Θα μας πεθάνουν, ή θα τους πεθάνουμε

Θα μας πεθάνουν, ή θα τους πεθάνουμε

Οι πολλοί δεν έχουν να φάνε, κι αυτοί που κρατάνε τα κλειδιά της αποθήκης με τα τρόφιμα κολυμπάνε στο χρυσάφι. Αυτή είναι η εικόνα που διαμορφώνεται με αφορμή αυτό που χαρακτηρίζουν «διατροφική κρίση». Δε σημαίνει έλλειψη τροφίμων, αλλά υψηλές τιμές που κάνουν απαγορευτικά τα τρόφιμα για μεγάλες μάζες πληθυσμού. Είναι μία από τις στιγμές που ο καπιταλισμός και η βαρβαρότητα είναι συνώνυμα.

***

Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Στη μία μετά την άλλη τις αναλύσεις τους οι αστοί παρότι διατηρούν τον όρο «κρίση χρέους», μιλάνε παράλληλα και για κρίση κερδοφορίας και αναγνωρίζουν επίσης ότι με μέτρο την «ανταγωνιστικότητα», δηλαδή τους όρους που θα διασφαλίζουν τη διαρκή αύξηση των κερδών, το πράγμα δεν προχωράει. Παραμένουν όμως δέσμιοι της αντίφασης του συστήματος. Δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς να κυνηγά κέρδη, δεν μπορεί χωρίς την ανταγωνιστικότητα. Γι' αυτό και το ξεπέρασμα της γενικής καπιταλιστικής κρίσης συνοδεύεται πάντα με καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων. Ηδη μιλάνε για σύγκρουση με γεωπολιτικά χαρακτηριστικά χωρίς ακόμα να διευκρινίζουν αν θα 'χει τη μορφή και γενικευμένου πολέμου (από μια τέτοια οπτική μπορεί να γίνει πιο εύκολα κατανοητή και η επιμονή της ελληνικής κυβέρνησης να «δέσει» την εφαρμογή της πολιτικής της με ένταση του αυταρχισμού, που παραπέμπει σε «καθάρισμα της αυλής» ενόψει πολέμου στον περίγυρο...).

***

Ο κυνισμός με τον οποίο η αστική τάξη αρθρογραφεί πια για «βαρύ τίμημα», που αναγκαστικά θα πληρώσουν τα λαϊκά στρώματα, δηλώνει όξυνση του ταξικού πολέμου. Και ως τέτοιος για την εργατική τάξη σημαίνει συγκέντρωση δυνάμεων με στρατηγικό στόχο να πληρώσουν την κρίση οι καπιταλιστές, να γίνει η κρίση από απειλή για την εργατική τάξη, σημείο καμπής για την ανατροπή της εξουσίας των καπιταλιστών.

***

Ολα τα μέτωπα είναι πλέον ανοιχτά. Η οξύτητα, μάλιστα, με την οποία η κυβέρνηση θέλει να επιβάλει την πολιτική της οδηγεί σε καταστάσεις βαρβαρότητας. Το μαρτυρούν τα παραδείγματα από το χώρο της Υγείας. Κάθε περικοπή έχει κόστος σε ανθρώπινες ζωές κι ας παρουσιάζεται σαν νοικοκύρεμα. Οταν - χτεσινό το παράδειγμα - φτάνουν να ερίζουν το νοσοκομείο με το ΙΚΑ ποιος θα κάνει άρα και θα έχει το κόστος σε «αντιδραστήρια» για μια εξέταση για ηπατίτιδα, τα πράγματα είναι άσχημα. Ο άρρωστος περιμένει αφού δεν έχει να πληρώσει και στο μεταξύ κινδυνεύει τόσο αυτός όσο και οι γύρω του. Οικογένειες φτάνουν σε κατάσταση οικονομικής κατάρρευσης προκειμένου να τα βγάλουν πέρα με το αυξημένο κόστος που συνεπάγεται η αναγκαστική προσφυγή στον ιδιωτικό τομέα. Τα παραδείγματα αναρίθμητα. Οικογένειες στο δρόμο έφτασαν στα όρια του σηπτικού σοκ οπότε αναγκαστικά τους μάζεψε το ΕΚΑΒ και μόνο έτσι απόκτησαν πρόσβαση στη νοσηλεία. Οι ανασφάλιστοι, έλεγε το ρεπορτάζ χτες, πάνε στα δημόσια νοσοκομεία με την ελπίδα ότι θα τους δεχτούν. Αλλιώς, πεθαίνουν. Οι θάνατοί τους δεν καταγράφονται στα θύματα της κρίσης. Είναι όμως ήδη στατιστικό δεδομένο αυτού του είδους το «φάρμακο». Παράλληλα, οι καπιταλιστές που επενδύουν στην Υγεία κάνουν χρυσές δουλειές, με το κράτος να τους εξασφαλίζει πελατεία. Παράδειγμα, οι αιμοκαθάρσεις, όπου το δημόσιο σύστημα σε στέλνει αναγκαστικά σε ιδιωτικές κλινικές. Κέρδος εξασφαλισμένο αφού δε γίνεται να ζήσει άνθρωπος χωρίς αίμα.

Οι λέξεις μοιάζουν στεγνές όταν περιγράφουν τέτοιες καταστάσεις. Αυτός που δεν είναι στο δρόμο μπορεί μόνο να φοβηθεί μη βρεθεί στο δρόμο, δεν μπορεί και δε φταίει γι' αυτό να καταλάβει τι σημαίνει «κατάσταση σηπτικού σοκ» για έναν άνθρωπο. Ούτε καν η λέξη βαρβαρότητα μπορεί να πει την αλήθεια. Μιλάμε για ανθρώπους έναν προς έναν. Και είναι αυτό ακριβώς που κάνει απόλυτη τη θέση - άρνηση: Καμιά ανοχή στη βαρβαρότητα.

Απέναντι σ' αυτή την πραγματικότητα οι θέσεις του ΚΚΕ για την Υγεία είναι θέσεις για την υπεράσπιση της ίδιας της ζωής. Το «κανένας ανασφάλιστος, κανένας χωρίς γιατρειά» είναι η ελάχιστη ανεκτή βάση αναφοράς. Με ανάλογο τρόπο σ' όλα τα μέτωπα η αντιπαράθεση πλέον αφορά στο «ποιος - ποιον» σε επίπεδο εξουσίας.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:
Θανάσης ΛΕΚΑΤΗΣ

ΙΣΠΑΝΙΑ Βάζουν πρόστιμο για το κολατσιό στο σχολείο!

ΙΣΠΑΝΙΑ

Βάζουν πρόστιμο για το κολατσιό στο σχολείο!

ΜΑΔΡΙΤΗ.--

Η επιβολή χρηματικού ποσού για όσα παιδιά φέρνουν στο σχολείο ...το κολατσιό τους από το σπίτι προωθείται από περιφερειακές αρχές στην Ισπανία σε μια στιγμή που η πλειοψηφία του λαού αντιμετωπίζει τις συνέπειες της πολιτικής λιτότητας και της καπιταλιστικής κρίσης.

Συγκεκριμένα, σε κάποιες περιπτώσεις από την αρχή της σχολικής χρονιάς οι μαθητές θα πρέπει να πληρώνουν έως και 3 ευρώ την ημέρα για να φέρνουν φαγητό ή το κολατσιό τους από το σπίτι. Η γελοία αιτιολογία είναι πως το ποσό αυτό θα καταβάλλεται επειδή τα παιδιά χρησιμοποιούν την τραπεζαρία, τους φούρνους μικροκυμάτων, τα ψυγεία, αλλά και για την απαιτούμενη καθαριότητα. Οπως σημειώνεται στα ισπανικά μέσα ενημέρωσης, οι αρχές της Καταλονίας θα χρεώνουν 3 ευρώ την ημέρα ή και παραπάνω, της Βαλένθια 1,45 ευρώ, ενώ εξετάζεται για το πώς θα εφαρμοστεί και στα 791 σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στη Μαδρίτη. Σημειώνεται πως μέχρι σήμερα δεν επιτρεπόταν στους μαθητές να φέρνουν μαζί τους φαγητό παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, αν για παράδειγμα ένα παιδί είχε αλλεργία σε κάποια τρόφιμα, ανεβάζοντας κατακόρυφα τον οικογενειακό προϋπολογισμό αφού υπολογίζεται ότι ένα γεύμα στοιχίζει στις σχολικές τραπεζαρίες γύρω στα 6 ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία, κατά το σχολικό έτος 2011-2012 το 60% των 324.000 μαθητών των σχολείων της Μαδρίτης αγόραζαν φαγητό από τη σχολική καντίνα.

Πρόκειται για μια ενέργεια που εντάσσεται στην πολιτική αφαίμαξης των λαϊκών στρωμάτων στο όνομα της ...ευταξίας. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, οι σχολικές επιτροπές της κάθε περιφέρειας θα καθορίζουν αν οι οικογένειες θα πρέπει να χρεώνονται. Οι γονείς και οι σύλλογοί τους αντιδρούν και καταγγέλλουν το μέτρο ως άδικο, καθώς πλήττει τους πιο φτωχούς, ιδιαίτερα εν μέσω καπιταλιστικής κρίσης.

Καθ' οδόν: Στο νησί της θεάς του έρωτα

Καθ' οδόν: Στο νησί της θεάς του έρωτα

«Ιπποι πέτρινοι με χαίτη ορθή / και γαλήνιοι αμφορείς/ και λοξές δελφινιών ράχες/ η Ιος η Σίκινος η Σέριφος η Μήλος..». Οι στίχοι του Οδυσσέα Ελύτη αναδύουν όλη την ομορφιά των κυκλαδίτικων νησιών. Ενα από αυτά είναι και η Μήλος, το νησί που στα «σπλάχνα» του έκρυβε μια ακόμη ομορφιά, αυτή της Αφροδίτης της Μήλου.

Ανάμεσα στα ονόματα που αναφέρονται από διάφορους συγγραφείς για το πανέμορφο ηφαιστειογενές νησί των Κυκλάδων είναι Βυβλίς, Γοργίς, Ζεφυρία και Ακυτος. Την ονομασία Μήλος την πήρε από τον πρώτο κάτοικό της, τον Μήλο, ήρωα βασιλικής γενιάς, που σύμφωνα με τη μυθολογία τον έστειλε η θεά Αφροδίτη από την Κύπρο στη Μήλο.

Το κυκλαδίτικο νησί, εκτός από τα ιδιαίτερα πετρώματά του, τις πανέμορφες παραλίες του, έχει μια μοναδική και πλούσια ιστορία, που τα ίχνη της μπορεί και σήμερα κανείς να τα δει στο νησί. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του μεγάλου φυσικού λιμανιού της, γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στην αρχαιότητα και υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του κυκλαδίτικου πολιτισμού. Πηγή πλούτου για το νησί ήταν ο οψιδιανός λίθος, ηφαιστειακό πέτρωμα, που κατά τη νεολιθική εποχή οι κάτοικοι το επεξεργάζονταν και κατασκεύαζαν όπλα και εργαλεία. Την Εποχή του Χαλκού χτίστηκαν οι πρώτες κατοικίες, ερείπια των οποίων ανακαλύφθηκαν στις ανασκαφές που έγιναν στη Φυλακωπή. Η Μήλος γίνεται γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο, όταν στις 8 Απριλίου του 1820 ο γεωργός Γεώργιος Κεντρωτάς σκάβοντας στο χωράφι του, ανακάλυψε την τέλεια ομορφιά, το άγαλμα της Αφροδίτης, που μετά από λίγο θα βρισκόταν στα χέρια των Γάλλων, ξενιτεμένη στο Μουσείο του Λούβρου. Στη Μήλο βρέθηκε επίσης και το άγαλμα του Ποσειδώνα που αποτελεί ένα από τα «κοσμήματα» του Εθνικού μας Μουσείου. Στο κυκλαδίτικο νησί βρίσκονται και οι περίφημες κατακόμβες, τόπος στον οποίο συγκεντρώνονταν οι πρώτοι χριστιανοί και εκεί έθαβαν τους νεκρούς τους. Οι κατακόμβες ανακαλύφθηκαν, δυστυχώς, από αρχαιοκάπηλους και έγιναν γνωστές μετά τη σύλησή τους το 1840.

Στη Μήλο εντυπωσιάζεται κανείς από την πρώτη στιγμή που το καράβι θ' αρχίσει να μπαίνει στο μεγάλο φυσικό της λιμάνι, ένα από τα μεγαλύτερα της Μεσογείου. Εκεί στην είσοδό του αντικρίζεις δυο βράχια σε σχήμα αρκούδας. Τα «σύρματα» είναι μία από τις ιδιαιτερότητες της Μήλου. Οι ντόπιοι αποκαλούν σύρματα χώρους σκαμμένους στα βράχια και στα πετρώματα, που είναι σαν μικρές σπηλιές. Οι σπηλιές αυτές προστατεύουν τις βάρκες το χειμώνα από τα κύματα. Ενας τέτοιος οικισμός στο λιμάνι της Μήλου είναι το Κλήμα. Το πλοίο «δένει» στον Αδάμαντα, στην πιο κατοικημένη περιοχή, εκεί που το καλοκαίρι, τα τελευταία χρόνια, συνωστίζονται οι τουρίστες, παίρνοντας ένα σημαντικό κομμάτι από την ομορφιά του.

Από το λιμάνι του Αδάμαντα ξεκινά κανείς την περιήγηση στα όμορφα χωριά και στις εντυπωσιακές παραλίες του νησιού. Τα πρώτα χωριά που συναντά κανείς είναι οι Τριοβάσαλοι. Πρωτεύουσα της Μήλου είναι η Πλάκα. Χτισμένη στο ύψωμα ατενίζει τον κόλπο της Μήλου. Πλακόστρωτα σοκάκια, ασβεστωμένες αυλές και βουκαμβίλιες συνθέτουν ένα τοπίο ηρεμίας και γαλήνης. Εκεί βρίσκεται και το αρχαιολογικό μουσείο του νησιού. Μοναδικής ομορφιάς αιγαιοπελαγίτικοι οικισμοί των ψαράδων, είναι τα Μαντράκια και ο Φυροπόταμος.

Χτισμένα στη βορειοανατολική άκρη του νησιού, απέναντι από την Κίμωλο είναι τα Πολλώνια. Ενα ψαράδικο χωριό που όμως τα τελευταία χρόνια «μεταμορφώνεται» σε παραθεριστικό κέντρο. Στο δρόμο προς τα Πολλώνια αξίζει μια στάση στην αρχαία πόλη της Φυλακωπής, αλλά και στη μικρή παραλία με το λευκό χρώμα των βράχων, το Σαρακίνικο.

Μοναδικές σε ομορφιά, ανάμεσα στο ξανθό, το κόκκινο και το γαλάζιο είναι οι νότιες παραλίες του νησιού. Η άγρια μεγαλοπρέπεια των ηφαιστειακών βράχων με πολυποίκιλα χρώματα δημιουργούν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, μαγείας και μυστηρίου. Φανταστικές είναι οι παραλίες, του Παλιοχωρίου, της Αγίας Κυριακής, της Φυριπλάκας και του Τσιγκράδου.

Τυχερός είναι όποιος, λόγω καιρού, μπορεί να φτάσει στο Κλέφτικο. Ενα θέαμα μοναδικό, στα πρασινογάλαζα νερά, στις τεράστιες σπηλιές που σχηματίζουν οι βράχοι. Περιοχή που πλησιάζει κανείς μόνο με σκάφος. Εχεις την αίσθηση ότι ακόμη εκεί κρύβονται οι πειρατές και εσύ πρέπει ν' ανακαλύψεις τους κρυμμένους θησαυρούς. Ανακαλύπτεις, όμως, ότι «θησαυρός» είναι τα ίδια τα βράχια, οι σκιές τους που αγκαλιάζουν το γαλάζιο της θάλασσας. Πολλά χρόνια πριν το Κλέφτικο ήταν κρησφύγετο και ορμητήριο πειρατών.

Η περιήγηση στη Μήλο δεν τελειώνει εδώ. Γιατί, ο κάθε όρμος της, η κάθε γωνιά της, κρύβει μια ιστορία, έναν πολιτισμό, μαγευτικά ηφαιστειογενή πετρώματα, που μένουν αναλλοίωτα από το χρόνο, διατηρώντας μιαν αιώνια ομορφιά.

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ 1ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1946

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ 1ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1946

Το καθεστώς ολοκληρώνει την πολιτική του θωράκιση

«Εμπρός για τη δημοκρατία και την Ελλάδα». Το πρωτοσέλιδο του «Ρ» της 1ης Σεπτέμβρη του 1946

«Ενας μόνο τίμιος άνθρωπος είναι

πολυτιμότερος στην κοινωνία απ' όλους

μαζί τους εστεμμένους παλιανθρώπους της γης»

Paine - Αμερικανός δημοκράτης

Την 1η Σεπτεμβρίου του 1946 ο ελληνικός λαός οδηγήθηκε στις κάλπες για να ψηφίσει υπέρ ή κατά της επιστροφής του θεσμού της μοναρχίας στη χώρα. Κατά της μοναρχίας και υπέρ της Δημοκρατίας είχαν ταχθεί πλήθος κορυφαίων διανοουμένων, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Δημοκρατικών Συλλόγων υπό τον στρατηγό Οθωναίο, το σύνολο των άλλων κομμάτων που αποτελούσαν τον Πολιτικό Συνασπισμό του ΕΑΜ, το Κόμμα της ΕΛΔ, το κόμμα των Αριστερών Φιλελευθέρων, η Ενωση Δημοκρατικών Αριστερών του Ι. Σοφιανόπουλου κι όλος σχεδόν ο αστικός πολιτικός κόσμος (τα κόμματα των Θ. Σοφούλη, Γ. Καφαντάρη, Εμμ. Τσουδερού, Σοφοκλή Βενιζέλου, Π. Κανελλόπουλου, Γ. Παπανδρέου, Α. Μυλωνά). Υπέρ της επαναφοράς του Γλύξμπουργκ είχαν εκδηλωθεί το Δεξιό Λαϊκό κόμμα, οι ταγματασφαλίτες, ο Ναπολέων Ζέρβας, ο κατοχικός πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης, τα πρωτοπαλίκαρα της Μεταξικής Δικτατορίας Τουρκοβασίλης, Κοτζιάς, Δημητράτος κ. ά. καθώς επίσης κι όλος ο συρφετός των δοσιλόγων της κατοχής και του σκοταδισμού¹.

Οπως εύκολα μπορεί να αντιληφθεί ο αναγνώστης από τον προαναφερόμενο πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων, υπό ομαλές δημοκρατικές συνθήκες, οι πιθανότητες μιας εκλογικής νίκης της μοναρχίας ήταν μηδενικές. Ομως τέτοιες συνθήκες ήταν αδιανόητες στη μεταβαρκιζιανή Ελλάδα, πολύ περισσότερο δε στην Ελλάδα του '46, όπου η μοναρχοφασιστική αντίδραση και η λευκή τρομοκρατία δεν υπόκεινταν σε κανέναν περιορισμό, ειδικότερα μετά τις νόθες κοινοβουλευτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου του ίδιου έτους. Ετσι σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα στο δημοψήφισμα πήραν μέρος 1.900.613 ψηφοφόροι. Εγκυρα ήταν 1.660.497 ψηφοδέλτια. Υπέρ του Γλύξμπουργκ φέρεται ότι ψήφισαν 1.135.492 και εναντίον της επαναφοράς του θεσμού της μοναρχίας 524.810. Επειδή όσοι ήταν κατά της μοναρχίας μπορούσαν να ρίξουν στην κάλπη ή Λευκό ψηφοδέλτιο ή ένα ψηφοδέλτιο που έγραφε πάνω τη λέξη «Δημοκρατία», οι αντιμοναρχικοί ψήφοι κατανέμονται ως εξής: Λευκά ψηφοδέλτια 342.500 και ψηφοδέλτια με τη φράση «Δημοκρατία» 182.310².

Σχέδιο του ζωγράφου Κ. Παρθένη για τη Δημοκρατία. Το σχεδίασε το Φλεβάρη του 1922 σε τοίχο μέσα στις φυλακές της Παλιάς Στρατώνας, όπου βρίσκονταν κρατούμενοι οι Δημοκρατικοί και τους επισκέφτηκε ο Κ. Παρθένης. Επειδή όμως το κατέστρεψαν οι φύλακες, το σχεδίασε αργότερα με μελάνι

Το δημοψήφισμα εμφάνιζε το 68,3% (!!!) του ελληνικού λαού να τάσσεται υπέρ του μοναρχικού θεσμού, όμως κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν πίστευε πως αυτό το αποτέλεσμα ήταν γνήσιο και πως απεικόνιζε την πραγματική θέληση του εκλογικού σώματος. Η νοθεία και η τρομοκρατία είχαν κάνει το θαύμα τους και η τυπική έγκριση για την επιστροφή του Γεωργίου Β` στη χώρα ήταν πλέον στα χέρια των κρατούντων, της ντόπιας ολιγαρχίας και των Αγγλων, οι οποίοι προηγουμένως είχαν φροντίσει να δημιουργήσουν όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για παρόμοιες εκλογικές νίκες. Ας δούμε πώς.

Η πολιτική προετοιμασία της μοναρχικής παλινόρθωσης

Ο θεσμός της μοναρχίας στην Ελλάδα ποτέ δεν είχε ισχυρό έρεισμα μέσα στο λαό, πράγμα απολύτως φυσικό, αφού ήταν ένας θεσμός ξενόφερτος, όπως και η οικογένεια των Γλύξμπουργκ που τον προσωποποιούσε. Επιπλέον είχε επιφέρει πλήθος δεινών και συμφορών στη χώρα και είχε καταντήσει πραγματική μάστιγα. Ο ελληνικός λαός της δεκαετίας του '40 είχε νωπά στη μνήμη της ιστορικά γεγονότα για τα οποία είχε πληρώσει βαρύ τίμημα, όπως το νόθο δημοψήφισμα του 1935, με το οποίο η μοναρχία παλινορθώθηκε, καθώς και τη μεταξική δικτατορία, που δε θα μπορούσε να επιβληθεί αν δεν είχε τη βασιλική στήριξη. Ετσι κανείς δεν μπορούσε να ισχυριστεί πως η μοναρχία ήταν αδιαμφισβήτητη - το αντίθετο συνέβαινε - και πως ο βασιλιάς μπορούσε να επιστρέψει στο θρόνο του μετά την απελευθέρωση από τη φασιστική κατοχή, χωρίς προηγουμένως να έχει αποσπάσει τη λαϊκή έγκριση. Εδώ ακριβώς βρισκόταν ο κόμπος. Πώς θα επιτυγχανόταν μια τέτοια έγκριση;

Ενα πρώτο βήμα που βοηθούσε αντικειμενικά μια μελλοντική παλινόρθωση της μοναρχίας έγινε με την επάνοδο του αστικού πολιτικού κόσμου στη χώρα υπό την ομπρέλα της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας του Γ. Παπανδρέου και φυσικά με την απόβαση και παρουσία σε ελληνικό έδαφος αγγλικών στρατιωτικών δυνάμεων. Ισχυρότατη όμως ώθηση στα σχέδια επιστροφής του Γλύξμπουργκ έδωσε η νίκη των Εγγλέζων κατά του ΕΛΑΣ στα Δεκεμβριανά και η υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, που υποχρέωνε στον αφοπλισμό του κινήματος της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης. Η μοναρχική παλινόρθωση μπήκε στην τελική ευθεία πραγματοποίησής της με τη διοργάνωση των ψευτοεκλογών του Μαρτίου του '46 και την ανάδειξη, μέσα από αυτές, μιας φανερά ξενόδουλης φιλομοναρχικής κυβέρνησης.

Η πρώτη σελίδα του «Ριζοσπάστη» της 31ης Αυγούστου 1946

Για να έχουμε όμως μια όσο το δυνατόν ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς προετοιμάστηκαν οι γενικότεροι πολιτικοί όροι επιστροφής του βασιλιά, χρειάζεται να λάβουμε υπόψη και τα εξής: Η Συμφωνία της Βάρκιζας προέβλεπε στο ένατο και τελευταίο άρθρο της το δημοψήφισμα για το πολιτειακό να γίνει μέσα στο 1945 και μάλιστα πριν τις βουλευτικές εκλογές³. Υστερα, όμως, από αμερικανική και αγγλική παρέμβαση στην κυβέρνηση Σοφούλη, που ανέλαβε καθήκοντα στις 22/11/1945, τίποτα απ' αυτό το άρθρο της συμφωνίας δεν έμεινε στη θέση του. Οι εκλογές ορίστηκαν για το Μάρτη του 1946 και το δημοψήφισμα για το Μάρτη του 1948⁴. Αλλά κι αυτός ο χρονικός ορισμός του δημοψηφίσματος έμελλε να αλλάξει. Μετά τις εκλογές η ντόπια αστική τάξη διαπίστωσε πως δεν έπρεπε να αναβάλλει για πολύ την ολοκλήρωση της πολιτικής της θωράκισης. Αλλά ούτε και οι Αγγλοαμερικανοί ιμπεριαλιστές ήθελαν να τραβάνε σε μάκρος οι εκκρεμότητες στο αστικό πολιτικό σύστημα της Ελλάδας, που τόσο απαραίτητο τους ήταν για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους στην ευρύτερη περιοχή και στη χώρα. Ετσι στις 13 Μαΐου 1946 ο αντιβασιλέας - αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός ανέλαβε να ενημερώσει την Ελληνική Βουλή πως το δημοψήφισμα θα γινόταν την 1η Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους⁵.

Η βία και η νοθεία δημιουργούν το αποτέλεσμα

Ο ελληνικός λαός έφτασε μπροστά στις κάλπες βιώνοντας τις συνθήκες της πιο βάρβαρης τρομοκρατίας. Τον Ιούνη του 1946 έγινε νόμος του κράτους το περιβόητο Γ` Ψήφισμα κι από την 1η Ιουλίου του ιδίου έτους, σε εφαρμογή του ψηφίσματος, στήθηκαν κι άρχισαν να λειτουργούν τα έκτακτα στρατοδικεία που έστελναν, τον έναν μετά τον άλλον, τους αγωνιστές στα εκτελεστικά αποσπάσματα. Το Αύγουστο άρχισαν να εξορίζονται μαζικά οι ΕΑΜίτες αξιωματικοί που είχαν τιμήσει το λαό και τη χώρα πολεμώντας τους φασίστες κατακτητές μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ. Για να καταλάβουμε όμως καλύτερα τη σημασία και την έκταση της τρομοκρατίας, ας σταθούμε σ' ορισμένα ψυχρά, αλλά άκρως διαφωτιστικά, στοιχεία:

Από την 1/4/1946 και μέχρι μία εβδομάδα πριν το δημοψήφισμα είχαν δολοφονηθεί από μοναρχοφασίστες τρομοκράτες των πόλεων και συμμορίες της υπαίθρου 499 αντιμοναρχικοί πολίτες, κυρίως ΕΑΜίτες, αλλά όχι μόνο. Επίσης είχαν τραυματιστεί με πυροβόλο όπλο ή είχαν υποστεί βαριές κακώσεις από βασανιστήρια περισσότεροι από 2.000.

Στο ίδιο χρονικό διάστημα είχαν εξαφανιστεί 77 δημοκρατικοί πολίτες, από τους οποίους οι 38 είχαν χαθεί ολωσδιόλου χωρίς να βρεθεί κανένας ίχνος ή πληροφορία για την τύχη τους. Ανάμεσα στους εξαφανισθέντες ήταν και ο δημοσιογράφος του «Ριζοσπάστη» Κώστας Βιδάλης, ο οποίος δολοφονήθηκε από τη συμμορία του Σούρλα τον Αύγουστο του '46.

Η ύπαιθρος βρισκόταν υπό το καθεστώτος τρομοκρατίας των μοναρχοφασιστικών συμμοριών. Οκτώ τέτοιες συμμορίες κυριαρχούσαν στη Θεσσαλία και τη Στερεά πριν το δημοψήφισμα κι επτά δρούσαν κατά το ίδιο χρονικό διάστημα στην Πελοπόννησο⁶. Η εικόνα συμπληρώνεται αν λάβουμε υπόψη πως μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 1946, 42 αγωνιστές είχαν εκτελεστεί σε εφαρμογή του Γ` Ψηφίσματος, ενώ 13.000 συλλήψεις δημοκρατικών πολιτών είχαν γίνει σε ολόκληρη τη χώρα⁷.

Το ότι το δημοψήφισμα πραγματοποιήθηκε μέσα σε συνθήκες βίας και νοθείας δεν μπόρεσε να το κρύψει ούτε η βρετανική κοινοβουλευτική επιτροπή που επισκέφτηκε την Ελλάδα τον Αύγουστο του '46, παρά το γεγονός πως ήταν πεποίθηση των μελών της ότι και υπό ομαλές συνθήκες θα κέρδιζε η μοναρχία. «Η κυβέρνηση - λένε στην έκθεσή τους⁸ οι Αγγλοι βουλευτές - δεν είχε σκοπό ν' αφήσει στους δημοκρατικούς οποιαδήποτε πιθανότητα νίκης... Φιλελεύθεροι βουλευτές μάς παραπονέθηκαν ότι δεν μπορούσαν να πάνε καν στις εκλογικές τους περιφέρειες λόγω της δράσεως των δεξιών συμμοριών... Η σύλληψη και ο εκτοπισμός εκατοντάδων τοπικών στελεχών του ΕΑΜ τους εμπόδιζε από το να παίρνουν μέρος στην καμπάνια του δημοψηφίσματος. Η κυβερνητική επέμβαση στα εργατικά σωματεία είχε αποσυνθέσει το μηχανισμό των εργατικών οργανώσεων. Υποστηρίχτηκε ότι πολλές χιλιάδες οπαδών της Αριστεράς είχαν διωχτεί απ' τα χωριά τους με την τρομοκρατία και δεν τολμούσαν να γυρίσουν για να ψηφίσουν. Επτά δημοκρατικές επαρχιακές εφημερίδες (6 του ΕΑΜ και μία των Φιλελευθέρων) διακόψανε την έκδοσή τους λόγω της προβαλλόμενης τρομοκρατίας. Μας ειπώθηκε ακόμα ότι οι αθηναϊκές δημοκρατικές εφημερίδες συχνά καταστρέφοντο από μοναρχικούς ενώ μεταφέρεντο στις επαρχίες... Η χρησιμοποίηση από την κυβέρνηση όλων των διαθέσιμων μέσων - μεταξύ των άλλων του ραδιοφώνου και των αφισών- σε όφελος της μοναρχικής προπαγάνδας, η ενεργός παρουσία της φιλομοναρχικής Χωροφυλακής και το γεγονός ότι με το σύστημα των νομαρχών όλες οι τοπικές αρχές αποτελούντο από οπαδούς της κυβερνήσεως κι όλος ο μηχανισμός της διοικήσεως των επαρχιών ήταν στα χέρια τους, αναμφισβήτητα έθεταν την αντιπολίτευση σε μειονεκτική θέση».

Κανείς σοβαρός μελετητής που ασχολήθηκε περιστασιακά με το θέμα δεν μπορεί να κρύψει την αλήθεια. Χαρακτηριστικές είναι για παράδειγμα οι παρατηρήσεις του Z. Meynaud^9, ο οποίος σημειώνει μεταξύ άλλων ότι «το δημοψήφισμα διεξήχθη μέσα σε ένα κλίμα πιέσεων και εκφοβισμού (λευκής τρομοκρατίας)» κι ότι «τα χαρτιά ήταν φτιαγμένα πριν ο λαός κληθή να εκφράσει τη θέλησή του».

Δε χωράει αμφιβολία πως η επιστροφή της μοναρχίας στην Ελλάδα επιτάχυνε την πορεία προς τον εμφύλιο πόλεμο. «Η επιστροφή του Γεωργίου - έλεγε το ΚΚΕ σε ανακοίνωση του ΠΓ της ΚΕ του¹⁰, στις 11/9/1946 - μόνο θα επιταχύνει τη γενική καταστροφή». Το ΚΚΕ καλούσε τότε να επιτευχθεί, έστω και την ύστατη στιγμή, η δημοκρατική συνεννόηση, «βασική προϋπόθεση» της οποίας ήταν «να σταματήσει η ξενική κατοχή και οποιαδήποτε ξένη ανάμειξη στα εσωτερικά μας».

Η έκκληση του ΚΚΕ, βεβαίως, δεν εισακούστηκε, ο εμφύλιος δεν αποτράπηκε και η εξάρτηση από τον ιμπεριαλισμό διαρκεί ακόμη και εντείνεται. Οσο για το «έργο» της μοναρχίας στον τόπο, μια ματιά στα όσα συνέβησαν στη μεταπολεμική Ελλάδα δεν αφήνει περιθώριο για διαφορετικό συμπέρασμα: Η ιστορία δικαίωσε περίτρανα όσους αγωνίστηκαν για να μην επιστρέψει στη χώρα το παλάτι. Οι «δικοί» μας εστεμμένοι παλιάνθρωποι κόστιζαν πάντα πολύ ακριβά για το λαό και το μέλλον του.

1. Ριζοσπάστης 1/9/1946

2. Σ. Γρηγοριάδη: «Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας», εκδόσεις Καπόπουλος, τόμος 3ος, σελ. 152

3. «Το ΚΚΕ - Επίσημα Κείμενα»: Η Συμφωνία της Βάρκιζας, τόμος Ε`, σελ. 415-416

4. Γ. Μαυροκορδάτος: «Οι εκλογές και το δημοψήφισμα του 1946 προοίμιο του εμφυλίου πολέμου», στο «Η Ελλάδα στη δεκαετία 1940-1950 - ένα έθνος σε κρίση», εκδόσεις Θεμέλιο, σελ. 309

5. Γ. Κατσούλη: «Ιστορία του ΚΚΕ», εκδόσεις Νέα Σύνορα, τόμος ΣΤ`, σελ. 118

6. Φοίβου Γρηγοριάδη: «Το δεύτερο αντάρτικο», εκδόσεις Καμαρινόπουλος, τόμος 3ος, σελ. 722-723

7. «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ», εκδόσεις ΣΕ, σελ. 558

8. «Η Εκθεσις της Βρετανικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής διά την Ελλάδα», έκδοση της Πανελληνίου Ομοσπονδίας Δημοκρατικών Συλλόγων, Αθήναι - Νοέμβριος 1946, σελ. 8

9. Z. Meynaud: «Πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα», εκδόσεις Μπάυρον, τόμος Α` σελ. 335

10. «Το ΚΚΕ - Επίσημα Κείμενα», τόμος ΣΤ`, σελ. 218-220

Η εμφάνιση των τάξεων

Η εμφάνιση των τάξεων

Ηιστορία όλων των μέχρι τώρα κοινωνιών, είναι ιστορία ταξικών αγώνων. Ελεύθερος και δούλος, πατρίκιος και πληβείος, βαρόνος και δουλοπάροικος, μάστορας και κάλφας, με μια λέξη καταπιεστής και καταπιεζόμενος, βρίσκονται σε μια ακατάπαυστη αντίθεση μεταξύ τους. Κάνουν αδιάκοπο αγώνα, πότε ανοιχτό, πότε σκεπασμένο, έναν αγώνα που τελειώνει κάθε φορά με το μετασχηματισμό ολόκληρης της κοινωνίας ή με την από κοινού καταστροφή των τάξεων... Ετσι ξεκινά το πρώτο κεφάλαιο, «Αστοί και προλετάριοι», του κλασικού έργου των Κ.Μαρξ - Φρ. Ενγκελς, «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος».

Στη γερμανική έκδοση του έργου στα 1890, ο Ενγκελς, σχετικά με τη φράση «η ιστορία όλων των μέχρι τώρα κοινωνιών», γράφει την εξής υποσημείωση: «`Η ακριβέστερα η γραφτή ιστορία. Στα 1847 η προϊστορία της κοινωνίας, η κοινωνική οργάνωση που είχε προηγηθεί από κάθε γραφτή ιστορία, ήταν σχεδόν άγνωστη. Τότε ο Χαξτχάουζεν ανακάλυψε την κοινή ιδιοκτησία της γης στη Ρωσία. Ο Μάουρερ απέδειξε ότι η κοινή ιδιοκτησία της γης αποτελεί την κοινωνική βάση απ' όπου προήλθαν ιστορικά όλες οι φυλές. Υστερα ανακάλυψαν σιγά σιγά ότι οι αγροτικές κοινότητες με την κοινή κατοχή της γης, αποτελούσαν την πρωταρχική μορφή της κοινωνίας απ' τις Ινδίες ως την Ιρλανδία. Τέλος, η εσωτερική οργάνωση αυτής της πρωτόγονης κομμουνιστικής κοινωνίας αποκαλύφθηκε στην τυπική της μορφή με την ανακάλυψη του Μόργκαν, που επιστέγαζε όλο του το έργο, για την αληθινή φύση του γένους και τη θέση του μέσα στη φυλή. Με τη διάλυση αυτών των πρωταρχικών κοινοτήτων, αρχίζει ο χωρισμός της κοινωνίας σε ξεχωριστές και τελικά ανταγωνιζόμενες τάξεις».

Ηεμφάνιση των τάξεων είναι φαινόμενο ιστορικό. Δεν υπήρχαν πάντα τάξεις. Ούτε θα υπάρχουν πάντα. Η πρώτη μορφή κοινωνικής οργάνωσης που εμφανίζεται στην ιστορία της ανθρωπότητας, η πρωτόγονη κοινοτική, ήταν κοινωνία αταξική. Η κοινωνία δεν ήταν χωρισμένη σε τάξεις. Υπήρχε ένας υποτυπώδης καταμερισμός εργασίας, ο φυσικός, βασικά ανάμεσα στα δυο φύλα. Οι άνθρωποι ζούσαν εξαρτημένοι σε μέγιστο βαθμό από τη φύση. Από αυτήν τρέφονταν, με καρπούς δέντρων, κυνήγι, ψάρεμα, κλπ., από αυτήν κάλυπταν όλες τις στοιχειώδεις ανάγκες της ζωής. Η παραγωγικότητα της εργασίας ήταν τόσο χαμηλή που δε δημιουργούσε υπερπροϊόν. Εφτανε ίσαίσα για τη συντήρηση και αναπαραγωγή της φυλής. Δεν υπήρχαν διαφορές και αντιθέσεις μεταξύ των ανθρώπων, όλοι είχαν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις. Είχε, λοιπόν, αυτές τις στοιχειώδεις μορφές της ισότιμης συλλογικής οργάνωσης της κοινωνίας, γι' αυτό ονομάζεται και «πρωτόγονος κομμουνισμός».

Εύλογα, λοιπόν, δημιουργείται το ερώτημα: Αφού δεν ήταν η πρωτόγονη κοινωνία χωρισμένη σε τάξεις, πώς στη συνέχεια χωρίστηκε σε τάξεις; Η ανάπτυξη των εργαλείων, δηλαδή των τότε μέσων παραγωγής, η ανακάλυψη και ανάπτυξη της γεωργίας και κτηνοτροφίας, μέσα από την εμπειρία των ίδιων των ανθρώπων, (δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι με την εργασία αναπτύσσεται η εμπειρία των ανθρώπων, σ' αυτήν οφείλεται και ο εξανθρωπισμός του πιθήκου), δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας. Ετσι ανεβαίνει η παραγωγικότητα της εργασίας, αρχίζουν να παρουσιάζονται πλεονάζοντα προϊόντα. Από τη στιγμή που αρχίζουν να παρουσιάζονται πλεονάζοντα προϊόντα, η συγκεκριμένη ομάδα που τα παράγει έχει τη δυνατότητα να τα ανταλλάσσει. Ο καταμερισμός της εργασίας και η άνοδος της παραγωγικότητας της εργασίας δημιουργεί και τις προϋποθέσεις εμφάνισης της ατομικής ιδιοκτησίας και της δουλείας, εφόσον από την εργασία δημιουργείται περίσσευμα, που είναι δυνατό να το ιδιοποιηθούν οι κάτοχοί του. Αρχίζει, δηλαδή, η αποσύνθεση του πρωτόγονου κοινοτικού συστήματος και η διαίρεση της κοινωνίας σε τάξεις. Εμφανίζεται η πρώτη, ιστορικά, ταξική κοινωνία, που είναι η δουλοκτητική. Αυτό γίνεται ανάμεσα στην 4η και 3η περίπου χιλιετηρίδα π.Χ.

Από εδώ και πέρα ο Μαρξ και ο Ενγκελς θεωρούν όλη την ιστορία της κοινωνίας, σαν ιστορία διαφορετικών, αλληλοδιάδοχων τρόπων αφαίρεσης του υπερπροϊόντος από τον άμεσο παραγωγό, ιστορία διαφορετικών μορφών εξαναγκασμού και εκμετάλλευσης του ανθρώπου από άλλο άνθρωπο, που κατέχει τα μέσα παραγωγής, και διαφορετικών μορφών κοινωνικής οργάνωσης στις οποίες υπάρχουν και παλεύουν διαφορετικές τάξεις.

Από αυτή την άποψη, ο Μαρξ και ο Ενγκελς, πρώτοι έδωσαν την επιστημονική ερμηνεία για την εξέλιξη των κοινωνιών, την ιστορική κίνηση της κοινωνίας και των παραγόντων που καθορίζουν αυτή την κίνηση.

Η μεγάλη προσφορά του Μαρξ δεν είναι ότι ανακάλυψε τη διαίρεση της κοινωνίας σε τάξεις, ή το ότι διαφορετικές τάξεις πάλευαν μεταξύ τους. Αυτό είχε γίνει και από άλλους επιστήμονες πριν τον Μαρξ. «Οσο για μένα - γράφει ο Μαρξ - δε μου ανήκει η τιμή ούτε ότι εγώ ανακάλυψα την ύπαρξη των τάξεων στη σύγχρονη κοινωνία, ούτε ότι εγώ ανακάλυψα την πάλη ανάμεσά τους. Πολύ πριν από μένα αστοί ιστορικοί, είχαν περιγράψει την ιστορική εξέλιξη αυτής της πάλης των τάξεων και αστοί οικονομολόγοι την οικονομική ανατομία των τάξεων. Ο,τι καινούριο έκανα εγώ, ήταν για να αποδείξω:

1. ότι η ύπαρξη των τάξεων συνδέεται απλώς με ορισμένες φάσεις ανάπτυξης της παραγωγής,

2. ότι η ταξική πάλη οδηγεί αναγκαστικά στη δικτατορία του προλεταριάτου,

3. ότι η ίδια αυτή η δικτατορία αποτελεί μονάχα το πέρασμα στην κατάργηση όλων των τάξεων και σε μια αταξική κοινωνία». (Κ. Μαρξ-Φ. Ενγκελς, «Διαλεκτά Εργα», τ. 11, σελ. 530).

Ηβάση της διαίρεσης της κοινωνίας σε τάξεις πρέπει να αναζητείται πάντα στην υλική παραγωγή και μάλιστα στις σχέσεις παραγωγής, την οικονομική βάση της κοινωνίας, που σε τελευταία ανάλυση το βασικό στοιχείο τους είναι η σχέση των ανθρώπων με τα μέσα της παραγωγής.

Ο Λένιν, στο έργο του «Μεγάλη Πρωτοβουλία», έδωσε τον εξής ορισμό στο ζήτημα, τι είναι τάξεις:

«Τάξεις ονομάζονται μεγάλες ομάδες ανθρώπων που ξεχωρίζουν μεταξύ τους, από τη θέση που έχουν μέσα σε ένα ιστορικά καθορισμένο σύστημα της κοινωνικής παραγωγής, από τη σχέση τους που είναι στο μεγαλύτερο μέρος κατοχυρωμένη και διατυπωμένη με νόμους, προς τα μέσα παραγωγής, από το ρόλο τους στην κοινωνική οργάνωση της εργασίας και συνεπώς από τους τρόπους που ιδιοποιούνται τη μερίδα του κοινωνικού πλούτου που διαθέτουν και το μέγεθος αυτής της μερίδας. Τάξεις είναι οι ομάδες εκείνες ανθρώπων, που η μια μπορεί να ιδιοποιείται τη δουλιά της άλλης, χάρη στη διαφορά της θέσης που κατέχει μέσα στο καθορισμένο ιστορικά σύστημα της κοινωνικής παραγωγής».

Ανάλογα με τη θέση τους σε κάθε κοινωνικό σύστημα οι τάξεις διαιρούνται σε βασικές και μη βασικές. Βασικές θεωρούμε τις τάξεις, που η ύπαρξή τους προσδιορίζει τον καθορισμένο ιστορικά τρόπο παραγωγής, άρα και τον καθορισμένο ιστορικά κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό. Ετσι στη δουλοκτητική κοινωνία βασικές τάξεις ήταν οι δουλοκτήτες και οι δούλοι. Στη φεουδαρχική, οι φεουδάρχες και οι δουλοπάροικοι, στον καπιταλισμό είναι οι καπιταλιστές και οι προλετάριοι. Πρόκειται, λοιπόν, για τάξεις, που η μια είναι κυρίαρχη, έχει την εξουσία, αυτή η εξουσία πηγάζει από την ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και τον τρόπο που καρπώνεται τον κοινωνικά παραγόμενο πλούτο. Η άλλη βασική τάξη, είναι εκμεταλλευόμενη από την κυρίαρχη τάξη, υποταγμένη στην κυριαρχία της εκμεταλλεύτριας τάξης.

Το βάφτισμα

Το βάφτισμα

Παπαγεωργίου Βασίλης

Ανάμεσα Χράνο και Αρκουδότρυπα, στο ψήλωμα, εκεί που τελειώνουν τα χωράφια και αρχινάει το κοντοκλάρι, είχαμε το γιδομάντρι. Χειμώνας και χιόνια στα ψηλότερα, βροχή και λάσπη στα ριζά και στον κάμπο. Βοηθούσα τον πατέρα μου στο μαντρί. Ετσι κι αλλιώς, το Γυμνάσιο έκλεισε. Την Καρδίτσα μάς την πάτησαν οι Γερμανοί...

Βυζάξαμε τα κατσίκια, τα χωρίσαμε στον τσάρκο, να μην αλαμανάν όλη νύχτα τις γίδες, και σιγυρίζαμε στην τσοπανοκάλυβα, καθένας το γιατάκι του, για να πλαγιάσουμε. Και τότε, τινάχτηκε ο Τραχήλης αγριεμένος απ' το καλύβι του. Γαύγισε πέντε-έξι φορές και ρίχτηκε όξω απ' το φράχτη, πίσω κατά το γούπατο. Ο πατέρας έβαλε αυτί.

«Δεν είναι ζλάπι... Σε άνθρωπο βαρεί» είπε και βγήκε ανήσυχος από την καλύβα. Ο Τραχήλης δεν τους άφησε να προχωρήσουν. Τους καθήλωσε, καμιά διακοσαριά δρασκίλια πέρα από το μαντρί.

«Μπαρμπα-Μήτσιο!.. Εϊ, μπαρμπα-Μήτσιο!..» φώναζαν από μακριά.

Ο πατέρας έκραξε τον Τραχήλη. Του είπε να κάτσει στην άκρη. Βγήκα και γω από την καλύβα, κι έβλεπα. Ηταν τρεις. Τρεις μαύρες σκιές μέσα στο σκοτάδι. Ηρθαν πιο κοντά.

«Γεια σου, μπαρμπα-Μήτσιο. Είσαι ο πατέρας του Γιάννη, δεν είσαι;».

«Ναι, του Γιάννη». Είπε ο πατέρας ξαλαφρωμένος.

Εκείνον τον καιρό, απ' την «κατάρρευση» της Αλβανίας και δώθε, γυρνούσαν εκεί στα μέρη μας πολλοί ληστές. Χτυπούσαν, προπαντός, τα σπίτια τα εξοχικά, τα ξεμοναχιασμένα.

«Είμαστε αντάρτες», είπε ο ένας απ' τους τρεις. «Σύντροφοι του Γιάννη. Εχε μας εμπιστοσύνη. Ερχόμαστε απ' τη Ραχούλα. Απ' τον Αρτέμη...», είπε με σημασία το όνομα. «Θέλουμε να μας δείξεις, από πού θα περάσουμε απέναντι, για Ζουλεφκάρι. Πρέπει το πρωί να είμαστε στην Κορώνα, στο μοναστήρι».

«Για Ζουλεφκάρι...», έκανε ο πατέρας σκεφτικός. «Απ' την γκέφυρα δε γίνεται... Είναι 'πικίνδυνο. Βγάνουν φυλάκια οι Γερμανοί, περίπολα. Από μέσα θα πάτε. Αλλά, πού να βγείτε αυτού μέσα, με τέτοιον καιρό... Αυτού δε βγαίνεις τώρα, ούτε με άλογο... Βράζουν τα βαρκά. Νερό και λάσπη, ως τα γόνατα».

Χούφτωσε πάλι με το χέρι του το σαγόνι, απάνω απ' το μαντήλι με τα πίτουρα. Είχε ένα δόντι, απ' το πρωί, τον παλάβωσε... Πρήστηκε το σαγόνι του απ' τη μια μεριά, νταούλι. Και τον κεντούσε μέσα στο μελίγγι, σα σουβλί!.. Είχε τρίψει ένα σομόνι σκυλόψωμο, ζέσταινε το πίτουρο στη φωτιά, το τύλιγε με μια πετσέτα και το κολλούσε στο σαγόνι, για να παγαδιάζει τον πόνο.

«Θα σας περνούσα εγώ ως τη Μαυρομαντήλα...», είπε στενοχωρημένος.

Η βροχή είχε κόψει, και στεκόμασταν εκεί, μπροστά στην τσοπανοκάλυβα. Τους κοίταζα αχόρταγα. Ο ένας, αυτός που μιλούσε με τον πατέρα, είχε μια μακριά στρατιωτική χλαίνη, και στο κεφάλι φορούσε έναν μαύρο μαλλιαρό σκούφο, από δέρμα ζώου. Ο άλλος είχε ριγμένη στις πλάτες μια χοντρή τραγόκαπα, κι έναν μαύρο στρογγυλό μπερέ στο κεφάλι. Κι ο τρίτος φορούσε μια πατατούκα πέτσινη, χωρίς μανίκια, κ' ένα καπέλο με γείσο, κάτι σαν δασικός ή σαν αξιωματικός. Τα ντουφέκια τους τα είχαν κι οι τρεις φυλαγμένα κάτω απ' τα ρούχα τους, για να μη βρέχονται.

«Ετσι θα είναι τώρα κι ο Γιάννης...», σκεφτόμουνα.

Ο Γιάννης. Ο αδελφός μου. Τυχερός αυτός!.. Τον γέννησε η μάνα τρία - τέσσερα χρόνια πιο μπροστά από μένα... Είχε κλείσει τα δεκαεφτά. Και προχτές, δεν είναι δυο βδομάδες, που πέρασε ο Νικηταράς απ' το χωριό, κίνησε κι αυτός από κοντά, με άλλα παιδιά, συνομήλικα.

Ο Νικηταράς! Με τους πρώτους αντάρτες. Εχ, μάνα μου, τι Αη-Γιώργηδες ήταν εκείνοι... Τι Κατσαντωναίοι και τι Καραϊσκάκηδες φάνταζαν στα μάτια μου εκείνα τα παλικάρια!.. Με τα ντουφέκια στον ώμο και με τις αρμάθες περασμένες στραυρωτά πάνω στα στήθια τους. Με τα σγουρά γενάκια στο σαγόνι, με τα σκουφιά και τους μπερέδες και τα δίκοχα... Κολοκοτρωναίοι και Μακρυγιάννηδες και Ανδρούτσοι!.. Βγήκαν απ' τα βιβλία μου, της Ιστορίας, και στέκονταν εκεί γύρω στο κοτρώνι, στην πλατεούλα του σχολείου. Κι ο Νικηταράς, απάνω στο κοτρώνι, να στέκεται σαν αρχάγγελος, να τον βλέπουν και να τον ακούνε όλοι οι χωριανοί.

«Τι θα κάνουμε εμείς, αδέρφια; Δε θα τσακίσουμε τα πόδια του ληστή, που πάτησε τον τόπο μας; Που σκλάβωσε την πατρίδα μας;.. Είμαστε το μάχιμο τμήμα του λαού. Οι πιο νέοι κι οι πιο νεότεροι από οικογενειακές υποχρεώσεις, ακολουθήστε μας!».

Είχα χωθεί μέσα στον κόσμο, μπροστά - μπροστά, για να τον βλέπω. Τον άκουγα και κάτι κλωτσούσε μέσα μου. «Εχ, να ήμουν λίγο τρανύτερος...». Και να, τώρα, που μου δίνεται η ευκαιρία!

«Να τους πάω εγώ, πατέρα!», είπα ψύχραιμα.

Γύρισαν κι οι τρεις και με κοίταξαν. Με κοίταξε κι ο πατέρας για λίγο, σκεφτικός.

«Θα τα καταφέρεις;..».

Τον τόπο μας τον ήξερα καλά. Τον καμπάκο μας ετούτον, απ' το μαντρί μας ως τη Μαυρομαντήλα, τον είχα περπατήσει εκατό φορές. Αλλά, τώρα, με τούτο το σκοτάδι, με τούτο το δρολάπι, εκεί μέσα στα βαρκά, στα περάσματα... Είχα μέσα μου και μια ανησυχία. Η ευθύνη μου ήταν βαριά. Πρέπει να οδηγήσω τους αντάρτες! Το μάχιμο τμήμα του λαού μας. Μεγάλος ο δισταγμός, αλλά η λαχτάρα μου πιο μεγάλη.

«Θα τα καταφέρω!», είπα με σιγουριά.

Οι αντάρτες κοιτούσαν τον πατέρα, χωρίς να μιλάνε. Στάθηκε και κείνος κάμποση ώρα σιωπηλός.

«Λοιπόν!», είπε στο τέλος, κρατώντας πάντα με τη χούφτα του το πρησμένο σαγόνι. «Θα πάρεις από δω, άκρη - άκρη την Ντήρα, το στεγνό. Θα βγεις στο γκεφυράκι, στο Παρασέκλιζο. Αλλού δεν περνάτε. Υστερα θα πάρετε τη στράτα για το Μπόσκλαβο. Λάσπες ξελάσπες, θα βγείτε. Πατιέται ο τόπος. Εκεί στου Χριστάκη, στα κλώσματα, να 'χεις το νου σου, να μη χάσεις το δρόμο. Να πιάσεις άκρη - άκρη το ρέμα. Να βρεις το μαγγάνι, να σιγουρευτείς». (Ηταν ένα παλιό μαγγανοπήγαδο εκεί στο περιβόλι του Χριστάκη). «Θα βρεις το γκεφυράκι, να περάσετε στη δημοσιά. Στο δρόμο για την Καρδίτσα, θα βρεις αριστερά το νταμάρι. Αμα ριχτείτε στο ριζό απέναντι, στη Γούβα, στέγνα ύστερα, γραμμή για τη Μαυρομαντήλα! Βγάλτους μέχρι το λαιμό, κι από κει ύστερα, ξέρουν τα παιδιά».

Ο πατέρας έλεγε, κ' εγώ έδενα κόμπο κάθε λέξη του. Ζωγράφιζα στο μυαλό μου τον καμπάκο και τη γραμμή της διαδρομής, σαν αξιωματικός που κρατάει στα χέρια του χάρτη επιτελικόν, με όλες τις λεπτομέρειες...

Εβγαλα κάτι πρόχειρα στρούτσια που είχα στα ποδάρια, κι έβαλα τα καουτσούκια τα καλά, του Βούλγαρη. (Ηταν στα Σαραντάπορα, ψηλά στ' Αγραφα, ένας, Βούλγαρης ονόματι. Επαιρνε παλιές ρόδες λαστιχένιες από αυτοκίνητα, άχρηστες, τις έβγανε φασκιές με τη φαλτσέτα, έκοβε σόλες και καπάκια απ' το ίδιο, και με σύρμα θηλίκια γύρω - γύρω τις ραφές, έφτιαχνε κάτι καουτσούκια, αθάνατα!..).

Ντύθηκα ένα αδιάβροχο με κατσιούλα, που το είχαμε στην καλύβα, για ώρα ανάγκης. Ο πατέρας τράβηξε απ' την τρακάδα μια κλάρα, και μου έφτιαξε με τη χαλκήρα ένα κοντόξυλο γερό, σαν φορτωτήρα.

«Ν' ακουμπάς καλά, άμα είναι χαντάκι, νεροσυρμή, και να ρίχνεσαι», είπε και μου έδωσε στο χέρι τη φορτωτήρα.

Τραβούσα μπροστά. Το σκοτάδι δεν το φοβόμουνα. Τον έβρισκα καλά το δρόμο.

Κοντά στου «Χριστάκη», η βροχή ξαναδυνάμωσε. Κ' ένας αέρας βαγγανούσε μανιασμένα, κ' έκανε τα γυμνά κλαριά στις λεύκες να σκούζουν και να δέρνονται απελπισμένα.

Γύριζα κάπου - κάπου το κεφάλι και τους κοίταζα. Εβαναν το κεφάλι ασπίδα μπροστά στα μάτια, και μ' ακολουθούσαν με βήμα σίγουρο. «... Σαν τις γκαμήλες στην έρημο. Πίσω απ' το γαϊδαράκο...». Θυμήθηκα ένα «έργο», που είχα δει στον κινηματογράφο, στην Καρδίτσα, όταν πήγαινα στο γυμνάσιο. Ενα καραβάνι γκαμήλες μέσα στην έρημο, που πάλευε με όλες τις αντιξοότητες: τον ήλιο, τον άμμο, τον καφτερόν αέρα του Σιμούν. Με τα μάτια και τα ρουθούνια μισόκλειστα, για να μην τις στραβώνει και να μην τις πνίγει ο άμμος, τραβούσαν μπροστά με πείσμα... Ετσι μου φαίνονταν τώρα ετούτοι οι άντρες. Σαν τις γκαμήλες της ερήμου. Που δεν κωλώνουν μπροστά σε τίποτα. Και γω, μπροστά, ο γαϊδαράκος τους. Ο οδηγός τους. Τι τιμή!..

Βρήκα το παλιό το γκεφυράκι. Βγήκαμε στο δρόμο της Καρδίτσας. Φτάνουμε!.. Περάσαμε και τη δημοσιά. «Το μόνο 'πικίνδυνο σημείο», είχε πει ο πατέρας. Ο ένας απ' τους τρεις αντάρτες, αυτός με τη χλαίνη, που μου φαινόταν και για αρχηγός, με είχε δασκαλέψει: «Στη δημοσιά, αμίλητοι! Αν μας τύχει τίποτα, να είσαι ψύχραιμος. Και, από κοντά μου! Οπου πάω εγώ, και συ».

Στην άκρη, στα ριζά της Γούβας, βρήκα το πέρασμα. Ανάμεσα ρέμα και νταμάρια. Από δω πιάνουμε ανηφοράκι. Μονοπάτι στεγνό και στουρναρόπετρα. Σιγουριά! Φόβος κανένας για Γερμανούς και περίπολα.

Τους έδειξα μπροστά το λαιμό της Μαυρομαντήλας. Σε ένα τέταρτο, σε είκοσι λεφτά, θα είναι στο Ζουλεφκάρι. Σταθήκαμε για λίγο εκεί στο μονοπάτι. Με κύκλωσαν κι οι τρεις. «Γεια σου, συναγωνιστή!». Μ' αποχαιρέτησαν όλοι. Ενας - ένας μου σφίγγανε το χέρι.

«Γεια σου, λεβέντη!».

Ενας με ρώτησε στο τέλος.

«Τι λες, θα τους φάμε τους φασίστες; Να λευτερώσουμε την πατρίδα μας;..».

«Θα τους φάμε!», είπα, χωρίς δισταγμό. «Ούτε κοκαλάκι δε θ' απομείνει». Γέλασαν. Και κίνησαν στο μονοπάτι, για το λαιμό της Μαυρομαντήλας.

Σε λίγο οι σκιές τους χάθηκαν μέσα στη νύχτα. Ακουγα μονάχα τα δυνατά τους βήματα, γκράπα - γκρούπα, στα χαλίκια του διάσελου. Στεκόμουν εκεί, ασάλευτος, και τους άκουγα. Και τους έστελνα τις ευχές μου, μέσα στη νύχτα: «Στο καλό, Κατσαντωναίοι... Στο καλό, Καραϊσκάκηδες... Στο καλό, γκαμήλες της Ερήμου!..».

Πήρα ξανά τον ίδιο δρόμο, πίσω για το μαντρί, λαφροπατώντας σαν αερικό. Ολομόναχος! Εγώ και η φορτωτήρα μου. Μα ούτε φόβο ένιωθα πια, ούτε ανησυχία. Μια χαρά πρωτόγνωρη με πλημμύριζε. «... τα κατάφερα... Εφερα "εις πέρας" την αποστολή μου!..».

Μ' ένα βαθύ ξαλάφρωμα ξεχώρισα το γιδομάντρι μας, που έτσι χαμηλό και στενόμακρο, φάνταζε σαν μαύρος ξαπλωμένος γίγαντας μέσα στο σκοτάδι. «Γουούφ!». Ο Τραχήλης μας με πήρε μυρωδιά από μακριά, και πετάχτηκε απ' το καλύβι του. Μόλις με γνώρισε, έτρεξε χαρούμενος να με καλωσορίσει. Ρίχνονταν απάνω μου, μου άγλυφε τα χέρια. Ο πατέρας δεν κοιμήθηκε. Με καρτερούσε κι αυτός στην καλύβα μας, με μια φωτιά θεριακωμένη, όλο δεντρίσιο κάρβουνο και χόβολη. Το αδιάβροχο με την κουκούλα δεν άφησε το νερό να περάσει μέσα στο κορμί μου. Μα απ' τα γόνατα και κάτω είχα γίνει μούσκεμα. Νερό και λάσπη.

Ο πατέρας μού έβγαλε τα παπούτσια, τα τσουράπια. Εμπηξε ένα ξύλο στον πλόκο, και κρέμασε τις κάλτσες κοντά στη φωτιά, να στεγνώσουν. Τέντωσα τα ποδάρια μου δίπλα στη φωτιά, και το πανταλόνι μου άρχισε σε λίγο ν' αχνίζει, πυρωμένο απ' τη θράκα.

«Εδώ!..», είπε ο πατέρας, κρεμώντας απάνω στο ξύλο τα τσουράπια. «Θα γένουν αυτά σε λίγο, κάστανο!.. και το πανταλόνι σου, έτσι... Οχι πολύ κοντά στη φωτιά».

Ο πατέρας μου δεν έδειχνε ποτέ άσπρα δόντια. Δεν εκδηλώνονταν. Αλλά τον έβλεπα τώρα, που χαίρονταν από μέσα του. Το καταλάβαινα πως με καμάρωνε. Αμ εγώ, τι καμάρι που έκανα... Οδήγησα τους Αντάρτες!.. Εκανα και 'γω κάτι, για την Πατρίδα μου.

Εκείνο το βράδυ, ένιωθα το μπόι μου δυο πιθαμές ψηλότερο!.. Είχα πάρει το βάφτισμα του Αγώνα.

Του
Βασίλη ΦΥΤΣΙΛΗ

ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ Το μέλλον των ηλεκτρονικών υπολογιστών;

ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

Το μέλλον των ηλεκτρονικών υπολογιστών;

Το μόριο της βενζενοθιόλης, που λειτουργεί σαν μοριακός αγωγός, δοκιμάστηκε μεταξύ δύο ακίδων χρυσού, όπως φαίνεται στο σχήμα. Το σχετικά μεγάλης έντασης ηλεκτρικό ρεύμα, που επιτρέπει να περάσει αυτό το είδος μορίου ταιριάζει με τις απαιτήσεις, ώστε οι μοριακές συσκευές να συνεργαστούν με τα συμβατικά ηλεκτρονικά συστήματα

Την περασμένη χρονιά οι ερευνητές στον τομέα της μικροηλεκτρονικής έκαναν σημαντικές προόδους, που ίσως αλλάξουν το μέλλον της επιστήμης των υπολογιστών, πριν ακόμα μπει η δεύτερη δεκαετία του νέου αιώνα. Οι πρόοδοι αφορούν στα ηλεκτρονικά μοριακής κλίμακας, ένα πεδίο που αναπτύσσεται ραγδαία γύρω από τη θέση ότι είναι δυνατή η κατασκευή μεμονωμένων μορίων που μπορούν να λειτουργήσουν όπως ακριβώς ή ανάλογα με τα συμβατικά τρανζίστορς, τις διόδους, τους αγωγούς και τα άλλα στοιχεία των σημερινών μικροκυκλωμάτων.

Μετά από μια περίοδο υψηλών προσδοκιών, αλλά ελάχιστων χειροπιαστών αποτελεσμάτων, αρκετές εξελίξεις των τελευταίων χρόνων αύξησαν τις πιθανότητες ότι αυτή η τεχνολογία ίσως μια μέρα να δώσει τα συστατικά στοιχεία για τις επόμενες γενιές, των εξαιρετικά μικροσκοπικών, υπέρπυκνων κυκλωμάτων των υπολογιστών. Σε μια αξιόλογη σειρά επιδείξεων, χημικοί, φυσικοί και μηχανικοί έδειξαν ότι μεμονωμένα μόρια μπορούν να άγουν το ηλεκτρικό ρεύμα, να λειτουργούν σαν ηλεκτρικοί διακόπτες και να αποθηκεύουν πληροφορίες.

Τον Ιούλη του 1999, ερευνητές της εταιρίας Χιούλετ - Πάκαρντ και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Αντζελες ανακοίνωσαν ότι κατασκεύασαν ηλεκτρονικό διακόπτη που αποτελείται από ένα στρώμα εκατομμυρίων μορίων μιας οργανικής ουσίας που ονομάζεται ροταξάνη. Συνδέοντας αρκετούς μοριακούς διακόπτες, οι ερευνητές κατασκεύασαν στη συνέχεια μια στοιχειώδη πύλη ΚΑΙ (AND), δηλαδή τη μικροηλεκτρονική συσκευή που πραγματοποιεί μια βασική λογική λειτουργία. Με περισσότερα από ένα εκατομμύριο μόρια ο καθένας, οι διακόπτες αυτοί είναι κατά πολύ μεγαλύτεροι από το επιθυμητό. Και ακόμα χειρότερα, μπορούν να ενεργοποιηθούν μόνο μια φορά και μετά είναι άχρηστοι. Ωστόσο, η συναρμολόγησή τους σε μια λογική θύρα ήταν θεμελιώδους σημασίας.

Μερικούς μήνες μετά από την ανακοίνωση αυτή, ομάδες ερευνητών στα πανεπιστήμια Γέιλ και Ράις δημοσίευσαν αποτελέσματα για μια διαφορετική κατηγορία μορίων που λειτουργούν σαν αντιστρεπτοί διακόπτες. Ενα μήνα μετά, οι ίδιες ομάδες περιέγραψαν ένα μόριο που είχαν δημιουργήσει και το οποίο μπορούσε να αλλάξει την ηλεκτρική του αγωγιμότητα, αποθηκεύοντας ηλεκτρόνια, λειτουργώντας σαν στοιχειώδης συσκευή ηλεκτρονικής μνήμης.

Για να κατασκευάσουν το μοριακό διακόπτη, οι ερευνητές εισήγαγαν μέσα στα μόρια τμήματα που μπορούν να παγιδεύσουν ηλεκτρόνια, αλλά μόνο αν εφαρμοστεί σ' αυτά ηλεκτρική τάση ενός ορισμένου μεγέθους. Ετσι, ο βαθμός στον οποίο τα μόρια αντιστέκονται στη ροή των ηλεκτρονίων εξαρτάται από την ηλεκτρική τάση που εφαρμόζεται πάνω σ' αυτά. Μάλιστα, μεταβάλλοντας την τάση, μπόρεσαν να αλλάζουν κατά βούληση την κατάσταση των μορίων από αγώγιμη σε μη αγώγιμη. Αυτή είναι η βασική απαίτηση για έναν ηλεκτρικό διακόπτη. Η λιλιπούτεια ηλεκτρονική συσκευή απαρτιζόταν από περίπου 1.000 μόρια νιτροαμινοβενζενοθιόλης σε μορφή σάντουιτς μεταξύ μεταλλικών επαφών.

Μετά την κατασκευή του διακόπτη, οι ερευνητές αντιλήφθηκαν ότι αν ξανασχεδίαζαν το μόριο έτσι ώστε να διατηρεί τα ηλεκτρόνια, αντί να τα παγιδεύει προσωρινά, θα είχαν το ανάλογο ενός στοιχείου συμβατικής ηλεκτρονικής μνήμης. Για να το πετύχουν τροποποίησαν την περιοχή του μορίου που παγιδεύει ηλεκτρόνια, έτσι ώστε η αγωγιμότητά της να μπορεί να αλλάζει συνεχώς. Το πείραμα όχι μόνο πέτυχε, αλλά η μοριακή μνήμη αποδείχτηκε ότι διατηρεί το περιεχόμενό της για 10 ολόκληρα λεπτά χωρίς εξωτερική παρέμβαση, ενώ οι βασισμένες στο πυρίτιο μνήμες τυχαίας προσπέλασης (RAM) το διατηρούν μόλις για μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου, γι' αυτό απαιτούν ειδικά κυκλώματα που «φρεσκάρουν» την πληροφορία πολλές φορές το δευτερόλεπτο.

Αν και οι πρόοδοι αυτές είναι ενθαρρυντικές, τα προβλήματα που παραμένουν είναι τεράστια. Η δημιουργία μεμονωμένων συσκευών είναι ένα απαραίτητο αρχικό βήμα. Αλλά πριν κατασκευαστούν πλήρη, χρήσιμα κυκλώματα, πρέπει να βρεθεί τρόπος για να ακινητοποιηθούν εκατομμύρια, αν όχι δισεκατομμύρια, μοριακές συσκευές διαφόρων ειδών πάνω σε κάποια σταθερή επιφάνεια και να συνδεθούν με κάθε επιθυμητό τρόπο και σε οποιαδήποτε διάταξη επιβάλλουν τα διαγράμματα κυκλωμάτων των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η τεχνολογία αυτή είναι ακόμη πολύ νέα, για να μπορέσει κανείς να πει με βεβαιότητα αν αυτή η τεράστια πρόκληση θα μπορέσει ποτέ να αντιμετωπιστεί με επιτυχία.

Αφού οι δυσκολίες είναι τόσο πολλές και μεγάλες, γιατί αποτελούν σημαντική εξέλιξη οι πρόοδοι στον τομέα της μοριακής μικροηλεκτρονικής; Η απάντηση έχει να κάνει με τα προβλήματα που συνδέονται με το σημερινό είδος τεχνολογίας που χρησιμοποιούμε για την κατασκευή των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Πρόκειται για την τεχνολογία πυριτίου στερεάς κατάστασης, που μέχρι τώρα ακολουθεί τον περίφημο νόμο του Μουρ. Σύμφωνα μ' αυτόν, ο αριθμός των τρανζίστορς που μπορούν να κατασκευαστούν πάνω σε ένα ολοκληρωμένο κύκλωμα πυριτίου και κατ' επέκταση η ταχύτητα ενός τέτοιου κυκλώματος διπλασιάζεται κάθε 18 ως 24 μήνες. Ακολουθώντας αυτή την καταπληκτική καμπύλη ανάπτυξης για περίπου τέσσερις δεκαετίες, η μικροηλεκτρονική σταθερής κατάστασης έχει φτάσει στο σημείο, όπου οι μηχανικοί μπορούν να τοποθετήσουν πάνω σε ένα λεπτό φύλλο εμβαδού μερικών τετραγωνικών εκατοστών 100 εκατομμύρια τρανζίστορς, μεγέθους 0,18 εκατομμυριοστών του μέτρου!

Αυτά τα τρανζίστορς είναι κατά πολύ μεγαλύτερα των συσκευών μοριακής κλίμακας. Αν ένα συμβατικό τρανζίστορ μεγεθυνόταν ώστε να καταλάβει το μέγεθος αυτής της σελίδας, τότε μια μοριακή συσκευή θα ήταν λίγο μεγαλύτερη από την τελεία στο τέλος αυτής της πρότασης. Ακόμα και μετά από πολλά χρόνια, όταν οι προβλέψεις δείχνουν ότι τα τρανζίστορς πυριτίου θα έχουν συρρικνωθεί σε μόλις 120 νανόμετρα, θα είναι και πάλι 60.000 φορές πιο μεγάλα από τις μοριακές ηλεκτρονικές συσκευές.

Παραπέρα, κανείς δεν περιμένει ότι τα συμβατικά μικροηλεκτρονικά πυριτίου θα συνεχίσουν να ακολουθούν το νόμο του Μουρ επ' άπειρο. Κάποια στιγμή, οι κατασκευαστές των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων θα διαπιστώσουν ότι είναι οικονομικά ασύμφορο να συνεχίσουν τη συρρίκνωση αυτών των συσκευών. Καθώς περισσότερα τρανζίστορς συμπιέζονται στην ίδια επιφάνεια, τυχαία σήματα στο κύκλωμα, η αδυναμία διάχυσης της παραγόμενης θερμότητας και η ίδια η δυσκολία της κατασκευής τους θα επιβραδύνουν, ίσως και να σταματήσουν τη διαδικασία αύξησης της ταχύτητας των τσιπς από γενιά σε γενιά. Τότε μια διαφορετική τεχνολογία θα πρέπει να είναι έτοιμη να δώσει τη λύση. Ισως αυτή η τεχνολογία να είναι η μοριακή μικροηλεκτρονική.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American»

    

Το συμβατικό μικροτρανζίστορ (α) έχει τρεις ακροδέκτες, γνωστούς σαν εκπομπός, βάση και συλλέκτης. Μια θετική τάση που εφαρμόζεται στη βάση τραβά ηλεκτρόνια στο μονωτή επιτρέποντας το πέρασμα ρεύματος μεταξύ εκπομπού και συλλέκτη (β). Ενα μόριο βασισμένο σε τρεις δακτυλίους βενζενίου (γ) χρησιμοποιήθηκε επίσης ως ηλεκτρικός διακόπτης. Το κεντρικό δαχτυλίδι έχει ασύμμετρα τμήματα, που του επιτρέπουν να περιστρέφεται όταν εφαρμοστεί ηλεκτρικό πεδίο (δ). Με την εφαρμογή κατάλληλης τάσης, το μόριο επιτρέπει το πέρασμα ρεύματος.

Σαρανταπεντάχρονη εικαστική προσφορά

Σαρανταπεντάχρονη εικαστική προσφορά

«Αναμονή», χαλκός, 1995

Η γλυπτική της δημιουργία, πλούσια και σημαντική. Η Μαρία Λεδάκη στη μακρόχρονη εικαστική της διαδρομή, ζωντανεύει με τ' άξια χέρια της, αγρότες και αγρότισσες, παιδιά της πόλης και του χωριού, μητέρες με μωρά στην αγκαλιά τους, συμπλέγματα της χαράς και της λύπης. Με την τέχνη της «σκύβει» στους απλούς, λαϊκούς ανθρώπους, στο μεγάλο όνειρο της ειρήνης, δίνοντας «σάρκα και οστά» στην ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.

Η μονογραφία «Μαρία Λεδάκη - 45 χρόνια γλυπτική», αποτελεί, σίγουρα, μια ξεχωριστή εικαστική έκδοση. Στις σελίδες της, παρουσιάζεται ο μόχθος μιας ζωής. Η επιμονή και η υπομονή για να τιθασεύσει με τη σμίλη το σκληρό υλικό της τέχνης της. Το βιβλίο, έκδοση της ίδιας της καλλιτέχνιδας, ακολουθεί τη γλυπτική της πορεία, τους σταθμούς της δουλιάς της. Περιλαμβάνει αρκετά από τα κείμενα γνωστών τεχνοκριτικών και ανθρώπων των Γραμμάτων και των Τεχνών (Ν. Βρεττάκος, Στ. Μαράντος, Ν. Αλεξίου, Π. Παναγιωτούνης κ.ά.), που έγραψαν για τη δημιουργία της. Στις σελίδες του φιλοξενούνται δεκάδες έργα της, αλλά και σκέψεις της γύρω από την τέχνη και τον εικαστικό καλλιτέχνη.

Ενδεικτικά αναφέρουμε: «Τέχνη είναι το δυνατό αίσθημα της δημιουργίας που πηγάζει από κάθε άνθρωπο με ανησυχίες. Βασικά νομίζω πως όλοι μας σχεδόν έχουμε μέσα μας έναν καλλιτέχνη, ένα δημιουργό. Οι συνθήκες μόνον αλλάζουν. Οι εξωτερικοί παράγοντας παίζουν τον αποφασιστικότερο ρόλο. Κι είναι τόσο δύσκολοι την εποχή αυτή που τα πάντα τα επηρεάζει η τεχνολογία. Κίνδυνος μέγας ο σημερινός τεχνικός πολιτισμός, που με την υποταγή του πνεύματος στην ύλη δεν αφήνει περιθώρια στην τέχνη να πάρει τη σωστή θέση της. Οι καλλιτέχνες πρέπει να αντισταθούν: να μη χαθεί το μόνο πράγμα που ομορφαίνει τη ζωή μας, η καλλιτεχνική δημιουργία. Να αγωνιστούν, να μην αφήσουν τη ζωή και τον άνθρωπο χωρίς αυτό το θείο δώρο που λέγεται Τέχνη».

Ο Βάσος Α. Κουντουρίδης στο προλογικό του σημείωμα γράφει: «Η εργασία της διακρίνεται για την πλαστικότητα των όγκων, που έχουν μια ωραία ισορροπία και δίνονται με λιτότητα, μακριά από κάθε φιλολογική επιβάρυνση. Με όποιο υλικό κι αν καταπιάστηκε - χαλκό, τσιμέντο, πωρόλιθο, γύψο, ξύλο - μπόρεσε και το υπέταξε στις δικές της εκφραστικές δυνάμεις. Είτε σε φυσικό μέγεθος, είτε σε μινιατούρες, το υπέταξε με τη δύναμη της δημιουργίας και με λεπτή ευαισθησία στην απόδοση της φόρμας. Το στήσιμο της φιγούρας ή της συνθέσεως διακρίνεται από ελευθερία και άνεση».

«Στην τεχνική της παρατηρούμε ότι αναζητεί την απλοποίηση, ξεφεύγοντας από την παράδοση και δίνει ένα προσωπικό ύφος, στο οποίο η γυναικεία της ευαισθησία, σ' όλα τα έργα της, θα προβάλει την καμπύλη γραμμή, αποφεύγοντας τις γωνιώδεις επαφές των επιπέδων. Ολα τα έργα της έχουν ζωή και οι ανθρώπινες φιγούρες της, αισθάνεσαι, βλέποντάς τες, ότι κινούνται».

Η Μαρία Λεδάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1932 και κατάγεται από τα Χανιά της Κρήτης. Από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με το σχέδιο στο εργαστήρι του ζωγράφου Γερμενή και αργότερα με τη γλυπτική σαν μαθήτρια του γλύπτη Απάρτη. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Μιχάλη Τόμπρο. Το 1957, σπουδάστρια ακόμα, συμμετέχει στην Πανελλήνια έκθεση με δύο έργα της, ενώ, ένα χρόνο αργότερα, παίρνοντας το δίπλωμα της Σχολής, συμμετέχει στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας, στη Μόσχα, με διάκριση και μετά από επιλογή των έργων. Το 1960 κάνει την πρώτη ατομική της έκθεση και από τότε παρουσιάζει δημιουργίες της σε πολλές ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το 1958, η Μ. Λεδάκη διδάσκει ως καθηγήτρια καλλιτεχνικών στη Μέση Εκπαίδευση.

Εργα της βρίσκονται στην Πινακοθήκη της Αγκόνας στην Ιταλία, στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Ηλιούπολη το «Μνημείο Ειρήνης» και σε πολλές ιδιωτικές συλλογές. Για τις δημιουργίες της έχει αποσπάσει πολλές διακρίσεις. Από αυτές σημειώνουμε: Διεθνής Εκθεση Νέων Καλλιτεχνών στη Μόσχα «Επαινος» 1960, Μετάλλιο τιμής για την καλλιτεχνική της δράση από το δήμο Αθήνας 1978, Διεθνής Εκθεση Μαρμάρου (διάκριση) Θεσσαλονίκη 1976, Μετάλλιο από τη Διεθνή Γυναικεία Μορφωτική Ομοσπονδία 1980 κ.ά. Το εργαστήριο της γλύπτριας βρίσκεται στην Ανω Ηλιούπολη (Πάρου 19, τηλ. 9917.440).

«ΜΠΟΛΣΟΪ» Η αποκαθήλωση ενός συμβόλου

«ΜΠΟΛΣΟΪ»

Η αποκαθήλωση ενός συμβόλου

Θύμα της πορείας καπιταλιστικοποίησης της Ρωσίας, το θέατρο «Μπολσόι» δεν έχει άλλο στήριγμα πλέον από τους ανθρώπους του και τον περήφανο λαό της μεγάλης αυτής χώρας

Η σολίστ της νέας γενιάς των «Μπολσόι», Μαρία Αλάς, που εμφανίστηκε πρόσφατα στο Θέατρο Πέτρας

Η απόλυση του καλλιτεχνικού διευθυντή του περίφημου θεάτρου «Μπολσόι», Βλαντίμιρ Βασίλιεφ, από τον πρόεδρο Πούτιν έκανε το γύρο του πλανήτη τις τελευταίες βδομάδες, φέρνοντας παράλληλα στο προσκήνιο τα πολλά και σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα από τα σπουδαιότερα θέατρα του κόσμου.

Οι σολίστες του μπαλέτου έμαθαν την είδηση από τα ΜΜΕ, αφού βρίσκονταν σε περιοδεία στο εξωτερικό, σταθμός της οποίας ήταν και η Ελλάδα. Η περιοδεία διήρκησε όλο το καλοκαίρι και η νέα γενιά αστεριών του «Μπολσόι» έδωσε πολλές παραστάσεις από τις ΗΠΑ μέχρι τη Ν. Κορέα και την Ευρώπη, προς τέρψιν των φιλότεχνων όπου Γης, με μεγάλη - όσο και αναμενόμενη - επιτυχία.

Οσοι τους απόλαυσαν, πολύ δύσκολα θα πίστευαν πως αυτοί οι άνθρωποι δημιουργούν στις πλέον αντίξοες συνθήκες, με το θέατρο να τελεί σε πλήρη εγκατάλειψη από το κράτος και τη μεγάλη «οικογένεια» του «Μπολσόι» να προσπαθεί να επιβιώσει εκ των ενόντων. Πολύ δύσκολα θα πίστευαν ότι αυτή η εγκατάλειψη έχει γίνει ακόμη και επικίνδυνη, αφού το ιστορικό κτίριο του θεάτρου χρειάζεται άμεσες και ευρείας κλίμακας επισκευές, που αν δε γίνουν κάνουναπαγορευτική τη χρήση του.

Ποιος θα πίστευε, τελικά, πριν την παλινόρθωση του καπιταλισμού στην πρώην ΕΣΣΔ, ότι η Ρωσία θα άφηνε στην τύχη του τον σημαντικότερο πολιτιστικό «πρεσβευτή» της, το σημαντικότερο «φυτώριο» χορευτών παγκόσμιας κλάσης; Και ποιος μπορούσε ποτέ να πιστέψει, ότι η ΟΥΝΕΣΚΟ θα οργάνωνε στις 28 Μαρτίου του 2000ένα διεθνή έρανο, για να σωθεί το «Μπολσόι» από την ολοκληρωτική καταστροφή, καλώντας μια σειρά θέατρα σε όλο τον κόσμο να αφιερώσουν την παράστασή τους εκείνης της μέρας (τη γενέθλια μέρα του περίφημου θεάτρου) στο «Μπολσόι»;

Αποψη του «Μπολσόι» επί σοβιετικής εποχής

Κι όμως, όλα τα παραπάνω είναι η πραγματικότητα του σημερινού «Μπολσόι», σχεδόν μετά από μια δεκαετία «μεταρρυθμίσεων». Αλλά όσοι είδαν και άκουσαν από κοντά τους χορευτές του στη συνέντευξη Τύπου που έδωσαν την περασμένη Τετάρτη στην Αθήνα, δε θα διέκριναν τίποτε άλλο στους τρόπους και τα λόγια τους, παρά το γνωστό ρώσικο πείσμα και περηφάνια που στο παρελθόν κέρδισαν πολλές μάχες.

Η αρχή

Η καλλιτεχνική αξία του θεάτρου είναι ευρέως γνωστή, γι' αυτό θα σταθούμε σε μερικά διαφωτιστικά ιστορικά στοιχεία. Στις 17 Μάρτη του 1776 (28 Μάρτη με το νέο ημερολόγιο) ο εισαγγελέας του κυβερνείου, πρίγκιπας,Πιότρ Ουρούσοφ, έλαβε από την Αικατερίνη ΙΙ, άδεια δημιουργίας θεάτρου, το οποίο, εκτός από διακοσμητικό ρόλο για την πόλη, θα μπορούσε να φιλοξενήσει όπερες, μπαλέτα, θέατρο και μασκαράτες, στις οποίες επιδιδόταν μετά μανίας η αριστοκρατία της εποχής. Το θέατρο φυσικά ήταν ιδιωτικό και είχαν πρόσβαση μόνο τα μέλη της άρχουσα τάξης. Η παραπάνω ημερομηνία θεωρείται και η ληξιαρχική πράξη «γέννησης» του «Μπολσόι» και του επαγγελματικού θεάτρου γενικά στη Μόσχα. Ο πρώτος θίασος του «Μπολσόι» αποτελούνταν από 13 άνδρες ηθοποιούς, 9 γυναίκες ηθοποιούς, 4 χορεύτριες, 3 χορευτές και 13 μουσικούς. Ο θίασος ήταν ενιαίος και όλα τα μέλη του συμμετείχαν στο θέατρο, την όπερα και το μπαλέτο.

Από την παράσταση στο Ηρώδειο το '89

Τέσσερα χρόνια αργότερα ο αρχιτέκτονας,Χριστιάν Ρόζμπεργκ, χτίζει ένα πέτρινο κτίριο στην οδό Πετρόβσκοϊ, το οποίο θα αποτελούσε και το μόνιμο «σπίτι» του «Μπολσόι» για τα πάνω από 200 χρόνια της ύπαρξής του. Το1789 το θέατρο θα γίνει κρατικό, ενώ τη σημερινή του ονομασία την πήρε το 1856. Ηπρώτη παράσταση δόθηκε στις 30 Δεκεμβρίου του 1780 με το μπαλέτο - παντομίμα «Η μαγική σχολή» του Η. Στάρστερ σε χορογραφία του Λ. Πάραντις.

Τραγική ημερομηνία για το θέατρο είναι η 8η Οκτωβρίου του 1805, όταν στις 3 το απόγευμα, το κτίριο θα καταστραφεί ολοκληρωτικά απόπυρκαγιά. Η φωτιά ξεκίνησε από απροσεξία του υπεύθυνου της γκαρνταρόμπας, ο οποίος ξέχασε σε αυτήν δύο αναμμένα κεριά. Στο ημερολόγιό του, ο Μοσχοβίτης θεατράνθρωπος Σ. Ζιχαριόφγράφει ότι από το θέατρο «Πετρόβσκι» - όπως ονομαζόταν τότε το «Μπολσόι», δεν έμειναν παρά μόνο καμένοι τοίχοι... Για 20 χρόνια οι «μούσες» εγκατέλειψαν το κατεστραμμένο θέατρο και ο θίασος εξακολούθησε να δίνει παραστάσεις στις «σκηνές» ιδιωτικών κτιρίων της Μόσχας.

Η σοβιετική περίοδος

Το 1917 κατά τη διάρκεια της επανάστασης, το «Μπολσόι» θα χάσει τα μισά του τζάμια από τις ριπές, ζημιά όχι και τόσο σοβαρή - σε σύγκριση με το γεγονός - η οποία πολύ γρήγορα αποκαταστάθηκε. Αν και η σεζόν ξεκίνησε όπως συνήθως, ωστόσο από το πρόγραμμα εξαιρέθηκαν οι όπερες που αφορούσαν τσάρους και βασιλιάδες. Το 1918 στο θέατρο οργανώνεται στούντιο σκηνοθεσίας όπερας με επικεφαλής τον Κ. Σ. Στανισλάφσκι. Από το 1919 ξεκίνησε και η παράδοση να οργανώνονται στο θέατρο οι επέτειοι της επανάστασης, κομματικά συνέδρια και αφιερώματα πανεθνικής σημασίας, γεγονός που κατέστησε το «Μπολσόι»κέντρο της πολιτιστικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής.

Στιγμιότυπο από παράσταση των «Μπολσόι» στο Ηρώδειο το 1989

Η σοβιετική εξουσία θα ξεκινήσει ήδη από το1921 σημαντικές παρεμβάσεις συντήρησης του θεάτρου. Τη δεκαετία του '20 η σκηνή του «Μπολσόι» θα αποκτήσει ένα εκπληκτικόσύστημα ακουστικής, δημιουργίας του Α. Κουσάκιν, που ανάλογό του δεν είχε κανένα θέατρο της εποχής παγκοσμίως. Το 1926 θα κατασκευαστεί αντιπυρική αυλαία και μηχανική σκηνή, ενώ τα ξύλινα μέρη της θα αντικατασταθούν από μεταλλικά και θα αυξηθεί ο υπόγειος χώρος της.

Το 1941 θα καταστραφεί από βομβαρδισμούς σημαντικό μέρος της πρόσοψης, η οποία θα επισκευαστεί πλήρως πριν ακόμη τελειώσει ο πόλεμος! Το 1958 το «Μπολσόι» θα αποκτήσει κλιματισμό. Θα ακολουθήσουν πολλές ακόμη παρεμβάσεις συντήρησης. Στις 9 Μάρτη του 1987, το Συμβούλιο Υπουργών τηςΕΣΣΔ αποφασίζει την ενδυνάμωση της τεχνικής και υλικής υποδομής του «Μπολσόι», απόφαση που στηρίχτηκε σε αναλυτική έκθεση ειδικών, οι οποίοι γνωμοδοτούσαν ουσιαστικά για μια μακράς διάρκειας και ριζική ανακαίνιση του θεάτρου. Η υλοποίηση της απόφασης, η οποία θα έλυνε για χρόνια τουλάχιστον τα σημερινά κτιριακά προβλήματα του θεάτρου, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ για τους γνωστούς λόγους.

Στα πρόθυρα του τέλους

Η νέα εξουσία, που εμφανίστηκε από τη διάλυση της ΕΣΣΔ, είχε άλλες προτεραιότητες από τον πολιτισμό. Οπως για παράδειγμα, πώς θα ξεπουλήσει τη χώρα. Ωστόσο, η κατάσταση ενός θεάτρου που επί ενάμιση αιώνα έδινε300 παραστάσεις το χρόνο, χειροτέρευε με γοργούς ρυθμούς. Ο κίνδυνος να κλείσει τελείως το θέατρο και να πεταχτούν στο δρόμο οι 2.500 εργαζόμενοι σε αυτό ήταν άμεσος. Η φυγή μεγάλων χορευτών του στο εξωτερικό, που πριν αποτελούσε είδηση για ψυχροπολεμική κατανάλωση, τώρα έπαιρνε τη μορφή της έσχατης λύσης για επιβίωση. Επρεπε, όμως, να φτάσει το καλοκαίρι του 1993, για να αποφασιστεί στις 7 Ιούλη η κατασκευή νέου κτιρίου που θα φιλοξενούσε τις παραστάσεις μέχρι να συντηρηθεί το ιστορικό κτίριο. Η πρώτη πέτρα, όμως, του νέου κτιρίου εγκαινιάστηκε στις 8 Σεπτεμβρίου του 1995. Το σχέδιο προέβλεπε την κατασκευή κεντρικού κτιρίου 25.000 τ.μ και βοηθητικού 6.000 τ.μ. με προϋπολογισμό 200 εκατομμύρια δολάρια. Το έργο σταμάτησε την Ανοιξη του 1999, λόγω έλλειψης χρημάτων. Αυτή τη στιγμή υπολογίζεται ότι χρειάζονται συνολικά 400 εκατομμύρια δολάρια για τη συνολική ανακατασκευή του θεάτρου.

Η ΟΥΝΕΣΚΟ εμφανίζεται ήδη από το 1993, όπου υπογράφει συμφωνία με το υπουργείο Πολιτισμού της Ρωσίας και με το «Μπολσόι» για διάφορους τρόπους συνεργασίας, με στόχο την ανακατασκευή του θεάτρου. Ωστόσο, η βοήθεια της ΟΥΝΕΣΚΟ δεν ήταν σημαντική, αφού περιορίστηκε στη διοργάνωση συνεδρίων και εκθέσεων, πιο πολύ με στόχο την προσέλκυση ξένων επιχειρηματιών. Αλλωστε, η ΟΥΝΕΣΚΟ έχει σχετικό πρόγραμμα «βοήθειας» για πολιτιστικά μνημεία των πρώην σοσιαλιστικών χωρών, κάτι που μάλλον πρέπει να εκληφθεί με σκεπτικισμό, λόγω της απαξίωσης του ρόλου (ίσως και της αλλαγής του) τέτοιου είδους διεθνών οργανισμών.

Κραυγή σωτηρίας

Το 1995 διορίζεται από τον Γιέλτσιν στη θέση του διευθυντή του θεάτρου ο Βλαντίμιρ Βασίλιεφ, μεγάλη δόξα των μπαλέτων «Μπολσόι» τη δεκαετία του '60 και «γέννημα θρέμμα» τους. Ο Βασίλιεφ θα προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές στην πολιτική του ρεπερτορίου και της καλλιτεχνικής δουλιάς. Συνεργάζεται και με ξένους γνωστούς σκηνοθέτες σε μεγάλες παραγωγές, ενώ προσκαλεί σε συνεργασία και τον Ροστροπόβιτς. Παράλληλα, βλέποντας πως η επιλογή του σε αυτή τη θέση ήταν μάλλον το άλλοθι μιας ανίκανης κυβέρνησης να σώσει το θέατρο, ξεκινά μια μεγάλη καμπάνια στήριξης του «Μπολσόι» στη Ρωσία και το εξωτερικό, σε συνεργασία με τον πρόεδρο της ΟΥΝΕΣΚΟ, Φεντερίκο Μαγιόρ.

Η ανοιχτή επιστολή του Βασίλιεφ στην έναρξη της καμπάνιας, με την οποία καλεί τους «ηθοποιούς του θεάτρου και του κινηματογράφου, σκηνοθέτες, εικαστικούς, όλους όσοι θεωρούν μονάκριβη την τέχνη του θεάτρου» σε όλο τον κόσμο να αφιερώσουν την 28η Μαρτίου 2000 στο «Μπολσόι» θα μείνει σίγουρα στην ιστορία σαν μια διαχρονική κραυγή απόγνωσης του κόσμου της Τέχνης σε κάθε εποχή που η εκάστοτε «νέα τάξη» επιχειρεί την επιβολή της.

«Απευθύνομαι σε Σας...»

«Απευθύνομαι σε Σας», γράφει σε ένα σημείο ο Βασίλιεφ, «κατανοώντας ότι οι πιο πολλοί από εσάς είστε απασχολημένοι με παρόμοια προβλήματα, που, με πολλή οξύτητα στέκουν μπροστά στο Μπολσόι. Κατανοώ, επίσης, πως αυτό το κάλεσμα σε όλους τους θεατρικούς παράγοντες του πλανήτη μας, σε πολλούς φαντάζει ουτοπικό, μια ψευδαίσθηση, αφελείς φαντασιώσεις ενός ονειροπόλου. Αλλά εγώ απευθύνομαι στη φωτισμένη σκέψη των συντρόφων μου στο επάγγελμα, η ουσία της οποίας περιέχεται στην ιερή υποχρέωση να υπηρετήσουμε το Καλό και την ομορφιά με αγάπη και να προφυλάξουμε το δοξασμένο παρελθόν των προηγούμενων από μας, σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι πρόσφεραν το δικό τους μερίδιο στον κοινό θησαυρό των παγκόσμιων αξιών».

«Απευθύνομαι σε Σας, σε μια πολύ δύσκολη περίοδο των διακρατικών σχέσεων, όπου μπροστά στην κοινή επιθυμία για συνένωση όλων των εθνών και των λαών για ενότητα και φιλειρηνική συνεργασία, κάθε μέρα μας φέρνει θλιβερά γεγονότα συγκρούσεων και πολέμων, θανάτων αθώων ανθρώπων. Η τέχνη μπορεί να εμφανίζεται στις πιο δυνατές μορφές, αλλά η ιδέα της εντάσσεται πάντα στην συνένωση όλων μας που ζούμε στη Γη...».

Αν και η αλλαγή προσώπων είναι γνωστό πως δεν μπορεί να αποτελέσει από μόνη της λύση σε ένα εχθρικό πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, άλλο τόσο είναι γνωστό, πως η επιλογή συγκεκριμένων ανθρώπων σε συγκεκριμένες θέσεις από την εκάστοτε εξουσία παίζει το ρόλο της. Ο Βασίλιεφ ήταν ένα σύμβολο του «Μπολσόι», το οποίο εξακολουθεί να είναι σύμβολο ενός ολόκληρου λαού, αν και πλέον δεν μπορεί να το χαρεί διότι τα εισιτήρια είναι προσιτά μόνο για τους πλούσιους τουρίστες. Η καπιταλιστικοποίηση της χώρας, την οποία επιχειρεί να οργανώσει και όχι να αλλάξει ο Πούτιν, δεν αφήνει κανένα περιθώριο για θετικές σκέψεις γύρω από το νέο διευθυντή που διόρισε, τον πρώην διευθυντή του θεάτρου του Λένινγκραντ, Ανατόλι Ικσάνοφ. Σε αυτή τη διαδικασία, τα σύμβολα μάλλον ενοχλούν...

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΕΔΩ

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΕΔΩ

ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΕΙ ΚΑΙ Η «ΑΤΜΟΜΗΧΑΝΗ»: «Η κινέζικη βιομηχανία χάλυβα κατέγραψε βουτιά των κερδών της κατά 96% για το πρώτο μισό του 2012, μετατρέποντας τον κλάδο σε αυτό που μια οικονομική εφημερίδα αποκάλεσε "ζώνη της καταστροφής". Ο Τζου Ζιμίν πρόεδρος του Κινεζικού Συνδέσμου Σιδήρου και Χάλυβα δήλωσε ότι η εξασθένιση της ζήτησης για χάλυβα προήλθε από "μια μεγάλη πτώση στις επενδύσεις στα ακίνητα και επίσης στους σιδηροδρόμους, στα αυτοκίνητα και στα πλοία στο πρώτο μισό του 2012 (...) η βουτιά του δευτερογενούς τομέα της οικονομίας είναι χειρότερη στην Ευρώπη"» (στην ΕΛΛΑΔΑ).

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ: «Σύμφωνα με έρευνα της International Business Report της Grant Thornton οι χώρες της κρίσης (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία) τείνουν να υποβάλλονται σε μια διαδικασία εσωτερικής υποτίμησης (...) μηδενικό είναι το ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων που σχεδιάζει να προχωρήσει σε αυξήσεις μισθών (...) αντιθέτως το 15% των επιχειρήσεων θα μειώσουν τους μισθούς και το 49% σκοπεύουν να μην προσφέρουν καμία αύξηση» (το θέμα στην ΗΜΕΡΗΣΙΑ).

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΛΑΘΙ ΠΙΑ: «Οι πολίτες (όσοι ακόμη έχουν δουλειά) ετοιμάζονται να υποστούν μια ακόμη αφαίμαξη, οι άνεργοι πολλαπλασιάζονται (...) τα βασικά είδη την ώρα που υπάρχει απώλεια εισοδημάτων 40% συνεχίζουν να τραβούν την ανηφόρα (...) τα ράφια έχουν πάρει φωτιά. Φρούτα, λαχανικά, ψάρια, αβγά, δημητριακά, κρέατα και καύσιμα έχουν εκτοξευθεί στα ουράνια κάνοντας δύσκολη την καθημερινότητα του κόσμου. Αν δεν υπάρξουν επειγόντως μέτρα σε λίγο το άδειο αλλά πανάκριβο καλάθι της νοικοκυράς θα αδειάσει εντελώς» (στη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ).

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΚΛΙΜΑΤΟΣ: «Ολοι μας ξέρουμε πως είναι πολύς ο πόνος και η δυστυχία γύρω μας. Η οικονομική κρίση έχει φέρει ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας στα όριά του. Ακούω όμως διάφορους να προφητεύουν με καταστροφικό ναρκισσισμό πως "δεν θα μείνει τίποτα όρθιο τον Σεπτέμβριο, θα καεί η Αθήνα, θα δείτε τι θα γίνει" (...) εκεί έχουμε φτάσει; τόσο πολύ δεν αγαπάμε πια αυτόν τον τόπο που δεν μας νοιάζει αν καεί;» (ο Παπαχελάς στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ).

ΤΑ ΣΥΝΩΝΥΜΑ: «Πόσο πλούσια είναι η ελληνική γλώσσα: για να καταλάβετε, η "εφεδρεία" είναι μόνον ένα από τα συνώνυμα της "απόλυσης"» (στα ΝΕΑ).

ΚΑΤΙ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΑΠΟ ΛΙΒΑΝΙΣΤΗΡΙ: «Αυστηρή εντολή (...) έδωσε ο υπουργός Εργασίας Γ. Βρούτσης (...) ο Γ. Βρούτσης (...) έδωσε κατεπείγουσα εντολή (...) παράλληλα με τον Γ. Βρούτση (...) η διαδικασία η οποία ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Γ. Βρούτση (...) με αφορμή την εντολή Βρούτση (...)» (στον ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ).