Β. Η Αιτιολογική Εκθεση επί των Αρθρων

Β. Η Αιτιολογική Εκθεση επί των Αρθρων

Στην Αιτιολογική Εκθεση επί των άρθρων, στην πρόταση νόμου σημειώνεται:

Με το άρθρο 1:

1) Με την παράγραφο 1:

α) Καταργείται ο νόμος 3845/2010 και τα Παραρτήματά του. Ο πιο πάνω νόμος ο οποίος περιλαμβάνει ως Παράρτημα ΙΙΙ το «ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ», το οποίο αποτελεί το κύριο μέρος του «Μνημονίου Συνεννόησης», μεταξύ της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

β) Ομοίως καταργείται και αυτό καθαυτό το κείμενο του «Μνημονίου Συνεννόησης», το οποίο υπεγράφη στις 3 Μαΐου 2010, καθώς επίσης και κάθε αναθεώρησή του.

Το ΜΝΗΜΟΝΙΟ Ι περιελάμβανε τρεις (3) βασικές ενότητες:

Πρώτη ενότητα, η λεγόμενη «δημοσιονομική πειθαρχία». Που σημαίνει το σφαγιασμό του λαϊκού εισοδήματος και των συντάξεων στο όνομα της μείωσης των δημοσιονομικών δαπανών, μαζικές απολύσεις επίσης στο δημόσιο τομέα, την μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση αλλά και υποβάθμιση των υπηρεσιών στην Παιδεία, στην Υγεία, στην Πρόνοια, την επέκταση της δράσης του ιδιωτικού επιχειρηματικού κεφαλαίου σε νέους τομείς, όπως η διαχείριση των υδάτινων πόρων, την αύξηση της κατεξοχήν αντιλαϊκής έμμεσης φορολογίας.

Δεύτερη ενότητα, η επιβολή εισοδηματικής και κοινωνικής πολιτικής που υπηρετούν την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία του κεφαλαίου, μέσα από την προώθηση των λεγόμενων «διαρθρωτικών αλλαγών». Που σημαίνει το χτύπημα των Συλλογικών Συμβάσεων, τη μείωση των μισθών, την περαιτέρω επέκταση και γενίκευση των ελαστικών σχέσεων εργασίας, τη μείωση των συντάξεων και τη μετατροπή τους σε επιδόματα φτώχειας, την αύξηση των ορίων ηλικίας και χειροτέρευση των προϋποθέσεων για συνταξιοδότηση, το σφαγιασμό των βαρέων και ανθυγιεινών, τη μείωση της κρατικής και εργοδοτικής συμμετοχής στα ασφαλιστικά ταμεία, την περαιτέρω απελευθέρωση των αγορών και προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων και του ξεπουλήματος του δημόσιου πλούτου.

Τρίτη ενότητα, η στήριξη, άμεση και έμμεση των κεφαλαιοκρατών, με πολλούς τρόπους, μεταξύ των οποίων και η θωράκιση του χρηματοπιστωτικού τους συστήματος.

2) Με την παράγραφο 2ορίζεται ότι η Ελλάδα παύει να δεσμεύεται έναντι οποιουδήποτε από το περιεχόμενο του μνημονίου Ι όπως αυτό ισχύει και όπως αναθεωρήθηκε.

3) Με την παράγραφο 3προτείνεται η κατάργηση και μιας σειράς εφαρμοστικών του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Ι («μνημονιακών») νόμων, με ιδιαίτερη έμφαση σε εκείνους που επέφεραν περαιτέρω ανατροπή στις εργασιακές σχέσεις, περαιτέρω χτύπημα στα ασφαλιστικά - συνταξιοδιοτικά δικαιώματα, την προώθηση των αντιλαϊκών πολιτικών στον τομέα της Υγείας και της Πρόνοιας. Ειδικότερα, προτείνεται η κατάργηση των πιο κάτω νόμων:

Α) Αναφορικά με τα εργασιακά δικαιώματα:

Ν. 3845/2010, ο οποίος, μεταξύ άλλων προβλέπει:

* Μείωση των αποδοχών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα κατά 3%.

* Κατάργηση του 13ουκαι 14ουμισθού για όλους τους εργαζομένους στο δημόσιο τομέα.

* Περαιτέρω μείωση των επιδομάτων κατά 8% στο σύνολο των εργαζομένων στο δημόσιο τομέα.

*Απασχόληση στο δημόσιο τομέα ηλικιωμένων ανέργων (55 - 64 ετών) μέσω γραφείων «ενοικίασης» προσωπικού, που επιχορηγούνται από το κράτος.

MotionTeam

*Αντικατάσταση του επιδόματος ανεργίας με την «επιταγή επανένταξης» των ανέργων, για την απασχόλησή τους σε επιδοτούμενες επιχειρήσεις.

* Κατάργηση της ευνοϊκότερης ρύθμισης υπέρ των μισθωτών, σε περίπτωση που ισχύουν ταυτόχρονα όροι διαφορετικών Συλλογικών Συμβάσεων.

Ν. 3863/2010, ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει:

* Καθιέρωση της ειδικής σύμβασης μαθητείας για νέους ηλικίας 15-18 ετών, με αμοιβή το 70% του γενικού κατώτατου μισθού.

* Μείωση κατά 20% της αμοιβής της υπερεργασίας και κάθε μορφής υπερωριακής απασχόλησης.

* Μείωση μέχρι και κατά 3/4 του χρόνου προειδοποίησης της απόλυσης, με συνέπεια, σε περίπτωση έγκαιρης προειδοποίησης να δίνεται μόνο η μισή αποζημίωση απόλυσης.

* Διευκόλυνση των ατομικών απολύσεων, μέσα από την επέκταση του χρονικού διαστήματος μέσα στο οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει την αποζημίωση απόλυσης.

* Αύξηση των ορίων των ομαδικών απολύσεων, με καθιέρωση της δυνατότητας 6 (από 4) απολύσεων μηνιαία για επιχειρήσεις με 20-150 εργαζομένους, καθώς και ορίου 5% (από 2%) απολύσεων για επιχειρήσεις με πάνω από 150 εργαζομένους (ήταν 2% για επιχειρήσεις με πάνω από 200 εργαζομένους).

Ν. 3871/2010, με τον οποίο επιβλήθηκε απαγόρευση οποιασδήποτε μισθολογικής αύξησης μέσω προσφυγής στον ΟΜΕΔ, για την περίοδο 2010 - 2012, που ήταν μεγαλύτερη της αύξησης που όριζε η ΕΓΣΣΕ στην ίδια περίοδο,

Ν. 3899/2010, ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει:

* Επέκταση της δοκιμαστικής περιόδου από 2 στους 12 μήνες για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα.

* Επέκταση της ανώτατης διάρκειας εργασίας μέσω γραφείων «ενοικίασης» από τους 18 στους 36 μήνες.

* Επέκταση της ανώτατης διάρκειας της επιβαλλόμενης εκ περιτροπής εργασίας από 6 σε 9 μήνες κατ' έτος.

* Κατάργηση της προσαύξησης στο ωρομίσθιο της μερικής απασχόλησης σε περίπτωση υπερωρίας και απασχόλησης με εβδομαδιαία εργασία κάτω των 20 ωρών.

* Εισαγωγή των «ειδικών» επιχειρησιακών ΣΣΕ, με δυνατότητα απόκλισης από τις κλαδικές ΣΣΕ μέχρι το επίπεδο της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.

* Μείωση κατά 10% των αποδοχών των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ, για όσους αμείβονταν με αποδοχές άνω των 1.800 ευρώ.

Ν. 3979/2011, ο οποίος, μεταξύ άλλων, προέβλεπε την αύξηση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας στο Δημόσιο και ο ενιαίος ορισμός αυτού σε 40 ώρες, χωρίς αντίστοιχη αύξηση του μισθού.

Ν. 4024/2011, ο οποίος, μεταξύ άλλων προβλέπει:

* Εισαγωγή εργασιακών καθεστώτων που ανοίγουν το δρόμο για απολύσεις στο Δημόσιο (Εργασιακή Εφεδρεία, Προσυνταξιοδοτική διαθεσιμότητα).

* Ενταξη στο καθεστώς της εργασιακής εφεδρείας των εργαζομένων που απασχολούνται στο Δημόσιο με συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου. Μετά το πέρας της εφεδρείας, προβλέπεται απόλυση, χωρίς αποζημίωση.

* Εισαγωγή του νέου μισθολογίου στο Δημόσιο, από 1.11.2011, που οδήγησε στην τεράστια μείωση των μισθών των εργαζομένων στο δημόσιο τομέα, με ταυτόχρονη σύνδεση του μισθού με το νέο βαθμολόγιο.

* Μη ισχύς, μέχρι το τέλος του 2012, της αρχής της υποχρεωτικής εφαρμογής και επέκτασης των κλαδικών και ομοιοεπαγγελματικών ΣΣΕ, που ίσχυε μέχρι τότε.

Β) Αναφορικά με τα συνταξιοδοτικά - ασφαλιστικά δικαιώματα

Ν. 3845/2010 και 3847/2010 οι οποίοι προβλέπουν:

* Την κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης των συνταξιούχων όλων των ασφαλιστικών ταμείων, πλην ΟΓΑ.

Ν. 3863/2010 και 3865/2010, οι οποίοι, μεταξύ άλλων, προβλέπουν:

* Επιπλέον χαράτσια στις συντάξεις του Δημοσίου και των λοιπών ασφαλιστικών ταμείων, που αφορούν στην καθιέρωση της λεγόμενης «εισφοράς αλληλεγγύης συνταξιούχων».

* Την προώθηση περαιτέρω αντιασφαλιστικών ρυθμίσεων για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, με βασικούς άξονες: α) Την αύξηση στα 40 χρόνια εργασίας για δικαίωμα στην πλήρη σύνταξη. β) Την αύξηση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65 χρόνια για όλους και γ) την ριζική μείωση των μελλοντικών συντάξεων μέσα από τον νέο τρόπο υπολογισμού τους και τους νέους συντελεστές αναπλήρωσης.

* Ανοιξε ο δρόμος για το σφαγιασμό των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων (ν. 3863/2010).

Γ) Αναφορικά με τον τομέα της Υγείας και Πρόνοιας

Ν. 3918/2011, ο οποίος, μεταξύ άλλων, προβλέπει:

Τη δημιουργία του ΕΟΠΥΥ, ο οποίος αποτελεί τον φορέα προώθησης των ενιαίων και ελάχιστων δημόσιων παροχών Υγείας σε όλους τους ασφαλισμένους των εντασσόμενων σε αυτόν φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης.

Τη συγχώνευση και ουσιαστικά κατάργηση των 5 νοσοκομείων του ΙΚΑ.

Την καθιέρωση επικουρικού προσωπικού σε προνοιακά ιδρύματα.

Με άλλες υπουργικές αποφάσεις προωθήθηκαν: ο ενιαίος κανονισμός παροχών του ΕΟΠΥΥ με δραστική περικοπή των παροχών σε υπηρεσίες Υγείας, υγειονομικού και αναλώσιμου υλικού, επιδόματα (π.χ. τοκετού) φάρμακα κ.λπ. καθιερώθηκε η συμμετοχή κατά 15% των ασφαλισμένων για εξέταση στον συμβεβλημένο με τον ΕΟΠΥΥ ιδιωτικό τομέα.

Επίσης, εφαρμόστηκαν τα κλειστά ενοποιημένα νοσήλια (ΚΕΝ) που αύξησαν έως και 35% τις τιμές που πωλούν τα δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία τις υπηρεσίες και καλούνται να πληρώσουν τα ασφαλιστικά ταμεία, με προσαύξηση κατά 20% στα ΚΕΝ για τον ιδιωτικό τομέα.

Ν. 4025/2011, που, μεταξύ άλλων, προέβλεψε τη συγχώνευση ή κατάργηση των 46 από τις 94 δομές Πρόνοιας.

Την αξιοποίηση των δημόσιων νοσοκομείων από τους ιδιώτες γιατρούς, την επέκταση της επιχειρηματικής δράσης στην Υγεία με τη δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών μονάδων ημερήσιας νοσηλείας, την ένταξη στα δημόσια νοσοκομεία των κέντρων Φυσικής και Ιατρικής αποκατάστασης με δυνατότητα λειτουργίας τους και σε επιχειρηματική βάση.

Δ) Αναφορικά με πρόσθετα φορολογικά βάρη σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων

N. 3845/2010, με τον οποίο προβλέφθηκε:

* Η αύξηση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ από το 21% στο 23% και του μειωμένου συντελεστή από το 10% στο 11%.

* Η αύξηση των συντελεστών του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα και τα ποτά.

* Η αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη, το DIESEL, το φωτιστικό πετρέλαιο και το βιοντίζελ.

Ν. 4021/2012 (ΑΡΘΡΟ 53)

Με αυτό το άρθρο επιβλήθηκε υπέρ του Δημοσίου το Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών, το γνωστό «χαράτσι μέσω της ΔΕΗ».

Ε) Αναφορικά με την προστασία του χρηματοπιστωτικού συστήματος

Ν. 3864/2010

Με το συγκεκριμένο νόμο ιδρύεται το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, κατ' εφαρμογή των προβλέψεων του Ν.3845/2010 με τον οποίο κυρώθηκε το Μνημόνιο Συνεννόησης (Μνημόνιο Ι).

Σε σχέση με το χαρακτήρα του Ταμείου επισημαίνεται ότι μολονότι συνιστά ΝΠΙΔ, εντούτοις απολαμβάνει όλες τις διοικητικές, οικονομικές, δικαστικές ατέλειες του Δημοσίου, απαλλασσόμενο από κάθε άμεση ή έμμεση φορολογία. Ταυτοχρόνως, προβλέπεται η εξασφάλισή του από κάθε ζημία, δεδομένου ότι σε τυχόν αδυναμία μίας τράπεζας να εξαγοράσει στη λήξη της πενταετίας τις μετοχές της, τότε προβλέπεται η αυτοδίκαιη κρατικοποίηση της τράπεζας, άλλως η κοινωνικοποίηση των ζημιών της, σε βάρος του ελληνικού λαού.

Ν. 4021/2012

Με το συγκεκριμένο νόμο, εκτός του ότι νομοθετήθηκαν μια σειρά ρυθμίσεις που αφορούν την εποπτεία - στήριξη των πιστωτικών ιδρυμάτων, περαιτέρω ψηφίστηκαν και τα ακόλουθα:

Α) Η κύρωση i) της Σύμβασης - Πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) μαζί με τα τρία παραρτήματά της, που υπογράφηκε στις 16 Ιουνίου 2010, ii) η τροποποίηση της Σύμβασης - Πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) με τα τέσσερα παραρτήματά της, που υπογράφηκε στις 30 Ιουνίου 2011 και iii) η τροποποίηση της Σύμβασης - Πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) με τα τέσσερα παραρτήματά της, που υπογράφηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2011.

Β) Εκτεταμένες τροποποιήσεις του Ν. 3864/2010.

ΣΤ) Αναφορικά με την απελευθέρωση επαγγελμάτων και υπηρεσιών

Ν. 3887/2010

Πρόκειται για το Νόμο με τον οποίο ουσιαστικά απελευθερώνονται οι οδικές εμπορευματικές μεταφορές, στην κατεύθυνση της μεγαλύτερης «ανταγωνιστικότητας» και στα πλαίσια των σχετικών ευρωενωσιακών επιταγών και η οποία εκδηλώνεται με τη συνολική αναδιάρθρωση του κλάδου των οδικών μεταφορέων με βασικές κατευθύνσεις την απελευθέρωση του αριθμού των χορηγούμενων αδειών Φ.Δ.Χ. αυτοκινήτων και την απελευθέρωση του κομίστρου. Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση, ουσιαστικά όλος ο κλάδος παραδίδεται βορά στη μονοπώληση, στη συγκέντρωση και συγκεντροποίηση, με άμεση συνέπεια τον εξοβελισμό χιλιάδων αυτοαπασχολούμενων από το επάγγελμα, τη μισθωτοποίηση κάποιων άλλων, με μισθούς πείνας, την ίδια την υποβάθμιση των μεταφορικών υπηρεσιών, το δε κόστος της απελευθέρωσης θα το επωμιστεί, για ακόμη μία φορά, ο ελληνικός λαός.

Ν. 3919/2011

Πρόκειται για το Νόμο απελευθέρωσης των λεγόμενων «κλειστών» επαγγελμάτων, η οποία εκδηλώνεται με την άρση των περιορισμών πρόσβασης και άσκησης επαγγελμάτων, με ειδικές προβλέψεις για τα επαγγέλματα του δικηγόρου, του συμβολαιογράφου, του μηχανικού και του νόμιμου ελεγκτή. Στην πραγματικότητα, η απελευθέρωση των επαγγελμάτων συνδέεται με τη δυνατότητα διείσδυσης του μεγάλου κεφαλαίου και σε νέους τομείς, όπως είναι εκείνη των υπηρεσιών. Η συγκεκριμένη διαδικασία οδηγεί «στο ξεκλήρισμα και στην προλεταριοποίηση των αυτοαπασχολούμενων, των επαγγελματιών, στην πλήρη αποσύνδεση, αλλά και υποβάθμιση του πτυχίου και την αποσύνδεσή του από τα επαγγελματικά δικαιώματα, σε φτηνό, ευέλικτο, ανασφάλιστο και χωρίς δικαιώματα εργατικό δυναμικό για το μεγάλο κεφάλαιο».

Με την ίδια παράγραφο 3, προτείνεται η κατάργηση κάθε άλλης διάταξης ουσιαστικού δικαίου με κανονιστικό περιεχόμενο (όπως Υπουργικές Αποφάσεις και Προεδρικά Διατάγματα), η οποία εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του ν. 3845/2010 (που περιλαμβάνει το ΜΝΗΜΟΝΙΟ Ι) και των λοιπών εφαρμοστικών αυτού του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ νόμων.

Με την παράγραφο 4, καταγγέλλεται μονομερώς η από 8 Μαΐου 2010 Σύμβαση Δανειακής Διευκόλυνσης που υπεγράφη στα πλαίσια του προαναφερομένου «Μνημονίου Συνεννόησης».

Με την παράγραφο 5 ορίζεται ότι η Ελλάδα παύει αυτοδίκαια να δεσμεύεται έναντι οποιουδήποτε από το περιεχόμενο της πιο πάνω Δανειακής Σύμβασης.

Αρθρο 2

Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση επιδιώκεται η κατάργηση του Ν. 3985/2011, που αφορά το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012-2015, οι εφαρμοστικοί του Νόμοι, καθώς και κάθε άλλη διάταξη ουσιαστικού δικαίου με κανονιστικό περιεχόμενο, που έχει θεσπιστεί κατ' εξουσιοδότηση του ως άνω Ν. 3985/2011, καθώς και των εφαρμοστικών αυτού νόμων. Επισημαίνεται όλως ενδεικτικώς η κατάργηση των εφαρμοστικών του Ν. 3985/2011, των Ν. 3986/2011, 4021/2011, 4038/2012, 4047/2012 κ.λπ.

Ειδικότερα:

1) Με το Ν. 3985/2011 εγκρίθηκε το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, με το οποίο τέθηκαν οι βασικοί άξονες δημοσιονομικής προσαρμογής για το χρονικό διάστημα 2012 - 2015, διά της εφαρμογής μιας σειράς μέτρων αντιλαϊκού προσανατολισμού. Χαρακτηριστικά επισημαίνονται οι παραδοχές που αφορούν: α) Στη μείωση του προσωπικού στο δημόσιο τομέα κατά 100.000 περίπου υπαλλήλους, μέσω κυρίως του περιορισμού των προσλήψεων, στη δραστική μείωση των συμβασιούχων, της εφαρμογής προγραμμάτων εθελουσίας μερικής απασχόλησης στο Δημόσιο, καθώς και προγραμμάτων μακροχρόνιας άδειας άνευ αποδοχών και β) στη μείωση της μισθολογικής δαπάνης, μέσα κυρίως από την περικοπή μισθών, την αναστολή χορήγησης της μισθολογικής ωρίμανσης, την αύξηση των ωρών εργασίας από 37,5 σε 40, χωρίς αύξηση των αποδοχών, τη δραστική μείωση των δαπανών για υπερωρίες και άλλες πρόσθετες αμοιβές.

Περαιτέρω, προβλέπονται μία σειρά αντιδραστικές παρεμβάσεις στο χώρο της Κοινωνικής Ασφάλισης με τη μείωση της ιατροφαρμακευτικής δαπάνης και των λοιπών κοινωνικών δαπανών, που εμπεριέχει τη μείωση των συντάξεων, μέσω της επιβολής ειδικών εισφορών στους συνταξιούχους. Επιπλέον, προβλέπεται η επιβολή χαρατσιών στο εισόδημα δημοσίων υπαλλήλων και ελεύθερων επαγγελματιών, η αύξηση ασφαλιστικών εισφορών, η θέσπιση φορολογικών μέτρων, όπως η αύξηση των άμεσων και έμμεσων φόρων, η επιβολή ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στα φυσικά πρόσωπα και ειδικού τέλους στους ελεύθερους επαγγελματίες, η αύξηση των τελών κυκλοφορίας κ.λπ.

Τέλος, ιδιαίτερη αξία προσλαμβάνουν οι προβλέψεις για ένα διευρυμένο πρόγραμμα εκποίησης της δημόσιας περιουσίας που εκτείνεται σε όλο το φάσμα των δημόσιων επιχειρήσεων. Ενδεικτικά, αναφέρεται το συνολικό ξεπούλημα των ΟΤΕ, ΕΑΣ, Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, ΔΕΠΑ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ΕΛΒΟ, ΕΛΠΕ, Λιμανιών, Αυτοκινητοδρόμων, κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Καβάλα κ.λπ.

2. Οι σχετικές προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου έτυχαν ουσιαστικής εφαρμογής διά μιας σειράς νομοθετικών ρυθμίσεων που βρίσκονται διάσπαρτες σε μια πλειάδα νομοθετημάτων. Παρά ταύτα, ο Ν. 3986/2011 συνιστά το πιο αντιπροσωπευτικό νομοθετικό κείμενο που ενσωματώνει ένα σημαντικό κομμάτι των μέτρων εφαρμογής του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου και δη σε τομείς όπως οι εργασιακές σχέσεις, τα ασφαλιστικά δικαιώματα και η φορολογία. Ενδεικτικά αναφέρονται τα κάτωθι:

α) Ιδρυση του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου.

β) Μείωση του αφορολόγητου ορίου από τις 12.000 ευρώ στις 8.000 ευρώ, ενώ ταυτόχρονα μειώνονται οι φορολογικές εκπτώσεις για τα παιδιά των φορολογουμένων.

γ) Αύξηση των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης, διά της θεσμοθέτησης τεκμηρίων κατοικίας (έστω μισθωμένης), ΙΧ κ.λπ.

δ) Επιβολή ειδικής εισφοράς «αλληλεγγύης» ίση με το 1% για εισοδήματα από 12.000 - 15.000 και μετέπειτα κλιμάκωση.

ε) Επιβολή «πρόσθετης εισφοράς» από 6% έως 14% σε συνταξιούχους Δημοσίου, ΝΑΤ και φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης μέχρι 60 ετών.

στ) Επιβολή ειδικής εισφοράς για όλες τις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ το μήνα, με κλιμάκωση από 3% έως 10%. Επίσης, μείωση των επικουρικών συντάξεων κατά 15% σε Ταμεία πρώην ΔΕΚΟ και μείωση της επικουρικής του ΕΤΕΑΜ κατά 30% για το τμήμα της σύνταξης άνω των 150 ευρώ.

ζ) Επιβολή κατά κεφαλήν «τέλους άσκησης επιτηδεύματος» για τους αυτοαπασχολούμενους, ανερχόμενο σε 500 ευρώ για εκείνους που δραστηριοποιούνται στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε 400 ευρώ για τους υπόλοιπους.

η) Σταδιακή κατάργηση του μειωμένου φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης.

θ) Αύξηση του ΦΠΑ στον κλάδο εστίασης και ταυτόχρονη υπαγωγή στο 23% των εμφιαλωμένων νερών και αναψυκτικών.

ι) Επιβολή ειδικού φόρου στο φυσικό αέριο των νοικοκυριών, αύξηση των ειδικών φόρων σε τσιγάρα, των τελών των ΙΧ, ενώ μειώθηκε το αφορολόγητο όριο για το ΦΑΠ στα 200.000 ευρώ από τα 400.000 ευρώ που ήταν.

ια) Επέκταση της ανώτατης διάρκειας των συμβάσεων ορισμένου χρόνου μετά από 3 διαδοχικές ανανεώσεις από τους 24 στους 36 μήνες, με ταυτόχρονη δυνατότητα άρσης του περιορισμού των 36 μηνών στην περίπτωση που ο εργοδότης επικαλεστεί «αντικειμενικούς λόγους».

ιβ) Ενίσχυση της διευθέτησης του χρόνου εργασίας, με την αύξηση του ημερήσιου χρόνου υπερωριακής απασχόλησης για διάστημα έξι μηνών, χωρίς να αμείβεται αντίστοιχα ως υπερωριακή απασχόληση.

ιγ) Περιορισμός των προσλήψεων στο δημόσιο τομέα, με ταυτόχρονη εισαγωγή του καθεστώτος της εργασιακής εφεδρείας.

ιδ) Μείωση της επιδότησης των ανέργων σε 450 ημερήσια επιδόματα ανά τετραετία από το 2011 και σε 400 κατά το διάστημα 2012 - 2015.

ιε) Θεσμοθέτηση της δυνατότητας σύναψης από νέους 18 - 24 ετών σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου με αποδοχές μικρότερες έως 20% από τις προβλεπόμενες για νεοπροσλαμβανόμενους.

ιστ) Καθιέρωση ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης ποσοστού 2% επί των τακτικών αποδοχών και πρόσθετων αμοιβών και αποζημιώσεων όλων των μισθοδοτούμενων υπαλλήλων του Δημοσίου, ΝΠΔΔ κ.λπ.

ιζ) Καθιέρωση ειδικής εισφοράς ποσοστού 1% επί των τακτικών αποδοχών και πρόσθετων αμοιβών και αποζημιώσεων των ασφαλισμένων του ΤΠΔΥ πέραν των προβλεπομένων, υπέρ του ΤΠΔΥ, για όσους δε δεν είναι ασφαλισμένοι στο ΤΠΔΥ η εισφορά δίδεται υπέρ του ΟΑΕΔ.

Αρθρο 3

Στη συνέχεια του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Ι και της 1ης Σύμβασης «Δανειακής Διευκόλυνσης», ύψους 80.000.000 ευρώ, προωθήθηκε, σε συνεργασία με την ΕΕ, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, μέσα από μια διαδικασία ανταλλαγής ομολόγων και νέες δανειακές συμβάσεις. Ως προϋπόθεση για την προώθηση της όλης διαδικασίας, προωθήθηκε η υπογραφή ενός ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΙΙ, το οποίο, στη συνέχεια του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Ι, επιφέρει ακόμα μεγαλύτερο τσάκισμα στα δικαιώματα και τη ζωή της εργατικής τάξης και των φτωχότερων λαϊκών στρωμάτων, και μάλιστα τσάκισμα διάρκειας 30 ετών, επιχειρώντας να τους δώσει το τελειωτικό χτύπημα, προκειμένου το κεφάλαιο και οι επιχειρηματικοί όμιλοι να ξεπεράσουν την καπιταλιστική κρίση.

Με το άρθρο 1 παρ. 2 περίπτωση α΄ του ν. 4046/2012 πέρασε από τη Βουλή η έγκριση του σχεδίου νέου αυτού Μνημονίου Συνεννόησης (ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΙΙ), και στη συνέχεια υπεγράφη αυτό καθαυτό το σχετικό Μνημόνιο.

Ως απαραίτητο προαπαιτούμενο για την εκταμίευση των ενισχύσεων από την ΕΕ, στα πλαίσια της προώθησης του σχεδίου ανταλλαγής ομολόγων, για το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, με την παράγραφο 6 του άρθρου 1 του ν. 4046/2012, προωθήθηκαν ως διατάξεις με άμεση νομική ισχύ και προς άμεση εφαρμογή, οι διατάξεις του νέου ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΙΙ, που αφορούσαν το παραπέρα τσάκισμα των μισθών, των Συλλογικών Συμβάσεων και των εργασιακών σχέσεων. Συγκεκριμένα, προωθήθηκαν οι πιο κάτω ρυθμίσεις:

* Μείωση του γενικού κατώτατου μισθού κατά 22% και κατάργηση της ΕΓΣΣΕ 2010 - 2012. Ο βασικός μεικτός μισθός από 751 ευρώ πήγε στα 586 ευρώ. Το μεροκάματο από 33,57 ευρώ μεικτά πήγε στα 26,18 ευρώ μεικτά. Μείωση του γενικού κατώτατου μισθού κατά 32% για τους νέους μέχρι 25 ετών και για τους μαθητευόμενους. Από 751 ευρώ μεικτά πήγε στα 511 ευρώ μεικτά. Το μεροκάματο από 33,57 ευρώ μεικτά πήγε στα 22,83 ευρώ μεικτά.

* Οι παραπάνω μειώσεις γίνονται μονομερώς από τον εργοδότη, χωρίς τη συναίνεση των εργαζομένων.

* Μείωση του χρόνου μετενέργειας, μετά τη λήξη της ΣΣΕ, από 6 σε 3 μήνες. Από εκεί και πέρα διατηρούνται πλέον μόνο ο βασικός μισθός και τέσσερα επιδόματα, εφόσον προϋπάρχουν. Οι υπόλοιποι όροι των προηγούμενων ΣΣΕ καταργούνται μονομερώς από τον εργοδότη. Πρόκειται για ρυθμίσεις που πετσοκόβουν τους μισθούς μέχρι και 40%.

* Κατάργηση του δικαιώματος για μονομερή προσφυγή στη Διαιτησία μετά από την άρνηση της πρότασης του μεσολαβητή και καθιέρωση της από κοινού προσφυγής (εργαζομένων και εργοδοτών) σε αυτήν. Ετσι, τα συνδικάτα δεν θα μπορούν πλέον να προσφεύγουν στον ΟΜΕΔ χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του εργοδότη.

* Περιορισμός της διαιτητικής απόφασης στον καθορισμό του βασικού μισθού και ημερομισθίου.

* Πάγωμα των αυξήσεων σε μισθούς και ωριμάνσεις μέχρι τη μείωση του ποσοστού ανεργίας στη χώρα κάτω από το 10%.

* Κατάργηση της μονιμότητας στις πρώην ΔΕΚΟ.

Στο ίδιο, το πιο πάνω άρθρο 1 παρ. 6 του ν. 4046/2012, προβλέπεται η έκδοση αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου, με τις οποίες θα ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα αναγκαία για την εφαρμογή των αμέσως πιο πάνω περιγραφέντων βαθιά αντεργατικών ρυθμίσεων του Μνημονίου, που έχουν άμεση νομική ισχύ και εφαρμογή. Στα πλαίσια αυτά, πράγματι εκδόθηκε η υπ. αριθμ. 6/28.2.2012 Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου (ΦΕΚ 38^Α/28.2.2012), με την οποία διευκρινίστηκαν (κατά αντεργατικό επίσης τρόπο) ζητήματα που αφορούσαν τις πιο πάνω ρυθμίσεις.

Το Μνημόνιο Συνεννόησης (ΜΝΗΜΟΝΙΟ Ι), που το κύριο μέρος του περιλήφθηκε ως Παράρτημα στο ν. 3845/2010 και στη συνέχεια υπογράφηκε στις 3 Μαΐου 2010, το οποίο στη συνέχεια αναθεωρήθηκε κατόπιν συμφωνιών της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα, αποτέλεσε το προαπαιτούμενο για τη σύναψη της «Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης», ύψους 80.000.000 ευρώ, η οποία υπεγράφη στις 8 Μαΐου 2010, μεταξύ της Ελλάδας και της Τράπεζας της Ελλάδας με τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης, σε διακυβερνητικό πλαίσιο μέσω συγκεντρωτικών διμερών δανείων.

Στη συνέχεια, και επειδή η κρίση συνέχισε να βαθαίνει, αποφασίσθηκε ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση, τα όργανα της ΕΕ και το ΔΝΤ το λεγόμενο κούρεμα του χρέους που συνοδεύτηκε με νέα, ακόμη πιο δυσβάστακτα βάρη για τα λαϊκά στρώματα.

Mε τον ν. 4046/2012 (άρθρο 1 παρ. 1 και υποπαράγραφοι α έως δ) προωθήθηκε η έγκριση των Σχεδίων ενός πακέτου τεσσάρων συμβάσεων, όπως αυτές περιγράφονται στις αντίστοιχες διατάξεις, στα πλαίσια της «χρηματοδοτικής διευκόλυνσης», για την υλοποίηση του «κουρέματος» του ελληνικού χρέους.

Επίσης, με την παράγραφο 4 του άρθρου 1 του ν. 4046/2012 δόθηκε η εξουσιοδότηση προς τον Ελληνα υπουργό Οικονομικών να υπογράψει με το ΕΤΧΣ και την Τράπεζα της Ελλάδας τη Σύμβαση παροχής Διευκόλυνσης για την Ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών.

Στην παρ. 5 του άρθρου 1 του ν. 4046/2012 ορίζεται ότι το σύνολο των πιο πάνω συμβάσεων ισχύουν από την ημερομηνία υπογραφής τους.

Την 1η Μαρτίου 2012 υπογράφηκαν όλες οι συμβάσεις, τα Σχέδια των οποίων είχαν εγκριθεί με τις προαναφερθείσες διατάξεις της παρ. 1, του άρθρου 1, του ν. 4046/2012, καθώς και η πιο πάνω αναφερθείσα Σύμβαση Διευκόλυνσης για την Ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών.

Με το άρθρο 2 του ν. 4046/2012, στα πλαίσια του «κουρέματος» του ελληνικού χρέους, μέσα από τη διαδικασία αντικατάστασης των ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου με νέους τίτλους, καθορίστηκαν ρυθμίσεις για τη μεταφορά των νέων τίτλων στους δικαιούχους τους.

Επίσης, με το άρθρο 3 του ν. 4046/2012, ρυθμίστηκαν ορισμένα φορολογικού χαρακτήρα ζητήματα σχετικά με την πιο πάνω ανταλλαγή των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου.

Στο ίδιο αυτό άρθρο 3 του ν. 4046/2012 (παρ. 8 και 9) συμπεριλήφθηκαν και οι εξής απαράδεκτες διατάξεις: Η μία εξ αυτών, ανέθετε στην Τράπεζα της Ελλάδας, ως διαχειριστή του Κοινού Κεφαλαίου των ΝΠΔΔ (π.χ. Νοσοκομεία, ΑΕΙ) και των Ασφαλιστικών Φορέων (Ασφαλιστικά Ταμεία), να αποφασίζει τη συμμετοχή αυτού του κεφαλαίου στο πρόγραμμα ανταλλαγής τίτλων του ελληνικού δημοσίου, παρέχοντας ταυτόχρονα πλήρη ασυλία στα στελέχη της ΤτΕ που θα ασκούσαν την πιο πάνω αρμοδιότητα. Με την άλλη διάταξη εξασφαλίστηκε, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης νόμου ή καταστατικού, η παροχή της αρμοδιότητας της λήψης απόφασης για συμμετοχή στο πρόγραμμα ανταλλαγής τίτλων του ελληνικού δημοσίου των ημεδαπών ΝΠΔΔ και Ασφαλιστικών Φορέων, αποκλειστικά στο συλλογικό όργανο διοίκησης των πιο πάνω νομικών προσώπων, εξασφαλίζοντας παράλληλα στα πρόσωπα που θα συμμετείχαν στα πιο πάνω συλλογικά όργανα και στην λήψη της πιο πάνω απόφασης περί συμμετοχής στο πρόγραμμα ανταλλαγής των ομολόγων πλήρη ασυλία (απαλλαγή από ευθύνη, ποινική, αστική, διοικητική ή άλλη).

Με την εφαρμογή των πιο πάνω απαράδεκτων ρυθμίσεων, σε συνδυασμό με την ισχύ των κανόνων που θεσπίστηκαν με τον ν. 4050/2012, όπως θα αναφέρουμε πιο κάτω, «κουρεύτηκαν» σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% τα κεφάλαια που διέθεταν τα πιο πάνω ΝΠΔΔ (Νοσοκομεία, ΑΕΙ, Ασφαλιστικά Ταμεία κ.λπ.), δημιουργώντας τεράστια προβλήματα επιβίωσής τους και μάλιστα στα πλαίσια της εντεινόμενης οικονομικής κρίσης και της δραματικής μείωσης της κρατικής χρηματοδότησης προς αυτά.

Στη συνέχεια, με τις διατάξεις του νόμου 4050/2012 προωθήθηκαν ρυθμίσεις που αποσκοπούσαν στην αποτελεσματικότερη και με λιγότερους, για τους πιστωτές, κραδασμούς, εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους, μέσα από τη θεσμοθέτηση ομοιόμορφων κανόνων συλλογικής δράσης για την αντικατάσταση των τίτλων που κατέχουν, τίτλων που έχουν εκδοθεί ή έχουν την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου, στα πλαίσια του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων.

Επίσης, με το ν. 4060/2012, κυρώθηκε η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, με την οποία εγκρίθηκε το σχέδιο της «Κύριας Σύμβασης Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης» (αναφέρεται για λόγους συντομίας και κατανόησης ως 2ηΔανειακή Σύμβαση), η οποία αποτελεί την τελευταία, μέχρι στιγμής, πράξη στην όλη διαδικασία αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, όπως την περιγράψαμε πιο πάνω, προς όφελος των πιστωτών της χώρας μας. Η πιο πάνω Κύρια Σύμβαση, η οποία φέρεται να έχει υπογραφεί στα μέσα Μαρτίου 2012, συνολικού ποσού 109 περίπου δισ. ευρώ, υποθηκεύει για μια τουλάχιστον τριακονταετία τις όποιες λαϊκές ανάγκες στο βωμό της διασφάλισης της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας των μονοπωλιακών ομίλων και έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:

* Ο βαθιά ταξικός και αντιλαϊκός χαρακτήρας της, δεδομένου ότι προαπαιτούμενο για την εκταμίευση κάθε δόσης είναι η απαρέγκλιτη εφαρμογή των μέτρων που έχουν συμπεριληφθεί στα ΜΝΗΜΟΝΙΑ Ι και ΙΙ, καθώς επίσης και στις κάθε φορά αναθεωρήσεις τους.

* Απαγορεύει την οποιαδήποτε αλλαγή των όρων της Δανειακής Σύμβασης, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δανειστών.

* Οι πόροι από τη Δανειακή Σύμβαση θα αξιοποιηθούν για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, τη λεγόμενη δημοσιονομική πειθαρχία της ελληνικής οικονομίας, τη θωράκιση της ανταγωνιστικότητας των μονοπωλιακών ομίλων. Ούτε δεκάρα τσακιστή δεν πρόκειται να δοθεί για μισθούς, συντάξεις, για την κάλυψη και τη χρηματοδότηση των υπαρκτών και κοινωνικών αναγκών στην Παιδεία, στην Υγεία, στην Πρόνοια. Αντίθετα, οι κρατικές δαπάνες για την κάλυψη αυτών των αναγκών συνεχώς θα συρρικνώνονται.

* Στη Δανειακή Σύμβαση υπάρχει όρος που δεσμεύει τα έσοδα του ελληνικού κράτους για την κατά απόλυτη προτεραιότητα εξυπηρέτηση των δανειστών, του «Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης», του ΔΝΤ και χρησιμοποίηση του τυχόν περισσεύματος για τη χρηματοδότηση των κοινωνικών αναγκών.

* Η αμετάκλητη παραίτηση από την ασυλία, τόσο του ελληνικού δημοσίου όσο και της ΤτΕ. Είναι μια απαράδεκτη ρύθμιση, η οποία επιτρέπει στους πιστωτές, σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων της χώρας μας, να προχωρήσουν σε κατάσχεση της ιδιωτικής περιουσίας του ελληνικού κράτους, κινητής και ακίνητης, αλλά και των εσόδων που θα προέρχονται από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, από την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου, των πλουτοπαραγωγικών πηγών, όπως χρυσού, κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Εχοντας ως δεδομένα ότι:

Α) Τα κείμενα του πακέτου όλων των πιο πάνω Δανειακών Συμβάσεων που υπογράφηκαν από τις κυβερνήσεις της χώρας, δεν έχουν κυρωθεί από την ελληνική Βουλή με τις προβλεπόμενες από το Σύνταγμα διαδικασίες (άρθρο 36 παρ. 2 Σ). Μάλιστα, τόσο η 1η Δανειακή Σύμβαση, στα πλαίσια του Μνημονίου Ι, όσο και η Σύμβαση για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών δεν πέρασαν, ούτε καν ως Σχέδια από τη Βουλή για να εγκριθούν, όπως το υπόλοιπο πακέτο των Δανειακών Συμβάσεων.

Το ΚΚΕ από την αρχή έχει ξεκαθαρίσει ότι, για την ύπαρξη του δημόσιου χρέους δεν ευθύνεται η εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα, αλλά αυτή είναι αποτέλεσμα της φιλομονοπωλιακής πολιτικής και των τεράστιων φοροαπαλλαγών και άλλων μέτρων υπέρ του κεφαλαίου που όλες τις προηγούμενες δεκαετίες έπαιρναν οι ελληνικές κυβερνήσεις, μέσα και από τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΕ και επομένως πρέπει ο ελληνικός λαός να μη νομιμοποιήσει το δημόσιο χρέος. Δεν χρωστάει, του χρωστάνε. Επομένως, το συμφέρον για το λαό μας είναι να πάψει να δεσμεύεται η Ελλάδα από το περιεχόμενο όλων αυτών των συμβάσεων έναντι των οργάνων της ΕΕ, του ΔΝΤ και των πιστωτών.

Με την παράγραφο 1 του άρθρου 3, καταργείται στο σύνολό του ο ν. 4046/2012, καθώς και η υπ' αρίθμ. 6/28.2.2012 ΠΥΣ.

2. Με την παράγραφο 2, καταργούνται οι νόμοι 4050/2012 και 4060/2012.

3. Με την παράγραφο 3, καταργείται το Μνημόνιο ΙΙ και οι σχετικές επιστολές πρόθεσης της ελληνικής κυβέρνησης.

4. Με την παράγραφο 4, ορίζεται ότι η Ελλάδα παύει να δεσμεύεται έναντι οποιουδήποτε από το περιεχόμενο του Μνημονίου ΙΙ.

5. Με την παράγραφο 5, καταργούνται οι εφαρμοστικοί του Μνημονίου Συνεννόησης Νόμοι 4051/2012, 4052/2012, 4058/2012 και 4070/2012, καθώς επίσης και κάθε άλλη διάταξη ουσιαστικού δικαίου με κανονιστικό περιεχόμενο (π.χ. Υπουργικές Αποφάσεις, Προεδρικά Διατάγματα), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΙΙ και των εφαρμοστικών αυτού νόμων. Ειδικότερα δε:

Ο Ν. 4051/2012 περιλαμβάνει νομοθετικές ρυθμίσεις με τις οποίες επιδιώκεται η ουσιαστική εφαρμογή του Μνημονίου Συνεννόησης που κυρώθηκε με το Ν. 4046/2012. Σε σχέση με τις ειδικότερες ρυθμίσεις επισημαίνονται ενδεικτικά τα ακόλουθα:

α) Καταρχήν μειώνεται κατά 12% το ποσό της μηνιαίας κύριας σύνταξης των συνταξιούχων του Δημοσίου κατά το μέρος που αυτή υπερβαίνει τα 1.300 ευρώ. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται οι χορηγίες του Δημοσίου, οι συντάξεις των πρώην υπαλλήλων ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, που συνταξιοδοτούνται κατά τις δημοσιοϋπαλληλικές διατάξεις, καθώς και οι συντάξεις του πρώην προσωπικού του ΟΣΕ και των πρώην υπαλλήλων των ασφαλιστικών ταμείων του προσωπικού των Σιδηροδρομικών Δικτύων. Σημειωτέον ότι οι ως άνω μειώσεις χώρισαν αναδρομικά από την 1-1-2012.

β) Τροποποιείται ο κρατικός προϋπολογισμός οικονομικού έτους 2012, με τη μείωση συνολικά κατά 1.945.700.000 ευρώ των πιστώσεων των υπουργείων.

δ) Επαναπροσδιορίζεται ο χρόνος απόδοσης στο Ελληνικό Δημόσιο των ποσών του Ειδικού Τέλους Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών που εισπράττονται από τη ΔΕΗ και τους εναλλακτικούς προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος.

ε) Επανακαθορίζεται ο τρόπος καταβολής του ποσού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.

στ) Μειώνεται κατά 25 ο συνολικός αριθμός των Ινστιτούτων Ερευνητικών Φορέων, τα οποία συγχωνεύονται.

ζ) Μειώνεται αναδρομικά από 1-1-2012 κατά 12% το ποσό της καταβλητέας την ημερομηνία αυτή κύριας σύνταξης των συνταξιούχων της ΤτΕ και των λοιπών φορέων αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που υπερβαίνει τα 1.300 ευρώ. Κατά το ίδιο ποσοστό, μειώνεται και το ήμισυ του συνολικού ποσού κύριας και επικουρικής σύνταξης, που χορηγείται από το Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Τραπεζοϋπαλλήλων και το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Μισθωτών σε συνταξιούχους προσυνταξιοδοτικού καθεστώτος. (Μείωση στις συντάξεις του ΝΑΤ κατά 7% από το πρώτο ευρώ).

η) Μειώνονται αναδρομικά από 1-1-2012 τα καταβαλλόμενα ποσά συντάξεων (ΕΤΕΑΜ, ΤΕΑΙΤ, ΤΕΑΔΥ κ.λπ.) κλιμακωτά και δη κατά ποσοστό 10% για ποσά σύνταξης έως 250 ευρώ, 15% έως 300 ευρώ, 20% από 300,01 και άνω. Κατά τα ίδια ποσοστά μειώνεται και το ήμισυ του συνολικού ποσού κύριας και επικουρικής σύνταξης που χορηγείται από το ΕΤΑΤ και το ΕΤΕΑΜ σε συνταξιούχους προσυνταξιοδοτικού καθεστώτος.

θ) Τέλος, ρυθμίζονται ζητήματα ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζικών ιδρυμάτων.

Περαιτέρω, εφαρμοστικοί του Ν. 4046/2012 τυγχάνουν και οι Ν. 4052/2012 και 4058/2012, αναφερόμενοι κυρίως σε ζητήματα Υγείας και Πρόνοιας.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το Ν. 4052/2012:

α) Καταργείται η αυτοτελής λειτουργία 50 νοσοκομείων τα οποία «διασυνδέονται» στα υπόλοιπα 82 με ενιαίους οργανισμούς.

β) Μειώνεται ο συντελεστής υπολογισμού του ωρομισθίου των εφημεριών των γιατρών.

γ) Μεταφέρονται οι τομείς της Πρόνοιας στο Υπουργείο Εργασίας από το υπουργείο Υγείας και συνδέονται οι παροχές με τις ασφαλιστικές εισφορές, όπως στο «πρόγραμμα κατ' οίκον φροντίδας των συνταξιούχων», το οποίο θα χρηματοδοτείται από την παρακράτηση μέρους των ασφαλιστικών εισφορών και θα παρέχεται με βάση τον κανονισμό σε ελάχιστους εξαθλιωμένους.

δ) Απελευθερώνεται το ωράριο λειτουργίας των φαρμακείων.

ε) Καθιερώνεται η συνταγογράφηση φαρμάκων με βάση τη δραστική ουσία και με κριτήριο το φθηνότερο φάρμακο, με βάση το οποίο θα αποζημιώνει το ασφαλιστικό ταμείο τους ασφαλισμένους.

στ) Καταργούνται πέντε ψυχιατρικά νοσοκομεία.

ζ) Καταργούνται τα επιδόματα των πολυτέκνων με εισόδημα πάνω από 45.000 ευρώ.

Επίσης, με το Ν. 4058/2012 παρέχεται η δυνατότητα πρόσληψης επαγγελματιών Υγείας όλων των κλάδων και ειδικοτήτων στα Νοσοκομεία, ΚΥ, ΟΚΑΝΑ, με δελτίο απόδειξης παροχής υπηρεσιών, ενώ με σειρά Υπουργικών Αποφάσεων επιβλήθηκε μια σειρά ρυθμίσεων, όπως ενδεικτικά:

-- Η αύξηση του εισιτηρίου των εξωτερικών ιατρείων των νοσοκομείων.

-- Η καθιέρωση της λεγόμενης θετικής λίστας των φαρμάκων με περιορισμό των φαρμάκων που εντάσσονται σ' αυτήν με αποτέλεσμα την αύξηση των φαρμάκων που πληρώνονται 100% από τους ασθενείς.

-- Η μείωση με το νέο Κανονισμό Εκτίμησης Βαθμού Αναπηρίας των ποσοστών αναπηρίας και ο αποκλεισμός από τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σημαντικού αριθμού αναπήρων και χρονίως πασχόντων.

-- Παρακράτηση μέρους της σύνταξης των χρονίως πασχόντων για την πληρωμή των ιδρυμάτων, στα οποία νοσηλεύονται.

-- Καταργούνται τα οικοτροφεία και τα τμήματα Μαθητικής Μέριμνας των Μέσων Τεχνητών Επαγγελμάτων Νοσηλευτικών Σχολών σε 9 δημόσια νοσοκομεία και 5 Επαγγελματικές Σχολές Βοηθών Νοσηλευτών.

Επίσης, εφαρμοστικός νόμος του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΙΙ είναι και ο Ν.4070/2012, με τον οποίο προβλέπονται:

Α) Περαιτέρω απελευθέρωση στο χώρο των τηλεπικοινωνιών.

Β) Περαιτέρω απελευθέρωση στις Μεταφορές και πιο συγκεκριμένα στα ΤΑΞΙ. Είναι διαδικασία που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων σε βάρος των αυτοαπασχολούμενων και της εξυπηρέτησης των λαϊκών αναγκών.

6. Με την παράγραφο 6, προβλέπεται η μονομερής καταγγελία από την Ελλάδα του συνόλου των Δανειακών Συμβάσεων που υπογράφηκαν στα πλαίσια του Μνημονίου ΙΙ.

7. Με την παράγραφο 7, ορίζεται ότι η Ελλάδα παύει να δεσμεύεται έναντι οποιουδήποτε από το περιεχόμενο των πιο πάνω Δανειακών Συμβάσεων.

8. Με την παράγραφο 8, ορίζεται ότι η κυβέρνηση της Ελλάδας αναλαμβάνει την υποχρέωση να καλύψει με κρατική χρηματοδότηση τη ζημιά και τις απώλειες που υπέστησαν τα ΝΠΔΔ και τα Ασφαλιστικά Ταμεία από τη συμμετοχή στη διαδικασία ανταλλαγής των τίτλων σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 8 και 9 του καταργούμενου ν. 4046/2012.

Αρθρο 4

Με το άρθρο 4, καθορίζεται ο χρόνος έναρξης ισχύος των διατάξεων της παρούσας πρότασης νόμου.

Α. Η Αιτιολογική Εκθεση επί της Αρχής

Α. Η Αιτιολογική Εκθεση επί της Αρχής

Στην Αιτιολογική Εκθεση επί της Αρχής της Πρότασης Νόμου, ο πλήρης τίτλος της οποίας είναι «Κατάργηση των Μνημονίων, του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012 - 2015 και των Εφαρμοστικών τους νόμων - καταγγελία των Δανειακών Συμβάσεων που έχουν ως προαπαιτούμενο την εφαρμογή των Μνημονίων», σημειώνεται:

«Το ΚΚΕ συνεπές στην πολιτική του και τηρώντας την προεκλογική του δέσμευση καταθέτει Πρόταση Νόμου για την ακύρωση των μνημονίων και των δανειακών συμβάσεων που ψήφισαν στη Βουλή η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ αρχικά και η συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ - ΝΔ στη συνέχεια με την ευθύνη που αναλογεί και στο ΛΑ.Ο.Σ.

Με την ίδια πρόταση νόμου το ΚΚΕ ζητά την κατάργηση των αντιλαϊκών νόμων που βασίζονται στις δανειακές συμβάσεις και στα μνημόνια, των λεγόμενων εφαρμοστικών νόμων.

Στην ουσία όλα αυτά τα μέτρα εκπορεύονται από τη στρατηγική της ΕΕ, τη στρατηγική του κεφαλαίου για να φορτωθούν τα βάρη της καπιταλιστικής κρίσης στην εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα. Είναι μέτρα που προωθούνται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ ανεξάρτητα από το χρέος και τα ελλείμματα.

Τα μνημόνια επιβλήθηκαν για να διασφαλίσουν την επάνοδο της κερδοφορίας του κεφαλαίου σε μια φάση που εντείνεται ο διεθνής ανταγωνισμός. Τα μνημόνια συμπεριλαμβάνουν πολλά μέτρα που προέβλεπε η Συνθήκη του Μάαστριχτ, που αποφασίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Ενωση και τις ελληνικές κυβερνήσεις την προηγούμενη περίοδο, αλλά η εφαρμογή τους εμποδίστηκε, καθυστέρησε από την ανάπτυξη της εργατικής, λαϊκής πάλης.

Το ΚΚΕ κρίνει τις δανειακές συμβάσεις, τα μνημόνια και τους σχετικούς νόμους με κριτήριο τα εργατικά - λαϊκά συμφέροντα. Με αυτό το κριτήριο τονίζει ότι οι δανειακές συμβάσεις, τα μνημόνια και οι σχετικοί νόμοι υπηρετούν τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου, των τραπεζιτών, των βιομηχάνων, των εφοπλιστών και των άλλων τμημάτων της πλουτοκρατίας, είναι εργαλείο για τη μείωση της τιμής της εργατικής δύναμης, την κατάργηση βασικών εργατικών, λαϊκών δικαιωμάτων και έχουν οδηγήσει στην πτώχευση του λαού.

Η κατάσταση που βιώνει η εργατική τάξη, τα λαϊκά στρώματα, η νεολαία με την υψηλή ανεργία, τη δραματική μείωση μισθών και συντάξεων, την κατάργηση βασικών εργασιακών, ασφαλιστικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, καθιστά επιτακτικά αναγκαία την ένταση της λαϊκής πάλης για την κατάργηση των αντιλαϊκών μέτρων και την ανατροπή της πολιτικής που φτωχαίνει το λαό.

Το ΚΚΕ υπογραμμίζει ότι η διέξοδος για το λαό βρίσκεται στη γραμμή κατάργησης των μνημονίων και των δανειακών συμβάσεων, της μονομερούς διαγραφής του χρέους, την αποδέσμευση από την ΕΕ, με εργατική, λαϊκή εξουσία, με το λαό ιδιοκτήτη του πλούτου που παράγει, για να αξιοποιηθούν σχεδιασμένα οι μεγάλες αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας μας, να ικανοποιηθούν οι λαϊκές ανάγκες.

Η πρόταση νόμου που καταθέτει το ΚΚΕ στη Βουλή και η προσπάθεια που θα καταβάλει να γίνει αυτή κτήμα του εργατικού - λαϊκού κινήματος, είναι μια συμβολή στην πάλη για τα λαϊκά συμφέροντα.

Ταυτόχρονα με την ανάγκη κατάργησης των μνημονίων, των δανειακών συμβάσεων και των εφαρμοστικών νόμων, το ΚΚΕ υποστηρίζει ένα συνεκτικό πλαίσιο με σημαντικούς στόχους πάλης που υπηρετούν τα άμεσα λαϊκά συμφέροντα και δίνουν ανακούφιση στο λαό. Σχετικά με τους στόχους πάλης ενδεικτικά αναφέρουμε:

1. Μισθοί, συντάξεις, εργασιακά δικαιώματα

Επαναφορά του κατώτερου μισθού της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στα 751 ευρώ μεικτά για όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας, ως βάση για την υπογραφή νέας Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) με ουσιαστική αύξηση του απαράδεκτα χαμηλού κατώτερου μισθού.

• Υποχρεωτική εφαρμογή των ΣΣΕ για όλους τους εργαζόμενους.
• Εφαρμογή της μετενέργειας μέχρι την υπογραφή νέας ΣΣΕ χωρίς κανένα χρονικό περιορισμό.
• Πλήρης δυνατότητα μονομερούς προσφυγής των εργαζομένων στον ΟΜΕΔ.
• Κατάργηση της δυνατότητας που καθιερώθηκε για υπογραφή επιχειρησιακών συμβάσεων με μισθούς χαμηλότερους από τις κλαδικές συμβάσεις.
• Κατάργηση όλων των ρυθμίσεων που προβλέπουν την αύξηση του ορίου απολύσεων καθώς και τη μείωση των αποζημιώσεων.
• Επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού. Ανάκληση όλων των μειώσεων που επιβλήθηκαν στο δημόσιο τομέα, τις ΔΕΚΟ και τις τράπεζες, με προτεραιότητα στους χαμηλόμισθους.
• Αμεση ανάκληση όλων των μειώσεων που επιβλήθηκαν στις κύριες και τις επικουρικές συντάξεις τα τελευταία 2,5 χρόνια. Επαναφορά της 13ης και 14ης σύνταξης για όλα τα Ταμεία.
• Κατάργηση του Προεδρικού Διατάγματος που εξαίρεσε από τη λίστα των ΒΑΕ μεγάλο αριθμό εργαζομένων.
• Κατάργηση των ελαστικών μορφών εργασίας.
• Οχι στις απολύσεις στο δημόσιο τομέα, όχι στις ιδιωτικοποιήσεις.

2. Φορολογία

• Κατάργηση των αντιλαϊκών φορολογικών μέτρων.
• Αύξηση του αφορολόγητου ορίου για το ζευγάρι 40.000 ευρώ το χρόνο και 5.000 για κάθε παιδί για όλους τους μισθωτούς, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες.
• Αναδρομική κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης και του τέλους επιτηδεύματος στο εισόδημα μέχρι 40.000 για το ζευγάρι και 5.000 για κάθε παιδί, καθώς και του ΕΕΤΗΔΕ για την κύρια και την πρώτη εξοχική κατοικία.
• Αναγνώριση των λογιστικών βιβλίων ως μοναδική πηγή προσδιορισμού εισοδήματος των επαγγελματοβιοτεχνών. Κατάργηση περαίωσης και κάθε είδους αντικειμενικών κριτηρίων. Αύξηση του ορίου προσωποκράτησης για χρέη στο Δημόσιο και ειδικά για τους αυτοαπασχολούμενους που έχουν κλείσει την επιχείρησή τους και δεν έχουν άλλα εισοδήματα. Πάγωμα των χρεών χωρίς προσαυξήσεις.
• Κατάργηση των έμμεσων φόρων, ΦΠΑ και ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης και αγροτικής κίνησης στα αγροτικά εφόδια, στα είδη διατροφής, εκπαίδευσης, Υγείας και στα οικιακά τιμολόγια ενέργειας, ύδρευσης και τηλεπικοινωνίας.
• Κατάργηση των φόρων και τελών για Δήμο και ΕΡΤ. Απαγόρευση διά νόμου κάθε πλειστηριασμού κύριας και δευτερεύουσας κατοικίας και αγροτικής εκμετάλλευσης με σημερινά αντικειμενικά κριτήρια αξίας 300.000 ευρώ και μέχρι 150 τ.μ. για τη λαϊκή τετραμελή οικογένεια.
• Φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου με συντελεστή 45% σε διανεμόμενα και αδιανέμητα κέρδη. Κατάργηση του ειδικού φορολογικού καθεστώτος που ισχύει για τους εφοπλιστές.

3. Προστασία των ανέργων

• Χορήγηση επιδόματος ανεργίας σε όλους τους ανέργους για όλη τη διάρκεια της ανεργίας.
• Κατάργηση του νόμου που μειώνει το επίδομα ανεργίας και ουσιαστική αύξησή του.
• Υπολογισμός του χρόνου ανεργίας ως συντάξιμου χρόνου.
• Χορήγηση δωρεάν κάρτας απεριορίστων διαδρομών στη Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.
• Μείωση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ για τους ανέργους κατά 50%.
• Απαγόρευση της διακοπής παροχής νερού, ρεύματος και σταθερού τηλεφώνου.

4. Ασφαλιστικά Ταμεία

• Επαρκής χρηματοδότηση των ασφαλιστικών ταμείων και εξασφάλιση της χορήγησης των συντάξεων και παροχών.
• Κάλυψη, με κρατική χρηματοδότηση, του συνόλου των απωλειών των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων που λεηλατήθηκαν από το λεγόμενο κούρεμα ομολόγων, που είναι περίπου 14 δισ. ευρώ.

5. Υγεία - Πρόνοια

• Αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν σύστημα Υγείας - Πρόνοιας για όλους, με κατάργηση κάθε επιχειρηματικής δράσης.
• Πλήρης, επαρκής χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ, των ασφαλιστικών ταμείων, των δημόσιων νοσοκομείων και των Κέντρων Υγείας, των ιδρυμάτων Πρόνοιας από τον κρατικό προϋπολογισμό.
• Επιστροφή από το κράτος των αποθεματικών που χάθηκαν από το πρόσφατο «κούρεμα».
• Αποπληρωμή όλων των οφειλών από το κράτος για φάρμακα, ιατρικές και εργαστηριακές εξετάσεις, υγειονομικά υλικά, τρόφιμα για νοσοκομεία και άλλα ιδρύματα, των φαρμακοποιών και των γιατρών.
• Προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, όλων των ειδικοτήτων στα δημόσια νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας και ιδρύματα Πρόνοιας. Στελέχωση με μόνιμο προσωπικό και εξοπλισμός των δημοτικών ιατρείων για τη δωρεάν παροχή υπηρεσιών σε όλους, ιδιαίτερα των άπορων κατοίκων και των μεταναστών.
• Κατάργηση των πληρωμών εισιτηρίων, συμμετοχών για ιατρικές, εργαστηριακές εξετάσεις και θεραπείες, της παρακράτησης των συντάξεων των χρονίως πασχόντων για πληρωμή των ιδρυμάτων που νοσηλεύονται.
• Εξασφάλιση από το κράτος της πλήρους και επαρκούς τροφοδοσίας των δημόσιων μονάδων Υγείας - Πρόνοιας σε φάρμακα, υγειονομικό και αναλώσιμο υλικό, αντιδραστήρια, υλικά χειρουργείου και τρόφιμα.
• Κατάργηση της πληρωμής του 15% από τους ασθενείς για τις εργαστηριακές και διαγνωστικές εξετάσεις στο συμβεβλημένο με τον ΕΟΠΥΥ πρωτοβάθμιο ιδιωτικό τομέα και το ίδιο να γίνει (κατάργηση του 15%) και για τα ασφαλιστικά ταμεία προς τα ιδιωτικά νοσοκομεία και μαιευτήρια.
• Εξασφάλιση με ευθύνη του κράτους της έγκαιρης και επαρκούς τροφοδοσίας σε όλα τα φάρμακα. Κρατική χρηματοδότηση για δωρεάν διάθεση των ειδικών φαρμάκων και των φαρμάκων για τις συνοδούς νόσους, τα συμπληρώματα διατροφής, το υγειονομικό και αναλώσιμο υλικό από τα δημόσια νοσοκομεία, τα Κέντρα Υγείας και τις μονάδες του ΕΟΠΥΥ, στους χρονίως πάσχοντες και στα ΑμΕΑ. Κρατική χρηματοδότηση για δωρεάν διάθεση των φαρμάκων με προτεραιότητα στους ανέργους, ανασφάλιστους Ελληνες και μετανάστες, στους χαμηλοσυνταξιούχους, στους φτωχούς αγρότες και στους αυτοαπασχολούμενους που έχουν κλείσει τις επιχειρήσεις τους.
• Κρατική χρηματοδότηση για τη λειτουργία όλων των ειδικών σχολείων, με πλήρη και ποιοτική παροχή τροφής.
• Αμεση καταβολή όλων των επιδομάτων σε ΑμΕΑ και χρονίως πάσχοντες χωρίς περικοπές και καθυστερήσεις.
• Καμία περικοπή αλλά αύξηση των επιδομάτων στις πολύτεκνες και μονογονεϊκές οικογένειες και της κοινωνικής σύνταξης της πολύτεκνης μητέρας.

6. Κοινωνικά δικαιώματα

• Επανασύσταση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας και του Οργανισμού Εργατικής Εστίας με επαναφορά και διεύρυνση όλων των παροχών.
• Να μην κλείσει κανένας παιδικός σταθμός, να αξιοποιηθούν κατάλληλα δημόσια και δημοτικά κτίρια, να προσληφθεί μόνιμο προσωπικό για την κάλυψη όλων των αναγκών.
• Εγγραφή όλων των παιδιών στους παιδικούς σταθμούς, χωρίς περιορισμούς, κατάργηση των τροφείων και παροχή επαρκούς και ποιοτικής τροφής».

ΙΣΠΑΝΙΑ Συνεχίζουν τον αγώνα οι ανθρακωρύχοι

ΙΣΠΑΝΙΑ

Συνεχίζουν τον αγώνα οι ανθρακωρύχοι

ΜΑΔΡΙΤΗ.--

Συνεχίζουν τις μαζικές και πολύμορφες απεργιακές τους δραστηριότητες οι Ισπανοί ανθρακωρύχοι που διαμαρτύρονται ενάντια στις περικοπές των κυβερνητικών επιδοτήσεων στον άνθρακα, κάτι που θα φέρει το σταδιακό κλείσιμο πολλών ορυχείων και την απώλεια δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας τόσο στον κλάδο όσο και σε άλλους σχετικούς.

Την Τετάρτη πραγματοποιήθηκε μαζική διαδήλωση στους δρόμους της Μαδρίτης από τους ανθρακωρύχους, στους οποίους συμπαραστάθηκαν χιλιάδες εργαζόμενοι εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους στον αγώνα τους, αλλά και μια πρώτη απάντηση στα νέα βάρβαρα μέτρα λιτότητας που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση Μαριάνο Ραχόι. Ο Ισπανός πρωθυπουργός προανήγγειλε αύξηση του ΦΠΑ στο 21% από 18%, μαζί με το «κόψιμο» του δώρου Χριστουγέννων στους δημόσιους υπαλλήλους, αλλά και τη μείωση των επιδομάτων ανεργίας, το οποίο θα δίνεται στο εξής για μικρότερη περίοδο. Εξήγγειλε ακόμη «μεταρρύθμιση» στο Ασφαλιστικό, με πετσόκομμα παροχών και συντάξεων, μαζί και αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Παράλληλα, από τον επόμενο χρόνο θα καταργηθεί η φοροελάφρυνση στην αγορά κατοικίας, ενώ η κυβέρνηση προανήγγειλε και ιδιωτικοποιήσεις σε λιμάνια, αεροδρόμια και σιδηροδρομικές υποδομές, μαζί με «αναδιάρθρωση» της δημόσιας διοίκησης, με περικοπές ύψους 3,5 δισ. ευρώ και αύξηση της έμμεσης φορολογίας στην ενέργεια.

Για το επόμενο διάστημα, οι συμβιβασμένες ηγεσίες των δύο μεγαλύτερων συνδικαλιστικών οργανώσεων «Εργατικές Επιτροπές» (CCOO) και «Γενική Ενωση Εργατών» (UGT) - που χρόνια συμμετέχουν στον λεγόμενο «κοινωνικό διάλογο» - κήρυξαν γενική κινητοποίηση στην Ισπανία για τις 21 Ιούλη. Παράλληλα, βρίσκονται σε διαβουλεύσεις για την κήρυξη γενικής απεργίας πιθανά το ...Σεπτέμβρη.

Σημειώνεται πως το Κομμουνιστικό Κόμμα των Λαών της Ισπανίας έχει επανειλημμένα απαιτήσει την προκήρυξη γενικής απεργίας τονίζοντας πως δεν αρκεί ο κόσμος να βγαίνει στους δρόμους, αλλά χρειάζεται να οργανωθεί ο αγώνας των εργατών για τη σύγκρουση με το κεφάλαιο.

ΓΑΛΛΙΑ Χιλιάδες απολύσεις στην «Πεζό - Σιτροέν»

ΓΑΛΛΙΑ

Χιλιάδες απολύσεις στην «Πεζό - Σιτροέν»

Από τις χτεσινές στάσεις εργασίας στο εργοστάσιο της «Πεζό»

ΠΑΡΙΣΙ.--

Την κατάργηση χιλιάδων θέσεων εργασίας εντός Γαλλίας και τον τερματισμό της λειτουργίας μέχρι το 2014 μίας από τις μονάδες της, στο Ολνέ σου Μπουά, βορείως του Παρισιού, ανακοίνωσε η διεύθυνση της γαλλικής αυτοκινητοβιομηχανίας Peugeot - Citroen, φέρνοντας ως δικαιολογία τη μείωση των πωλήσεων αυτοκινήτων, κυρίως, στην Ευρώπη λόγω της καπιταλιστικής κρίσης, και την αναγκαιότητα να κρατηθεί «ανταγωνιστική» η εταιρεία. Η ανακοίνωση προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων μεταξύ των εργαζομένων αλλά και των συνδικαλιστικών οργανώσεων, η οποία κατέστησε αναγκαία την παρέμβαση, έστω και σε επίπεδο εντυπώσεων, της κυβέρνησης που δήλωσε, καταρχάς, διά στόματος του υπουργού Παραγωγικής Ανάπτυξης ότι «δεν δέχεται το καταστροφικό σχέδιο της εταιρείας».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Προέδρου της αυτοκινητοβιομηχανίας, Φιλίπ Βαράν, η εταιρεία υπέστη ζημιές 700 εκατομμυρίων ευρώ, κατά το Α' τρίμηνο του 2012 και μείωση πωλήσεων ακόμη και μέχρι 20% κυρίως στην Ευρώπη. Υποστήριξε ότι η εταιρεία χάνει περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ το μήνα και ότι, αν και κατανοεί «το σοκ» η κατάργηση θέσεων εργασίας είναι «ο μοναδικός τρόπος να διασφαλιστεί ένα δισεκατομμύριο ευρώ και να παραμείνει ανταγωνιστική»! Με βάση το αρχικό σχέδιο που ανακοινώθηκε, θα κλείσει το εργοστάσιο στο Ολνέ σου Μπουά, όπου εργάζονται περίπου 3.000 άνθρωποι, και θα μειωθούν οι θέσεις εργασίας και σε άλλα εργοστάσια, στη Ρεν, στο Πουασί κλπ.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση, οι εργάτες στο Ολνέ σου Μπουά προχώρησαν σε στάση εργασίας και αποκλεισμό του εργοστασίου. Οπως υπογράμμιζαν τα συνδικάτα, η εταιρεία προσπαθεί να διασφαλίσει κέρδη θυσιάζοντας τους εργαζόμενους και σημείωσαν ότι οι συνέπειες δεν αφορούν μόνο στους 8.000 εργάτες, αλλά αυτό το νούμερο επί τρία ή τέσσερα αν συνυπολογιστούν οι οικογένειές τους.

Σε μια προσπάθεια να εξισορροπηθούν οι εργατικές αντιδράσεις και η λαϊκή οργή, αλλά και προκειμένου να καλλιεργήσει την εντύπωση ότι «κάτι κάνει», στο θέμα παρενέβη ο Πρόεδρος Ολάντ, ζητώντας από τον υπουργό Παραγωγικής Ανάπτυξης να εκπονήσει μέχρι τις 25 Ιουλίου σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος, αρχής γενομένης από τη διατήρηση των θέσεων εργασίας, τόσο στη συγκεκριμένη αυτοκινητοβιομηχανία όσο και στον κλάδο γενικότερα.

Η CGT ζήτησε να μη σταματήσει η λειτουργία των μονάδων και να μη μειωθούν οι θέσεις εργασίας με παρέμβαση του κράτους. Την πρόταση έσπευσε ν' απορρίψει ο Πρόεδρος του ΔΣ της εταιρείας, Βαράν, τονίζοντας ότι «η εταιρεία έχει χρηματοπιστωτική ασφάλεια» και ότι «δεν εξετάζει ούτε τη λήψη δανείου, ούτε την είσοδο του κράτους γιατί δεν θέλουμε να γίνουμε κρατική επιχείρηση» καθιστώντας σαφές, με κυνικότητα, ότι η περικοπή θέσεων σχετίζεται μόνο με τη διασφάλιση κερδών. Η Peugeot - Citroen απασχολεί περισσότερους από 100.000 εργαζόμενους στη Γαλλία και τουλάχιστον 210.000 σε όλο τον κόσμο.

Χωρις μυαλό και...περηφάνεια!

Χωρις μυαλό και...περηφάνεια! 

Kαλα που σας...ταιζει η ΧΑ, οσους δηλαδη απο εσας, δεν διαθετετε ουτε μυαλο, ουτε περηφανεια και δεχεστε να παρετε τροφιμα απο...φασιστες, που ακομα και να φτασει κανεις στο εσχατο αυτο σημειο να καταδεχτει να παρει απ αυτους, θα πρεπει συμφωνα με το αρθρο να περιμενει να...ελεγξουν τη ταυτοτητα του, αφου...''πλήθος κόσμου που συγκεντρώθηκε χθες έξω από τα γραφεία της ΧΑ στο σταθμό Λαρίσης, (περιμένοντας οπως διαβαζουμε μαλιστα έως…αργά το βράδυ!!) για να μπορέσει να πάρει ένα πακέτο τρόφιμα, ηταν μόνο Ελληνες, εφ οσον απο τη  Χ.Α ξεκαθάρισαν πως μόνο αυτοι είναι δικαιούχοι!


Με την κρατική επιχορήγηση η X.A διαλαλει οτι...αγόρασε προϊόντα για Ελληνες! Κατ αρχην το πως φτασαμε στο σημειο, να βλεπουμε τη ..ΧΑ να παιζει το ρολο του .."καλου, (αλλα ξεκαθαρα...ρατσιστη) Σαμαριτη" μοιραζοντας...τροφιμα σε Ελληνες, αυτο δεν ενδιαφερει, αραγε, οσους σταθηκαν σαν ...αβουλα ζωα, στην ουρα, προκειμενου να παρουν τα βασικα; 


Μετα, δεν αναρρωτιουνται πολλοι απ αυτους εκει στην ιδια ουρα του...αισχους, για το που βρισκει τα χρηματα η ΧΑ να καλυπτει πρωτα τις δικες τους αναγκες ως κομμα, παρα διαθετουν, οπως λενε, την....επιχορηγηση για να κανουν μια φτηνη προπαγανδα εκμεταλλευομενοι την δυστυχια αρκετων σε καιρο κρισης! 


Και σαν να μην εφταναν ολα αυτα... κατω απο την ειδηση,σχολιαστης που σιγουρα εξετιμησε τις...φιλοτιμες προσπαθειες τους, γραφει:


«Έτσι, μόνο για Έλληνες. Οι αλλοδαποί ας αναζητήσουν τρόφιμα από τις πρεσβείες τους». 


Να παιδια, να μα...(λαμα!)


απο γλομπιγκ

Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
του Γιάννη Ιμβριώτη





Γ. Η «Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΗ»

Η ένωση αυτή δεν ανήκει στο πραγματικό εκείνο που «γίνεται κι αναπτύσσεται». Μολαταύτα μας την παρουσιάζουν σαν ένα αίτημα της ιστορίας. Η ιστορική ανάπτυξη, μας λέγουν, προχωρεί από τις μικρές κοινωνικές και πολιτικές ενότητες ολοένα προς τις μεγαλύτερες, μα η πορεία δεν είναι αδιάκοπη, συχνά σταματά και πάλι συνεχίζεται παραπέρα. Η εναλλαγή, παρατηρούν, από τον κερματισμό στη συνένωση και πάλι πίσω στον πρώτο είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο. Είναι βέβαιοι πως οι μεγάλες ενότητες, οι αυτοκρατορίες και οι αρχαίες και οι νεώτερες παρ΄ όλα τα κακά που μπορούν να έχουν, φέρνουν πάντοτε την συνοχή, την τάξη, την ασφάλεια, την πρόοδο στους ανθρώπους, ενώ οι μικρές μονάδες με τις προστριβές τους, τους ανταγωνισμούς τους, τους πολέμους, δημιουργούν σύγχυση και ταραχή. Ας θυμηθούμε, μας προτρέπουν, τη μεγάλη εθνική ενότητα που πρόβαλε μέσα στην κατακερματισμένη σε πολλά φέουδα Γαλλία. Ας ατενίσουμε την έντονη εθνική συνείδηση που φανερώθηκε τότε κι ένωσε σ΄ ένα φρικτό σύνολο εκατομμύρια ανθρώπους. Ο ενθουσιασμός όμως αυτός απλώνεται μετά τη Γαλλική Επανάσταση στους διάφορους λαούς και τους ξεσηκώνει για την ανεξαρτησία τους, γίνεται έπειτα ένα τρομερό εμπόδιο. Η «αρχή των εθνοτήτων», που αναστάτωσε τον κόσμο τον περασμένο αιώνα και που τούτη τη στιγμή προκαλεί τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, φέρνει το θρυμματισμό, εμποδίζει την πορεία προς τα εμπρός. Γι΄ αυτό παρουσιάζεται επιτακτική η ανάγκη για τη συνένωση και το ιστορικό αίτημα προβάλλει με όλη την ορμή του. Τούτο το αίτημα εκφράζουν όλες οι προσπάθειες που έχουν γίνει μέσα στο σημερινό αιώνα για μιαν ευρωπαϊκή ένωση. Και η Κοινή Αγορά δεν κάνει άλλο τώρα παρά να πραγματώνει κατά έναν τρόπο την ιστορική ανάγκη.
Ιδού λοιπόν και μια άλλη, μια «ιστορική αρχή» που μας παρουσιάζει η σοφιστική ιδεολογική υπεράσπιση της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς. Κι αυτή η αρχή πάλι που κυβερνά την ανθρώπινη ιστορία, με τον τρόπο που διατυπώνεται, δεν είναι άλλο παρά μόνο ένα κενό αφηρημένο σχήμα, όπως η προηγούμενη. Ούτε η πορεία προς τις μεγάλες ενότητες είναι πάντοτε προαγωγική, ούτε πάλι το πλήθος των ανεξάρτητων εθνών σημαίνει έναν αντιπροοδευτικό κερματισμό. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως όλα τα ελεύθερα πνεύματα ποθούν και ζητούν τη μεγαλύτερη, την οικουμενική ενότητα της ανθρωπότητας. Πρέπει, όμως, να λογαριάζει κανείς κάθε φορά τη συγκεκριμένη κατάσταση, τον πραγματικό χαρακτήρα που έχει ο κάθε ορισμένος κοινωνικός και πολιτικός σχηματισμός. Δίχως άλλο η εθνική ενότητα της θρυμματισμένης σε άπειρα φέουδα Γαλλίας ήταν ένα τεράστιο άλμα προς τα εμπρός, πραγματοποιούσε το επιτακτικό ιστορικό αίτημα που πρόβαλε η ανερχόμενη αστική τάξη. Δίχως άλλο και μια πολυεθνική ενότητα που υποστηρίζει την ισότιμη συμβίωση, την ελεύθερη ανάπτυξη, την προαγωγή όλων των συστατικών μελών της, βρίσκεται πάνω στην ανοδική ιστορική γραμμή. Και το εναντίο, οι αποικιοκρατικές μεγάλες ενότητες και η σημερινή Ενωση της Ευρώπης με τη μορφή που πραγματώνεται, αντιστρατεύονται στην παραπέρα ανάπτυξη της ανθρωπότητας. Η Κοινή Ευρωπαϊκή Αγορά δεν ενώνει, αλλά διαιρεί. Ουσιαστικά σκοπό έχει μια πιο μεθοδική από πρωτύτερα εκμετάλλευση των εργαζόμενων λαών και την πολεμοκαπηλεία. Από το άλλο μέρος πάλι τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα που θρυμματίζουν τους αποικιοκρατικούς σχηματισμούς δεν εναντιώνονται σε κανένα ιστορικό αίτημα. Δεν επιτρέπεται να εφαρμόζει κανείς μια πολύ γενική αρχή σε ιστορικά φαινόμενα που παρουσιάζουν μόνο εξωτερικές ομοιότητες, ενώ μέσα τους έχουν βαθύτατες ουσιαστικές διαφορές, και να κάνει την αξιολόγησή τους.

Δ) Ο ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η «ιστορική αυτή αρχή» ή το «ιστορικό αίτημα», που συζητούμε, υποστηρίζει σήμερα με ιδιαίτερη θέρμη και παρουσιάζεται σαν ακαταμάχητη δικαιολόγηση της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς. Μα η υπεράσπιση δεν περιορίζεται εδώ, απλώνει πολύ το οπτικό της πεδίο, μακραίνει την πρόσβαση από τις μικρότερες στις μεγαλύτερες ενότητες, την πηγαίνει ως το τελικό της τέρμα, ως την οικουμενική ένωση της ανθρωπότητας. Από τούτη την υψηλότατη τώρα σκοπιά σαλπίζει ένα νέο σύνθημα που κάτω από την ωραία του εντυπωσιακή ονομασία σκεπάζει ένα πολύ ύποπτο περιεχόμενο, τον κοσμοπολιτισμό, σαν την ανώτατη ιδεολογία της σημερινής εποχής. Το νέο σύνθημα, αμερικανικής κατασκευής, made in USA, βρίσκει απήχηση στον «Ελεύθερο Κόσμο». Ζητεί την κατάργηση ή τουλάχιστον την ελάττωση των εθνικών συνόρων, αλλά στο βάθος σημαίνει τη συνένωση των εθνών κάτω από την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Οι ιδεολόγοι οπαδοί του θεωρούν αναχρονιστική τη διατήρηση της απόλυτης ανεξαρτησίας των κρατών. Με την καταπληκτική σήμερα ανάπτυξη της τεχνικής, λέγουν, έχει στενέψει πολύ ο χώρος, όπου δρα ολόκληρη η ανθρωπότητα, κάθε απόσταση πάνω στη γη έχει μικρύνει σε αφάνταστο βαθμό, οι άνθρωποι βρίσκονται πια πολύ κοντά ο ένας στον άλλο κι η ζωή τους ξετυλίγεται σ΄ ένα στενότατο πλέγμα σχέσεων και συνθηκών. Επιτακτικό άρα αίτημα της εποχής είναι η ένταξη όλων σ΄ ένα ενιαίο σχηματισμό, όπου αυτόματα θα επικρατήσει η συνεννόηση, η συναδέλφωση, η ειρήνη, η πανανθρώπινη προκοπή. Μα τα ωραία τούτα κηρύγματα προδίνουν αμέσως τον ύποπτο σκοπό τους, τη στιγμή που ο κοσμοπολιτισμός δεν αποβλέπει να κλείσει όλη την οικουμένη μέσα του, παρά μόνο ένα μέρος της και μάλιστα ενάντια στο άλλο. Κι αυτός διαιρεί και δεν ενώνει, υπηρετεί την ιμπεριαλιστική κυριαρχία κι εναντιώνεται σε κάθε ιστορικό προοδευτικό αίτημα.
Ο κοσμοπολιτισμός προπαγανδίζεται από πολλούς υπέρμαχους του «Ελεύθερου Κόσμου» γενικά και της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς ιδιαίτερα. Το έθνος προβάλλεται απ΄ αυτούς - τουλάχιστον από μερικούς - σαν ξεπερασμένη πολιτική, κοινωνική και ηθική μορφή που δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες για μια πλατύτερη ενότητα που σίγουρα βρίσκεται πάνω σε πολύ ανώτερη βαθμίδα της ανάπτυξης της ανθρωπότητας. Ο «εθνισμός», η «εθνική συνείδηση», πρέπει τουλάχιστον να μειωθεί, να υποχωρήσει - αν δε λείψει ολότελα - εμπρός στην «ευρωπαϊκή» ή την «οικουμενική» συνείδηση των ανθρώπων. Η αρχή των εθνοτήτων έχει κάνει πια τη ζωή της και δεν πρέπει να στέκει εμπόδιο στην παραπέρα πρόοδο. Ο «Ευρωπαίος» ή ο «Οικουμενικός άνθρωπος» πρέπει να προβάλλει σήμερα σαν το υψηλότατο ιδανικό.
Ολη αυτή η υψηλή διδασκαλία δεν αναφέρεται στον πραγματικά στενό σοβινισμό, στον εθνικισμό, αλλά σε κάθε εθνισμό και σ΄ εκείνο που συμβιβάζεται και βρίσκεται σε στενή διαλεκτική σχέση με το διεθνισμό και δεν εναντιώνεται, παρά απεναντίας επιδιώκει την πανανθρώπινη συνεννόηση, συνεργασία, ειρηνική συνύπαρξη. Εδώ πρέπει να πούμε πως το έθνος είναι βέβαια ένα ιστορικό φαινόμενο κι όχι καμμιά αιώνια κατηγορία, έχει μιαν αρχή και κάποτε θα έχει κι ένα τέλος. Το κυριότερο έχει προβάλει και τονωθεί από την ανερχόμενη αστική τάξη μέσα σε ορισμένες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες, αποκρινόταν στην επιτακτική ανάγκη της δημιουργίας μιας πλατειάς ενιαίας αγοράς μέσα σε μια χώρα αντί των πολλών τοπικών αγορών που ήταν σκορπισμένες στα πολλά φέουδα. Μα ακόμα, αντίθετα από όσα λέγει ο κοσμοπολιτισμός, δεν έχει κάνει τη ζωή του, διατηρεί και τώρα όλο το ζωντανό δυναμισμό του, όπως αποδείχνεται με τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα. Το «έθνος» παίρνει μάλιστα σήμερα μια νέα ανώτερη μορφή μέσα στο σοσιαλιστικό κόσμο.
Στην πολυεθνική Σοβιετική Ενωση τα έθνη, ελευθερωμένα από ταξικούς ανταγωνισμούς, από την εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο, απ΄ όλα τα κακά που κατατρώγουν τις αστικές κοινωνίες, συμβαδίζουν όλα ισότιμα με θαυμαστή αλληλεγγύη και το καθένα τους προάγει τον υλικό και πνευματικό πολιτισμό του και μπορεί να συμβιβάζει τον ανώτερο τούτον εθνισμό, με το γόνιμο διεθνισμό, να επιδιώκει τη φιλία των άλλων λαών, να υποστηρίζει τους καταπιεζόμενους από τον ιμπεριαλισμό, να θέλει και να ζητεί την παγκόσμια ειρήνη. Οι Ελληνες ιδεολόγοι της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς κακίζουν τους άκρους αριστερούς που μιλούν για εθνική αυτοτέλεια κι ανεξαρτησία, για εθνική συνείδηση και πατριωτισμό, δεν πιστεύουν στην ειλικρίνειά τους, θεωρούν υποκριτικά τα κηρύγματά τους, τους αποδίδουν οπισθόβουλους προπαγανδιστικούς σκοπούς. Ομως οι άκροι αριστεροί πιστεύουν στον εθνισμό, γιατί του δίνουν ένα πολύ ανώτερο περιεχόμενο. Πατριωτισμός δεν είναι μόνο η αγάπη στην πατρίδα, στο γεωγραφικό τόπο, στην γλώσσα, στον πολιτισμό της, στην κληρονομημένη παράδοση, στην ιστορία και τα παρόμοια, παρά σημαίνει και την αγωνιστική στάση ενάντια σε κάθε καταπίεση που προέρχεται από την τοπική ολιγαρχία κι από τον ξένο παράγοντα, ζητεί την απαλλαγή του λαού από την απαθλίωση, από την εξουσίαση των λίγων, όπως και την εθνική αυτοτέλεια.
Αλλοτε ο ανερχόμενος καπιταλισμός είχε μορφώσει και διαδώσει έναν ανταγωνιστικό πατριωτισμό μέσα στην πάλη του ενάντια στο φεουδαρχισμό. Επειτα με την επικράτησή του και με το πέρασμά του στο ιμπεριαλιστικό στάδιο, αλλοίωσε τον αγωνιστικό πατριωτισμό, καλλιέργησε το σοβινιστικό εθνικισμό κι όρμησε στην κατάχτηση ξένων λαών και στην αποικιοκρατική εκμετάλλευση. Σήμερα αλλάζει ταχτική, κηρύττει σαν μια ξεπερασμένη συναισθηματική ιδεολογία κάθε πατριωτισμό κι αντί γι΄ αυτόν προβάλλει το «συγχρονισμένο» ιδανικό του κοσμοπολιτισμού. Η αλλαγή αυτή στα συνθήματα με την πρώτη ματιά παρουσιάζεται σαν ολωσδιόλου αντιφατική, η αντίφαση όμως είναι μόνο φαινομενική. Και στην μια και στην άλλη περίσταση ο ιμπεριαλισμός είναι ολότελα σύμφωνος με τον εαυτό του, δε ζητεί άλλο παρά την κυριάρχησή του μέσα στον κόσμο. Προπάντων ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός που φανερώνεται σαν κατ΄ εξοχήν κοσμοπολίτικος, δεν κάνει άλλο παρά να δίνει μια νέα μορφή στην παλιά αποικιοκρατική πολιτική. Σήμερα δε μπορεί κανείς να ζητά να κατακτά ξένες χώρες με τον ίδιο τρόπο, όπως άλλοτε, καταφεύγει σε νέα μέσα, στην οικονομική υποδούλωση, στην πολιτική πίεση, στην εξαγορά συνειδήσεων, στη δημιουργία ψυχροπολεμικής ατμόσφαιρας και αντι-κομμουνιστικής υστερίας και σε άλλα παρόμοια και κηρύττει τη μείωση της εθνικής ανεξαρτησίας. Με τέτιους τρόπους προσπαθεί ο ιμπεριαλισμός να εξουσιάζει τους άλλους και προπάντων τις υποανάπτυκτες σαν την Ελλάδα χώρες.
Ο κοσμοπολιτισμός λοιπόν έχει τους ίδιους σκοπούς με τον εθνικισμό και καταπολεμά σαν ξεπερασμένο τον αγωνιστικό πατριωτισμό που είναι ο πιο επικίνδυνος αντίπαλός του. Το «έθνος», ο κοινωνικο-οικονομικός και πολιτικός αυτός σχηματισμός δεν έχει ακόμα τελειώσει την ιστορική αποστολή του και δε μπορεί να σβήσει μέσα σε μια «οικουμενική» ενότητα. Ακόμα δεν έχει έλθει το πλήρωμα του χρόνου. Τούτο μπορεί να γίνει μέσα σε μια κατάσταση ολωσδιόλου διαφορετική από τη σημερινή, όπου θα κρατήσει μια παγκόσμια σοσιαλιστική οικονομία. Μα ως τότε μένει ακόμα να γίνει μια μακρόχρονη ιστορική ανάπτυξη. Και τα σημερινά έθνη στην ανώτερη μορφή τους βρίσκονται πάνω στη γραμμή που φέρνει σ΄ εκείνο το απώτερο τέρμα και δεν εναντιώνονται στην προοδευτική πορεία της ιστορίας.
Στη σφαίρα του θυμικού αυτή η διαλεκτική σχέση ανάμεσα στο εθνικό και στο διεθνικό στοιχείο βρίσκει την έκφρασή της σ΄ ένα ιδιότυπο συναίσθημα, όπως μας το παρουσιάζει ένα εξαίσιο ατομικό παράδειγμα που παίρνει μια πολύ πλατειά, μια γενική σημασία και γίνεται καθολικό. Ο κοσμοναύτης Τιτώφ, καθώς βρίσκεται σε υψηλότατη κοσμική σκοπιά και περνά πάνω από τη Σοβιετική Ενωση δοκιμάζει ένα ζωηρό συναίσθημα περηφάνειας γι΄ αυτή, στοχάζεται όλη τη δημιουργική ορμή της, που την εκφράζει αυτός ο ίδιος τούτη τη στιγμή με τον άθλο του, μα από το άλλο μέρος καθώς με τη ματιά του αγκαλιάζει ολόκληρη τη γη, μας λέει: «Ενοιωθα τον εαυτό μου περήφανο για την πατρίδα μου, μα μαζί είχα και μια μεγάλη νοσταλγία ολόκληρης της γης», όλης της ανθρωπότητας. Μέσα σ΄ ένα συναίσθημα έκλεινε το μερικό μαζί με το γενικό.

Ε) ΟΙ ΑΝΤΙΝΟΜΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΤΑΤΟ ΧΡΕΟΣ

Μόνο τα ιμπεριαλιστικά κηρύγματα ζητούν να εμποδίσουν αυτό το ρεύμα που κατευθύνεται προς τα εμπρός, να το σταματήσουν ή και να το γυρίσουν πίσω. Και μάταια οι ιδεολόγοι της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς θεωρούν αυτή την οργάνωση σαν ένα βήμα που φέρνει προς την οικουμενική οικονομική και πολιτική συγκρότηση. Απεναντίας, ο «Ευρωπαίος» ή ο «Οικουμενικός άνθρωπος» δεν μπορεί ποτέ να ωριμάσει μέσα σ΄ ένα τέτιο κλίμα, αυτή η κοινότητα είναι ο χειρότερος από κάθε άποψη χώρος για την καλλιέργεια μιας ανώτερης ανθρωπιάς. Ας θελήσουν αυτοί οι ιδεολόγοι ν΄ αντικρίσουν κατάματα τη συγκεκριμένη κατάσταση που υπάρχει σήμερα και την ένταση που θα κορυφωθεί αύριο μέσα στην απίθανη ένωση. Η όξυνση προβλέπεται δραματική. Η συγκέντρωση, η συγκεντροποίηση, η συγχώνευση εταιρειών σε εθνική και διεθνική κλίμακα μέσα σ΄ όλο αυτό το χώρο πραγματώνεται κάθε μέρα με απίστευτα γρήγορο ρυθμό, όπως μπορεί κανείς να το ιδεί στις ειδικές οικονομολογικές μελέτες. (λ.χ. συμφωνία ανάμεσα στις εταιρείες αυτοκινήτων «Ρενώ» της Γαλλίας και «Αλφα-Ρομέο» της Ιταλίας για την κοινή αντιμετώπιση άλλων παρόμοιων επιχειρήσεων κι άπειρα άλλα παραδείγματα). Ο καπιταλισμός πάντοτε, αλλά πολύ περισσότερο τώρα, δεν γνωρίζει πατρίδα. Ο διεθνισμός του απλώνεται όλο και πιο πολύ και μέσα σ΄ αυτόν ριζώνεται κι ο προπαγανδιστικός κοσμοπολιτισμός. Μα αυτός ο πεζότατος συμφεροντολογικός διεθνισμός των μονοπωλίων αντί στην ένωση οδηγεί στην πιο καταστρεπτική διαίρεση, στο ξέσπασμα των άγριων ανταγωνισμών μέσα σε κάθε χώρα, ανάμεσα στα μέλη της Κοινής Αγοράς, με ποικίλες μορφές, με διάφορα παραταξιακά συμπλέγματα, έπειτα κι ανάμεσα σ΄ όλη την κοινότητα και στους άλλους τους τρίτους έξω. Κι αυτή τη διαίρεση, αυτό το σκόρπισμα, θέλουν στ΄ αληθινά να συγκρατήσουν, μα κάτω από τη δική τους κυριαρχική εξουσία, τα αμερικανικά μονοπώλια που συνεργάζονται με τα δυτικογερμανικά προπάντων κι έχουν κατορθώσει με ποικίλους τρόπους να εισχωρήσουν σ΄ όλη τη Δυτική Ευρώπη κι αλλού. Ο «κοσμοπολιτισμός» σκεπάζει όσο μπορεί αυτή την αμερικάνικη ρίζα που τον θρέφει.
Ας αντικρίσουν οι προπαγανδιστές της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς και την όξυνση που θα προέλθει από την πανωλεθρία των μεσαίων και των μικρών επιχειρήσεων. Ας ιδούν και την απαθλίωση όλου του λαού που θα φέρει ο συγκεντρωτισμός της οικονομικής δραστηριότητας στους λίγους επιχειρηματίες. Ενώ η εργασία δεν θα πάψει να έχει τον κοινωνικό της χαρακτήρα, η ιδιοποίηση από τα άτομα ή τις λίγες μικρές ομάδες θα γίνεται όλο και μεγαλύτερη. Κι  έπειτα η τεχνική ανάπτυξη, η χρησιμοποίηση του αυτοματισμού, συνοδεύονται μέσα στον καπιταλιστικό κόσμο από άπειρα κακά από ελάττωση ημερομισθίων, απόλυση εργατών, ανεργία, μετακίνηση, μετανάστευση και τα παρόμοια. Οι αντινομίες που υπάρχουν στην κεφαλαιοκρατική κατάσταση θα φτάσουν στον ανώτατο βαθμό. Ας λογαριάσουν ακόμα και την πνευματική φθορά, τον ηθικό ξεπεσμό που απειλεί ιδιαίτερα την υπανάπτυκτη Ελλάδα. Δεν λέμε πως στο δυτικό κόσμο δεν υπάρχει άλλο παρά μόνο διαφθορά και καμμιά θετική δημιουργία στην πολιτιστική και στην ηθική σφαίρα. Εδώ εννοούμε μόνο τη φθαρτική αχτινοβολία της δραστηριότητας του μονοπωλιακού κόσμου στην πνευματική και στην ηθική περιοχή. Με άλλους λόγους, ο κόσμος αυτός δημιουργεί σαν μια ορισμένη υλική βάση και το ανάλογο ηθικό εποικοδόμημά του και το προβάλλει και το μεταδίδει σε πλατύτερα κοινωνικά στρώματα. Ο ρατσισμός, ο νεομαλθουσιανισμός, ο «αμερικάνικος» τρόπος ζωής, η γκαγκστερολογική κινηματογραφική και λογοτεχνική παραγωγή, η προβολή ατόμων του υπόκοσμου κι η αναγόρευσή τους σε φωτοστεφανωμένα ινδάλματα που προκαλούν το θαυμασμό και τη μίμηση από τη νεολαία, όλα αυτά τα υπνωτικά φαρμακερά λουλούδια ανθίζουν μέσα στους μονοπωλιακούς κήπους.
Μα ας μη μας απελπίζει η ζοφερή εικόνα που σκιαγραφήσαμε. Ολη η πολυποίκιλη και πολυσύνθετη μονοπωλιακή δύναμη που πάει να εξουσιάσει τα πάντα, δε μένει ελεύθερη στη δράση της. Πρώτα-πρώτα σπαράζεται η ίδια από τους σφοδρότατους ανταγωνισμούς κι έπειτα συναντά την πελώρια αντίσταση που προβάλλουν ο σοσιαλιστικός κόσμος, οι αδέσμευτες χώρες, τα αφρικανικά και νοτιο-αμερικανικά έθνη που υπερασπίζονται την ανεξαρτησία τους. Μα πρέπει να λογαριάσουμε και κάθε αντίρροπη δύναμη μέσα στον ίδιο χώρο της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς, τις αγανακτισμένες εργαζόμενες μάζες, τα προοδευτικά ρεύματα που όλο μεγαλώνουν, επηρεάζουν και μορφώνουν την παραπέρα πορεία της ιστορίας. Κάθε προοδευτική αλλαγή μόνο από τους αντίρροπους αυτούς παράγοντες μπορεί να προέλθει.

ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΚΗ ΠΑΛΗ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ -  ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΚΗ ΠΑΛΗ  

του Ηλία Μιχαλαρέα

Σήμερα που ο τρόμος της «βαρβαρότητας» φωλιάζει μέσα στις καρδιές όλων των λαών της γης, η πάλη ενάντια στη μεταφυσική και τον ανορθολογισμό γίνεται μονόδρομος. Σε συνθήκες πλατιάς επέκτασης της εμπορευματοποίησης στη μετάδοση της γνώσης και την παραγωγή έρευνας και επιστήμης, μεγάλο τμήμα επιστημόνων - διανοουμένων προσεγγίζει ή και εντάσσεται στην εργατική τάξη. Ταυτόχρονα, για ένα τμήμα εργαζόμενων επιστημόνων, που ανήκει στα μεσαία στρώματα, αντικειμενικά διαμορφώνονται γενικά συμφέροντα στην κατεύθυνση των συμφερόντων της εργατικής τάξης. Ετσι μεγάλο τμήμα των εργαζόμενων επιστημόνων - διανοουμένων, σε συνθήκες όξυνσης της ιδεολογικής πάλης μεταξύ των δυνάμεων της προόδου και του σκοταδισμού, καλείται να προσφέρει δημιουργικά σαν τμήμα ή σαν σύμμαχος της εργατικής τάξης στην πάλη της για μια δικαιότερη και πιο ανθρώπινη κοινωνία.

Τη σημασία αυτού του ρόλου, η αστική τάξη την γνωρίζει καλά. Γι΄ αυτό στο βαθμό που η ταξική πάλη οξύνεται, οξύνονται και οι προσπάθειες των αστών να χρησιμοποιήσουν την εργαζόμενη διανόηση έτσι ώστε να παρεμποδίζεται η σχέση του κόμματος της εργατικής τάξης με τις λαϊκές μάζες. Να αδυνατίζει η επιστημονικά τεκμηριωμένη στήριξη των θέσεων του ΚΚΕ, επομένως και ο βαθμός πειστικότητάς τους. Να μπουν εμπόδια στην ανάπτυξη του αντιιμπεριαλιστικού αντιμονοπωλιακού μετώπου πάλης, στη πάλη για το σοσιαλισμό.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια σκοπός μας είναι να θίξουμε μερικές ιδεολογικές πλευρές αυτού του ζητήματος, που έχουν κυρίως γνωσιολογικό, αλλά και ταξικό χαρακτήρα.

Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΛΗ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ

ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Οταν οι κλασικοί διεύρυναν την αρχή της διαλεκτικής εξέλιξης στον τομέα της γνώσης του κόσμου διαμέσου της επιστήμης, ουσιαστικά έθεταν το ζήτημα της αναφοράς της αρχής της εξέλιξης και για τις «πιο γενικές έννοιες και κατηγορίες της σκέψης», με το κεφάλι επάνω. Αυτό βοήθησε στη διαλεκτική υλιστική κατανόηση της κίνησης του κόσμου, αλλά και της κοινωνικής πραγματικότητας, της ιστορίας της κοινωνικής εξέλιξης. Ετσι, διαμορφώθηκε η διαλεκτική υλιστική φιλοσοφία, ξεπερνώντας τις μονομέρειες και αδυναμίες τόσο του μηχανιστικού υλισμού όσο και του διαλεκτικού ιδεαλισμού. Επειδή η νόηση είναι η «ιδεατή πλευρά» της ενιαίας και αδιαίρετης φύσης δεν αντιτίθεται σε αυτήν. Βέβαια, απαραίτητος όρος ώστε η νόηση να αντανακλά τη διαρκή εξέλιξη του κόσμου είναι η ανάπτυξη των επιστημών, των φυσικών αλλά και των κοινωνικών. Και στις τελευταίες περιλαμβάνονται και διάφοροι κλάδοι της γνωσιοθεωρίας.

Πριν την Οκτωβριανή Επανάσταση ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εξέλιξης, ιδιαίτερα των επιστημών της φύσης, ήταν η καθολική αντίθεση ανάμεσα στο περιεχόμενο αυτών των επιστημών και στη μέθοδο σκέψης των επιστημόνων της εποχής. (Εννοούμε στα πλαίσια ενός κρατικού προγράμματος ανάπτυξης της έρευνας, της επιστήμης).

Με την Οκτωβριανή Επανάσταση δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να υπάρξει η ενότητα του περιεχομένου και της μεθόδου της επιστήμης. Αυτή η ενότητα κοσμοθεωρίας και μεθόδου γίνεται η βάση μιας νέας ποιοτικά φάσης στην εξέλιξη της επιστήμης και χαρακτηρίζει τη σοβιετική επιστήμη.

Ας δούμε όμως τα πράγματα αναλυτικότερα. Για τους Μαρξ, Ενγκελς, Λένιν, η επιστήμη έχει σαν στόχο τη μελέτη των αντικειμενικών νόμων της πραγματικότητας. Ετσι, εγκαθίσταται μια πλήρης αρμονία μεταξύ της θεωρίας της αντανάκλασης και της υλιστικής θεώρησης της διαδικασίας της γνώσης.

Η θεωρία της αντανάκλασης έχει μια οντολογική και μια γνωσιολογική πλευρά, η ερμηνεία των οποίων καθορίζει τη διαλεκτική διαδικασία που διαμέσου της αίσθησης οδηγεί τον άνθρωπο στη γνώση του αντικειμένου.

Από οντολογική πλευρά υπάρχει ενότητα ύλης και νόησης, ενώ γνωσιολογικά διαπιστώνεται αντίθεση, αφού η νόηση αντανακλά μερικώς την πραγματικότητα. Με την θεωρητική επεξεργασία των δεδομένων της εμπειρίας, φτάνουμε σε εξαιρετικά αφηρημένες μορφές αντανάκλασης, οι οποίες συνδέονται έμμεσα μόνο με τις αισθήσεις. Ετσι, προκύπτουν οι νόμοι που ουσιαστικά είναι αφαιρέσεις. Η σχέση του ατόμου με την κοινωνία καθορίζει και τον κοινωνικό χαρακτήρα της αντανάκλασης. Στις ταξικές κοινωνίες λοιπόν, η αντανάκλαση έχει ταξικό χαρακτήρα.

Επειδή υπάρχει διαρκής αλληλεπίδραση με τα πράγματα που μας περιβάλλουν η αντανάκλαση είναι το αποτέλεσμα μιας διαρκούς ενεργητικής διαδικασίας. Αμεσο αποτέλεσμα αυτής της αλήθειας είναι το γεγονός ότι η επιστημονική αντανάκλαση πραγματοποιείται χάρη στην ενότητα της θεωρίας και πράξης και όχι με μια παθητική θεώρηση της φύσης. Πρέπει να τονίσουμε ιδιαίτερα το γεγονός πως η επιστημονική μορφή αντανάκλασης είναι αδύνατη έξω από μια ανθρώπινη κοινωνία με ένα ανώτερο επίπεδο ανάπτυξης.

Ο Ενγκελς έλεγε για τον ενεργητικό χαρακτήρα της αντανάκλασης: «Ακριβώς η μεταμόρφωση της φύσης από τον άνθρωπο και όχι η φύση μόνη, καθεαυτή, είναι το πιο ουσιαστικό και το πιο άμεσο θεμέλιο της ανθρώπινης νόησης, και η διάνοια του ανθρώπου αναπτύχθηκε στο βαθμό που έμαθε να μεταμορφώνει τη φύση». (Διαλεκτική της φύσης).

Στην ίδια κατεύθυνση ο Μαρξ τόνιζε για την αδυναμία του μη διαλεκτικού υλισμού: «Το κύριο ελάττωμα όλου του προηγούμενου υλισμού, μαζί και του υλισμού  του Φόϋερμπαχ - είναι ότι το αντικείμενο, η πραγματικότητα, ο αισθητός κόσμος, νοούνται με τη μορφή του αντικειμένου ή της άμεσης γνώσης και όχι σα συγκεκριμένη ανθρώπινη δραστηριότητα, σαν πρακτική υποκειμενική. Αυτό εξηγεί γιατί η ενεργητική πλευρά αναπτύχθηκε από τον ιδεαλισμό, αλλά μόνο αφηρημένα, γιατί ο ιδεαλισμός δεν ξέρει την πραγματική, τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, σαν τέτοια» (Πρώτη θέση για τον Φοϋερμπαχ).

Η ουσιαστική αντίθεση μεταξύ υλισμού και ιδεαλισμού βρίσκεται στις διαφορετικές απαντήσεις που μπορούν να δοθούν στην εξής διπλή ερώτηση:

α). Πρέπει να διακρίνουμε το φυσικό κόσμο από τη νοητική του αναπαράσταση;

β). Εάν ναι, ο φυσικός κόσμος μπορεί να είναι γνωστός;

Πράγματι, όταν δηλώνω ότι συναισθάνομαι ή αισθάνομαι κάποιο πράγμα, αυτή η νοητική αναπαράσταση παραπέμπει σε μια διακριτή υλική πραγματικότητα, ή, αντίθετα, κάθε πραγματικότητα δεν είναι παρά υποκειμενική; Με άλλα λόγια, υπάρχει ένας «αντικειμενικός» κόσμος και ένας «υποκειμενικός» κόσμος των οποίων η σχέση μπορεί να είναι καθορισμένη (σχέση σημασιολογική, σχέση αιτιακή, παραλληλισμού) ή δεν υπάρχει παρά ένας «κόσμος για το υποκείμενο;»

Στη δεύτερη περίπτωση, δεν θα υπήρχε καμμιά τύχη για να μιλήσουμε για μια αντικειμενική γνώση. Στην πρώτη περίπτωση, μένει να ξέρουμε εάν ο αντικειμενικός κόσμος μου είναι οριστικώς γνώσιμος ή, αντίθετα, εάν είναι μια για πάντα απρόσιτος αφού η μόνη αλήθεια που μπορεί να γνωρίσω είναι της τάξης της υποκειμενικότητας.

Μέσα σε αυτές τις ερωτήσεις βρίσκεται, σε σπερματική κατάσταση, το σύνολο σχεδόν των συζητήσεων που αντιπαραθέτουν συχνά τα διάφορα συστήματα και θεωρίες της φιλοσοφίας και της ψυχολογίας. Τί είναι πρώτο λοιπόν, η ύλη ή η ιδέα. Πώς γίνεται αντιληπτή η σχέση της αίσθησης του αντικειμένου από το υποκείμενο μέσα από τα κύρια φιλοσοφικά ρεύματα; Αυτό θα προσπαθήσουμε να δούμε στη συνέχεια, ώστε να έχουμε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα της στάσης των επιστημόνων - διανοουμένων μέσα στα κοινωνικά πράγματα. Να έχουμε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα αυτής της στάσης σε ό,τι αφορά τις γνωσιολογικές τους αφετηρίες.

ΙΔΕΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΣΗ

Η πιο κάθετη μορφή του ιδεαλισμού μπορεί να βρεθεί στα γραπτά του Αγγλου επίσκοπου Berkeley (Πραγματεία πάνω στις αρχές της ανθρώπινης γνώσης, 1710, 3 διάλογοι μεταξύ Hylus και Philonous, 1713). Για τον «ιδεαλισμό» του Berkeley, το μόνο αντικείμενο των γνώσεων αποτελείται από τις «ιδέες» μας. Αυτές οι ιδέες μπορεί να είναι αυτοσυνείδησης, μνημονικές ή αντιληπτικές. Αλλά το αντικείμενο δεν υπάρχει, το αντιλαμβανόμενο αντικείμενο δεν είναι παρά «μια συλλογή ιδεών». Αρα το αντικείμενο δεν υπάρχει χωρίς ένα υποκείμενο που το αντιλαμβάνεται.

«Υπάρχω σημαίνει γίνομαι αντιληπτός» για τον Berkeley.

Με άλλα λόγια το αντικείμενο και η νοητική του αναπαράσταση δεν είναι παρά η μια και η αυτή πραγματικότητα.

Βέβαια ο Berkeley δεν ήταν αφελής. Η επιστημολογική σημασία τέτοιων προτάσεων είναι σαφής. Ο Berkeley δεν αρνείται την «πρακτική» ύπαρξη του αντικειμένου, του φυσικού κόσμου. Αυτό που θέτει υπό αμφισβήτηση, είναι η δυνατότητα να βασιστεί η θεωρία της γνώσης πάνω στην ύλη. Η πηγή της γνώσης μας δεν είναι το αντικείμενο, αλλά οι κοινωνικές μας αναπαραστάσεις. (Βλ. επίσης Πλάτωνα). Ετσι, ο Berkeley αφαιρεί κάθε αιτιακή σχέση μεταξύ αντικειμένου και αναπαράστασής του. Του προσδίδει μόνο μια σημασιολογική σχέση. Θα μπορούσαμε να πούμε πως το αντικείμενο είναι για την αναπαράστασή του αυτό που το σημαινόμενο είναι στο σήμα.

Αυτός ο φυσικός συμβολισμός είναι βέβαια μαγικής καταγωγής. Μια τέτοια «συμπτωματικότητα» αποδίδει λοιπόν την αναλογία μεταξύ του αντικειμενικού κόσμου και των αντιλήψεων του υποκειμένου σε μια μόνη μαγική προέλευση: Οι φυσικές αιτίες του φαινομένου δεν είναι παρά οι περιστάσεις των αποτελεσμάτων τους. Από εδώ προκύπτει και η μεταφυσική πίστη στην τεχνική και οργάνωση, στην τεχνοκρατία. Ο σύγχρονος «μάγος», «ιερέας» είναι ο τεχνοκράτης. Ο σύγχρονος «θεός» είναι η επιστήμη.

ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΟΣ ΥΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΣΗ

Για τον διαλεκτικό υλισμό τα πράγματα είναι βέβαια διαφορετικά. Το αντικείμενο υπάρχει ανεξάρτητα από την αντίληψή του, και πολύ περισσότερο, μπορεί να είναι γνωστό. Οι αισθήσεις μας, οι αντιλήψεις μας, οι αναπαραστάσεις μας δεν είναι παρά η «αντανάκλαση», της υλικής πραγματικότητας. Βεβαίως αυτή η «αντανάκλαση» είναι πραγματική συνείδηση, όταν απαλλάσσεται από τις παραμορφώσεις της, ακόμα και από τη μερικότητά της. Για τον ιδεαλισμό, μόνο οι ιδέες μου, μου είναι γνωστές. Για τον διαλεκτικό υλισμό, το αντικείμενο μου είναι γνωστό. Ετσι, ο διαλεκτικός υλισμός υποστηρίζει μια αιτιακή σχέση μεταξύ αντικειμένου και αντίληψής του. Είναι η δράση, η συμπληρωματικότητα των σημείων αναφοράς, που θα επιτρέψει την προοδευτική ανάδειξη της γνώσης του αντικειμένου. Το κριτήριο της γνώσης είναι λοιπόν η πράξη.

ΑΓΝΩΣΤΙΚΙΣΜΟΣ

Ο αγνωστικισμός είναι μια γενική έννοια που χρησιμοποιείται για να περιγράψει πολλές επιστημολογικές αντιλήψεις που επιχείρησαν να απορρίψουν τόσο τον διαλεκτικό υλισμό όσο και τον ιδεαλισμό.

Ο αγνωστικισμός μπορεί να δεχθεί πως το αντικείμενο υπάρχει ανεξάρτητα από την αντίληψή του. Ταυτόχρονα όμως υποστηρίζει πως αυτές οι δύο διατάξεις της πραγματικότητας είναι θεωρητικά και πρακτικά αδιάρρηκτες, πως είναι αδύνατο να γνωρίσουμε το αντικείμενο καθεαυτό και πως δεν μπορούμε να έχουμε πρόσβαση παρά μόνο φαινομενικά, δηλαδή, σαν ένα «πράγμα για μας μόνο». Αυτός ο  χυδαίος υλισμός δεν διαχωρίζεται από την εξέλιξη της θετικιστικής φιλοσοφίας.

Παρουσιάζοντας εν συντομία την ιστορική εξέλιξη του θετικιστικού αγνωστικισμού (βλέπε πίνακα στη σελίδα 6) έτσι όπως μας δίνεται από τον Guy Tiberghien μπορούμε να πούμε τα εξής:

Ο θετικισμός: (A. Comte, 1798-1857) απορρίπτει κάθε ερώτημα που πηγαίνει πέρα από τη διαδικασία δράσης και αρνείται να διαλέξει μεταξύ ιδεαλισμού και υλισμού. Για τον θετικισμό η γνώση περιορίζεται σε μια ακριβή ταξινόμηση των πειραματικών γεγονότων. Αυτός ο «ρομαντικός» θετικισμός, που προτίθετο να αναδιοργανώσει την κοινωνία σε μια επιστημονική βάση, οδήγησε στη γέννηση του εμπειριοκριτικισμού (Avenarius, Mach) και στον  Κονβανσιοναλισμό (Poincare). Για τους εμπειριοκριτικιστές, η γνώση αποτελείται από «συμπλέγματα ποιοτήτων» (εδώ μπορούμε να συσχετίσουμε με τις «συλλογές ιδεών» του Berkeley) και έτσι θα ήταν παράλογο να αναρωτηθούμε πάνω στην υλική και ψυχολογική τους φύση. Αυτά «τα συμπλέγματα» είναι ουδέτερα και η φύση τους εξαρτάται από την γνωσιακή οργάνωση μέσα στην οποία εμπεριέχονται: Είναι «πράγματα» εάν τα εξετάσουμε από τη σκοπιά της διάρκειάς τους και των σχέσεων συμφωνίας τους. Και είναι «αισθήσεις» εάν εξετάζουμε τη σχέση τους με το σώμα.

Ο εμπειριοκριτικισμός έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην μετέπειτα δημιουργία του λογικού εμπειρισμού και του νέο-θετικισμού (Carnap, Popper, Wittgenstein, Tarski, Moore). Αυτό το ρεύμα σκέψης άσκησε μια βαθειά επίδραση στη δημιουργία της Βορειοαμερικανικής ψυχολογίας και στη συνέχεια διαδόθηκε πλατιά στη Γαλλία. Για το λογικό εμπειρισμό, η δοσμένη στις αισθήσεις μας πραγματικότητα, συντίθεται από μοναδικά γεγονότα που δεν μπορούν να εξηγηθούν παρά μόνο μέσα σε κατά συνθήκη όρια ενός καθορισμένου langage*: Ο Wittganstein ανέφερε χαρακτηριστικά: «Οι δίσκοι του φωνόγραφου, η μουσική σκέψη, οι νότες, τα ηχητικά κύματα, όλα βρίσκονται, τα μεν σε σχέση με τα δε, μέσα σε αυτή την εσωτερική σχέση αναπαράστασης που υπάρχει μεταξύ του langage και του κόσμου. Η λογική δομή είναι κοινή σε όλα».

Ο κονβανσιοναλισμός χαρακτηρίζεται επίσης από την διαδικασία άρνησης της επαγωγής και την υποστήριξη του αυθαίρετου χαρακτήρα των γνώσεών μας αφού αυτές νομιμοποιούνται από κριτήρια  εσωτερικής συνάφειας, οικονομίας, και αισθητικής. Αυτή η θεωρία εξελίχθηκε στον πραγματισμό (Peirce, James, Dewey).  Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, οι γνώσεις μας είναι επεξεργασμένες σε σχέση με την ατομική και κοινωνική χρησιμότητά τους. Τέλος ο οπερασιοναλισμός (Bridgman) επηρεάστηκε από το λογικό εμπειρισμό και τον πραγματισμό ταυτόχρονα. Πράγματι για αυτό το φιλοσοφικό ρεύμα, η σημασία ή η πραγματικότητα ενός γεγονότος ή μιας θεωρίας απλώνεται απόλυτα μέσα στις διεργασίες που τον οικοδομούν.

Πώς όμως εκφράζεται η ιδεολογική πάλη στο επίπεδο της μεθοδολογικής αιτιολόγησης της επιστημονικής γνώσης;

Η εξέταση ενός τέτοιου ερωτήματος περνάει μέσα από την εξέταση της αλληλοσχέσης κοσμοθεωρίας και γενικής μεθοδολογίας.

Η αστική αντίληψη πάνω σε αυτό το ζήτημα υιοθετεί την άποψη ότι η ιδεολογία και η επιστήμη και, κατ΄ επέκταση, η κοσμοθεωρία και η μεθοδολογία είναι τελείως ξεχωριστά πράγματα. Πολλοί υποστηρίζουν, και έχουν δίκιο, πως στη βάση της παραπάνω άποψης βρίσκεται ο «δυϊσμός πραγμάτων και αξιών», που δίνει στην επιστήμη ρόλο συγκέντρωσης «γεγονότων» και ρόλο λογικών ελέγχων των υποκειμενικών αποτελεσμάτων της αξιολόγησης. Αυτός ο δυϊσμός οδηγεί στο διαχωρισμό επιστήμης και ηθικής.

Σύμφωνα με ομάδα επιστημόνων του τμήματος Μαρξιστικής - Λενινιστικής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Χούμπολντ του Βερολίνου[1], η αστική αντίληψη για την επιστήμη υποβάθμισε την τελευταία στο επίπεδο  - ορισμένες φορές - της ειδικής επιστημονικής γλώσσας. Η λογική βάση μιας τέτοιας άποψης είναι το γεγονός πως τόσο το αντικείμενο έρευνας όσο και η επιστημονική γλώσσα μπορούν να θεωρηθούν σαν συστήματα που οικοδομούνται πάνω σε ακριβείς κανόνες. Ανοίγεται έτσι ο δρόμος του διαχωρισμού των λεγόμενων «αναλυτικών» και «συνθετικών» προτάσεων όλων των επιστημονικών διαπιστώσεων. Ετσι, όταν υπάρχει συμφωνία με τους κανόνες της τυπικής λογικής, οι προτάσεις είναι αληθινές και θεωρούνται «αναλυτικές», και όταν συμφωνούν με την παρατήρηση θεωρούνται συνθετικές και είναι επίσης αποδεκτές σαν αληθινές.

Συνέπεια αυτού του διαχωρισμού είναι το γεγονός ότι η επιστημονική εργασία πραγματοποιείται με δύο διαφορετικούς τρόπους. Πραγματοποιείται δηλαδή σαν παρατήρηση, αλλά πραγματοποιείται επίσης και σαν λογική ταξινόμηση. Σε αυτά τα πλαίσια η όραση σαν αισθητηριακή ικανότητα πραγματοποιείται χωρίς καμμιά λογική παρέμβαση. Ταυτόχρονα η λογική ταξινόμηση πραγματοποιείται χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα να γίνει αντιληπτή από την αισθητηριακή αντίληψη. Αμεσο αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι το γεγονός του διαχωρισμού της παρατήρησης και της λογικής της επιστημονικής δράσης. Με άλλα λόγια συντελείται ο διαχωρισμός της εμπειρίας και της λογικής.

Αναγκαία προϋπόθεση της επιστημονικής αντίληψης είναι, συνεπώς, η παρατηρητικότητα και η ικανότητα της λογικής ταξινόμησης. Το περιεχόμενο της επιστημονικής γνώσης προέρχεται από την πρώτη, ενώ η αναγκαία μορφή από τη δεύτερη. Αυτή δε (η λογική ταξινόμηση) είναι που κάνει τη γνώση επιστημονική. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη (βλ. Φ. Μπέϊκον, Ρ. Ντεκάρτ), ο επιστήμονας παρατηρεί και παρατηρώντας προσλαμβάνει παθητικά, ενώ όταν ταξινομεί δρα εποικοδομητικά και ενεργά. Και, για να γίνουμε πιο σαφείς, αναφέρουμε το εξής: Αυτή η κατάσταση δεν είναι απλά μια κατάσταση δυνάμει. Είναι μια συνειδητή ιδεολογική επιλογή που επιβάλλεται στις επιμέρους επιστήμες με την μορφή μεθόδου. Στην ψυχιατρική για παράδειγμα, η ψυχική νόσος εκλαμβάνεται σαν συμπτωματολογία και περιγράφεται με ταξινομητικούς πίνακες (D.S.M III, IV, κλπ.). Δεν είναι λοιπόν το άτομο που πάσχει και πρέπει να θεραπευτεί, είναι το σύμπτωμα που πρέπει να αντιμετωπισθεί. Η σχέση ατόμου και κοινωνίας δέχεται ένα αποφασιστικό πλήγμα.

Εδώ δεν χρειάζεται ούτε θεωρία ούτε ανάλυση, χρειάζεται απλώς παρατήρηση και ταξινόμηση. Δεν χρειάζεται πολυ-παραγοντική και πολυ-αιτιακή προσέγγιση. Χρειάζεται μονοαιτιακή προσέγγιση και αιτιακή συνέχεια αντί για αιτιακή ασυνέχεια της κίνησης. Η μέθοδος δεν προσαρμόζεται στο υπό μελέτη αντικείμενο, το αντικείμενο είναι αυτό που προσαρμόζεται στην απόλυτη μέθοδο. Το δόγμα της απόλυτης μεθόδου εδώ είναι περισσότερο από προφανές και ο μονόδρομος του λάθους της αφηρημένης ανάλυσης είναι γεγονός. Στο λάθος της αφηρημένης ανάλυσης αντιστοιχεί το λάθος της αφηρημένης σύνθεσης και το μέτρο της πραγματικότητας προσδιορίζει κάθε φορά την κρίση της επιστήμης.

Αυτός ο διαχωρισμός κάνει το υποκείμενο της γνώσης να είναι υλικά ανίσχυρο απέναντι στο αντικείμενο της γνώσης αφού η δράση του πρώτου δεν είναι δράση παραγωγού και κατόχου των οργάνων γνώσης που το φέρνουν σε επαφή με το δεύτερο.

Συνεχίζοντας στη σκέψη της ομάδας των επιστημόνων που προαναφέραμε, αυτό γίνεται γιατί, στον καπιταλισμό, οι κάτοχοι των μέσων παραγωγής δεν εργάζονται άμεσα με αυτά. Σε ό,τι αφορά τους εργάτες, αυτοί δεν είναι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής και συνεπώς δεν καλούνται άμεσα να κρίνουν την επιτυχία ή την αποτυχία της εργασίας τους. Από εδώ προκύπτει και η δυσκολία να κατανοήσουν την αλληλεξάρτηση των παραγωγικών διαδικασιών και των γενικών κοινωνικών διαδικασιών που προκύπτουν από αυτές.

Στην αστική ιδεολογία η επιστημονική συνείδηση δεν αντιλαμβάνεται την παραγωγή και τη  χρήση των οργάνων της γνώσης και έτσι η πραγματικότητα της νόησης μετατρέπεται σε «θαύμα του πνεύματος».

Η αστική ιδεολογία μη αποδεχόμενη τη θεωρία της αντανάκλασης δεν αποδέχεται πως ο δρόμος της γνώσης της αλήθειας περνάει από την ζωντανή θεώρηση προς την αφηρημένη νόηση, και από την αφηρημένη νόηση προς την πράξη. Ετσι, οι έννοιες και οι κατηγορίες φαίνονται ξεκομμένες από τη ζωή με τέτοιο τρόπο που το πραγματικό περιεχόμενο των επιστημών να είναι σε αντίθεση με την αστική ιδεολογία, η οποία, σε τελευταία ανάλυση, παρουσιάζεται ξεκομμένη και σε αντίθεση με την ίδια τη ζωή. Πολλοί επιστήμονες δεν ξεφεύγουν δυστυχώς από αυτήν την πραγματικότητα.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΘΕΤΙΚΙΣΤΙΚΟΥ ΑΓΝΩΣΤΙΚΙΣΜΟΥ «ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ» ΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ

A. Comte (1798 - 1857)

C. Bernard (1813 - 1878)

S. Mill (1806 - 1873)

H. Spencer (1820 - 1903)

Ιστορικός σχετικισμός - Εμπειρισμός Ντετερμινισμός - Ωφελιμισμός Αγνωστικισμός - Μηχανισμός ¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾                                                               ¯                                                    ¯

ΕΜΠΕΙΡΙΟΚΡΙΤΙΚΙΣΜΟΣ

ΚΟΝΒΑΝΣΙΟΝΑΛΙΣΜΟΣ

Ε. Mach (1838 - 1916)

R. Avenarious (1843 - 1896)

H. Poincare (1854-1912)

P.  Duhem (1861-1916)

E.  Le Roy (1870-1954)

Δραστηριότητα - Αξίωμα της οικονομίας Συμβολικός ρεαλισμός

Αρνηση του γεγονότος και της επαγωγής Αξίωμα της οικονομίας

½¬¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾® ½                                 ½                                                                    ¯

½

ΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ

½    ½    ½

S.  Dewey (1859-1952)

W. James (1842-1910)

C. Peirce (1839-1914)

½    ½

χρησιμότητα ατομική και χρησιμότητα συλλογική

¯

½

ΛΟΓΙΚΟΣ ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ Ή ΛΟΓΙΚΟΣ ΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ Ή ΝΕΟ-ΘΕΤΙΚΙΣΜΟΣ

½ ¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾®½                                                      ½

½

L.   Wittgenstein (1889-1951)

K.  Poper (1902-)

R. Carnap (1891-1970)

A.  Tarski (1901-)

½         ½

Τα όρια του Langage μου είναι τα όρια του κόσμου μου Φυσικό πρόγραμμα της επιστήμης ½ ¯

½         ½         ½         ½         ½

¯

ΟΠΕΡΑΣΙΟΝΑΛΙΣΜΟΣ P.  Bridgman (1882-1961) οι επιστημονικές θεωρίες ανάγονται στις πειραματικές διεργασίες

½ ¯

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ - ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ;

Γενικά μπορούμε να πούμε πως η διανόηση είναι μια κοινωνική ομάδα που μπορεί ν΄ αποτελείται από ανθρώπους διάφορων τάξεων, που συνδέονται με το μορφωτικό τους επίπεδο και για το λόγο αυτό έχουν μια  ιδιαίτερη ψυχολογία. Αυτή η κοινωνική ομάδα απασχολείται επαγγελματικά σε σχέση με την πνευματική εργασία που είναι το αποτέλεσμα μιας ανώτερης μόρφωσης. Οι διανοούμενοι είναι γενικότερη έννοια που εμπεριέχει και τους επιστήμονες. Αυτό σημαίνει πως στους διανοούμενους συντάσσονται και μη επιστήμονες, όπως οι λογοτέχνες κλπ. Οφείλουμε να διευκρινίσουμε λοιπόν πως το παρόν άρθρο ασχολείται με τους επιστήμονες διανοούμενους.

Με τη λέξη διανόηση εννοούμε λοιπόν τους χιλιάδες εκπαιδευτικούς, γιατρούς, δικηγόρους κλπ. Η διανόηση στον καπιταλισμό δεν ταυτίζεται με την κυρίαρχη τάξη, αλλά η φύση της (ψυχολογία, ιδεολογία, τρόπος ζωής) καθορίζεται από το ποιάς τάξης τα παιδιά έχουν περισσότερες ευκαιρίες να μορφωθούν. Ενα μεγάλο μέρος της εργαζόμενης διανόησης στον καπιταλισμό μισθώνει την εργατική του δύναμη και, όπως και η εργατική τάξη, υφίσταται εκμετάλλευση αφού το πνευματικό της δυναμικό μπαίνει στην υπηρεσία του κεφαλαίου. Με το κεφάλαιο συνυφαίνονται τα συμφέροντα μιας μικρής μερίδας διανοουμένων, ενώ τα άμεσα συμφέροντα της μεγάλης τους πλειοψηφίας εκδηλώνονται με μικροαστική αντίληψη, των μεσαίων στρωμάτων, με μια τάση όμως να προσεγγίζουν προς αυτά των εργαζομένων μαζών. Σαν αποτέλεσμα, έχουμε την ύπαρξη μεγάλου αριθμού ιδεολογικών ρευμάτων στο χώρο της διανόησης, συχνούς πολιτικούς ακροβατισμούς, ανάμεσα στην εργατική τάξη και την αστική τάξη και άρα την έλλειψη αυτοτελούς πολιτικού ρόλου στην κοινωνική ζωή.

Με την ανάπτυξη του καπιταλισμού αυξάνει και ο αριθμός των διανοουμένων και, ταυτόχρονα με αυτήν την αύξηση, αλλάζει τόσο η θέση όσο και η ψυχολογία τους.

Πράγματι, η «παλιά» διανόηση, του ελεύθερου επαγγελματία επιστήμονα, τείνει να εκλείψει. Αυτή η διανόηση διατηρούσε, τη δυνατότητα μιας κάποια ανεξαρτησίας που βασιζόταν στην αυτάρκη οικονομική κατάσταση ενός ελεύθερου πωλητή των υπηρεσιών του. Ο μικρός αριθμός των μορφωμένων δημιούργησε την αυταπάτη μιας «ψυχολογίας» των εκλεκτών οι οποίοι ξεχωρίζουν από την αμόρφωτη μάζα. Η κοινωνία τότε χρειαζόταν ανθρώπους με υψηλή γενική μόρφωση, δεν χρειαζόταν τεχνικούς ειδικευμένους, ειδικούς γενικότερα.

Αλλά οι καιροί αλλάζουν, οι άνθρωποι των ελεύθερων επαγγελμάτων μετατρέπονται σε απλούς μισθωτούς. «Η αστική τάξη αφαίρεσε το φωτοστέφανο από όλα τα ως τότε αξιοσέβαστα επαγγέλματα, που τα αντικρύζαν με θρησκευτική ευλάβεια: Το γιατρό, το νομικό, τον παπά, τον ποιητή, τον άνθρωπο της επιστήμης, τους μετέτρεψε σε μισθωτούς εργάτες της»[2].

Τη θέση της παλιάς διανόησης την παίρνουν οι διαρκώς αυξανόμενοι μηχανικοί, τεχνικοί, ειδικοί γενικά και οι οποίοι αποκαλούνται «νέα» διανόηση. Ο ρόλος αυτής της «νέας» διανόησης στην παραγωγή μεγάλωσε, αφού όλο και πιο διευρυμένα εντάσσεται στην παραγωγική διαδικασία. Ταυτόχρονα, όμως, μέσα από αυτή τη διαδικασία, η «νέα» τεχνική διανόηση γίνεται τμήμα της εργατικής τάξης, που υφίσταται την εκμετάλλευση του κεφαλαίου.

Ο Γάλλος συγγραφέας και επιστήμονας Ρομπέρ Εσκαρπί έγραφε: «Ο διπλωματούχος σκλάβος, τελειοποιούμενος με τη συσσώρευση γνώσεων στην ειδικότητά του διαθέτει για την αξιοποίηση των προτερημάτων του ελάχιστο πεδίο δράσης, που περιορίζεται από την επιφάνεια του παλιοτόμαρού του».

Και βέβαια ο Ν. Μολτσάνοφ έχει δίκιο όταν λέει, πως οι περισσότεροι εκπρόσωποι της νέας «ελίτ», κατά κανόνα, δεν το υποπτεύονται αυτό. Το επίπεδο της κοινωνικής τους σκέψης είναι πολύ χαμηλό. Είναι καρπός της εξειδικευμένης εκείνης αμορφωσιάς που αποτελεί ακόμα και η πιο λαμπρή τεχνική μόρφωση, γιατί από αυτήν έχουν σχεδόν εξοστρακιστεί τελείως οι ανθρωπιστικές γνώσεις. Αλλά το ζήτημα δεν έγκειται καν στη μόρφωση. Γιατί, όπως παρατήρησε ένας σατιρικός, η μόρφωση είναι κάτι που στους έξυπνους αποκαλύπτει την αμάθειά τους, ενώ στους ανόητους την κρύβει.

Ενώ ο διανοούμενος σήμερα πλησιάζει την κοινωνική θέση του εργάτη συνεχίζει να έχει άλλες συνθήκες δουλειάς, άλλους τρόπους ζωής. Η δουλειά του έχει προσωπικό και ατομικό χαρακτήρα και βασίζεται στην ανώτερη μόρφωση. Αυτή η τελευταία δημιουργεί αυταπάτες στο διανοούμενο σχετικά με την κοινωνική του αποστολή. Η τεχνοκρατική ιδεολογία εγκλωβίζει τη σκέψη της «νέας» διανόησης στις κατηγορίες του ορθολογισμού και της αποδοτικότητας. Τη θέση του κοινού συμφέροντος, του κοινού καλού, την παίρνουν οι αριθμοί.

Ο «νέος» διανοούμενος είναι η υποχώρηση του «καθολικού» ανθρώπου στο «μονοδιάστατο» άνθρωπο. Αυτή η άλυτη αντίφαση οδηγεί σε ένα ιδιότυπο διχασμό της προσωπικότητας, που τον χαρακτηρίζει η κυριαρχία της εξωτερικής μορφής, της επίδειξης πάνω στο περιεχόμενο. Στο βαθμό που λιγότερο «είναι», περισσότερο «έχουν», περισσότερο «φαίνονται». Ετσι, μπορείς να βρεις διανοούμενους που κατασκευάζουν όπλα μαζικής καταστροφής, που δημιουργούν και διαδίδουν τη λεγόμενη «μαζική» κουλτούρα και ταυτόχρονα τα σπίτια τους είναι γεμάτα από τους κλασικούς του ανθρώπινου πολιτισμού. Αυτός ο διχασμός της προσωπικότητας συμπληρώνεται όλο και περισσότερο από έναν τεχνητό διαχωρισμό μεταξύ ικανότητας και προσωπικότητας που οδηγεί στον ατομισμό, στις διαθέσεις παρακμής, στην απαισιοδοξία. Το καταφύγιο αυτών των κατακερματισμένων ανθρώπων είναι η μεταφυσική και ο ανορθολογισμός. Το καταφύγιο αυτών των ανθρώπων είναι το σπίτι τους. Στο βαθμό που η ανάπτυξη των καπιταλιστικών παραγωγικών δυνάμεων απελευθερώνει τον άνθρωπο από την άμεση εξάρτησή του από τη φύση, στον ίδιο βαθμό μεγαλώνει η ανθρώπινη υποδούλωση στους μηχανισμούς αυτού του κοινωνικού συστήματος που εκφράζεται με την αλλοτρίωση και πραγμοποίηση των κοινωνικών σχέσεων παραγωγής. Μπροστά στον τρόμο της βίαιης καπιταλιστικής παραγωγικής δραστηριότητας, το άτομο βρίσκει καταφύγιο στον ιδιωτικό του κόσμο. Το σπίτι του ατόμου γίνεται ο χώρος έκφρασης της αυταπάτης της κυριαρχίας του, της αυταπάτης της πλήρους ελευθερίας του. Αυτή η αυταπάτη όμως, είναι βαριά υποθηκευμένη. Το τίμημα είναι η αποξένωση από την ανθρώπινη ουσία. Αυτή η αυταπάτη είναι που κλονίστηκε με την αλβανοφοβία. Και όταν οι αυταπάτες κλονίζονται τη θέση τους την παίρνει ή η επανάσταση ή ο πανικός.

   Η προνομιούχα μειοψηφία των «νέων» διανοουμένων, σε συνθήκες όξυνσης των αντιθέσεων του ιμπεριαλισμού και αύξησης της σημασίας της πνευματικής εργασίας, κυριαρχείται από ηθική και πνευματική κατάπτωση. Στις γραμμές της διανόησης γενικά γίνεται προσπάθεια να περάσει ο ατομικισμός, αφηρημένος «ορθολογισμός» ή ο ανορθολογισμός του συστήματος, η παρακμή, η απαισιοδοξία. Οι προνομιούχοι της διανόησης βασίζουν όλη τους την κοσμοαντίληψη, όλες τις πνευματικές τους δυνατότητες και δραστηριότητες στον ωφελιμισμό. Ταυτόχρονα, όλο και περισσότερο απομακρύνονται από τις γενικές ιδέες του επαναστατικού ανθρωπισμού.

Η επιστημονική τους δράση εγκλωβίζεται μόνο στην παρατήρηση και τη σύνθεση. Η θεωρία και η ανάλυση σαν δραστηριότητες επιστημονικές ναυαγούν διαρκώς. Στο βωμό της τεχνολογίας θυσιάζουν τόσο τα κοινωνικά ιδανικά όσο και τον ορθολογισμό του πνεύματος.

Εκφραση αυτής της γενικευμένης κατάστασης κρίσης είναι οι διάφορες φιλοσοφικές διδασκαλίες που προαναφέρθηκαν. Ορισμένες από αυτές αντιπαρέθεσαν απέναντι στην εργατική τάξη τη διανόηση, σαν τρίτη τάξη, και ισχυρίστηκαν πως η τελευταία - στο βαθμό που η εργατική τάξη εξαφανίζεται μέσα από τη συγχώνευση πνευματικής και χειρονακτικής εργασίας - θα παίζει πλέον τον αποφασιστικό στρατηγικό ρόλο. Η προσπάθεια ήταν σαφής. Να αντικατασταθεί η κριτική της πολιτικής οικονομίας από την κριτική της τεχνικής, της οργάνωσης και της επιστήμης.

Η εργατική τάξη, ως δύναμη της κοινωνικής παραγωγής,  είναι η αποφασιστική επαναστατική δύναμη για την ανατροπή αυτής της κοινωνίας, που εμποδίζει την κοινωνική κατανομή του προϊόντος της εξ αιτίας της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής. Σήμερα το πιο προοδευτικό κομμάτι της διανόησης - στο βαθμό που όλο και περισσότεροι διανοούμενοι γίνονται ουσιαστικά μισθωτοί εργάτες - καταλαβαίνει ότι η προλεταριακή ιδεολογία, ο επαναστατικός μαρξισμός-λενινισμός εκφράζουν και τα δικά του συμφέροντα. Σήμερα μεγάλα τμήματα της διανόησης αντιλαμβάνονται πως η αποστολή τους σαν φορείς του πολιτισμού και των ανθρωπιστικών ιδανικών, δεν μπορεί να εκπληρωθεί χωρίς την υποστήριξη της εργατικής τάξης. Ολες οι πανανθρώπινες ιδέες είναι αναπόσπαστες από την ιστορική αποστολή της εργατικής τάξης.

Ο Μαρξ τόνιζε στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο: «Στην περίοδο που ο ταξικός αγώνας πλησιάζει στη λύση του, η πορεία διάλυσης μέσα στην κυρίαρχη τάξη, μέσα σε όλη την παλιά κοινωνία παίρνει χαρακτήρα τόσο βίαιο, τόσο χτυπητό, που μια μερίδα της κυρίαρχης τάξης αποσπάται από αυτήν και ενώνεται με την επαναστατική τάξη, με την τάξη που κρατά στα χέρια της το μέλλον, όπως παλιά ένα μέρος των ευγενών πέρασε στην αστική τάξη έτσι και τώρα ένα τμήμα της αστικής τάξης περνάει στο προλεταριάτο και ειδικά ένα τμήμα από τους αστούς ιδεολόγους που κατάφεραν να υψωθούν ως τη θεωρητική κατανόηση όλης της ιστορικής κίνησης»[3].

Η εργαζόμενη διανόηση, ως τμήμα των μεσαίων στρωμάτων, αντικειμενικά γίνεται σύμμαχος της εργατικής τάξης. Η σχέση είναι αμφίδρομη. Οι πρωτοπόροι διανοούμενοι πρέπει να βοηθήσουν το Κόμμα στην προσπάθεια να εδραιώσει αυτή τη συμμαχία ώστε όλο και περισσότεροι διανοούμενοι να πείθονται πως ο μόνος δρόμος για να αποφύγουν τις ιδεολογικές συνέπειες της αστικής κατάπτωσης, είναι η αποδοχή της κοσμοθεωρίας του προλεταριάτου.

Μόνο με την πολιτική νίκη της εργατικής τάξης ανοίγει ο δρόμος για την χρησιμοποίηση των ταλέντων και των διανοιών, καλλιεργείται στη διανόηση το αίσθημα της κοινωνικής της ωφελιμότητας, εξασφαλίζεται η βεβαιότητα για το αύριο, η πραγματικά ελεύθερη δημιουργία στην κατεύθυνση της λύσης των προβλημάτων, της επαναστατικής αλλαγής του κόσμου.

Για την εκπλήρωση αυτής της ιστορικής αποστολής, οι διανοούμενοι έχουν χρέος να βρίσκονται μέσα στις οργανώσεις του μαζικού λαϊκού κινήματος μέσα στο κόμμα της εργατικής τάξης. Ξεκομμένοι από τις επαναστατικές δυνάμεις οι διανοούμενοι γίνονται ευάλωτοι και κινδυνεύουν να μπουν στην υπηρεσία των λίγων προνομιούχων της κοινωνίας που έχουν χρέος να καταπολεμήσουν. Κινδυνεύουν έτσι να προδώσουν τα δίκαια του λαού.

Η παρουσία ενός διανοούμενου στο μέτωπο πάλης της εργατικής τάξης ανεβάζει το ηθικό των επαναστατών, δυναμώνει την αυτοπεποίθησή τους. Αυτή η παρουσία είναι παρουσία αγωνιστή που διδάσκει και διδάσκεται από το εργατικό κίνημα, σε καμμιά, όμως περίπτωση δεν πρέπει να είναι παρουσία δασκάλου. Ετσι, ο διανοούμενος γίνεται ουσιαστικός και ισότιμος επαναστάτης, γίνεται στέλεχος του θριάμβου της εργατικής τάξης.

Από όσα έχουν λεχθεί μέχρι τώρα βγαίνει το συμπέρασμα πως οι αιτίες που καθορίζουν τη στάση των διανοούμενων είναι γνωσιολογικές, είναι όμως και ταξικές. Το βασικό δεν είναι οι λαθεμένες γνωσιολογικές αφετηρίες από τις οποίες ξεκινούν. Το βασικό είναι η ταξική τους θέση.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ - ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Υπάρχει μια διαρκής προσπάθεια από την αστική τάξη να ελέγξει τους επιστήμονες, έτσι ώστε οι τελευταίοι να διαδίδουν και να υπερασπίζονται την ιδεολογία και την ηθική της πρώτης. Οι τρόποι με τους οποίους το επιχειρεί είναι πολλοί. Χαρακτηριστικά μπορούμε να αναφέρουμε όλο το μηχανισμό του κράτους, το πανεπιστήμιο, τα ερευνητικά προγράμματα, την παραγωγή και διακίνηση του βιβλίου, το θεσμό των ερευνητικών και επιμορφωτικών Ινστιτούτων, τα ΜΜΕ, τα συστήματα διανομής βραβείων, τους μηχανισμούς παραγωγής κοινωνικής εικόνας και κυρίως τα άφθονα χρήματα.

Ταυτόχρονα, κάνει ότι είναι δυνατόν για να εξοντώσει όσους δεν συμβιβάζονται. Η αποσιώπηση του έργου τους είναι, σε πολλές περιπτώσεις, η πιο ανώδυνη λύση. Αρκετές φορές υπάρχουν διώξεις στο χώρο δουλειάς, πιέσεις, συκοφαντίες. Σε όλη αυτήν την προσπάθεια, ο αμερικάνικος και ευρωπαϊκός ιμπεριαλισμός παίζει καθοδηγητικό ρόλο.

Ετσι, επιτυγχάνεται ώστε ένα κομμάτι της διανόησης να χαρακτηρίζεται από καριερισμό, αριβισμό και ψυχολογία υποτακτικού. Αυτό το κομμάτι παίζει έναν ιδεολογικό πολιτικό ρόλο καθοδήγησης στην παραχάραξη της ιστορίας, στη διάδοση της υποτέλειας, του κοσμοπολιτισμού, της αντίδρασης τόσο στο χώρο των επιστημονικών ρευμάτων αλλά και γενικότερα, στη συκοφάντηση και παραχάραξη της ιστορίας του ΚΚΕ, των πρώην σοσιαλιστικών χωρών, του σοσιαλισμού γενικά. Αυτό το τμήμα των επιστημόνων-διανοουμένων συνειδητά και αδίστακτα εξυπηρετεί τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα της ολιγαρχίας του κεφαλαίου.

Μια άλλη μερίδα των επιστημόνων - διανοουμένων παρουσιάζεται να εκφράζει τον ιδεολογικό προσανατολισμό των μεσαίων στρωμάτων και διαχωρίζεται από τους προηγούμενους. Σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζεται να κάνουν κριτική στα σημερινά αδιέξοδα. Αυτοί οι επιστήμονες-διανοούμενοι μπορεί να μην εκφράζουν τα συμφέροντα της μονοπωλιακής αστικής τάξης και έτσι να αντιτίθενται στην εδραίωση της κυριαρχίας των ξένων μονοπωλίων, στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων που διαμορφώνονται στα πλαίσια αυτού που ονομάζεται «νέα τάξη» πραγμάτων, στην υπάρχουσα πολιτική στα Βαλκάνια, στο Αιγαίο κλπ.

Αυτό το τμήμα των επιστημόνων - διανοουμένων χαρακτηρίζεται από απαισιοδοξία και απομόνωση. Διέξοδο βρίσκουν όταν κατά καιρούς πλησιάζουν τον αγώνα της εργατικής τάξης, του λαού.

Τέλος, υπάρχουν οι κομμουνιστές διανοούμενοι και όλοι όσοι χωρίς να είναι κομμουνιστές, στρατεύονται με τις δυνάμεις της εργατικής τάξης. Σήμερα σε συνθήκες μιας νέας μορφής της δικτατορίας της αστικής τάξης, της «δικτατορίας των εκσυγχρονιστών», επιχειρείται η ενσωμάτωση των επιστημόνων - διανοουμένων διαμέσου της εξατομίκευσης και της απομόνωσης.

Αυτή η κατάσταση είναι εξουθενωτική για τη διανόηση και έχει σαν στόχο την καθυπόταξη της δημιουργικής σκέψης. Αυτή η μορφή δικτατορίας είναι αποτέλεσμα του ζωώδους φόβου των δυνάμεων της αστικής τάξης απέναντι στην επιστήμη και τη σκέψη. Μια πολιτική έκφραση αυτού του φόβου είναι τα μηδαμινά ποσά του προϋπολογισμού για την παιδεία, τις τέχνες, την έρευνα, τις επιστήμες. Το μήνυμα της άρχουσας τάξης διαμορφώνεται παράδοξα λοιπόν: με τους ανθρώπους της σκέψης ενάντια στην σκέψη και τον άνθρωπο.

Το ίδιο το περιεχόμενο της επιστήμης, της ζωής δεν συμβιβάζεται με τον καπιταλισμό, με το σύγχρονο σκοταδισμό. Αυτό, ιδιαίτερα μετά τις ανατροπές στις σοσιαλιστικές χώρες και την αντανάκλαση που αυτές είχαν στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, φέρνει στην επιφάνεια την καθυστέρηση, αλλά και τις δυσκολίες που παρουσιάζονται στη δραστηριοποίηση των διανοουμένων για την υπεράσπιση των σοσιαλιστικών ιδανικών, για την ιδεολογική ανασύνταξη, για την αντεπίθεση των δυνάμεων της εργατικής τάξης, του λαού γενικότερα.

Η μεγάλη μάζα των επιστημόνων - διανοουμένων βρίσκεται εξ αντικειμένου με τους ανθρώπους της ζωής και της προόδου που αντιστέκεται στα σχέδια του ιμπεριαλισμού για την επιβολή της λεγόμενης «νέα τάξης» πραγμάτων και που στην ουσία - όπως είναι γνωστό - δεν είναι και τόσο νέα.

Η καθυστέρηση αυτή έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα μετά τις γενικότερες ανακατατάξεις στο χώρο των Βαλκανίων, του Αιγαίου, της Ασίας. Η προσοχή πρέπει να δοθεί στις προσπάθειες της αστικής τάξης να επηρεάσει τους διανοούμενους με τις «ιμπεριαλιστικές» της επιδιώξεις, με οράματα και ιδανικά ξένα προς τη θέληση του λαού για ειρήνη και δημοκρατία, για διεθνιστική αλληλεγγύη. Πρέπει να επεξεργαστούμε νέες πρακτικές μορφές οργάνωσης και δράσης που να ανταποκρίνονται στις σημερινές ανάγκες, στους σημερινούς συσχετισμούς δύναμης. Η ιδεολογική αντεπίθεση πρέπει να γίνει σε όλα τα επίπεδα και με την αυτοπεποίθηση αυτών που «το δίκιο το έχουν με το μέρος τους και το ξέρουν».

Πρέπει με κάθε δυνατό τρόπο να συμβάλουμε στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ λόγων και έργων. Το να ξέρουμε τα πράγματα και να μιλάμε για αυτά δεν φτάνει, οφείλουμε και να τα αλλάξουμε μέσα από την επαναστατική δράση των μαζών και της συμμετοχής μας σε αυτό.

Σήμερα το Κόμμα θεωρεί ότι επείγοντα καθήκοντα, μεταξύ άλλων, είναι η αντίσταση, η παρεμπόδιση της εκτεταμένης και θεσμοθετημένης νέας απαξίωσης της εργατικής δύναμης, η αντίσταση στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στα Βαλκάνια, η αντίσταση στην προσπάθεια της ιμπεριαλιστικής τάξης πραγμάτων. Να αναλάβουμε λοιπόν, κάθε δυνατή πρωτοβουλία ώστε σε όλους τους χώρους δουλειάς να αναπτυχθούν συγκεκριμένες πρακτικές μορφές πάλης. Ο καθένας μας να γίνει προμαχώνας, μέρος ενός ατσάλινου τείχους στα πεδία των ταξικών μαχών. Αυτό είναι το ύψιστο καθήκον σήμερα.

Τα πολύ σοβαρά οικονομικά και επαγγελματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το μεγαλύτερο τμήμα των επιστημόνων - διανοουμένων τους αναγκάζουν να επιβιώνουν απλώς. Αυτή η κατάσταση τους κάνει ευάλωτους σε πιέσεις που ασκούνται με στόχο την εξαγορά των ικανοτήτων τους και τελικά την ενσωμάτωσή τους. Ενα τμήμα των εκπαιδευτικών, γιατρών, δικηγόρων κλπ. ζουν με το βάρος της ημιαπασχόλησης ή της ετεροαπασχόλησης και της ανεργίας. Ενα άλλο τμήμα απασχολείται με μισθούς πείνας ή σπρώχνεται σε πολλαπλή απασχόληση. Ταυτόχρονα η ύπαρξη ενός τμήματος καλοπληρωμένων επιστημόνων χρησιμοποιείται για τη διάσπαση του κινήματος σε ολόκληρους κλάδους ή χώρους εργασίας.

Τα προβλήματα που η μεγάλη μάζα των επιστημόνων - διανοουμένων αντιμετωπίζει, δημιουργούν και τις προϋποθέσεις ανάπτυξης της δουλειάς του Κόμματος σε αυτό το χώρο. Οι προϋποθέσεις αυτές ενισχύονται τόσο από την κοινωνική προέλευση της μεγάλης μάζας των επιστημόνων - διανοουμένων όσο και από το γεγονός ότι οι επιστήμονες - διανοούμενοι δεν μένουν απαθείς στα μεγάλα προβλήματα του τόπου. Σε αυτά τα πλαίσια και την κατεύθυνση του ΑΑΔ Μετώπου πρέπει να ανοίξουμε τη δουλειά μας σε κάθε προοδευτικό στοιχείο της διανόησης σήμερα. Πρέπει να ανοίξουμε τη δουλειά μας σε όλους αυτούς που δεν σχετίζονται με κάποιο τρόπο με τις δυνάμεις του σκοταδισμού και της υποτέλειας.

Μέσα από την ξεκάθαρη κριτική των αντιδραστικών αντιλήψεων, πρέπει να επιδιώκουμε την ανάδειξη των κοινών συμφερόντων και να ενισχύουμε ακόμα και την ελάχιστη πράξη αντίστασης, απέναντι στον ιμπεριαλισμό και τα μονοπώλια. Η ενότητα πάλης μεγάλου τμήματος των εργαζομένων επιστημόνων - διανοουμένων και της εργατικής τάξης έχει αντικειμενική θέση, αντικειμενικούς σκοπούς, κοινό ταξικό εχθρό.

Η ανάγκη της ιδεολογικής αντεπίθεσης των δυνάμεων της προόδου απαιτεί από τη μεριά του Κόμματος μια βαθιά και ουσιαστική μελέτη τόσο των προβλημάτων των επιστημόνων - διανοουμένων όσο και του τρόπου οργάνωσής τους. Πρέπει να γίνει κατανοητό πως στο βαθμό που ένα επιστημονικό προοδευτικό έργο είναι αναγκαίο, στον ίδιο βαθμό είναι αναγκαία και η συμμετοχή στο κίνημα, στην οργανωμένη πάλη.

Οι κομμουνιστές επιστήμονες οφείλουν να παλεύουν ώστε οι γνώσεις τους να γίνουν και γνώσεις του Κόμματος για την ενίσχυση της πάλης ενάντια στην αστική ιδεολογία και πολιτική.

---

  Ο Ηλίας Μιχαλαρέας είναι Διδάκτωρ Ψυχολογίας, συνεργάτης της ΙΕ της ΚΕ του ΚΚΕ.

* Σημείωση: Γλώσσα, με την έννοια του συστήματος επικοινωνίας.

[1] Βλ. Ιδεολογικός αγώνας και σύγχρονη αστική φιλοσοφία, εκδ. ΣΕ, Αθήνα 1983.

[2] Κ. Μαρξ - Φρ. Ενγκελς, «Διαλεκτά Εργα», τομ. 1, Κομμουνιστικό Μανιφέστο, σελ. 23.

[3] Κ. Μαρξ - Φρ. Ενγκελς, «Διαλεκτά Εργα», τομ. 1, Κομμουνιστικό Μανιφέστο, σελ. 31.