Μια …ωραία παρέα με παρελθόν και σαφή αποστολή

Από Ηρακλής Κακαβάνης

Ντόρος από φιλοΣΥΡΙΖΑϊκά ΜΜΕ για τους τύπους με πολιτικά και μαύρες κουκούλες πλάι πλάι με τους άνδρες των ΜΑΤ στη Θεσσαλονίκη χτες. Σκηνές που έχουμε δει πολλάκις τα τελευταία χρόνια. Οι αντιλαϊκές πολιτικές στηρίζονται στην καταστολή και οι δυνάμεις καταστολής χρειάζονται τους κουκουλοφόρους. Γι’ αυτό και φωτογραφίες και βίντεο που δείχνουν κουκουλοφόρους , αστυνομικούς, άνδρες με πολιτικά και άνδρες των ΜΑΤ, δίπλα δίπλα, μια παρέα δηλαδή, δε λείπουν από καμία κινητοποίηση του λαού, συνεπικουρώντας τις διμοιρίες των ΜΑΤ  στο κατασταλτικό τους έργο. Ενα «έργο» που χρειάζεται και την προβοκάτσια για να δικαιολογήσει το ξύλο και τα χημικά κατά των διαδηλωτών.
Να θυμίσουμε μια χαρακτηριστική περίπτωση των τελευταίων ετών. Το 2011 κατά τη δεύτερη μέρα της 48ωρης πανελλαδικής απεργίας, η μεγαλειώδης συγκέντρωση του ΠΑΜΕ στο Σύνταγμα δέχτηκε προσχεδιασμένη δολοφονική επίθεση από δυνάμεις του παρακράτους, που δρούσαν παράλληλα με τον κατασταλτικό μηχανισμό του κράτους.
Αυτή την πρακτική χρησιμοποίησαν οι κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ, ΚΙΝΑΛ-ΠΑΣΟΚ και οι μνημονιακές κυβερνήσεις συνεργασίας (τους) με ΔΗΜΑΡ, ΛΑΟΣ, ΑΝΕΛ. Το «παρακράτος» είναι χρήσιμο στήριγμα του συστήματος και εργαλείο του αστικού πολιτικού προσωπικού.
Και επειδή σε κάποιες περιπτώσεις το παρακράτος είναι αναποτελεσματικό, βλέπε Συνδικαλιστικό της Ασφάλειας, τότε έρχονται οι νομοθετικές παρεμβάσεις, όπως το ηλεκτρονικό μητρώο και η ηλεκτρονική ψηφοφορία – το μακρύ χέρι του κράτους και της εργοδοσίας, που επιδιώκουν να βάλουν μέσα στις εργατικές συνδικαλιστικές οργανώσεις, να χτυπήσουν την απεργία. Είχε προηγηθεί η αντιαπεργιακή διάταξη της Αχτσιόγλου, για το “50% συν ένα” στις συνελεύσεις των σωματείων
Ετσι για να βγαίνουν και συμπεράσματα για τους μηχανισμούς, τις τακτικές και τις πρακτικές στήριξης των αντιλαϊκών πολιτικών και την προσπάθεια να μπουν στο γύψο ο λαός και οι εργαζόμενοι.

G for Gavras και Gianis – Η αβάσταχτη ελαφρότητα των αστικών πολιτικών παιγνίων

Σφυροδρέπανος

Η ταινία “Τζόκερ” συγκεντρώνει διθυραμβικά σχόλια και κριτικές, πριν καν βγει στις αίθουσες και αναμένεται ως το κινηματογραφικό γεγονός της χρονιάς.
Την ίδια στιγμή, η ταινία του Κώστα Γαβρά “Adults in the room”, που βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο – Βαρουφακιάδα, καταφέρνει ακριβώς το αντίθετο, αναγκάζοντας τους διαχειριστές του IMDb να διαγράψουν πολλά σχόλια και κριτικές με μπόλικη προκατάληψη -στα όρια της εμπάθειας- και προκαθορισμένο συμπέρασμα, προτού καν δουν την ταινία. Έχουν ζήσει όμως τα γεγονότα στα οποία αναφέρεται και έχουν διαμορφωμένη άποψη για αυτά -όπως όλοι μας.
Η ταινία του Γαβρά κοντεύει να γίνει το πολιτικό γεγονός της χρονιάς -μετά τις εκλογές- και αυτό λέει πολλά για τη δυνατότητα της αστικής πολιτικής σκηνής να μετατρέπεται σε σκηνή θεάτρου -ή μήπως σινεμά- κακής ποιότητας, με πρωταγωνιστές που μπερδεύουν τη βουλή με το σανίδι και την πολιτική με το επικοινωνιακό σόου, όπου ο θεατής καλείται να εντυπωσιαστεί, αναφωνώντας: ουάου…
Αν ο Βαρουφάκης έγραψε ένα πολιτικό άρλεκιν, με γαργαλιστικούς διαλόγους και σκηνές της κλειδαρότρυπας, βρίσκοντας επιτέλους ως γνήσιος ροκ-σταρ το είδος της δημοσιότητας που του ταιριάζει…
…στον αντίποδα ο ελληνικός δικομματισμός και οι εφεδρείες του βρήκαν κατάλληλο πεδίο να μαλώσουν και να τονίσουν τις αγεφύρωτες στρατηγικές που τους χωρίζουν: το mail Χαρδούβελη και το 30% του μνημονίου, όπως έλεγε και ένας ροκ-σταρ.
Το φιλελέ στρατόπεδο της αριστείας επιτίθεται απέναντι σε οποιονδήποτε επιχειρεί να διαφοροποιηθεί λεκτικά -κάνοντας ακριβώς τα ίδια στην πράξη, για να κερδίσει τους επαίνους των εταίρων σαν καλή πολιτική εταίρα- και ξεδιπλώνει το διαχρονικό ταλέντο του να καθιστά πιο συμπαθές το εκάστοτε ΠΑΣΟΚ. Και αν υπήρχε παλιότερα το ίντερνετ, πιθανότατα θα είχε θάψει ακόμα και το “Ζ”. Ποιος είναι στην τελική αυτός ο “άπλυτος” με το κοστούμι, που έκανε πορεία μόνος του, έκλεινε την κυκλοφορία και προκαλούσε αγανάκτηση στη συμπαθή τάξη των οδηγών τρικύκλου; Μα τέλος πάντων, ποιος εκτελεί σε αυτόν τον τόπο;
Κάθε ψευτοδίλημμα που σέβεται τον εαυτό του φροντίζει και για τον άλλο πόλο. Ένας φαφλατάς οικονομολόγος, που βάζει λίγο Κέινς, λίγο Μαρξ (και το αγόρι μου), και αποστομώνει τους πάντες -στο βιβλίο του. Ένας σκηνοθέτης με καλές στιγμές (όπως το Τσεκούρι για το ζήτημα της ανεργίας), κακές στιγμές (όπως την ταινία για την άνοιξη της Πράγας και την επέμβαση του Συμφώνου της Βαρσοβίας) και ένα σχετικά χαμηλό πολιτικό ταβάνι, όπως δείχνουν κάποιες συνεντεύξεις του.

Δεν έχω λύσεις, αλλά πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν πράγματα. Αυτό που μου αρέσει με τον Βαρουφάκη είναι ότι όταν άλλαξε στάση και ψήφισε ο πρωθυπουργός το MoU, παραιτήθηκε. Έγραψε το βιβλίο του κλπ. Ό,τι κι αν νομίζεις για αυτόν, για τον χαρακτήρα του, αν είναι αλαζόνας, είναι το πώς έδρασε σε μια συγκεκριμένη στιγμή. Μπορεί να συμβεί αυτό, γιατί δεν είμαστε σε ένα κομμουνιστικό ή δικτατορικό σύστημα που δε μπορείς να το κάνεις γιατί θα σε σκοτώσουν ή θα σε βάλουν φυλακή. Μπορούμε να αντιδράσουμε.

Και ένα “αντίπαλο δέος” που πλασάρεται ως εναλλακτική, χωρίς να διαφέρει ιδιαίτερα. Όχι παραπάνω από ό,τι μια αριστερή από μια δεξιά στροφή, για να κάνεις τον κύκλο του τετραγώνου -χωρίς να τετραγωνίσεις τον κύκλο- και να φτάσεις στο ίδιο σημείο, αλλά ακόμα πιο δεξιά από ό,τι πριν -γιατί αυτό ακριβώς καταφέρνουν, με ένα “μαγικό” τρόπο αυτές οι αντιπαραθέσεις.
Τα δίπολα που στήνονται είναι κομμένα και ραμμένα στην αναπαραγωγή του ίδιου σκηνικού, ακόμα και όταν “ξεφεύγουν” από το κυρίαρχο δικομματικό πλαίσιο -στο οποίο είχε ενεργό ρόλο πάντως ο Βαρουφάκης. Και δε φαίνεται να υπάρχει θέμα, σοβαρό η σχετικά ελαφρύ, από τα Ελγίνεια μάρμαρα ως την ταινία του Γαβρά, που να μην το φέρουν στα μέτρα τους και να το εξευτελίσουν.
Στο σινεμά πάντως δεν υπάρχει ακριβώς “μαύρη διαφήμιση” και ο ντόρος που γίνεται είναι η καλύτερη προβολή της ταινίας, διεγερτικό για την περιέργεια ενός ουδέτερου θεατή. Και όπως φαίνεται από τις πρώτες ενδείξεις -και το βιβλίο που προηγήθηκε- προσφέρεται για αρκετά χαμόγελα, αλλά και έντονο, μελαγχολικό προβληματισμό στο τέλος: πού κατάντησε ο “πολιτικός κινηματογράφος”; Και πόσα βήματα πρέπει να κάνουμε για να τον στήσουμε ξανά στα πόδια του;

Στο κενό η προσπάθεια δήμαρχου στην Πράγα να αποκρύψει το μνημείο σοβιετικού στρατάρχη

Κατιούσα

Σε δημόσια θέα δόθηκε ξανά το άγαλμα του στρατάρχη Ιβάν Στεπάνοβιτς Κόνεφ, που βρίσκεται στο εκτο δημοτικό διαμέρισμα της Πράγας. Το μνημείο βρισκόταν καλυμμένο από τον Αύγουστο, τάχα για λόγους προστασίας από βανδαλισμούς. Είναι γεγονός πως το γλυπτό, σε ανάμνηση της απελευθέρωσης της πόλης από τον Κόκκινο Στρατό στις 9 Μάη 1945, έχει γίνει επανειλημμένα στόχος επιθέσεων από φασιστοειδή. Έτσι και φέτος, με αφορμή την 51η πρώτη επέτειο από τη στρατιωτική επέμβαση του συμφώνου της Βαρσοβίας στην πρωτεύουσα της τότε Τσεχοσλοβακία, άγνωστοι βανδάλισαν το μνημείο με κόκκινη μπογιά, γράφοντας “Όχι στο ματοβαμμένο στρατάρχη”. Ο Κόνεφ συγκεντρώνει το μίσος των αντικομμουνιστών, για το ρόλο του στην καταστολή της ουγγρική αντεπανάστασης το 1956, όπως και το ότι ήταν διοικητής των σοβιετικών στρατευμάτων στη ΓΛΔ στη διάρκεια ανέγερσης του τείχους του Βερολίνου.
Η υποκρισία των δημοτικών αρχών δεν έχει όρια όταν μιλούν για “προστασία” του μνημείου, τη στιγμή που αρνήθηκαν τον καθαρισμό του, ενώ ο δήμαρχος Οντρέι Κολάρ παλιότερα είχε ζητήσει τη μεταφορά του αγάλματος στη Ρωσική πρεσβεία. Η πρόταση προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση της πρεσβείας, υπενθυμίζοντας πως το μνημείο τιμά τους χιλιάδες νεκρούς του Κόκκινου Στρατού που θυσιάστηκαν για την απελευθέρωση της πόλης από το ναζιστικό ζυγό.
Σαφής λοιπον ήταν η διάθεση απόκρυψης του μνημείου, πίσω από σκαλωσιές. Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με τη Ρωσική πρεσβεία να λαμβάνει επιστολές διαμαρτυρίας από Τσέχους πολίτες, που αναρωτιόταν “Ποια πλευρά θα στήριζε ο δήμαρχος στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο”. Πριν λίγες μέρες πραγματοποιήθηκε επίσης συγκέντρωση περίπου 200 ατόμων, με τη συμμετοχή του ΚΚ, του σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, αλλά κι εκπροσώπου του προέδρου της χώρας Μίλος Ζέμαν, που χαρακτήρισε “παράλογη” την κάλυψη του αγάλματος, υπενθυμίζοντας πως ο Κόνεφ είχε υπάρξει και απελευθερωτής του Άουσβιτς.
Κατόπιν αυτών, η δημοτική ανακοίνωση την άμεση απομάκρυνση των σκαλωσιών από το χώρο.

Με πληροφορίες από jungewelt.de

Οι Έλληνες πίνουν λιγότερο από το μέσο όρο των Ευρωπαίων

Από iraklis3

Η υψηλή και δυνητικά επιβλαβής κατανάλωση αλκοόλ στην Ευρώπη δεν μειώνεται με το πέρασμα του χρόνου στον επιθυμητό βαθμό και οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να πίνουν πιο πολύ αλκοόλ από οποιονδήποτε άλλο στον κόσμο, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η Ευρώπη έχει ακόμη τη μεγαλύτερη ανά κεφαλή κατανάλωση αλκοόλ παγκοσμίως, με το πρόβλημα να είναι μικρότερο στον ευρωπαϊκό Νότο από ό,τι στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Στην Ελλάδα η μέση κατανάλωση εμφανίζει πτωτική τάση και παραμένει εδώ και χρόνια κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ για την περίοδο 2010-2016 σε 30 ευρωπαϊκές χώρες, περισσότεροι από 290.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο στην Ευρώπη εξαιτίας αιτιών που σχετίζονται με το αλκοόλ, από προβλήματα υγείας έως τροχαία. Η μείωση των θανάτων αυτών κατά 3% μεταξύ 2010-16 κρίνεται ανεπαρκής.

Ελλάδα

Η μέση ετήσια κατανάλωση καθαρού αλκοόλ στην Ελλάδα από τους ανθρώπους άνω των 15 ετών, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, εκτιμάται σε 10,7 λίτρα το 2016, ποσότητα που είναι ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρώπης (11,3 λίτρα) και εμφανίζει διαχρονικά πτωτική τάση, καθώς το 1990 ήταν 12,5 λίτρα. Καθ’ όλη την περίοδο 1990-2016 η μέση ετήσια κατανάλωση ανά κεφαλή στη χώρα μας ήταν χαμηλότερη από τη μέση ευρωπαϊκή. Αν ληφθεί υπόψη όχι ο γενικός πληθυσμός, αλλά μόνο οι πότες, τότε η μέση ετήσια κατανάλωση αλκοόλ στη χώρα μας ήταν το 2016 18,3 λίτρα για τους άνδρες και 4,7 για τις γυναίκες, έναντι μέσου όρου 22 και 7,6 λίτρων στην Ευρώπη αντίστοιχα.

H ταινία της εβδομάδας: Η μάχη της Σεβαστούπολης

 (2015)

Ουσιαστικά πρόκειται για την πολεμική ιστορία της Λουντμίλα Παβλισένκο, μιας εκ των 5 κορυφαίων ελεύθερων σκοπευτών όλων των εποχών, με καμπόσες προσωπικές πινελιές και κυρίαρχη αυτή της προσωπικής της φιλίας με την σύζυγο του προέδρου των ΕΠΑ, Ελεονώρας Ρούσβελτ.

Στα πολύ θετικά της ταινίας, οι ατάκες της Λουντμίλα στο αμερικάνικο κοινό στο ταξίδι της στις ΕΠΑ, "δεν έχω σκοτώσει άνθρωπο, μόνο φασίστες" και "είμαι μια κοπέλα 25 χρονών και έχω σκοτώσει ήδη 309 ναζί. -Ως πότε θα κρύβεστε πίσω από τις πλάτες μου;", και το γεγονός πως δεν αποκρύβεται (ή παρουσιάζεται καλιτεχνική αδεία;) η καταγωγή της ως κόρη αξιωματικού της NKVD,  κομμουνιστή και ήρωα του ρώσικου εμφύλιου.
_________
Director: Sergey Mokritskiy               
Writers: Maksim Budarin, Maksim Dankevich 
Stars: Yuliya Peresild, Evgeniy Tsyganov, Joan Blackham

Και δυό παραπάνω λόγια για την πραγματική ιστορία της Λουντμίλα Παυλισένκο:

Οι επικεφαλής του Κόκκινου Στρατού την προόριζαν για νοσοκόμα. Η Λουντμίλα Παβλιτσένκο όμως ήταν αντίθετη. Ήθελε με κάθε τρόπο να βρεθεί στην πρώτη γραμμή του πολέμου. Και τα κατάφερε. Μέχρι το 1942 είχε 309 επιβεβαιωμένους θανάτους και τιμήθηκε με την ανώτερη διάκριση της Σοβιετικής Ένωσης.  

Επισκέφτηκε τις ΗΠΑ, με σκοπό να ζητήσει από τους Συμμάχους επιπλέον υποστήριξη στην προσπάθεια του Στάλιν να ανακόψει την πορεία των γερμανικών στρατευμάτων στο Ανατολικό Μέτωπο. Δέχθηκε έντονη κριτική και σεξιστικά σχόλια για τον τρόπο ντυσίματος της (ότι δηλαδή φόραγε την στολή της) από τον αμερικανικό Τύπο και δημιούργησε μια μακροχρόνια φιλική σχέση με την πρώην Πρώτη Κυρία, την Έλινορ Ρούζβελτ.  

Μια ατίθαση κοπέλα 

Η Λουντμίλα Μιχαήλοβα Παβλιτσένκο γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1916 στο χωριό Bila Tserkva της σημερινής Ουκρανίας. Από μικρή, οι γονείς της τη χαρακτήριζαν ατίθαση και ήταν ένα σωστό αγοροκόριτσο. Στα 14 της μετακόμισε με την οικογένειά της στο Κίεβο. Ο πατέρας της εργαζόταν σε εργοστάσιο, η μητέρα της ήταν δασκάλα κι εκείνη βρήκε δουλειά σε εργοστάσιο το οποίο κατασκεύαζε στρατιωτικό εξοπλισμό. Την ίδια εποχή, έγινε μέλος στην «OSOAVIAKhIM», μια "παραστρατιωτική" αθλητική οργάνωση, αρκετά διαδεδομένη μεταξύ των νέων της Σοβιετικής Ένωσης, όπου μάθαιναν να χειρίζονται με σωστό τρόπο όπλα. Ένας από τους κύριους λόγους που η Παβλιτσένκο πήγε σε σχολή σκοποβολής ήταν για να αποδείξει σε ένα αγόρι της γειτονιάς ότι μια γυναίκα μπορούσε να στοχεύει το ίδιο καλά με έναν άντρα. Προπονούνταν σκληρά κάθε μέρα και γρήγορα κατάλαβε ότι το ταλέντο της στην σκοποβολή ήταν έμφυτο. Στα 16 της, η Παβλιτσένκο, παντρεύτηκε και απέκτησε έναν γιο. Ο γάμος ήταν αποτυχημένος και η κοπέλα αποφάσισε να χωρίσει και να επικεντρωθεί στην εκπαίδευσή της. Το 1937 εισήχθη στο Πανεπιστήμιο του Κιέβου για να πάρει πτυχίο στην Ιστορία. Δεν πρόλαβε. 

Η Παβλιτσέντο κατατάχθηκε στην 25η Μεραρχία Πεζικού και έγινε έτσι μία από τις 2000 γυναίκες που εντάχθηκαν στον Κόκκινο Στρατό κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.  

 Στις 21 Ιουνίου 1941, η ναζιστική Γερμανία επιτέθηκε στην ΕΣΣΔ. Η Παβλιτσένκο βρισκόταν στο τελευταίο έτος των σπουδών της, όταν αποφάσισε να τα παρατήσει και να ενταχθεί στον Κόκκινο Στρατό. Αρχικά, οι επικεφαλής ήταν αρνητικοί, εξαιτίας του φύλου της και την προέτρεψαν να βοηθήσει στον πόλεμο ως νοσοκόμα. «Δεν δέχονταν εύκολα γυναίκες στον Στρατό, έτσι χρειάστηκε να επιμείνω και να καταφύγω σε παράξενα κόλπα για να με δεχτούν», ανέφερε αργότερα. Ένας αξιωματικός τελικά την πέρασε από «οντισιόν» προτού αποφασίσει να τη δεχτεί. Το πλάνο ήταν η Παβλιτσένκο να σκοτώσει δύο Ρουμάνους σύμμαχους των Γερμανών. Με ένα τουφέκι στο χέρι, η κοπέλα, τους πέτυχε με ευκολία. 

«Γυναίκα Θάνατος» 

Την πρώτη κιόλας μέρα ως «ελεύθερος σκοπευτής» του Κόκκινου Στρατού, η Παβλιτσένκο σκότωσε δύο Γερμανούς. Μέσα στον επόμενο χρόνο, το «σκορ» της έφθασε στους 309 επιβεβαιωμένους θανάτους.  Η Λουντμίλα Παβλιτσένκο πολέμησε στην Οδησσό και τη Μολδαβία όπου σκότωσε τουλάχιστον 187 ναζί, ανάμεσα στα οποία και εκπαιδευμένους ελεύθερους σκοπευτές. Όταν έφτασε τους 100 θανάτους προάχθηκε σε λοχία και έφτασε μέχρι τον βαθμό της Υπολοχαγού. Μετά την Οδησσό, πήρε μέρος στην Πολιορκία της Σεβαστούπολης στην Κριμαία. Οι θάνατοι έφτασαν τους 257. Όσο περνούσε ο καιρός, η Παβλιτσένκο αναλάμβανε όλο και πιο ριψοκίνδυνες αποστολές. Μία από αυτές ήταν η «μονομαχία» με ελεύθερους σκοπευτές του εχθρού, όπου στην ουσία οι «snipers» ανταλλάσσουν πυρά, μέχρι κάποιος να πέσει νεκρός. Στις 36 «μονομαχίες» που πήρε μέρος δεν έχασε ούτε μία φορά, ενώ μία από αυτές κράτησε τρεις ημέρες! «Ήταν μία από τις πιο δύσκολες εμπειρίες της ζωής μου», ανέφερε χρόνια αργότερα η γυναίκα. «Χρειάστηκε να μείνω περίπου 17 ώρες σε μια συγκεκριμένη στάση για να μην γίνω αντιληπτή». 

Κατά τη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων, η Λουντμίλα τραυματίστηκε τέσσερις φορές, με την τελευταία να είναι και η πιο σοβαρή. Μια βόμβα εξερράγη κοντά της και τα θραύσματα την τραυμάτισαν στο πρόσωπο. Επικεφαλής του Κόκκινου Στρατού, αποφάσισαν τελικά να την αποσύρουν από την ενεργό δράση και να επιστρέψει σε σοβιετική στρατιωτική βάση με σκοπό να εκπαιδεύει άλλους ελεύθερους σκοπευτές. Το όνομα της ήταν ήδη γνωστό ανάμεσα στους Ναζί και είχε ταυτιστεί με τον τρόμο και τον θάνατο. Συχνά, μέσα απά τα μεγάφωνα την καλούσαν, αναφέροντας: «Λουντμίλα Παβλιτσένκο, έλα με το μέρος μας. Θα σου δώσουμε πολλά σοκολατάκια και θα σε κάνουμε γερμανίδα αξιωματικό» (γερμανικό χιούμορ;). Η Παβλιτσένκο (φυσικά) αρνήθηκε και οι Ναζί πέρασαν στις απειλές. «Θα σε διαλύσουμε σε 309 κομματάκια» – όσοι και οι Ναζί που είχε σκοτώσει. 

Η πρώτη σοβιετική πολίτης που προσκλήθηκε στον Λευκό Οίκο και η φιλία με την Πρώτη κυρία 

Το καλοκαίρι του 1942, η Παβλιτσένκο ήταν μέλος της επίσημης σοβιετικής αποστολής σε ΗΠΑ και Καναδά. Η γυναίκα- θρύλος, επιλέχθηκε εν μέρη από τους σοβιετικούς για καθαρά προπαγανδιστικούς λόγους, που επιθυμούσαν τη στήριξη των Συμμάχων στο Ευρωπαϊκό Μέτωπο του πολέμου, τη στιγμή που το Τρίτο Ράιχ εισέβαλε και καταλάμβανε όλο και περισσότερα εδάφη. Ο αμερικανικός λαός επιφύλασσε στην Παβλιτσένκο υποδοχή ήρωα. Δεν συνέβη το ίδιο και με μερίδα του αμερικανικού Τύπου, που επικεντρώθηκε σε σεξιστικά σχόλια γύρω από την εμφάνιση της 25χρονης κοπέλας. Η Παβλιτσένκο εμφανίστηκε με τη στολή της και χωρίς καθόλου μακιγιάζ. Τις πρώτες ήμερες της επίσκεψής της, οι δημοσιογράφοι την ρωτούσαν γιατί δεν βάφεται και γιατί επέλεξε να φορά τη στολή της, που μάλλον την «παχαίνει». Εμφανώς ενοχλημένη, η Παβλιτσενκο, απάντησε πως «όταν βρίσκεσαι στο μέτωπο δεν έχεις χρόνο να σκεφτείς αν έχεις λαμπερό πρόσωπο». Όταν ρωτήθηκε για την απόφασή της να στρατολογηθεί στον Κόκκινο Στρατό, δήλωσε: «Κάθε Γερμανός που παραμένει ζωντανός θα δολοφονήσει γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένους. Ένας νεκρός Γερμανός είναι άκακος. Έτσι, αν σκοτώσω έναν Γερμανό, σώζω τη ζωή πολλών ανθρώπων». Το καλοκαίρι του 1942, η Παβλιτσένκο ήταν μέλος της επίσημης σοβιετικής αποστολής σε ΗΠΑ και Καναδά. 

Στο Σικάγο, πέρασε στην «αντεπίθεση». Θεώρησε αρκετές ερωτήσεις χαζές και προέτρεψε τους Αμερικανούς να εμπλακούν περισσότερο στο Μέτωπο της Ευρώπης. «Κύριοι, είμαι 25 χρόνων και έχω ήδη σκοτώσει 309 φασίστες. Δεν νομίζεται πως ήρθε η ώρα να σταματήσετε να κρύβεστε πίσω από την πλάτη μου;» Κατά την παραμονή της στις ΗΠΑ, συναντήθηκε με την Έλινορ Ρουσβελτ. Έγινε έτσι η γυναίκα με σοβιετική υπηκοότητα που προσκλήθηκε στον Λευκό. Οι δύο γυναίκες ανέπτυξαν μια ισχυρή φιλία, και η Ρούζβελτ αποφάσισε να συνοδεύσει τη Λουντμίλα στην προγραμματισμένη της περιοδεία σε πόλεις των ΗΠΑ. Γνωστή και για τον ανεξάρτητο χαρακτήρα της, η Παβλιτσένκο δεν παρέλειψε να μιλήσει για τα δικαιώματα των γυναικών, την ισότητα και τον σεβασμό ανάμεσα στα δύο φύλα. Μάλιστα, 15 χρόνια αργότερα, εν μέσω του Ψυχρού Πολέμου, η Έλινορ Ρούζβελτ ταξίδεψε στη Μόσχα υπό στενή σοβιετική παρακολούθηση. Το μόνο που απαίτησε ήταν να συναντηθεί με την Παβλιτσένκο. Οι δύο γυναίκες ανέπτυξαν μια ισχυρή φιλία, και η Ρούζβελτ αποφάσισε να συνοδεύσει τη Λουντμίλα στην προγραμματισμένη της περιοδεία σε πόλεις των ΗΠΑ.

Το 1943 η Παβλιτσένκο τιμήθηκε με το παράσημο του «Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης», μία από τις ανώτερες διακρίσεις για τους Σοβιετικούς. Το 1946 ο αριστερός αμερικανός μουσικός Γούντι Γκάθρι ηχογράφησε το τραγούδι «Miss Pavlichenko» προς τιμήν της. Μετά το τέλος του Πολέμου, η Λουντμίλα ολοκλήρωσε τις σπουδές της και εργάστηκε ως ιστορικός. Πέθανε στις 27 Οκτωβρίου 1974, σε ηλικία 58 ετών. Ορισμένοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι δεν μπόρεσε να ξεπεράσει τον τελευταίο της τραυματισμό και πως υπέφερε από μετατραυματικό στρες. Η Λουμίντα Παβλιτσένο ήταν ανάμεσα στις 500 γυναίκες, από το σύνολο των 2.000 που κατατάχθηκαν στον στρατό και επέζησαν, ενώ θεωρείται μία από τις καλύτερες ελεύθερες σκοπεύτριες παγκοσμίως.... 

Πηγή: Μηχανή του χρόνου (με κάποιες διορθώσεις) 

«Αν η πραγματικότητα δεν ταιριάζει με τις επιδιώξεις τους…τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα…»

Μάνος Δούκας

Το μάθημα της Ιστορίας λοιπόν δεν πρέπει «να έχει χαρακτήρα κοινωνιολογικό, αλλά να αναπτύσσει την εθνική συνείδηση» … Και το λέει η ίδια η Υπουργός Παιδείας …
Η πιο σκληρή και κυνική ομολογία. Από το 1990 συστηματικά μεθοδεύεται η υπονόμευση του επιστημονικού υπόβαθρου των μαθημάτων του σχολείου. Τα μαθήματα αντικαθίστανται από εργασίες και project και “διαθεματικότητες”. Οι μαθητές πρέπει να δημιουργήσουν (κατασκευάσουν) μόνοι τους την όποια “γνώση” τους. Άλλωστε από τότε επίσημη “παιδαγωγική μόδα” δεν είναι η “γνώση” κι η “μόρφωση”, αλλά η “πληροφορία” κι η “κατάρτιση”. Δεν είναι η “λύση”, αλλά η “διαχείριση” του προβλήματος. Δεν είναι το “δικαίωμα”, αλλά η “ευκαιρία”.
Έτσι, η όποια ΓΝΩΜΗ αποκτήσουν πειραματιζόμενοι οι μαθητές, αυτή θάναι και η τελική ΓΝΩΣΗ  τους. Νέας κοπής αγράμματοι παράγονται. Αυτοί που μαθαίνουν να αντικαθιστούν το “ΞΕΡΩ” και το “ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ”, με το “ΝΟΜΙΖΩ”, με το “ΑΚΟΥΣΑ”, με το “ΠΙΣΤΕΥΩ”. Με την υπεροψία της “δικής του άποψης”, για τα πιο σοβαρά θέματα,  ακόμα και της αστροφυσικής ή της ιατρικής. Αυτοί που έτσι γίνονται θύματα της επίσημης προπαγάνδας του συστήματος, όπως πλασάρεται από παντού.
Κι εκπαιδευτικοί δε θάναι πιά “φορείς της γνώσης”, αλλά “συντονιστές” της διαδικασίας της αναζήτησης. Γιατί μέσα στις τάξεις ψάχνουν. Δε μαθαίνουν. Η έρευνα κι η επιστημονική ανακάλυψη, αντικαθίστανται από την αποθέωση της εμπειρίας. Τα μαθηματικά είναι περίπου μαθηματικά. Η γλώσσα είναι απλώς ένας τρόπος για να επικοινωνούμε. Η χημεία γίνεται με ταπεράκια κι οι μονάδες – χιλιοστά στους δοκιμαστικούς σωλήνες αντικαθίστανται με το “όσο νομίζεις”.
Η εμπειρία όμως των ανόητων, οδηγεί σε ηλιθιότητες. “Η γη είναι επίπεδη”. “Μας ψεκάζουν”. Αντιεμβολιαστικό κίνημα. Και τέτοια.
Κι η ιστορία λοιπόν, δεν είναι πιά επιστήμη. Δεν αντιμετωπίζεται ως επιστήμη. Είναι τρόπος για “να αναπτύσσεται η εθνική συνείδηση”. Είναι με λίγα λόγια προπαγάνδα. Καθαρή προπαγάνδα. Σαν τα θρησκευτικά. Ή σαν την “εθνική ηθική διαπαιδαγώγηση” που μας έκαναν κάποτε στο στρατό. Ή σαν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Φρειδερίκης και τα ξερονήσια της “ανάνηψης”. Και φωστήρες της ιστορικής “αλήθειας” τους, αναδεικνύονται στις μέρες μας αυτοί που παίρνουν τα δεκαχίλιαρα της ΕΕ για να γράψουν ότι για τα Δίστομα και τις Κανδάνους φταίνε οι αντάρτες, για τη σφαγή της Χίου φταίνε οι μπουρλοτιέρηδες και για τα Ζάλογκα, φταίει η αντίσταση των Σουλιωτών. Αυτοί που θέλουν να κάνουν συνείδηση και κοινή λογική την εξίσωση κομμουνισμού – ναζισμού.
Η φράση όμως της υπουργίνας, είναι ταυτόχρονα κι η ευθεία παραδοχή από την πλευρά των αστών, ότι η ιστορία σαν επιστήμη των γεγονότων, σαν αντικειμενική αλήθεια, δεν τους συμφέρει. Δε μπορεί να υποστηρίξει τα αφηγήματά τους. Δεν ταιριάζει η προπαγάνδα τους με τα γεγονότα. Οπότε … όπως λέγαμε παλιά : “Αν η πραγματικότητα δεν συμβαδίζει με τις επιδιώξεις τους … τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα”.
Υ.Γ. Ναι. Φυσικά και υπάρχει αντικειμενική αλήθεια.

Καν’ το όπως ο Βελόπουλος: «Ξερονήσια» για τους πρόσφυγες προτείνει ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Γ. Κύρτσος

Από atexnos2019 atexnos2019

Βάλθηκαν να… συναγωνιστούν το Βελόπουλο στην ακροδεξιά αντιπροσφυγική-αντιμεταναστευτική ρητορική τα στελέχη της ΝΔ. Τελευταίο κρούσμα το «τιτίβισμα» του ευρωβουλευτή Γιώργου Κύρτσου ο οποίος πρότεινε οι πρόσφυγες και μετανάστες να τοποθετούνται σε…. ξερονήσια!

Σε σχόλιο του στο Twitter, ο Κύρτσος έγραψε πως αν συνεχιστεί η ροή προσφύγων και μεταναστών «πρέπει να εφαρμόσουμε μεθόδους Αυστραλίας». Και ζηλεύοντας τη «δόξα» του Βελόπουλου πρόσθεσε: «Όσοι έρχονται θα εγκλωβίζονται σε απομακρυσμένο ακατοίκητο ή αραιοκατοικημένο νησί , επιτηρούμενοι σε συνθήκες ασφάλειας. Μόλις μαθευτεί, θα σταματήσουν να έρχονται». 

Την ίδια… ιδέα για πρόσφυγες εγκλωβισμένους σε ξερονήσια είχε εκφράσει πριν λίγες μέρες ο πρόεδρος της «Ελληνικής Λύσης» Κυριάκος Βελόπουλος. «Αν θέλεις να είσαι σοβαρό κράτος, λες, αφού έχω μια εν δυνάμει πυρηνική βόμβα εντός της ηπειρωτική χώρας, δεν τους πας στην ηπειρωτική χώρα. Τους πας σε νησιά, ξερονήσια” δήλωσε σε συνέντευξη του στον ΑΝΤ1. 

Να, λοιπόν, πως η «κεντρώα» Νέα Δημοκρατία προσεγγίζει τις επικίνδυνες, ακροδεξιές, ξενοφοβικές απόψεις του Βελόπουλου.
Μήπως, τελικά, οι περίφημες «ευρωπαϊκές αξίες» που καμώνεται πως υπηρετεί η ΝΔ περιλαμβάνουν στρατόπεδα συγκέντρωσης και εγκλεισμό προσφύγων σε ξερονήσια;
Ο κατήφορος της ακροδεξιάς, αντιπροσφυγικής ρητορικής τους δεν έχει τελειωμό… 

Εκεί είναι άλλο…

Από iraklis3

Όπως πάντα οι φίλοι των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» είναι πολύ εκλεκτικοί. Μιλώ για αυτούς που φώναζαν ενάντια σε καθεστώτα όποτε οι ΗΠΑ και η ΕΕ είχαν να αντιμετωπίσουν ένα εχθρικό γι’ αυτούς κράτος. Όταν όμως είναι κανένας σύμμαχός τους… μούγκα. Ή άντε να κάνουν καμία έκθεση και να ζητήσουν… πρόοδο. Έτσι και τώρα, στην Κολομβία η κυβέρνηση δεν εφαρμόζει την ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ αυτής και των ανταρτών του FARC. Έκαναν πλάτες (το λιγότερο) σε ένα καθεστώς δολοφονιών πρώην ανταρτών και ακτιβιστών στη χώρα τους. Όμως ποιον νοιάζει αυτή η κατάσταση; Ο ακροδεξιός Πρόεδρος της χώρας είναι πολύτιμος σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή. Η ίδια η χώρα αυτόν το ρόλο επιτελεί εδώ και χρόνια. Τώρα την χρησιμοποιούν για τις επεμβάσεις τους στη Βενεζουέλα. Για την οποία «ανησυχούν». Αλλά εκεί είναι άλλο…
Πηγή: Χαραυγή / Παλμ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Μ. ΚΟΛΟΝΤΑΪ «Βασιλίσα Μαλίγκινα»

Η πάλη του νέου ενάντια στο παλιό στις σχέσεις των δύο φύλων μέσα στη φωτιά της επανάστασης

Ενα ενδιαφέρον λογοτεχνικό έργο με ιστορικό υπόβαθρο κυκλοφόρησε από τη «Σύγχρονη Εποχή», ιδιαίτερα πυκνό και αφαιρετικό στα ιστορικά γεγονότα και στις εξελίξεις. Πρόκειται για το «Βασιλίσα Μαλίγκινα» της Αλεξάνδρας Κολοντάι. Είναι από εκείνα τα βιβλία που σε παρακινούν σε δεύτερη και τρίτη ανάγνωση.
Η πλοκή του έργου έχει στο επίκεντρο τη συζυγική σχέση ανάμεσα στην μπολσεβίκα εργάτρια Βασιλίσα Μαλίγκινα και τον αναρχικό εργάτη Βολόντια Ιβάνοβιτς, μετανάστη στην Αμερική, ο οποίος επέστρεψε στη Ρωσία για να πάρει ενεργό μέρος στην επανάσταση και εντάχθηκε στους μπολσεβίκους, κάτω από την αίγλη της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης και την προσωπική επιρροή της Βασιλίσα.
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου, η συγγραφέας αναλύει την προσωπικότητα και τη στάση ζωή της κεντρικής ηρωίδας, της Βασιλίσα ή Βάσιας, που έζησε την περίοδο της προετοιμασίας και νίκης της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης, αλλά και τα πρώτα χρόνια της σοσιαλιστικής οικοδόμησης.
Αναδεικνύεται η πορεία που διέτρεξε για την υπερνίκηση κάθε ταλάντευσης στη σκέψη και στη στάση της, όταν ήρθε αντιμέτωπη με το δίλημμα αν μπορεί να συνεχίσει τη συζυγική της σχέση εφόσον εκτιμούσε ότι ο άνθρωπος με τον οποίο είχε στενά συνδέσει τη ζωή της τις φλογισμένες μέρες του Οκτώβρη του 1917 πλέον δεν αντιπροσώπευε τον συνδυασμένο ρόλο του συντρόφου - φίλου - εραστή.
Προβάλλονται τα διλήμματα, η συναισθηματική και συνειδησιακή πορεία της ηρωίδας, όταν ο δεσμός της - που στηριζόταν στον αμοιβαίο έρωτα και σεβασμό, στην απόφαση να ακολουθήσουν τον ίδιο επαναστατικό δρόμο στη ζωή - άρχισε να διαρρηγνύεται, όταν ο σύντροφός της υπέταξε την επανάσταση στις δικές του ατομικές ανάγκες, όταν οι επιλογές του τον οδήγησαν σε όλο και μεγαλύτερες ταλαντεύσεις και απογοητεύσεις για την πορεία του στο Κόμμα.
Σε ένα πρώτο επίπεδο, η σχέση μεταξύ των δύο χαρακτήρων του έργου αντανακλά τις αντιθέσεις στις σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων. Βαθύτερα, εκφράζει τη διαπάλη ανάμεσα στο «παλιό», που είχε δεχτεί θανατηφόρο πλήγμα και ψυχορραγούσε, και στο «βρέφος» που γεννήθηκε, διαπάλη η οποία πήρε εξαιρετικά οξυμένες διαστάσεις την περίοδο που ξεδιπλώνεται το έργο, κυρίως την πενταετία 1917 - 1922.

* * *

Μέσα από την κεντρική ηρωίδα, τη Βασιλίσα, η Αλεξάνδρα Κολοντάι σαφώς υπερασπίζεται τις σοσιαλιστικές σχέσεις, τις επαναστατικές ιδέες για την οργάνωση ενός νέου τρόπου ζωής. Αναδεικνύει την ασυμβίβαστη πάλη της ηρωίδας του έργου με τις κοινωνικές και ιδεολογικές συνέπειες της ΝΕΠ, αλλά και την προσπάθεια που κατέβαλε για χρόνια ώστε να μην παραδοθεί ο σύντροφος, φίλος και εραστής της στον ολισθηρό δρόμο της υπόκλισης στη συνήθεια του καπιταλιστικού παρελθόντος, στο δέλεαρ μιας πιο άνετης προσωπικής ζωής.
Μέσα από τις σελίδες του έργου φωτογραφίζεται η επιβίωση και αναβίωση αστικών και μικροαστικών αντιλήψεων στη συνείδηση και συμπεριφορά ακόμα και επαναστατών, που συνεργάζονταν με αστούς βιομήχανους και εμπόρους, μεσάζοντες, οι οποίοι ήλπιζαν στην ανάκτηση της ατομικής - καπιταλιστικής ιδιοκτησίας τους στα μέσα παραγωγής μέσω των προσωρινών εκχωρήσεων σε ορισμένες επιχειρήσεις.
Με αριστοτεχνικό τρόπο, η Αλ. Κολοντάι φωτίζει τις ταλαντεύσεις της μπολσεβίκας εργάτριας μπροστά στις δοκιμασίες και στην απογοήτευση που έφερναν η στάση ζωής του συντρόφου της, αλλά και η δυσκολία, τα πισωγυρίσματα στη στράτευση ενός μέρους των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων με τις νέες οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης.
Η λύτρωση από τις σκιές πάνω στην μπολσεβίκικη συνείδησή της έρχεται - έχοντας η ίδια κατακτήσει μεγαλύτερη κοινωνική και πολιτική πείρα - ακολουθώντας το δρόμο της συνειδητής ένταξης στην υπόθεση της σοσιαλιστικής επανάστασης, με τη δημιουργική προσπάθεια να βρίσκει τους κατάλληλους τρόπους και τις μεθόδους για το ξεπέρασμα των δυσκολιών, με όπλο τη συντροφικότητα και την αλληλεγγύη που ένιωθε για τους εργάτες, τη φτωχολογιά.
Δεν έχανε το δυναμισμό και την αφοσίωσή της στον κύριο στόχο, ακόμα και όταν αντιμετώπιζε πικρίες και απογοητεύσεις από κομματικά στελέχη και καθοδηγητές που είχαν μείνει πίσω από τις απαιτήσεις της σοσιαλιστικής οικοδόμησης ή φοβούνταν το «καινοτόμο» στις διαπροσωπικές και οικογενειακές σχέσεις.

* * *

Περιγράφοντας ορισμένους ανθρώπινους χαρακτήρες, η Αλ. Κολοντάι αναδεικνύει το ρόλο της ταξικής προέλευσης και ένταξης στην επαναστατική αντοχή, ιδιαίτερα σε περιόδους που αυξάνονται απότομα οι ανάγκες του ταξικού αγώνα, στη σύγκρουση με το «παλιό», που αντιστέκεται και για ένα διάστημα επιβιώνει.
Από την αρχή μέχρι το τέλος το βιβλίο διαπνέεται από τη σημασία της αλλαγής της συνείδησης των μαζών ως συνειδητών παραγωγών του κοινωνικού προϊόντος και πρωταγωνιστών στην οικοδόμηση της νέας κοινωνίας. Το νεαρό σοβιετικό κράτος δεν είχε να συντρίψει μόνο το καπιταλιστικό παρελθόν, αλλά και τις προκαπιταλιστικές επιβιώσεις. Επιδρούσε η πορεία αντιμετώπισης αντιθέσεων που κληρονομήθηκαν από τον καπιταλισμό, όπως ανάμεσα στην πόλη και το χωριό, στην επιτελική και την εκτελεστική δουλειά, στη σχέση του ατόμου με την κολεκτίβα, αλλά και υποκειμενικών λαθών, αδυναμιών, φαινομένων υποτίμησης ορισμένων προβλημάτων που σχετίζονταν με την ανάπτυξη κομμουνιστικής συνείδησης.
Η συγγραφέας, μέσα από το πρόσωπο της Βάσιας, χωρίς ίχνος επαναστατικού καθηκοντολογίου και ηθικολογικού κηρύγματος για τη γυναικεία ισοτιμία, φωτίζει τη γυναίκα επαναστάτρια που αποφασίζει μέσα από ένα δύσβατο μονοπάτι να συνεχίσει την πορεία της συμβάλλοντας στη σοσιαλιστική οικοδόμηση, χωρίς να εξαρτάται η στάση της από τη στάση του συντρόφου της.

* * *

Η σημασία του έργου «Βασιλίσα Μαλίγκινα», αλλά και ο ποιοτικός - επαναστατικός χαρακτήρας ορισμένων μέτρων που περιγράφονται, όπως η υποχρεωτικότητα συμμετοχής στην κοινωνική εργασία για άντρες και γυναίκες, μπορούν να αναδειχθούν τοποθετώντας τα στην ιστορική τους διάσταση, στη Ρωσία του 1920.
Η ιστορική πείρα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης τον 20ό αιώνα απέδειξε ότι το πρώτο εργατικό κράτος που διαμορφώθηκε στη Σοβιετική Ρωσία σάρωσε όλους τους παλιούς νόμους που διατηρούσαν και ενίσχυαν την ανισότητα των δύο φύλων, που υποδούλωναν τη γυναίκα στον άντρα μέσα στην οικογένεια, και επιτέλεσε σπουδαία άλματα στην οικονομική και κοινωνική ζωή, αλλά και στη νομοθεσία για να θεμελιώσει αυτό το επαναστατικό έργο.
Οπως διαπίστωνε ο Λένιν, «η ισότητα απέναντι στο νόμο δεν είναι ακόμα και ισότητα στη ζωή». Το κύριο έργο δηλαδή της σοσιαλιστικής εξουσίας, μαζί με τις νομικές ρυθμίσεις, που έρχονται σε αυτήν τη φάση όχι ως επιστέγασμα, αλλά ως πρώτο βήμα, είναι η αναμόρφωση συνολικά της κοινωνίας, που θα δώσει νέο περιεχόμενο στις σχέσεις μεταξύ των φύλων, στον συναισθηματικό δεσμό τους, στην επιλογή για δημιουργία οικογένειας και παιδιών.
Οι νέες αξίες και αντιλήψεις αποκρυσταλλώνονται σταδιακά με την πάλη ενάντια στο «παλιό», στο βαθμό που εδραιώνονται οι κομμουνιστικές σχέσεις. Σε αυτήν τη βάση επαναστατικοποιούνται οι απόψεις για τις σχέσεις των δύο φύλων, για τις σχέσεις ανθρώπου προς άνθρωπο, όπως και όλα τα αισθήματα και οι ιδέες των ανθρώπων. Παρεμβάλλονται νέοι κανόνες ανάμεσα στις υποχρεώσεις του ατόμου απέναντι στην κοινωνία, που οδηγούν στην επαναστατικοποίηση των σχέσεων και μέσα στην οικογένεια.
Η διαδικασία αυτή δημιουργεί τη βάση για την πραγματική αναγέννηση των σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων, των συναισθηματικών και οικογενειακών δεσμών που αναπτύσσουν. Πρόκειται για το γόνιμο έδαφος για την ελεύθερη ανάπτυξη των αμοιβαίων σχέσεων μεταξύ άντρα και γυναίκας. Το ζήτημα της επιλογής συμβίωσης ενός ζευγαριού γίνεται αποκλειστικά ιδιωτική υπόθεση. Δεν επηρεάζεται από άλλους παράγοντες, και γι' αυτό διαρκεί για όσο καιρό διαρκεί η έλξη. Το μοναδικό «ελατήριο» είναι η αμοιβαία αγάπη.

* * *

Πρόκειται για σύνθετα κοινωνικά ζητήματα, που απασχόλησαν και τον ίδιο τον Λένιν. Οπως αποτυπώνεται στις συνομιλίες του με την Κλάρα Τσέτκιν, ασκούσε κριτική σε απόψεις που αναπτύσσονταν και υποστήριζαν ότι στην κομμουνιστική κοινωνία η ικανοποίηση των σεξουαλικών πόθων θα ήταν κάτι τόσο απλό και ασήμαντο, «σαν να πίνεις νερό». Εξέφρασε την αντίθεσή του σε αντιλήψεις που συνέδεαν απευθείας και αποκλειστικά το ζήτημα του έρωτα, των διαπροσωπικών σχέσεων, με την οικονομική βάση. Θεωρούσε ότι συνδεόταν και με τις αλλαγές στο ιδεολογικό, πολιτικό και νομικό εποικοδόμημα της κοινωνίας, με τις αλλαγές στις συνθήκες ζωής των γυναικών.
Ομως, η πάλη του νέου ενάντια στο παλιό είναι μια αργή και βασανιστική πορεία εμφάνισης και εξαφάνισης, καθώς οι επαναστατικές αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική ζωή επιδρούν με ορισμένη καθυστέρηση στη συνείδηση και στις εδραιωμένες για αιώνες αντιλήψεις.
Η συγγραφέας μέσα από το έργο προβάλλει τη δημιουργία κοινοβιακών σπιτιών, γενικά μορφών κοινοβιακής ζωής, προκειμένου να απαλλαγεί η γυναίκα από τις κοπιαστικές και άχαρες δουλειές του ατομικού νοικοκυριού, με βασικό κριτήριο και προϋπόθεση τη συνειδητή συμμετοχή της στη σοσιαλιστική εργασία.
Ταυτόχρονα, μέσα από τις περιγραφές της κεντρικής ηρωίδας αχνοφαίνεται η προσπάθεια τα κοινοβιακά σπίτια να υπηρετήσουν κι έναν άλλο σκοπό: Την κατάκτηση της συλλογικότητας στις συνθήκες ζωής, σπάζοντας το φράγμα της στενά ατομικής - οικογενειακής ζωής ως κυττάρου της κοινωνίας, όπως αναπαράγεται από την αστική αντίληψη.
Στο συγκεκριμένο λογοτεχνικό έργο το κοινοβιακό σπίτι απέτυχε, όπως ομολογεί θλιμμένα η Βασιλίσα. Αυτό δεν αναιρεί τα πρωτοπόρα και καινοτόμα μηνύματα του συγκεκριμένου εγχειρήματος. Αναδεικνύει ότι στις συγκεκριμένες ιστορικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες δεν είχε ωριμάσει η αποδοχή ενός νέου τρόπου ζωής.
Οι όποιες μορφές κολεκτιβιστικής ζωής και κοινωνικών υποδομών - υπηρεσιών για τη φροντίδα των παιδιών, του ατομικού νοικοκυριού, οι νέες ιδέες που γεννήθηκαν και δοκιμάστηκαν - άλλες αναπτύχθηκαν, άλλες εγκαταλείφθηκαν ή αφυδατώθηκαν στην πορεία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης - δεν πρέπει να μείνουν έξω από τον σύγχρονο προβληματισμό και την έρευνα.
Είναι ζήτημα βαθύτερης μελέτης και διερεύνησης τα κριτήρια της αποτελεσματικότητας των νομικών, πολιτικών και πολιτιστικών μέτρων της εργατικής εξουσίας για την απελευθέρωση της γυναίκας από τη «σκλαβιά του ατομικού νοικοκυριού» της.
Αποτελεί πολύτιμο δίδαγμα στις σύγχρονες συνθήκες ότι το παλιό, το σάπιο και το ξεπερασμένο έχει αντοχή μέσα στο χρόνο, ενισχύεται από την υποχώρηση του εργατικού και ιδιαίτερα του κομμουνιστικού κινήματος, από τη γενικευμένη ανατροπή της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στον 20ό αιώνα.
Κρατώντας ο αναγνώστης και η αναγνώστρια και ενδεχόμενες επιφυλάξεις τους, αξίζει να προβληματιστούν πάνω στα ερωτήματα και τις σκέψεις που προκρίνει το παρόν λογοτεχνικό έργο της Αλ. Κολοντάι, γιατί απηχεί, χωρίς μηδενισμό και ωραιοποιήσεις, το τιτάνιο έργο που ξεκίνησε η Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση.

ΣΕΛΗΝΗ Νέο πεδίο ανταγωνισμού για τον καπιταλισμό

Αμφισβητείται η συμφωνία που είχε υπογραφεί με τη Σοβιετική Ενωση για την εξερεύνηση και αξιοποίηση του Διαστήματος

Τη δεκαετία του 1960 έμοιαζε ζήτημα λίγου χρόνου πριν ο άνθρωπος σπάσει τα δεσμά του γήινου συστήματος (Γη - Σελήνη) και αρχίσει να ταξιδεύει όλο και πιο μακριά στο ηλιακό σύστημα και γιατί όχι, ίσως κάποτε και στο Γαλαξία. Οταν οι ΗΠΑ κατάφεραν επιτέλους μια πρωτιά το 1969 με τον πρώτο άνθρωπο στη Σελήνη, ξεκίνησε μια μεγάλη παύση στις επανδρωμένες αποστολές πέραν της γήινης τροχιάς. Τώρα, 50 χρόνια αργότερα, η υπόθεση των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων ξαναθερμαίνεται, καθώς πέντε χώρες και αρκετές εταιρείες έχουν ανακοινωμένα προγράμματα αποστολών στη Σελήνη, που θα πραγματοποιηθούν στο άμεσο μέλλον. Σήμερα, όμως, δεν υπάρχει η Σοβιετική Ενωση, που άνοιξε στο όνομα του ανθρώπου το δρόμο προς το Διάστημα και τις επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις. Υπάρχουν μόνο οι ανταγωνιζόμενες καπιταλιστικές χώρες και τα μονοπώλιά τους. Γι' αυτό το Διάστημα και σε πρώτη φάση η Σελήνη είναι πολύ πιθανό να γίνουν ένα ακόμη πεδίο διαμάχης κεφαλαίων και ιμπεριαλιστών.

Ποια Συνθήκη;

Η Συνθήκη για το Εξωατμοσφαιρικό Διάστημα (Outer Space Treaty), που συνάφθηκε το 1967 ανάμεσα στην ΕΣΣΔ και τις ΗΠΑ, με συνυπογράφουσα και τη Βρετανία, προβλέπει ότι η διαστημική εξερεύνηση πρέπει να γίνεται ειρηνικά και για το καλό όλων των εθνών. Η Συνθήκη που μετέπειτα προσυπογράφηκε από συνολικά 107 χώρες, προβλέπει επίσης ότι κανείς δεν μπορεί να διεκδικήσει περιοχές σε άλλο ουράνιο σώμα. Ομως, τώρα που εξέλιπε το αντίπαλο δέος, οι καπιταλιστές δεν επρόκειτο να κολλήσουν στις προβλέψεις μιας Συνθήκης που υπέγραψαν σε συνθήκες αμφισβήτησης της κυριαρχίας τους. Βρήκαν, λοιπόν, το ζητούμενο «παραθυράκι» (για να κρατήσουν και τα προσχήματα) στα εδάφια «μη παρέμβασης», τα οποία απαιτούν από τους υπογράφοντες να μην προκαλέσουν οποιαδήποτε ζημιά, προσεδαφίζοντας τις δικές τους αποστολές κοντά ή πάνω στις υπάρχουσες διαστημοσυσκευές και εγκαταστάσεις άλλων. Είναι μια λογική και αναμενόμενη πρόβλεψη στο πνεύμα της Συνθήκης, αλλά σε αυτή πολλοί βλέπουν τη δυνατότητα μια χώρα ή ακόμη και μια ιδιωτική εταιρεία να μονοπωλήσει μια καλή τοποθεσία, απλώς με το να φτάσει πρώτη εκεί.

Αφρική

Πάνω κατανομή συγκεντρώσεων σιδήρου στην επιφάνεια της Σελήνης, όπως καταγράφηκε από το σκάφος «Κλημεντίνη» το 1994 και κάτω σχέδιο της σεληνακάτου «Μπλε Φεγγάρι», που αναπτύσσει η εταιρεία «Blue Origin»

Αν έστω και ένα μόνο κράτος ή μονοπώλιο προσπαθήσει να διεκδικήσει περιοχή σε άλλο ουράνιο σώμα, ίσως πυροδοτήσει μια «Διαμάχη για το φεγγάρι», παρόμοια με τη «Διαμάχη για την Αφρική», όταν εντοπίστηκαν πλούσια μεταλλεύματα στο Κονγκό τη δεκαετία του 1880. Εκείνο που είναι σίγουρο, είναι η στόχευση της ίδιας περιοχής της Σελήνης από όλες τις πραγματοποιούμενες ή επερχόμενες αποστολές. Το «Τσαντραγιαάν-2» της Ινδίας ίσως έχει ήδη προσσεληνωθεί από προχτές κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Η Κίνα έχει ανακοινώσει ότι τουλάχιστον τρία σκάφη της θα έχουν στόχο τους σεληνιακούς πόλους. Η Ρωσία αναπτύσσει το πρόγραμμα «Λούνα-Γλομπ», που προβλέπεται το 2021 να προσεδαφιστεί κοντά στον κρατήρα Μπογκουσλάβσκι, στον νότιο πόλο. Την ίδια χρονιά, η Ιαπωνία σκοπεύει να εκτοξεύσει την αποστολή SLIM (Smart Lander for Investigating Moon), που αποσκοπεί να πετύχει πολύ μεγάλη ακρίβεια προσσελήνωσης σε μικρής έκτασης χαρακτηριστικά της επιφάνειας της Σελήνης. Η αμερικανική NASA, o Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος και πλειάδα μονοπωλίων έχουν επίσης βάλει στόχους στο φεγγάρι. Τον περασμένο Μάη, ο ιδιοκτήτης της «Amazon», Τζεφ Μπέζος, ιδρυτής της εταιρείας διαστημικών πτήσεων «Blue Origin», αποκάλυψε τα σχέδιά του για τη σεληνάκατο «Blue Moon» («Μπλε Φεγγάρι»), που θεωρεί ότι θα είναι έτοιμη για να μεταφέρει πληρώματα στη Σελήνη μέσα στην ερχόμενη πενταετία. Μια άλλη εταιρεία, η «Moon Express» στοχεύει να προσσεληνώσει σκάφος της στον νότιο πόλο της Σελήνης έως το 2021. Και όπως δήλωσε ο επικεφαλής της, Μπομπ Ρίτσαρντς, αν φτάσουν εκεί πριν από οποιονδήποτε άλλον, η εταιρεία θα απαιτήσει να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματά της για μη παρέμβαση...!

Το «πετρέλαιο» του Διαστήματος

Χάρτης των συγκεντρώσεων θορίου στην επιφάνεια της Σελήνης με βάση τα δεδομένα που συνέλεξε το «Lunar Prospector» της NASA. Το θόριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο σε πυρηνικούς αντιδραστήρες σχάσης και αποτελεί έναν πιθανό στόχο εξόρυξης

Υπάρχει πολύς χώρος για να χωρίσουν κτήματα στη Σελήνη οι καπιταλιστές. Η επιφάνειά της έχει περίπου την έκταση της Αφρικής, όμως οι πόροι που διαθέτει δεν είναι ισοκατανεμημένοι πάνω της. Ο σίδηρος και το τιτάνιο, που θα ήταν χρήσιμα για την κατασκευή καταφυγίων για τους αστροναύτες στο φεγγάρι, αλλά και μηχανικών μέσων, είναι συγκεντρωμένα σε συγκεκριμένες περιοχές. Το ήλιο-3, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την τροφοδοσία πυρηνικών αντιδραστήρων σύντηξης, επίσης δεν είναι ομοιόμορφα διασκορπισμένο μέσα στον ρεγόλιθο (τη σκόνη στην επιφάνεια του σεληνιακού εδάφους). Επιπλέον, οι «πόροι» δεν περιορίζονται στα εξορύξιμα υλικά. Ορισμένες επιφανειακές δομές, όπως κάποιοι κρατήρες, θα μπορούσαν να προσφέρουν στους αστροναύτες προστασία από τη ραδιενέργεια. Αλλά βραχυπρόθεσμα, ο πολυτιμότερος πόρος είναι το νερό. Οι αστροναύτες μπορούν να το χρησιμοποιήσουν για να το πιουν ή να το διασπάσουν στα συστατικά του, μετασχηματίζοντάς το έτσι σε καύσιμο και οξειδωτικό για τους πυραύλους τους. Το νερό έχει βάσιμα χαρακτηριστεί ως το «πετρέλαιο» του Διαστήματος.

Φιλέτα

Μερικές από τις πιο πρόσφορες τοποθεσίες για εξαγωγή νερού είναι οι αποκαλούμενες Κορυφές του Αιώνιου Φωτός, στον βόρειο και τον νότιο πόλο. Αυτές είναι κορυφές κρατήρων, γεωγραφικά χαρακτηριστικά που σχηματίζονται συχνά πάνω ή κοντά στους κρατήρες πρόσκρουσης που δημιουργούν οι αστεροειδείς όταν χτυπούν με ταχύτητα την επιφάνεια, σπρώχνοντας υλικά προς τα πλάγια. Τα υλικά αυτά ανασηκώνονται, δημιουργώντας ένα υπερυψωμένο στεφάνι στην άκρη του κρατήρα. Εξαιτίας της ουράνιας μηχανικής της Σελήνης, ο ήλιος λάμπει σχεδόν πάντα σε αυτές τις κορυφές, προσφέροντας σχεδόν διαρκώς διαθέσιμη πηγή Ενέργειας σε φωτοβολταϊκά κύτταρα που θα αναπτυχθούν εκεί. Οι αστροναύτες θα μπορούσαν να κατασκευάσουν βάσεις σε αυτά τα σημεία, ώστε να εξάγουν το νερό που βρίσκεται με τη μορφή πάγου μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες μέτρα μακριά, στον πάτο του κρατήρα, σε περιοχές που αντιθέτως βρίσκονται υπό μόνιμη σκιά.
Κάθε πόλος της Σελήνης διαθέτει 5-6 Κορυφές του Αιώνιου Φωτός, καθεμιά από τις οποίες έχει διάμετρο μερικών εκατοντάδων μέτρων. Με δεδομένη τη σπανιότητά τους, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς την αρχή της μη επέμβασης να χρησιμοποιείται από κράτη και ιδιώτες για να τις διεκδικήσουν, επειδή έφτασαν εκεί πρώτοι. Είναι τόσο μικρές, που κανείς άλλος δεν θα μπορούσε να αποπειραθεί να προσσεληνωθεί σε αυτές, χωρίς να διακινδυνεύσει να προκαλέσει ζημιά σε σκάφη και εγκαταστάσεις που θα υπάρχουν ήδη εκεί.

Μάχη για τα εδάφη

Το 2015, το Κογκρέσο των ΗΠΑ πυροδότησε διεθνή διαμάχη, όταν ψήφισε τον νόμο για την ανταγωνιστικότητα των αμερικανικών Εμπορικών Διαστημικών Αποστολών, που ανέφερε ότι αν και κανείς δεν μπορεί να διεκδικήσει εδάφη σε ένα ουράνιο σώμα, κάθε υλικό που θα εξαχθεί από ένα τέτοιο σώμα, ανήκει νόμιμα στην οντότητα που έκανε την εξόρυξη και γι' αυτό μπορεί να διατεθεί προς πώληση. Οι αντιπρόσωποι της Ρωσίας και της Βραζιλίας διαμαρτυρήθηκαν έντονα το 2017 στη συνάντηση της επιτροπής του ΟΗΕ για τις Ειρηνικές Χρήσεις του Διαστήματος, δηλώνοντας ότι οι εξορυκτικές δραστηριότητες σε άλλα ουράνια σώματα είναι ένα είδος ντε φάκτο σφετερισμού και ότι χρειάζεται να δημιουργηθεί ένα παγκόσμιο κονσόρτσιουμ για τη ρύθμιση των εξορυκτικών λειτουργιών. Αντί να προχωρήσει η εξερεύνηση και αξιοποίηση του Διαστήματος προς όφελος ολόκληρης της ανθρωπότητας, οι κεφαλαιοκράτες και οι κυβερνήσεις τους έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα να βρωμίσουν και τα άλλα ουράνια σώματα με τον απάνθρωπο και καταστροφικό για το περιβάλλον τρόπο οργάνωσης της καπιταλιστικής παραγωγής. Σε αυτόν τον αγώνα ξεκινούν με νομικό πόλεμο, ενώ οι πιο ισχυροί απ' αυτούς προσπαθούν να πάνε πρώτοι και να «πιάσουν» τις καλύτερες θέσεις...

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American»