία για την κολεκτίβα φέρνει την απελευθέρωσή της.

Βοηθήματα για τους ακροατές σχετικά με τη διάλεξη:

 1. Н. Крупская: «Война и деторождение» («Коммунист» № 1-2)

2. Н. Севешко: «Ещё о больном вопросе» («Коммунист» № 1-2)

3. Бюлетень Ц.О. работниц № 4 (тезисы об аборте и тезисы о мерах борьбы с проституций).

4. А. Коллонтай. «Тезисы о коммунистической морали в области брачных отношений» («Коммунист» № 12-13)

5. А. Коллонтай. «Семья и коммунизм» («Коммунист» № 7)

6. А. Коллонтай. «Проституция и меры борьбы с ней»

7. С. Равич. «Борьба с проституцей в Петрограде» («Коммунист» № 1-2)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

* Η μετάφραση έγινε από τα ρωσικά από το βιβλίο А. Коллонтай, «Положкеие Женщины в эволюции хозяйства (Лекций, читанные в Университете имени Я. М. Свердлова)», [Η θέση της γυναίκας στην εξέλιξη της Οικονομίας (Διαλέξεις στο πανεπιστήμιο Ι. Μ. Σβέρντλοφ)], Государственное Издательство, Москва 1922.

1. Για τα συμφέροντα της ατομικής ιδιοκτησίας η αστική τάξη δεν μπορούσε να αναγνωρίσει στα εκτός γάμου παιδιά το δικαίωμα της συντήρησής τους από τους ανύπαντρους πατέρες τους. Μια τέτοια αναγνώριση δικαιώματος θα είχε συνέπεια το «διασκορπισμό» της περιουσίας –ένα φαινόμενο απολύτως απαράδεκτο για την καπιταλιστική συσσώρευση. 

Στα χνάρια της Αυριανής η ΕφΣυν – Ξέθαψε μέχρι και την προπαγάνδα για “περιφρούρηση της Βουλής” από το ΠΑΜΕ

Κατιούσα

Η “ροζ Αυριανή” -κατά κόσμον “Εφημερίδα των Συντακτών” ξαναχτυπά. Το ανεπίσημο όργανο του Σύριζα φουλάρει τις μηχανές του εν όψει των επικείμενων εκλογών και βάλλει με ρυθμούς συριζοτρόλ, δίνοντας ρεσιτάλ τις τελευταίες μέρες με την πολεμική του στο ΚΚΕ για την αντίθεσή του στη Νατοϊκή Συμφωνία των Πρεσπών. Μετά την πρόσφατη τροχιοδεικτική βολή για τα “εθνικιστικά συλλαλητήρια του ΚΚΕ”, η ΕΦΣΥΝ επανήλθε σήμερα με κεντρικό άρθρο γραμμής (για να μην πιστέψει κανείς ότι ήταν κάτι τυχαίο) στις βρώμικες επιθέσεις, με την “αθώα απορία”: “Κάλυψη ακόμα και στους φασίστες;”.
Μετά το “επιχείρημα” πως όποιος διαφωνεί με τη Συμφωνία, είναι εθνικιστής, έχουμε τη νέα εξελιγμένη εκδοχή πως “όποιος διαφωνεί με την καταστολή και τα χημικά”, παρέχει κάλυψη στους φασίστες…
Η ΕΦΣΥΝ βάζει σε ένα τσουβάλι την καταγγελία του Κόμματος για την αστυνομική καταστολή, με εκείνη της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ, λέγοντας εκ του πονηρού πως σύσσωμη η αντιπολίτευση ανακάλυψε μόλις προχτές τη χρήση χημικών από την αστυνομία…! Λες και είναι η πρώτη φορά που τα “αριστερά ΜΑΤ” πνίγουν στα χημικά διαδηλωτές… Λες και δεν το είχαν ξανακάνει ακόμα και σε συνταξιούχους διαδηλωτές, σα να προσπαθούσαν να τους στείλουν στον άλλο κόσμο…
Στη συνέχεια η “Εφημερίδα της Κυβερνήσεως των Συντακτών” έβγαλε από το σκουριασμένο της οπλοστάσιο ακόμα και τη λιωμένη καραμέλα για “περιφρούρηση της Βουλής από το ΠΑΜΕ”, θυμίζοντας την Αυριανή στα καλύτερά της…

Το αναφέρει μάλιστα με δήθεν επιδοκιμαστικό τόνο, γνωρίζοντας πως η αναπαραγωγή του ψέματος λειτουργεί συσπειρωτικά για το κοινό στο οποίο πρωτίστως απευθύνεται, οπότε με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Όπως τάχα το ΠΑΜΕ προφύλαξε τη βουλή από εισβολή το 2011, έτσι και η αστυνομία, μας λέει το συριζαϊκό αφήγημα, προστάτευσε το κοινοβούλιο από τα τάγματα εφόδου της ΧΑ, κάτι που τάχα “τα κόμματα της αντιπολίτευσης” (δηλαδή και το ΚΚΕ) δεν είδαν, ψαρεύοντας ψήφους στα θολά νερά των μακεδονομάχων.
Η λαθροχειρία είναι προφανής για όσους διάβασαν την ανακοίνωση του ΚΚΕ (δηλαδή για ελάχιστους αναγνώστες της εφημερίδας). Εκεί καταγγέλλεται ξεκάθαρα η παρουσία και οι επιθέσεις των χρυσαυγιτών σε δημοσιογράφους και στηλιτεύονται οι αστικές δυνάμεις που όντως έπαθαν επιλεκτική τύφλωση μπροστά στα φασιστικά τάγματα εφόδου.
Εξίσου προφανές είναι πως ως “απλοί διαδηλωτές” δε νοούνται ο Λαγός, ο συλληφθείς Τζούλιος της Απέλλας και οι λοιποί αδάμαντες με τα στειλιάρια. Αν πάλι περιμένουν από το ΚΚΕ να επικροτήσει την επικίνδυνη για την υγεία ρίψη χημικών σε πλήθος, ίσως νομίζουν ότι είναι σαν τα μούτρα τους, που καταγγέλλουν τέτοιες απαράδεκτες πρακτικές μόνο όταν τους συμφέρει επικοινωνιακά. Κι αν αυτό το βαφτίζουν “κάλυψη στους φασίστες”, είναι α. γιατί καλύπτουν τους “αριστερούς ΜΑΤατζήδες” της Γεροβασίλη και της Παπακώστα και β. γιατί κρίνουν εξ ιδίων τα αλλότρια, από το κυβερνητικό ξέπλυμα στη χρυσή αυγή.
Πριν κλείσουμε, υπενθυμίζουμε πως η ανακοίνωση του ΚΚΕ -για όσους κάνουν τον κόπο να την διαβάσουν- αναφέρει.

“Τα συνθήματα και οι ομιλίες των διοργανωτών στο σημερινό συλλαλητήριο δεν έχουν καμία σχέση με τα παραπάνω, ενώ η ανοχή στην ακροδεξιά φασιστική δράση και βία το μόνο που κάνει είναι να ρίχνει νερό στο μύλο των ιμπεριαλιστών και να δίνει πάσα στην κυβέρνηση να εμφανίζει την πολιτική της με το μανδύα της προοδευτικότητας, ενώ τα υποτάσσει όλα στις επιταγές των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ”.

Αυτά για όσους μιλάνε εκ του πονηρού για “ψηφοθηρική στήριξή τους”. Και για όσους πασχίζουν να βάλουν στο ίδιο τσουβάλι το χτεσινό, εθνικιστικό συλλαλητήριο των Μακεδονομάχων, με τις συγκεντρώσεις του ΚΚΕ που -μακριά από ονοματολογία κι αλυτρωτισμό- βάζουν στο επίκεντρο το πραγματικό ζήτημα: το ρόλο του ευρωατλαντικού παράγοντα ως πηγή κινδύνου και για τους δύο λαούς.
Δεν περιμένουμε φυσικά όλα αυτά να συγκινήσουν τους κατ’ επάγγελμα αυριανιστές. Τουλάχιστον όμως, ας μην παριστάνουν τους “αντιφασίστες” και τους φύλακες του δημοκρατικού πολιτεύματος, πάει πάρα πολύ.

Ο θάνατος είναι το τέλος της βιολογικής ζωής, όχι λόγος για να ξεχνάς

2310net

Από εκείνους που είχαν πάντα κάτι να πουν για το αδιάφορο δήθεν επαναστατικό, αριστερό παρελθόν τους, εκείνους που μόλις το ΠΑΣΟΚ έβγαλε.. προκηρύξεις “προσλήψεων” για τη στελέχωσή του, έγιναν ένα με την αλλαγή, τον εκσυγχρονισμό, την περίεργη λέξη “διαπλοκή”. Μόλις το καράβι άρχισε να βουλιάζει, από εκείνους που μετακινήθηκαν ανερυθρίαστα στην άκρα δεξιά κι έγιναν, όχι απλά το πλυντήριο, αλλά η ίδια η έκφραση του φασισμού, μια από τις αιτίες της ανόδου του. Από εκείνους που καθόρισαν σε prime time ζώνη την θέση της γυναίκας στο σήμερα: βυζιά-κώλος-βυζιά. Σεξιστής και ανήθικος. Το εξώφυλλο με τον Παύλο Φύσσα, τα λεφτά στις μαύρες σακούλες και πολλά, πολλά άλλα.

Ο θάνατος είναι το τέλος της βιολογικής ζωής, όχι λόγος για να ξεχνάς.
Να με συγχωρείτε, αλλά καμιά θλίψη και καμιά στεναχώρια δεν χωράει. Ας στεναχωρηθούμε για τον θάνατο ανθρώπων που πραγματικά θα μας λείψουν.