Οι κατεργάρηδες, οι ανάγκες του λαού και η ελπίδα!

Οι κατεργάρηδες, οι ανάγκες του λαού και η ελπίδα!

{3} Η ελπίδα!

Τέτοιες μέρες που είναι, δεύτερη βδομάδα του Σεπτέμβρη, ο λαός μας λέει «κάθε κατεργάρης στον πάγκο του». Κι αν για τους μαθητές που την Πέμπτη θα πάνε πρώτη μέρα στο σχολείο και τους εργαζόμενους που από αύριο αρκετοί θα επιστρέψουν στις δουλειές τους, ισχύει μεταφορικά, για κάποιους που κάθονται σε τραπέζια διαπραγματεύσεων, συναντήσεων και Συνόδων Κορυφής σε Γαλλία, Ιταλία και Ουαλία, ισχύει κυριολεκτικά. Πέρα, όμως, από τους «κατεργάρηδες» υπάρχουν και οι εργάτες, οι αυτοαπασχολούμενοι, οι φτωχοί αγρότες, οι συνταξιούχοι, οι νέοι που διαδηλώνουν στους δρόμους. Η βδομάδα έκλεισε με τις χτεσινές διαδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη αλλά και τις εκδηλώσεις στις γειτονιές της Αθήνας, που στρώνουν το δρόμο για τη δίμηνη αγωνιστική δραστηριότητα του ΠΑΜΕ με αποκορύφωμα το Πανελλαδικό Συλλαλητήριο την 1η Νοέμβρη στην Αθήνα.

Ο λαός βέβαια λέει και κάτι άλλο: «Μεταξύ κατεργαραίων ειλικρίνεια». Και για να λέμε τα πράγματα με τ' όνομά τους, συγκυβέρνηση ΝΔ - ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ όσες γραμμές και να βάλουν, κόκκινες, κίτρινες, πράσινες, όσες διαφορές κι αν έχουν στο μείγμα της διαχείρισης που προτείνουν, έχουν ένα ζητούμενο: Καλούν το λαό να στοιχηθεί πίσω από τους στόχους του κεφαλαίου και της ΕΕ και τάζουν μερικά ψίχουλα. Στην πραγματικότητα, ζητάνε από το λαό να συνεχίσει κι άλλες θυσίες για το κεφάλαιο, να κάνει κι άλλες εκπτώσεις από τις ανάγκες της οικογένειάς του, των παιδιών του. Κι όλα αυτά σε μια στιγμή που η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Ουαλία, σηματοδότησε την ένταση της επιθετικότητας του ιμπεριαλιστικού πολιτικο-στρατιωτικού συνασπισμού με την ενίσχυση του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, στο φόντο των αιματηρών εξελίξεων στην Ουκρανία και της κλιμακούμενης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία. Ας κρατήσουν οι εργαζόμενοι και τα άλλα λαϊκά στρώματα το κάλεσμα του ΚΚΕ: «Καλούμε τους εργαζόμενους της χώρας μας να δυναμώσουν την πάλη ενάντια στην εμπλοκή της Ελλάδας στα ΝΑΤΟικά πολεμικά σχέδια, για την έξοδο της χώρας από το ΝΑΤΟικό και κάθε ιμπεριαλιστικό σχηματισμό, που τόσα δεινά προκαλούν στην εργατική τάξη και στα λαϊκά στρώματα όλων των χωρών».

Η κοροϊδία και οι πραγματικές ανάγκες

{1} Το ένα μείγμα παζαρεύει στις πλάτες των εργαζομένων με την τρόικα...

Eurokinissi

Μιας και αναφέραμε τις εκπτώσεις από τις ανάγκες της εργατικής - λαϊκής οικογένειας, χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι οι παιδικοί σταθμοί και το άνοιγμα των σχολείων. Η ανακοίνωση της λίστας με τα παιδιά για τους παιδικούς σταθμούς, που έγινε τη βδομάδα που πέρασε, ο αποκλεισμός των παιδιών ανέργων από παιδικούς σταθμούς, τα τεράστια προβλήματα ενόψει της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς - θέματα που ανέδειξε ο «Ριζοσπάστης» - , τα φτηνά εισιτήρια που τελικά βγαίνουν ακριβότερα για την τσέπη των εργαζομένων. Για όλα αυτά, η συγκυβέρνηση λέει πως πρέπει να είμαστε κι ευχαριστημένοι αφού «γλιτώσαμε τα χειρότερα». Σε αυτό το πνεύμα εξελίσσεται και το άθλιο παιχνίδι στις πλάτες των ανέργων, με ΝΔ - ΣΥΡΙΖΑ να διαγκωνίζονται για το ποιος θα στείλει περισσότερους φτηνότερους εργάτες στα σύγχρονα εργασιακά κάτεργα, την ώρα που ήδη σε κυβερνητικό επίπεδο έχουν στρωθεί τα ανάλογα σχέδια με τις ευλογίες του ΣΕΒ.
Και η κοροϊδία δεν έχει τέλος. 300.000 νέες θέσεις εργασίας έταξε ο ΣΥΡΙΖΑ. Και γιατί να είναι 300.000 και να μην είναι 770.000 λέει η ΝΔ, σε ένα είδος κολοκυθιάς στις πλάτες των ανέργων και των οικογενειών τους. Και σου λένε: Απ' το να μην έχεις μία και να ψάχνεις στα σκουπίδια, πάρε 200 και 300 ευρώ και να 'σαι ευχαριστημένος. Αυτό το δίλημμα σου βάζουν. `Η θα πεθάνεις από την πείνα ή θα ζήσεις αργοπεθαίνοντας... Ο ΣΥΡΙΖΑ βέβαια έχει χαθεί κάπου ανάμεσα στα 750, στα 520 και στο ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, που - το μοιράζουν οι δήμοι σε ελάχιστους ανθρώπους - δεν θα ξεπερνά τα 350 ευρώ...

{2} ...και το άλλο μείγμα «ψάχνεται» σε συναντήσεις με τους βιομήχανους

Eurokinissi

Η σκληρή πραγματικότητα. Αλλη μία αποκάλυψη του «Ριζοσπάστη»: Στους ασφαλισμένους που οφείλουν πάνω από 5.000 ευρώ, αποστέλλεται «Ατομική ειδοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών», με την οποία ενημερώνονται ότι, αν σε 20 μέρες από την παραλαβή της, δεν επιδιώξουν την εξόφληση ή κάποια ρύθμιση των χρεών τους, τότε «είμαστε υποχρεωμένοι να προχωρήσουμε στα προβλεπόμενα από το ΝΔ 356/1974 (ΚΕΔΕ) αναγκαστικά μέτρα είσπραξης σε βάρος σας, καθώς και των κατά νόμον υπευθύνων (κατάσχεση, πλειστηριασμό, κατάσχεση εις χείρας τρίτων)». Αυτοαπασχολούμενοι και μικροί ΕΒΕ αποκαλύπτουν ότι τα ατομικά ειδοποιητήρια με τον εκβιασμό της κατάσχεσης παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας...

Τα μείγματα στο μίξερ...

Καπιταλιστική ανάκαμψη στην Ευρωζώνη; Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις και το ανακοινώνει ο επικεφαλής της, Μ. Ντράγκι. Προσθέτει, για να μην υπάρχουν παρερμηνείες, ότι ίσως και αυτές οι προβλέψεις να αποδειχθούν αισιόδοξες, λόγω της «μείωσης της δυναμικής της οικονομίας» και των «γεωπολιτικών εντάσεων». Τι σημαίνει αυτό; Μέτρα σε βάρος του λαού, μέτρα για να βοηθηθούν κι άλλο οι καπιταλιστές. Εχουν ζόρια. Και χτυπάνε περισσότερο τους λαούς. Χτυπιούνται και μεταξύ τους. Αλλωστε, κάθε τμήμα του κεφαλαίου προκρίνει διαφορετικό μείγμα. Ο λογαριασμός πάντως από την καπιταλιστική οικονομική κρίση και την καπιταλιστική ανάκαμψη θα πληρωθεί από την ίδια τσέπη. Με μεγάλο κόστος, ακόμα και με αίμα...
Και τα δύο μείγματα διαχείρισης γυρνάνε από το Παρίσι στα γραφεία του ΣΕΒ και από εκεί στην Ιταλία... Πάντως, έτη φωτός μακριά από τις ανάγκες του γονιού που δεν στέλνει το παιδί στον παιδικό σταθμό, του επαγγελματία που λαμβάνει το ραβασάκι της κατάσχεσης, του συνταξιούχου που δεν μπορεί να αγοράσει φάρμακα. Η απάντηση του λαού μπορεί να είναι μόνο μία: Καμία αναμονή, καμία εμπιστοσύνη στους τωρινούς ή στους επίδοξους διαπραγματευτές των συμφερόντων των εγχώριων μονοπωλίων. Οργάνωση και πάλη ενάντια στη στρατηγική του κεφαλαίου και της ΕΕ, με όποιο μείγμα διαχείρισης και αν αυτή προωθείται.
Κι επειδή οι αστοί και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι ξέρουν, πριν πεινάσουν μαγειρεύουν. Το φως της δημοσιότητας είδαν σενάρια περί νομοθετικών αλλαγών στο ζήτημα της απεργίας και στον τρόπο που αυτή θα αποφασίζεται στο εξής από τα συνδικάτα. Ολα όσα έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, προμηνύουν την κατάργηση επί της ουσίας του δικαιώματος στην απεργία, αφού τα διοικητικά συμβούλια των σωματείων, ακόμα και οι Γενικές Συνελεύσεις των εργαζομένων, αν δεν έχουν συγκεκριμένη απαρτία, δε θα μπορούν να αποφασίζουν την κήρυξη απεργιακής κινητοποίησης. Μπορεί σήμερα το κίνημα να είναι σε υποχώρηση, η αστική τάξη, όμως, οι κυβερνήσεις και τα κόμματά της δεν παραιτούνται από την προσπάθεια να βάλουν στο γύψο τους εργατικούς αγώνες, να δυσκολέψουν την ανάπτυξη κινητοποιήσεων, βάζοντας στο στόχαστρο κατά κύριο λόγο τις ταξικές δυνάμεις. Γι' αυτό, άλλωστε, ακόμα και σήμερα, 9 στις 10 απεργίες κρίνονται παράνομες.

Και η ελπίδα!

Το 11ο Συνέδριο της ΚΝΕ που ανακοινώθηκε πως θα γίνει το Δεκέμβρη, τα νιάτα που γεμίζουν τις πλατείες πόλεων και χωριών σε όλη την Ελλάδα στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για το 40ό Φεστιβάλ που θα καταλήξει στην Αθήνα 18, 19 και 20 Σεπτέμβρη.

Η «υγιής επιχειρηματικότητα» και το σκλαβοπάζαρο των ανέργων

Η «υγιής επιχειρηματικότητα» και το σκλαβοπάζαρο των ανέργων

Κυβέρνηση, εργοδότες, ΓΣΕΕ και ΣΥΡΙΖΑ μοιράζονται κοινές αντιλήψεις για την ανακύκλωση της ανεργίας

Από τη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Απασχόλησης την περασμένη Δευτέρα, στο Μέγαρο Μαξίμου

Eurokinissi

Μια σειρά ζητήματα «άνοιξαν» με αφορμή τη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Απασχόλησης, την περασμένη Δευτέρα, όπου συμμετείχαν ο πρωθυπουργός, οι συναρμόδιοι υπουργοί και οι εκπρόσωποι των «κοινωνικών εταίρων». Το βασικό θέμα της συνεδρίασης ήταν ο «συντονισμός των δράσεων (...) με στόχο την ενίσχυση της απασχόλησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας».
Από το Συμβούλιο προέκυψε, μεταξύ άλλων, η πρόβλεψη της κυβέρνησης για τη δημιουργία 770.000 θέσεων εργασίας μέχρι το 2020, με τη διοχέτευση κρατικών και ευρωπαϊκών κονδυλίων σε συγκεκριμένους κλάδους, προκειμένου να στηριχτούν επενδύσεις των επιχειρηματικών ομίλων. Το συγκεκριμένο νούμερο προκύπτει από τη μελέτη που συνέταξαν για λογαριασμό της κυβέρνησης το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανιών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και η «The Boston Consulting Group» (BCG).
Αφήνουμε κατά μέρος την προσπάθεια της κυβέρνησης να καλλιεργήσει κάλπικες προσδοκίες σε εργαζόμενους και άνεργους ότι η ανάκαμψη της καπιταλιστικής οικονομίας θα έχει άμεση και θεαματική επίδραση στην ανάσχεση και στον περιορισμό της ανεργίας. Προς το παρόν, η οικονομία στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη συνεχίζουν να περνάνε «ζόρι», παρά τις προβλέψεις για το αντίθετο, ενώ και εκεί που καταγράφεται μια κάποια ανάπτυξη, αυτή δεν είναι ικανή να απορροφήσει την υψηλή ανεργία.
Χαρακτηριστική γι' αυτό είναι και η έρευνα του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, η οποία προβλέπει ότι για να επιστρέψει η ανεργία στα επίπεδα του 2009 (9,5%, 450.000 άτομα) και για να ανακτήσει η οικονομία το ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας που χάθηκαν την περίοδο 2009 - 2013, ακόμη και με το αισιόδοξο σενάριο της ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ με ρυθμούς 3,5% - 4%, θα χρειαστούν τουλάχιστον 20 χρόνια. Κι αυτά τα λένε αστοί οικονομολόγοι, που δεν παρεκκλίνουν από τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης, ανεξάρτητα αν υπερασπίζονται ένα άλλο, λιγότερο περιοριστικό, μείγμα διαχείρισης.

Διαγκωνίζονται κυβέρνηση - ΣΥΡΙΖΑ

Στοιχεία αυτού του μείγματος ενσωματώνει στην πρότασή του και ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος ετοιμάζεται να εξαγγείλει από τη ΔΕΘ τη δημιουργία 300.000 θέσεων εργασίας, αν γίνει κυβέρνηση. Για να το πετύχει αυτό, ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ότι θα δαπανήσει κονδύλια ύψους 5 δισ. ευρώ, που θα προέλθουν από το ΕΣΠΑ, την ανακατανομή κονδυλίων και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Οι θέσεις εργασίας που υπόσχεται αφορούν το δημόσιο, τον ιδιωτικό τομέα και την «κοινωφελή εργασία», μέσω συνεταιριστικών δομών στον αγροτικό τομέα και στις υπηρεσίες, σε σύνδεση με εθελοντικές δομές.
Τίποτα καινούριο δε λέει ο ΣΥΡΙΖΑ. Τέτοιες δομές είναι δοκιμασμένες σε όλο τον καπιταλιστικό κόσμο και πουθενά δεν κατάφεραν να βελτιώσουν ουσιαστικά τη θέση των χιλιάδων ανέργων, πέρα από το να τους δώσουν μια προσωρινή και βραχύχρονη διέξοδο από την ανεργία. Αλλωστε, ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ έχει πει ότι τα προγράμματα της «ελαστικής» εργασίας δεν είναι έξω από το πεδίο της δικής του πρότασης και ότι είναι «συμπληρωματικά» στο σχέδιο για ανάσχεση της ανεργίας.
Από την άλλη, η κυβέρνηση είναι λιγότερο φειδωλή όταν περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο θα παρουσιάσει μειωμένη την ανεργία. Τα προγράμματα που «τρέχουν» και τα άλλα που ετοιμάζονται, κύρια από το υπουργείο Εργασίας, έχουν στον πυρήνα τους την ευελιξία. Περίπου 1 δισ. ευρώ θα δαπανηθεί από το ΕΣΠΑ και από εθνικούς πόρους την τριετία 2014 - 2016 για την ανάσχεση τάχα της ανεργίας. Τα νούμερα προκαλούν ζαλάδα, καθώς, σύμφωνα με την κυβέρνηση, τα προγράμματα του Εθνικού Σχεδίου Δράσης, με την ονομασία «Απασχόληση Μπροστά», θα αφορούν περισσότερους από 214.000 «ωφελούμενους».
Τι περιλαμβάνουν, όμως, αυτά τα προγράμματα; Πρακτική άσκηση, δηλαδή δουλειά χωρίς μισθό για τις επιχειρήσεις μέσα από τα προγράμματα της «Επιταγής Εισόδου», πεντάμηνα «κοινωφελούς εργασίας» στους δήμους και άλλους φορείς και οργανισμούς του Δημοσίου, επέκταση της μαθητείας στο σύνολο των μαθητών της επαγγελματικής εκπαίδευσης, προγράμματα κατάρτισης για την προσαρμογή των «δεξιοτήτων» των ανέργων στις ανάγκες των εργοδοτών, προώθηση των «Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων» (ΚΟΙΝΣΕΠ), για να γίνουν οι άνεργοι «κοινωνικοί επιχειρηματίες».
Να σημειωθεί εδώ ότι μόνο από τα προγράμματα της «Επιταγής Εισόδου» και της «Κοινωφελούς Εργασίας», που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη ή πρόκειται να υλοποιηθούν άμεσα, 100.000 άνεργοι θα δουλέψουν χωρίς να έχουν στοιχειώδη μισθολογικά και ασφαλιστικά δικαιώματα.
Κάπως έτσι προκύπτουν τα θεαματικά νούμερα που παρουσιάζει τόσο η κυβέρνηση, όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ, ως το προσδοκώμενο αποτέλεσμα της διαχειριστικής τους πολιτική στο άμεσο μέλλον. Μοιράζουν μια θέση εργασίας στα δύο και στα τρία, κακοποιούν μισθούς και δικαιώματα, εναλλάσσουν μεγάλες περιόδους ανεργίας με μικρές περιόδους εργασίας και, αθροίζοντας κάθε μεμονωμένη περίπτωση, βαφτίζουν εργαζόμενους τους εκατοντάδες χιλιάδες υποαμειβόμενους, μισοάνεργους, απλήρωτους, ελαστικά απασχολούμενους.

Υμνοι στην «υγιή επιχειρηματικότητα»

Αυτή είναι η μια πλευρά, όπου η σύγκληση ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ βγάζει μάτι. Ας δούμε άλλη μια, εξίσου σημαντική. Η κυβέρνηση προπαγανδίζει ότι θα φιλοδωρήσει με χρήμα, προνόμια και ασυλία τις επιχειρήσεις εκείνες που είναι «συνεπείς» απέναντι στους εργαζόμενους και στο κράτος. Ποιες είναι όμως αυτές οι επιχειρήσεις; Εκείνες που πληρώνουν τους εργαζόμενους με τους μισθούς των 586 και 511 ευρώ μεικτά, που νομοθέτησε η κυβέρνηση. Εκείνες που καταβάλλουν με συνέπεια τις μειωμένες εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία, τις οποίες, επίσης, νομοθέτησε η κυβέρνηση.
Εκείνες που, με το νόμο, απολύουν μαζικά εργαζόμενους, προειδοποιώντας τους μάλιστα στον κατάλληλο χρόνο, για να καταβάλουν μισή αποζημίωση. Που επιβάλλουν εκ περιτροπής εργασία και κάνουν χρήση όλων των νόμων που ευνοούν την αντικατάσταση των παλιών και ακριβών εργαζομένων με άλλους, ευέλικτους και φτηνότερους. Αυτή είναι, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η «υγιής επιχειρηματικότητα», στην οποία υπόσχεται να αραιώσει τους ελέγχους από την Επιθεώρηση Εργασίας και να μειώσει άλλη μια μονάδα τις ασφαλιστικές εισφορές μέσα στο 2014.
Ωστόσο, οπαδός της «υγιούς» επιχειρηματικότητας είναι και ο ΣΥΡΙΖΑ, γι' αυτό υπόσχεται να την ενισχύσει, όπως και η κυβέρνηση. Μιλώντας το Δεκέμβρη του 2013, στο Συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, εξήρε τις «υγιείς επιχειρηματικές και παραγωγικές δυνάμεις του τόπου», τις οποίες διαχώρισε απ' τους «αεριτζήδες, μεταπράτες, μεσάζοντες, μαυραγορίτες», υποσχόμενος «η ιδιωτική πρωτοβουλία να μην εκτοπίζεται απ' το καρτέλ της διαπλοκής που νέμεται τα αναπτυξιακά κονδύλια, νοθεύει τους κανόνες της αγοράς».
Στην πραγματικότητα, ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ διαχωρίζουν τεχνητά τους καπιταλιστές σε «καλούς» και «κακούς», όχι μόνο για να παρουσιάσουν την κρίση ως συνέπεια της δράσης των δεύτερων αλλά, κυρίως, για να δικαιολογήσουν το χρήμα, τα προνόμια και την ασυλία που υπόσχεται ο καθένας συνολικά στο κεφάλαιο. Με τον τρόπο αυτόν προσπαθούν να θωρακίσουν τη λογική της ταξικής συνεργασίας, να κάνουν το κίνημα χειροκροτητή μιας οποιασδήποτε κυβέρνησης που νομοθετεί για την «υγιή» εργοδοσία, με το επιχείρημα ότι έτσι σώζει τις θέσεις εργασίας και στηρίζει την ανάπτυξη.

Χέρι χέρι ΓΣΕΕ - εργοδότες

Για επίλογο, σημειώνουμε μια ακόμα πλευρά: Στη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Απασχόλησης αποφασίστηκε «να ενισχυθούν τα προγράμματα και η υλοποίηση και ο σχεδιασμός των προγραμμάτων που αφορούν το νέο εθνικό, στρατηγικό πλαίσιο αναφοράς, με την παρουσία των κοινωνικών φορέων, των εργοδοτών και των εργαζομένων». Μάλιστα, τη σχετική ανακοίνωση έκανε περιχαρής ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ, συμπληρώνοντας ότι αυτή η εξέλιξη «είναι κάτι που μπορεί να δώσει και ποιότητα και έλεγχο στα προγράμματα για την ανεργία».
Με άλλα λόγια, η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ, μαζί με τις εργοδοτικές Ενώσεις αποκτούν αυξημένο ρόλο στη διαχείριση των κονδυλίων που προβλέπει το ΕΣΠΑ και άλλοι πόροι για τα προγράμματα ανακύκλωσης της ανεργίας. Η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ «καίγονταν» να βάλει το χέρι της στο μέλι αυτών των προγραμμάτων. Γι' αυτό συμφώνησε με τους εργοδότες να συμπεριλάβουν στην Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που υπέγραψαν, τον περασμένο Μάρτη, την εξής παράγραφο:
«Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να παρέμβουν στο σχεδιασμό και την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς της Προγραμματικής Περιόδου 2014 - 2020, με τη σύναψη μιας Εθνικής Προγραμματικής Συμφωνίας για την οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση της Ελλάδας και τη συγκρότηση δικτύου συνεργασίας μεταξύ τους, στη βάση των παρακάτω θεματικών ενοτήτων: 1. Απασχόληση - Εκπαίδευση - Κατάρτιση, 2. Κοινωνική Προστασία, 3. Ανταγωνιστικότητα, 4. Επιχειρηματικότητα - Καινοτομία.
Τέλος, τα μέρη συμφωνούν να επεξεργαστούν πρόταση σύμπραξής τους με τον ΟΑΕΔ, με στόχο τη συντονισμένη οργάνωση δράσεων σχετικά με την απασχόληση των νέων (π.χ., μαθητεία, πρακτική άσκηση, εγγύηση για τη νεολαία, νεανική επιχειρηματικότητα κτλ.)».
Δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη της στήριξης που παρέχει η ΓΣΕΕ στην πολιτική που κρύβει τους άνεργους κάτω από χαλί των διάφορων προγραμμάτων και μετατρέπει κύρια τους νέους σε φτηνό εργατικό δυναμικό για τις μεγαλοεπιχειρήσεις, αυξάνοντας την πίεση που ασκεί η εργοδοσία για να υποχωρήσει συνολικά η απαιτητικότητα εργαζόμενων και ανέργων.

Διευρύνεται η «ευελιξία» σε Ελλάδα και ΕΕ

Διευρύνεται η «ευελιξία» σε Ελλάδα και ΕΕ

Στη διάρκεια της κρίσης επιταχύνθηκε η εφαρμογή προαποφασισμένων μέτρων στην αγορά εργασίας, με μεγαλύτερο θύμα τη νέα γενιά

Από παλιότερη κινητοποίηση των ταξικών δυνάμεων για τις ανατροπές στα εργασιακά

Ο επικοινωνιακός διαγκωνισμός μεταξύ κυβέρνησης και ΣΥΡΙΖΑ και οι πομφόλυγες για την δημιουργία, τα αμέσως επόμενα χρόνια, εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας δεν μπορούν να κρύψουν το αδιέξοδο για τους άνεργους στον καπιταλιστικό δρόμο ανάκαμψης, που και οι δύο υπηρετούν, ανεξάρτητα από το μείγμα διαχείρισης που ο καθένας προτείνει.
Ακόμα και αν σε περίοδο ανάκαμψης της οικονομίας δημιουργηθούν κάποιες θέσεις εργασίας, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου προορίζεται να διοχετευθεί μπόλικο ευρωπαϊκό και κρατικό χρήμα, η κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει σήμερα, ειδικά οι νέοι, δεν πρόκειται να αλλάξει ριζικά, παρά την ακατάσχετη και ανέξοδη υποσχεσιολογία, η οποία κινείται κατά βάση γύρω από τα προγράμματα των λεγόμενων «ενεργητικών πολιτικών για την απασχόληση».
Γιατί δεν είναι μόνο το γεγονός ότι η ανεργία παγιώνεται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα (27,8% το Α' τρίμηνο του 2014, 27,6% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2013) αλλά ειδικά στους νέους, στους οποίους κατά κύριο λόγο απευθύνονται τα προγράμματα που ανακοινώνονται, η ανεργία είναι διπλάσια στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 24 (56,7%) και αρκετά υψηλότερη (42,4%) στην επόμενη ηλικιακή ομάδα, από 25 έως 29 ετών.
Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αντίστοιχα προγράμματα δεν μπόρεσαν να εμποδίσουν την εκτίναξη της ανεργίας. Για παράδειγμα, τα κονδύλια του «Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού 2007 - 2013», που σκορπίστηκαν δεξιά και αριστερά, όχι όμως για την προστασία των ανέργων, ήταν ύψους 2,7 δισ. ευρώ. Οταν άρχισε το σχετικό πρόγραμμα, η ανεργία στη χώρα μας (2007) ήταν 8%. Παρά την ενίσχυση των επιχειρήσεων με τους τεράστιους αυτούς πόρους, το αποτέλεσμα είναι αυτό που ζούμε σήμερα και το βιώνει με δραματικό τρόπο κάθε οικογένεια και ιδιαίτερα η νέα γενιά.
Οσο για τις εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας που υπόσχονται αμφότερα τα κόμματα, η πρόσφατη ιστορία της ελληνικής οικονομίας ξεθωριάζει τις υποσχέσεις τους. Η ανάλυση της πορείας της απασχόλησης δείχνει ότι χρειάστηκαν 17 ολόκληρα χρόνια (1992 - 2008) για να δημιουργηθούν σωρευτικά 930.000 θέσεις εργασίας και μάλιστα σε συνθήκες διόγκωσης του ΑΕΠ με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς. Θέσεις που χάθηκαν εξολοκλήρου (- 932.000) στην πενταετία της καπιταλιστικής κρίσης 2009 - 2013 που ακολούθησε, εξαιτίας της καταστροφής παραγωγικών δυνάμεων.
Στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της υψηλής ανεργίας στη χώρα μας, που κάνει ακόμα πιο δύσκολη την αντιμετώπισή της, ανεξάρτητα από το μείγμα διαχείρισης, παραμένει το γεγονός ότι πλέον εφτά στους δέκα άνεργους (71,4%) είναι μακροχρόνια άνεργοι, δηλαδή αναζητούν εργασία πάνω από 12 μήνες, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις (23%) των ανέργων δεν έχουν εργαστεί ποτέ στο παρελθόν, αν και αναζητούν εργασία.

Ανατροπές σε όλα τα κράτη - μέλη

Οσο και αν το ζήτημα της ανεργίας και της απώλειας θέσεων εργασίας εμφανίζεται στη χώρα μας με οξυμένο τρόπο, εντούτοις δεν είναι αποκλειστικά «ελληνικό φαινόμενο». Δεν αφορά μόνο τον «νότο» της Ευρώπης, ούτε μόνο τις χώρες του ευρώ, όπως θέλουν να πείσουν το λαό. Η αύξηση της ανεργίας, η απώλεια θέσεων εργασίας και η παράλληλη αύξηση της «ευελιξίας» είναι το κοινό «φρούτο» όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με τις ιδιαιτερότητες, βέβαια, που παρουσιάζει κάθε χώρα, το σημείο του οικονομικού κύκλου που βρίσκεται αλλά και τη θέση της στην οικονομική πυραμίδα της ΕΕ και παγκόσμια.
Η δραματική αύξηση της ανεργίας είναι από τα κύρια χαρακτηριστικά της καπιταλιστικής κρίσης και αφορά τις χώρες του ευρώ αλλά και τις χώρες που είναι εκτός του κοινού νομίσματος. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της Γιούροστατ (επεξεργασία περιοδικό «Ενημέρωση», Αύγουστος 2014) με έτος βάσης το 2008, στην πενταετία που ακολούθησε, μέχρι το τέλος του 2013, στην ΕΕ των 28 χωρών - μελών χάθηκαν 5,736 εκατ. θέσεις εργασίας. Από 222,479 εκατ. θέσεις εργασίας πλήρους και μερικής απασχόλησης το 2008, οι θέσεις εργασίας διαμορφώθηκαν στις 216,736 εκατ. το 2013.
Παράλληλα, ενώ το 2008 με μερική απασχόληση εργαζόταν το 18% (40,152 εκατ.) των εργαζομένων, το 2013 το ποσοστό της μερικής απασχόλησης αυξήθηκε στο 20,2% και ο αριθμός των απασχολούμενων με μερική απασχόληση στα 43,746 εκατομμύρια (ποσοστό αύξησης της μερικής απασχόλησης 12,2%). Είναι και αυτό μια απόδειξη ότι σε συνθήκες κρίσης επιταχύνονται προαποφασισμένες ανατροπές στα εργασιακά, όπως η επέκταση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης και, αντίστροφα, η μείωση της πλήρους απασχόλησης.
Τα στοιχεία μαρτυρούν ότι στο διάστημα αυτό χάθηκαν πολύ περισσότερες θέσεις πλήρους απασχόλησης, που εν μέρει μόνο καλύφθηκαν από τις θέσεις μερικής απασχόλησης. Συγκεκριμένα, από 182,320 εκατομμύρια θέσεις πλήρους απασχόλησης στην ΕΕ το 2008, πέρυσι οι θέσεις αυτές μειώθηκαν στις 172,990 εκατομμύρια. Δηλαδή στην πενταετία της κρίσης χάθηκαν 9,330 εκατομμύρια θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Αντίστοιχα, στην Ευρωζώνη το ίδιο διάστημα χάθηκαν 4,921 εκατ. θέσεις εργασίας. Από τις 145,389 εκατ. θέσεις, μειώθηκαν στις 140,468 εκατ., πλήρους και μερικής απασχόλησης. Την ίδια περίοδο, η μερική απασχόληση στην Ευρωζώνη από το 19% αυξήθηκε στο 22% (ποσοστό αύξηση της μερικής απασχόλησης στη ζώνη του ευρώ στο 15,8%). Παρατηρείται δηλαδή ότι η μερική απασχόληση αυξήθηκε με μεγαλύτερους ρυθμούς στις χώρες εκτός ευρώ.
Ιδια περίπου εικόνα για τη μερική απασχόληση διαμορφώνεται και στη χώρα μας. Αν και η ΕΛΣΤΑΤ παρουσιάζει τη μερική απασχόληση μόλις στο 9,2% (Α' τρίμηνο 2014) είναι φανερό ότι δεν υπολογίζει την εκ περιτροπής εργασία, που έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις την περίοδο της κρίσης. Ετσι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΚΑ, το 2013 ένας -πλέον- στους τέσσερις μισθωτούς εργάζεται με μερική απασχόληση. Από την επεξεργασία των αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ), σε σύνολο 1,582 εκατομμυρίων μισθωτών, οι 1.191.340 (75,30%) έχουν πλήρη απασχόληση και οι 390.740 (24,70%) εργάζονται με μερική απασχόληση και εκ περιτροπής εργασία, με μέρος τους να εργάζεται μόλις μία μέρα τη βδομάδα!

Σταυρώνουν τη νέα γενιά

Το χτύπημα της νέας γενιάς, επίσης δεν αποτελεί εγχώριο μόνο φαινόμενο αλλά πανευρωπαϊκό. Οι 3 στις 4 θέσεις που χάθηκαν κατά τη διάρκεια της καπιταλιστικής κρίσης στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ήταν θέσεις νέων μέχρι 24 ετών. Από τις 22,557 εκατ. θέσεις εργασίας που κατείχαν νέοι μέχρι 24 ετών το 2008, το 2013 είχαν απομείνει 18,254 εκατ. θέσεις εργασίας.
Την ίδια στιγμή, η μερική απασχόληση σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα, από το 26,2% το 2008, εκτινάχτηκε στο 31,9% το 2013, παραμένοντας όμως σε απόλυτους αριθμούς στα ίδια επίπεδα (5,911 εκατ. θέσεις μερικής απασχόλησης το 2008 έναντι 5,820 εκατ. θέσεων μερικής απασχόλησης το 2013). Αυτό σημαίνει ότι και εδώ η μείωση της απασχόλησης προήλθε αποκλειστικά από την απώλεια θέσεων πλήρους απασχόλησης, στις οποίες δούλευαν κυρίως νέοι κάτω των 24 ετών.
Η εξέλιξη αυτή δεν ήρθε βέβαια τυχαία. Από τα mini-jobs των 7,5 εκατομμυρίων στη Γερμανία με μισθούς μέχρι 450 ευρώ, στα οποία απασχολούνται κυρίως νέοι, μέχρι τη διά νόμου μείωση του κατώτερου μισθού στη χώρα μας για τους νέους κάτω των 24 ετών στα 511 ευρώ μεικτά και τη «μαθητεία», που αμείβεται με το 70% του κατώτερου μισθού των 586 ευρώ, η μήτρα της επίθεσης στην εργατική τάξη, και ιδιαίτερα στη νέα γενιά, είναι ίδια.
Ακούει στο όνομα «Στρατηγική της ανταγωνιστικότητας» και είναι το ευαγγέλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για να ενισχύσει τη θέση των μονοπωλίων της απέναντι στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Γι' αυτό, η επόμενη ημέρα, συνολικά για την εργατική τάξη και ειδικά για τους νέους, όταν και εφόσον αυτή έρθει, δε θα εξαλείψει ούτε την υψηλή ανεργία, ούτε την περιστασιακή εργασία και την υπαπασχόληση, ούτε τους μισθούς πείνας.
Το αντίθετο συμβαίνει. Η καπιταλιστική ανάκαμψη έχει ως προϋπόθεση τις παραπάνω συνθήκες, που με σχέδιο εμπεδώνονται σε ολόκληρη την ΕΕ. Ο «νέος κόσμος», που υπόσχονται εγχώριοι και ξένοι «σωτήρες», θα είναι ακόμα πιο σκοτεινός από το σημερινό. Αυτός ο κόσμος είναι ήδη εδώ. Τον γεύεται πλέον ένα μεγάλο τμήμα της εργατικής τάξης και ένα ακόμα μεγαλύτερο από την νέα βάρδιά της. Αυτός ο κόσμος δεν παίρνει από μερεμέτια, χρειάζεται ανατροπή.

Για τη δουλειά στους μαθητές

 Για τη δουλειά στους μαθητές

Χτες κυκλοφόρησαν μαζί με τον οδηγητή του σεπτέμβρη, οι θέσεις του κσ της κνε για το 11^ο συνέδριο της οργάνωσης, που θα γίνει στο τέλος αυτής της χρονιάς, μαζί με το σχέδιο καταστατικού που προτείνεται προς ψήφιση· ένα σημαντικό κι ενδιαφέρον κείμενο, που πιάνει μια σειρά καίρια ζητήματα και δίνει πολλές αφορμές για πλούσια συζήτηση.

Αυτό που ξεχώρισα μεταξύ άλλων στο πρώτο ξεφύλλισμα, με ένα γρήγορο σκανάρισμα και μια διαγώνια ανάγνωση, είναι οι διάσπαρτες αναφορές για τη δουλειά στους μαθητές, την (ως ένα βαθμό) ανησυχητική κατάσταση που επικρατεί στο μαθητικό κίνημα και τα άμεσα πρακτικά μέτρα που χρειάζονται για την αντιμετώπισή της.

Στη θέση 4, για την πορεία ανάπτυξης της κνε, αναφέρεται ενδεικτικά: η ΚΝΕ ανανέωσε τις γραμμές της σε όλους τους χώρους, αναδείχθηκαν νέα στελέχη, τροφοδότησε με νέα μέλη τις γραμμές του Κόμματος. Εκτιμάμε όμως ότι παραμένει ως δικό μας πρόβλημα, ξεκινώντας από το ΚΣ και τα άλλα καθοδηγητικά όργανα, οι καθυστερημένοι ρυθμοί στρατολογίας. Αφορά ιδιαίτερα στους μαθητές των ενιαίων και τεχνικών σχολείων, όπου υπήρξαν κενά στη συνεχή ανανέωση και ανάπτυξη, ζήτημα κρίσιμο για την ανάπτυξη της ΚΝΕ συνολικά.

Αυτό το τελευταίο αναπτύσσεται ξεχωριστά και στη θέση 30: «Η ανάπτυξη στους μαθητές είναι ζήτημα που καθορίζει την ανάπτυξη όλης της ΚΝΕ. Αποτελεί προϋπόθεση για την τροφοδότηση των γραμμών της ΚΝΕ στους χώρους δουλειάς, στις επαγγελματικές σχολές, στα ΤΕΙ και στα πανεπιστήμια» (η ιεράρχηση προφανώς δεν είναι τυχαία). Όπου εκτιμάται επίσης, και σωστά κατά τη γνώμη μου, πως τα μαθητικά φεστιβάλ είναι η καλύτερη προσπάθεια που έχει γίνει σε αυτή την κατεύθυνση (να μεγαλώσει δηλ η επιρροή της κνε στα σχολεία) και πρέπει να τη στηρίξουμε περισσότερο.

Στη θέση 23 τέλος, για το δυνάμωμα της συλλογικής αγωνιστικής δραστηριότητας μες στα σχολεία, σημειώνονται μια σειρά πρωτότυπες μορφές και μέσα: ταυτόχρονα ο προσανατολισμός μας βρίσκεται στην ανάπτυξη συλλογικών δραστηριοτήτων και ομάδων μουσικών, θεατρικών, έρευνας και συλλογικών εργασιών, αθλητικών, δημιουργίας εντύπων, site κι άλλων, με καλά δουλεμένο και προσαρμοσμένο περιεχόμενο και μορφή.

Γίνεται μια κριτική αναφορά στην πείρα των μαθητικών συντονιστικών πόλεων «τα οποία δημιουργήθηκαν κι έπαιξαν ρόλο σε φάσεις ανόδου των μαθητικών αγώνων για το συντονισμό της πάλης τους» αλλά «δεν μπόρεσαν και ίσως να μην μπορούσαν ούτως ή άλλως να αποτελέσουν μορφή μόνιμης συσπείρωσης των μαθητών».

Και μπαίνει ως στόχος και προς συζήτηση η ανάγκη «να περάσει σε ανώτερο επίπεδο η οργανωμένη έκφραση των μαθητών, τα μαθητικά συμβούλια, όχι με την έννοια μόνο ενός συντονισμού, αλλά από το επίπεδο του σχολείου σε επίπεδο πόλεων και πανελλαδικά με εκλεγμένα συμβούλια».

Από τη δική μου πλευρά θέλω να διατυπώσω συμπληρωματικά δυο –τρεις προσωπικές σκέψεις, χωρίς προφανώς να έχω συνολική εικόνα κι ολοκληρωμένη άποψη.

Όποιος σφος έχει κάνει έστω και μία εξόρμηση σε σχολείο, είναι σε θέση να καταλάβει νομίζω πως αν γενικά χρειάζεται ευελιξία, φαντασία και πρωτότυπες μέθοδοι, για να προσεγγίσουμε και να «ξεκουνήσουμε» τον κόσμο, με τους μαθητές αυτά τα στοιχεία απαιτούνται στο πολλαπλάσιο, λόγω και της ιδιαιτερότητας της ηλικίας. Κι αν δεν είσαι λίγο κοινωνικός και μαζικός, λίγο εξοικειωμένος με κάποια ζητήματα που μπορεί να κουβεντιάζουν μεταξύ τους (ηλεκτρονικά, αθλητικά, τηλεοπτικές σειρές) κινδυνεύεις να ιώσεις πως σας χωρίζει χάσμα γενεών, χωρίς να έχεις πατήσει καν τα πρώτα –άντα. Την ίδια περίπου γεύση που μπορεί να αποκομίσεις δηλ κι από ένα μαθητικό φεστιβάλ, με ένα εντελώς πλούσιο, ευέλικτο πρόγραμμα και τις δραστηριότητες τύπου παρκούρ, όπου έχεις ένα σωρό άγνωστες λέξεις κι αναρωτιέσαι πόσα χρόνια έχουν περάσει από τότε που ήσουν εσύ μαθητής.

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο σύνθετη και απαιτητική, καθώς στα σχολεία καλλιεργείται πολύ έντεχνα κι από χίλια κανάλια το στερεότυπο του δογματικού συντηρητικού κνίτη, που ζει πίσω από τον ήλιο και είναι κολλημένος στα πολιτικά και το κόμμα. Είναι σίγουρα πολύ δύσκολο και μεγάλη μαγκιά για ένα μικρό συντροφάκο να κολυμπήσει μόνος του κόντρα στο ρεύμα, να εξηγήσει στους συμμαθητές του γιατί δεν έχει δικό του λογαριασμό στο φέις-μπουκ, ή τι επιφυλάξεις έχει για το μεγάλο χαφιέ του διαδικτύου (αν και υποψιάζομαι πως υπάρχει πλέον μεγαλύτερη ελαστικότητα, για αυτές ειδικά τις ηλικίες και πως η πιο «σκληρή» γραμμή του προηγούμενου διαστήματος είχε συγκεκριμένη σκοπιμότητα, να σφίξει ο κλοιός και να εντοπιστούν κρούσματα, που εκφράζονται τώρα πια ανοιχτά από τις γνωστές ιστοσελίδες). Ή να στηρίξει θεωρητικά και στην πράξη την επιλογή του να απορρίψει όλα τα ναρκωτικά και τη ζωή με δόσεις –σε μια ηλικία που βιώνει έντονα πολλά αδιέξοδα και βρίσκει συχνά καταφύγιο στην απατηλή παρηγοριά των ουσιών.

Δε σταματάει όμως εκεί η καλλιέργεια του στερεότυπου, που εντάθηκε ιδιαίτερα μετά το 08’ και τις διαδηλώσεις για τη δολοφονία του αλέξη γρηγορόπουλου, και ας ήταν η κνε αυτή που κινητοποίησε ίσως τους περισσότερους μαθητές εκείνο το μήνα –ας θυμηθούμε και την «αδέσποτη» σφαίρα που χτύπησε ένα μικρό σφο μαθητή στο περιστέρι, λίγες μέρες αργότερα. Το αποτύπωμα του δεκέμβρη μπορεί να έσβησε σταδιακά –όπως φαίνεται κι από τις τάσεις προτίμησης των αστυνομικών σχολών τα τελευταία χρόνια, που εξασφαλίζουν μια κάποια ‘σιγουριά’ εν μέσω κρίσης- αλλά έμεινε ανεξίτηλο ως προς την καχυποψία απέναντι στην οργάνωση κι εν γένει κάθε μορφή οργανωμένου κινήματος –που δεν εξαντλεί τη δική του δράση στα αντιμπατσικά αντανακλαστικά και τις εκτονώσεις λουδίτικου τύπου. Και διατηρήθηκε ως τάση, καθόλου τυχαία, αλλά ακριβώς γιατί καλλιεργήθηκε.

Στις νεότερες μαθητικές γενιές είναι αισθητή η επίδραση του δηλητηρίου των ναζιστικών φιδιών στις νεανικές συνειδήσεις. Η στρεβλή έκφραση της ανάγκης για συλλογικότητα και η προγονοπληξία, η υστερική αναζήτηση μιας αίσθησης ανωτερότητας που να ισοφαρίζει τις σφαλιάρες στην καθημερινή ζωή, βρίσκει το ιδανικό της συμπλήρωμα στις ανιστόρητες αναλύσεις και τον (ολοένα και λιγότερο) συγκαλυμμένο αντικομμουνισμό των σχολικών εγχειριδίων.

Ψάχνεις για το μεγαλείο, που σου μάθαν στο σχολείο, κι εγώ ξένος μετανάστης σου ελλάς.

Η απήχηση των φιδιών στις εργατικές συνοικίες και παιδιά με λαϊκή καταγωγή, καθιστά ακόμα πιο επιτακτικό το καθήκον να παρθούν πρωτοβουλίες και δράσεις για την άμεση αντιμετώπισή τους.

Υπάρχουν πολλά ακόμα που θα μπορούσαμε να σημειώσουμε, πχ για τη δουλειά και το συντονισμό με τις λαϊκές επιτροπές, τις τοπικές κοβ, κτλ, όπου εκτός από την προσέγγιση και το «ταρακούνημα» του κόσμου, που γράφω και παραπάνω, χρειάζεται ίσως και το δικό μας ξεκούνημα από τη ρουτίνα και την πεπατημένη των περασμένων χρόνων, που έχει συγκεκριμένο ταβάνι και δυνατότητες. Αλλά αυτά δεν είναι της παρούσης.

Κλείνοντας αυτό το σημείωμα, θα σταθώ στο σύνθημα που αναφέρεται στις θέσεις: «δίνουμε ζωή στο σχολείο, κάνουμε τη ζωή σχολείο». Για να συμπληρώσω πως το μεγαλύτερο σχολείο είναι αυτό της οργανωμένης πάλης, της καθημερινής δράσης από τις γραμμές της οργάνωσης. Και είναι στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί, να θητεύσουν σε αυτό το σχολείο και να αφομοιώσουν πολλές γνώσεις, όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά, κάθε ανήσυχο μυαλό και πρωτοπόρο στοιχείο.

ΟΥΚΡΑΝΙΑ Πλευρές της πολιτικο-στρατιωτικής και οικονομικο-διπλωματικής σύγκρουσης

ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Πλευρές της πολιτικο-στρατιωτικής και οικονομικο-διπλωματικής σύγκρουσης

Μέσα στη «δίνη» του πολέμου που εκτυλίσσεται στην Ανατολική Ουκρανία, οι «αρχές» της χώρας αποφάσισαν να γιορτάσουν στο Κίεβο την «ανεξαρτησία» της Ουκρανίας, δηλαδή τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης.
Τότε υποσχέθηκαν στο λαό ευημερία. Σήμερα αυτός βιώνει τις τραγικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, των κοινωνικών αδιεξόδων του καπιταλισμού.
Τότε του υποσχέθηκαν πως θα ζήσει ειρηνικά, θα μεγαλουργήσει, κάνοντας «θεό» του το καπιταλιστικό κέρδος και την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής. Σήμερα, αυτός ο «θεός» έχει οδηγήσει τον ουκρανικό λαό στην εξαθλίωση και τον πόλεμο.
Τότε του υποσχέθηκαν μια ισχυρή χώρα. Σήμερα, η χώρα του συρρικνώνεται, «φυλλορροεί»: Η Κριμαία ήδη ενσωματώθηκε στη Ρωσία και δύο από τις ανατολικές περιοχές (Λουγκάνσκ και Ντονιέτσκ) έχουν επίσης δηλώσει την απόσχισή τους.
Τότε του υποσχέθηκαν μια χώρα «ανεξάρτητη». Σήμερα διαγκωνίζονται να τη βάλουν σε κάποια από τις διακρατικές καπιταλιστικές ενώσεις, με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ να 'χουν το «προβάδισμα» σ' αυτό το εγχείρημα.
Πώς έγινε, όμως, και η Ουκρανία, μια χώρα, που στη σύνθεση της Σοβιετικής Ενωσης, στα χρόνια του σοσιαλισμού, είχε σημειώσει μια αξιόλογη οικονομικο - κοινωνική ανάπτυξη, να έχει οδηγηθεί σήμερα στο «χείλος του γκρεμού»;

Αδιάψευστες αλήθειες

Associated Press

Τι προκάλεσε τη σύγκρουση και τι δυνάμεις συγκρούονται; Πρόκειται για θεμελιακά ερωτήματα, για τα οποία καλλιεργούνται συγχύσεις, εστιάζοντας σε επιμέρους πλευρές, που παρουσιάζονται ως κύριες. Ας δούμε, όμως, ορισμένες αλήθειες, που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν:
Η ουκρανική σύγκρουση διεξάγεται πάνω στο έδαφος του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης, όπου τα μέσα παραγωγής (εργοστάσια, γη, ορυκτός πλούτος, δίκτυα αγωγών κ.ά.) είναι πλέον στα χέρια των καπιταλιστών, είναι ατομική και όχι κοινωνική ιδιοκτησία. Αυτοί που έχουν τα μέσα παραγωγής έχουν και την εξουσία στα χέρια τους και κοιτάνε, από τη μια, να διαιωνίσουν τη θέση τους, και, από την άλλη, να διαμορφώσουν το έδαφος ώστε να κερδίζουν περισσότερα.
Αυτό τους οδηγεί σε συνεχείς συγκρούσεις ή και συμφωνίες, για το πώς θα εκμεταλλευτούν την εργατική τάξη και τα άλλα λαϊκά στρώματα, καθώς και για το πώς θα επικρατήσουν στον ανταγωνισμό με άλλους καπιταλιστές, για να μπορούν να πουλήσουν ακριβότερα και να αγοράσουν φθηνότερα, δηλαδή για να αυγατίσουν τα κέρδη τους.
Αυτά είναι «αλφαβήτα», για να καταλάβουμε τις αιτίες της σύγκρουσης στην Ουκρανία, όπου η αστική τάξη, στην προσπάθειά της, να διαμορφώσει τις κατάλληλες διεθνείς συμμαχίες, για να διασφαλίσει τη θέση της στη χώρα και διεθνώς, βρέθηκε βαθιά διχασμένη. Ενα τμήμα της, που τελικά επικράτησε, επεδίωξε την ένταξη της χώρας σε ΕΕ - ΝΑΤΟ κι ένα άλλο στην Τελωνειακή Ενωση Ρωσίας, Λευκορωσίας, Καζαχστάν. Δεν είναι «ουκρανική αποκλειστικότητα» η αστική τάξη να διχάζεται, σ' ό,τι αφορά το τι είδους διεθνείς συμμαχίες διαμορφώνει. Αυτή η διαδικασία εκδηλώνεται σε διεθνή κλίμακα.

Τα τελευταία χρόνια, μια σειρά από νέες καπιταλιστικές δυνάμεις, μεταξύ αυτών και η Ρωσία, ισχυροποιούνται, ενώ άλλες υποχωρούν. Ετσι π.χ. οι ΗΠΑ, διατηρώντας την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, έχουν χάσει έδαφος τα τελευταία χρόνια. Οχι τυχαία, λοιπόν, ΗΠΑ και ΕΕ επενέβησαν με απροκάλυπτο τρόπο στις εσωτερικές υποθέσεις της Ουκρανίας, στηρίζοντας τη μερίδα του κεφαλαίου που είχε επιλέξει τη στρατηγική συμμαχία μαζί τους, ανατρέποντας την κεντροαριστερή κυβέρνηση του Β. Γιανουκόβιτς, που είχε τη στήριξη του «Κόμματος των περιοχών» και του ΚΚ Ουκρανίας και προσανατολισμό τη στρατηγική συμμαχία της Ουκρανίας με τη Ρωσία, κάτι που ενδιέφερε το άλλο τμήμα της ουκρανικής αστικής τάξης.
Πίσω από τη σύγκρουση στην Ουκρανία βρίσκονται «ισχυροί παίκτες», με μεγάλες γεωπολιτικές αξιώσεις. Δυνάμεις που δε θα υποχωρήσουν εύκολα, μιας και η Ουκρανία, μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα, αποτελεί σημαντικό «κρίκο» στα σχέδιά τους. Ενας «κρίκος» που είτε θα κερδηθεί από τη μια από τις δύο πλευρές, είτε θα σμπαραλιάσει, είτε ακόμη θα «ανοίξει» έτσι και σε τέτοιο βαθμό, που θα επιτρέψει έναν προσωρινό συμβιβασμό τους.

Η πολιτική κατάσταση στην Ουκρανία

Η επέμβαση ΗΠΑ - ΕΕ στη χώρα οδήγησε στην κυβέρνηση αστικές πολιτικές, δεξιές και κεντροδεξιές δυνάμεις, που έχουν τη στήριξη μιας ευρύτερης «γκάμας» πολιτικών δυνάμεων, από το φασιστικό «Δεξιό Τομέα», έως το κόμμα του λεγόμενου «δημοκρατικού σοσιαλισμού», το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ουκρανίας.

Το πρώην κυβερνητικό «Κόμμα των περιοχών» σχεδόν εξαφανίστηκε. Στη θέση του, εμφανίστηκε η κοινοβουλευτική ομάδα «Για την ειρήνη και τη σταθερότητα».
Οι κυβερνητικές δυνάμεις καλλιέργησαν συνολικότερο κλίμα αντικομμουνισμού (κατάθεση σχετικών νομοσχεδίων, κάψιμο γραφείων του ΚΚ Ουκρανίας, δίωξη στελεχών του). Από το ΚΚΟυ υπήρξαν αποχωρήσεις βουλευτών, κάτι που αξιοποίησε η κοινοβουλευτική πλειοψηφία, για να διαλύσει την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΟυ. Επιπλέον, ξεκίνησε δίκη σε βάρος του ΚΚΟυ. Η κατηγορία που αντιμετωπίζει είναι πως με τις τοποθετήσεις του (ομοσπονδιοποίηση της χώρας) ενισχύει τους αποσχιστές, τάσσεται ενάντια στην εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της χώρας και στηρίζει τη «διάλυση της χώρας».
Η δίωξη του ΚΚΟυ, εκτός από την αντικομμουνιστική εκστρατεία της κυβέρνησης του Κιέβου, συνδέεται και με τη θέση που αυτό πήρε στην ενδοαστική αντιπαράθεση ως κόμμα που στήριζε την προηγούμενη «φιλορωσική» κυβέρνηση. Η φιλο-ΗΠΑ-ΕΕ μερίδα της αστικής τάξης της Ουκρανίας, πέρα από τον αντικομμουνισμό της, επιδιώκει την περιθωριοποίηση του ΚΚΟυ, με στόχο την αποδυνάμωση του «φιλορωσικού μπλοκ». Η απαγόρευση του ΚΚΟυ, γενικότερα η περιθωριοποίησή του, είναι κι ένα «μήνυμα» στις άλλες «φιλορωσικές» πολιτικές δυνάμεις.
Ο Πρόεδρος και η κυβέρνηση της Ουκρανίας έχουν ήδη προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 26 Οκτώβρη, υπολογίζοντας πως θα έχουν «καθαρίσει το τοπίο» από τις ανεπιθύμητες σ' αυτούς πολιτικές δυνάμεις.
To KKE, παρά τις διαφορετικές εκτιμήσεις που έχει σε αρκετά ζητήματα με το ΚΚΟυ, από την πρώτη στιγμή εξέφρασε την αλληλεγγύη του στους κομμουνιστές της Ουκρανίας και με παρεμβάσεις του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό καυτηρίασε τα σχέδια απαγόρευσής του. Οι πρωτοβουλίες και εκδηλώσεις αλληλεγγύης που οργάνωσε το Κόμμα μας για το ζήτημα ήταν οι ισχυρότερες που διοργανώθηκαν σε διεθνές επίπεδο.

Πολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Ουκρανία

Στην Ανατολική Ουκρανία, οι κινητοποιήσεις των δυνάμεων που τάσσονταν ενάντια στην κυβέρνηση του Κιέβου και ζητούσαν τη σύνδεση της χώρας με τη Ρωσία, ως απάντηση στην επιθετικότητα του Κιέβου, οδήγησαν σταδιακά στην ένοπλη σύγκρουση. Δημιουργήθηκαν οι λεγόμενες «Λαϊκές Δημοκρατίες», που ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους για ενοποίηση με τον τίτλο «Νέα Ρωσία» και ένταξη στη σύνθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Τα «κλασικά» πολιτικά κόμματα εξαφανίστηκαν, μέσα σε συνθήκες όπου η πολιτική ζωή έδωσε τη θέση της στη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Ωστόσο, οι «Λαϊκές Δημοκρατίες», παρά την ονομασία, δεν έχουν καμία σχέση με τη σοσιαλιστική εξουσία. Το σχέδιο Συντάγματος παρουσιάζει ένα αστικό καθεστώς, με ξεχωριστό ρόλο στην εκκλησία, ενώ στα σύμβολα προβάλλεται ο τσαρικός δικέφαλος αετός.
Διάφορες πηγές αναδεικνύουν την εμπλοκή επιχειρηματικών παραγόντων στη δημιουργία αυτών των «Λαϊκών Δημοκρατιών», με απώτερο στόχο την ομοσπονδιοποίηση της χώρας. Μεταξύ άλλων, φημολογείται πως ο πάμπλουτος επιχειρηματίας Ρ. Αχμέτοφ ήταν αυτός που συνέλαβε την ιδέα και άρχισε την εφαρμογή της, ωστόσο στην πορεία αυτός έχασε τον έλεγχο από άλλους λιγότερο ισχυρούς επιχειρηματίες, που ενδιαφέρονταν περισσότερο για την ανεξαρτητοποίηση αυτών των περιοχών και όχι τη διατήρησή τους στο πλαίσιο μιας ομοσπονδίας. Εξέλιξη που δε συμβάδιζε με τα σχέδια της Ρωσίας, που θέτει τη θέση να διατηρηθεί ενιαία η χώρα, αλλά με εξασφάλιση μιας διευρυμένης αυτονομίας των περιοχών αυτών.
Στα μέσα του καλοκαιριού, έγινε μια ανεξήγητη για πολλούς αλλαγή στην ηγεσία των «Λαϊκών Δημοκρατιών». Η εκτίμηση που κάνουν πολλά ΜΜΕ είναι πως η «αλλαγή φρουράς» οφείλεται στην ανάδειξη εκείνων που μπορούσαν να έχουν καλύτερη «επαφή» με το Κρεμλίνο ή αλλιώς να «ελέγχονται» περισσότερο απ' αυτό.

Η στρατιωτική σύγκρουση

Ο ουκρανικός στρατός που μάχεται αριθμεί πάνω από 50 χιλιάδες άντρες. Κύριος όγκος είναι οι τακτικές δυνάμεις, οι δυνάμεις «ασφάλειας», ωστόσο ιδιαίτερο ρόλο έχουν και οι μονάδες «εθελοντών», που στρατολογήθηκαν από το φασιστικό «Δεξιό Τομέα», και από συλλόγους οργανωμένων φιλάθλων, και αφού πέρασαν ένα 50ωρο πρόγραμμα εκπαίδευσης βρέθηκαν να πολεμούν στο μέτωπο. Μαζί τους πολεμούν, σύμφωνα με πληροφορίες, σύμβουλοι χωρών του ΝΑΤΟ και φασιστικά στοιχεία από διάφορες χώρες της Ευρώπης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι δυνάμεις που είχε συγκεντρώσει το υπουργείο Αμυνας της Ουκρανίας έχουν τον τελευταίο μήνα σημειώσει σοβαρές απώλειες που μπορεί να ανέρχονται και σε 15 χιλιάδες άντρες (νεκροί, τραυματίες, ενώ το μεγαλύτερο μέρος τους είναι λιποτάκτες).
Από την άλλη μεριά, οι δυνάμεις των πολιτοφυλάκων αρχικά - μέχρι τα μέσα καλοκαιριού - αριθμούσαν περίπου 5 χιλιάδες. Κι αυτό όταν στην περιοχή ζούσαν πριν τον πόλεμο 6,5 εκατομμύρια άνθρωποι. Σε συνθήκες πολεμικών συγκρούσεων 1 εκατομμύριο απ' αυτούς μετακινήθηκε μέσα στη χώρα ή προς τη Ρωσία, αλλά μόνον ένα πολύ μικρό κομμάτι επέλεξε να πάρει τα όπλα.
Τους τελευταίους δύο μήνες, ιδιαίτερα μετά τη λήψη των μέτρων των ΗΠΑ - ΕΕ κατά της Ρωσίας, την αδιαλλαξία και την επιθετικότητα της κυβέρνησης του Κιέβου, που προχώρησε σε βομβαρδισμούς κατοικημένων περιοχών, υπάρχουν αλλαγές. Μέσα σε 2 μήνες υπολογίζεται πως ο αριθμός των ενόπλων έφτασε τις 15 - 20 χιλιάδες άντρες, που έδειξαν στα πεδία της μάχης στρατιωτικές αρετές, συντρίβοντας την επίθεση των ουκρανικών δυνάμεων. Οι επικεφαλής των «Λαϊκών Δημοκρατιών» παραδέχονται πως στις γραμμές τους υπάρχουν 4 - 5 χιλιάδες «εθελοντές» από τη Ρωσία. Ενας απ' αυτούς δικαιολόγησε ως εξής το γεγονός: «Αρκετοί Ρώσοι στρατιωτικοί πήραν την καλοκαιρινή τους άδεια και αντί να πάνε σε κάποια παραλία, έκριναν σκόπιμο να έρθουν να στηρίξουν τα αδέλφια τους». Η εξέλιξη κάνει την ουκρανική κυβέρνηση και τις ΗΠΑ να ισχυρίζονται πως έχουμε «ρωσική εισβολή». Στην πραγματικότητα, βέβαια, αν και η ρωσική παρέμβαση στις εξελίξεις είναι εμφανής, δεν έχουμε να κάνουμε με κάτι τέτοιο.
Στις γραμμές των πολιτοφυλάκων πολεμά κόσμος διαφορετικός. Αλλοι πολεμούν γιατί έχουν πειστεί πως μόνο με την ένωση με τη Ρωσία μπορεί να αναπτυχθεί η χώρα τους, άλλοι γιατί θεωρούν ότι μάχονται τις «φασιστικές αρχές» του Κιέβου, άλλοι γιατί θεωρούν πως οι Ρώσοι της Ουκρανίας καταπιέζονται. Μεταξύ αυτών που πολεμούν εκεί βρίσκονται κομμουνιστές, αλλά και εθνικιστικές, φασιστικές δυνάμεις από τη Ρωσία και άλλες χώρες. Π.χ. Η ναζιστική οργάνωση «Ρωσική εθνική ενότητα» υποστηρίζει πως έχει εκεί ένα σώμα 200 ενόπλων, ενώ ενόπλους έχουν στείλει και η «Μαύρη εκατονταρχία», ο «Ρωσικός ορθόδοξος στρατός» κ.ά.

Συνδυασμός οικονομικών - στρατιωτικών μέσων πίεσης και η προοπτική

ΝΑΤΟ, ΗΠΑ και ΕΕ έχουν επιλέξει σειρά μέτρων σε βάρος της Ρωσίας, τα οποία έχουμε παρουσιάσει σε άλλα άρθρα. Εννοείται πως τα μέτρα αυτά δε στοχεύουν απλώς τη Ρωσία, αλλά τις «συμμαχίες» της στην Ευρώπη, π.χ. με τη Γερμανία.
Με τις αποφάσεις του το ΝΑΤΟ στην Ουαλία επιδιώκει να αποκτήσει προβάδισμα έναντι της Ρωσίας.
Αν και είναι φανερό πως μέσα στην ΕΕ υπάρχουν δυνάμεις που δεν ενδιαφέρονται για την παραπέρα χειροτέρευση των σχέσεων με τη Ρωσία, αφού έχουν τεράστια συμφέροντα από τη συνεργασία με τη Ρωσία και δεν επιθυμούν την παραπέρα κλιμάκωση και γενίκευση της αντιπαράθεσης, την ίδια ώρα μπορεί και να μη συμβεί αυτό το «προφανές», δηλαδή η αποκλιμάκωση. Και αυτό γιατί το «τίμημα» είναι πολύ μεγάλο και για τις δύο πλευρές, που εμποδίζει την εύρεση συμβιβασμού.
Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο σε συνθήκες χειμώνα να υπάρξει εμπλοκή με το ρωσικό αέριο, συνολικά για την ΕΕ ή για μέρος της (κυρίως Ελλάδα, Βουλγαρία, Σερβία).
Οπως, επίσης, όσο κι αν φαίνεται ανεπιθύμητο, από δυνάμεις, όπως η Γερμανία, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ανοιχτή εμπλοκή του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία, κάτι που θα οδηγήσει στην κλιμάκωση και της παρέμβασης της Ρωσίας στη σύγκρουση, με την αναγνώριση των λεγόμενων «Λαϊκών Δημοκρατιών» της Ανατολικής Ουκρανίας και στην προσπάθεια επανάληψης του σεναρίου που ήδη έχουμε δει σε Νότια Οσετία και Αμπχαζία, δηλαδή στην πρόσδεση αυτών των περιοχών στη ρωσικό «άρμα», με ένα είδος άτυπης ενσωμάτωσης, και πιθανής επιδίωξης εδαφικής σύνδεσης αυτών των περιοχών με την Κριμαία.
Αυτό δε θα γίνει χωρίς νέες αιματοχυσίες, χωρίς μεγαλύτερες μετακινήσεις πληθυσμών, χωρίς την εκτίναξη του εθνικισμού στην περιοχή, ακόμη και σε τελική φάση με ανταλλαγή πληθυσμών, εάν βέβαια τα πράγματα ακολουθήσουν αυτόν τον δρόμο, κι όχι εκείνον ενός συμβιβασμού και διατήρησης με κάποιο τρόπο της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Ακόμη, όμως, και στην περίπτωση του συμβιβασμού αυτός θα είναι προσωρινός.

Η κατεύθυνση της πάλης

Σε αυτές τις συνθήκες, υπαρκτού κινδύνου γενίκευσης του ιμπεριαλιστικού πολέμου, έχει μεγάλη σημασία ο προσανατολισμός της εργατικής - λαϊκής πάλης στη χώρα μας. Να εμποδίσει την αστική τάξη να σπρώξει τους εργαζόμενους στην παγίδα της στήριξης της συμμετοχής της Ελλάδας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, στο όνομα των «συμμαχικών υποχρεώσεων» στο πλαίσιο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Πλαίσιο, που, όπως είναι γνωστό, δεν αμφισβητεί ούτε η αξιωματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με τη χαρακτηριστική τοποθέτηση του προέδρου του.
Επιπλέον, το εργατικό - λαϊκό κίνημα πρέπει να απορρίψει το δίλημμα να επιλέξει κάποια από τις δύο μεριές της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης. Ακόμη κι αν αυτή καμουφλάρεται πότε με την «ορθοδοξία», ή με τον «αντιφασισμό», ο οποίος δεν είναι ειλικρινής, κρίνοντας από πολλά στοιχεία, μεταξύ άλλων κι από τις σχέσεις που αναπτύσσει αυτή η πλευρά με εθνικιστικές, ακόμη και φασιστικές δυνάμεις στη χώρα μας και στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Ούτε είναι λογική να στηρίξουμε τον πιο «αδύνατο» ενάντια στον «ισχυρότερο». Ο Λένιν έγραφε γι' αυτό: «Η πρώτη από τις κυρίαρχες χώρες κατέχει, ας υποθέσουμε, τα 3/4 της Αφρικής ενώ η δεύτερη το 1/4. Το αντικειμενικό περιεχόμενο του πολέμου τους είναι το ξαναμοίρασμα της Αφρικής. Ποιας πλευράς την επιτυχία πρέπει να ευχόμαστε; Το πρόβλημα, όπως έμπαινε προηγούμενα, αποτελεί παραλογισμό, γιατί δεν ισχύουν σήμερα τα παλιά κριτήρια εκτίμησης: Δεν έχουμε ούτε μια πολύχρονη ανάπτυξη ενός αστικού απελευθερωτικού κινήματος, ούτε το πολύχρονο προτσές της κατάρρευσης της φεουδαρχίας. Δεν είναι δουλειά της σύγχρονης δημοκρατίας ούτε να βοηθήσει την πρώτη χώρα να κατοχυρώσει το «δικαίωμά» της στα 3/4 της Αφρικής, ούτε να βοηθήσει τη δεύτερη (έστω κι αν αυτή έχει αναπτυχθεί οικονομικά πιο γρήγορα από την πρώτη) να αποσπάσει αυτά τα 3/4.
Η σύγχρονη δημοκρατία θα παραμείνει πιστή στον εαυτό της μόνο στην περίπτωση που δε θα προσχωρήσει σε καμία ιμπεριαλιστική αστική τάξη, στην περίπτωση που θα πει ότι "και οι δύο τους είναι η μια χειρότερη από την άλλη", στην περίπτωση που σε κάθε χώρα θα εύχεται την αποτυχία της ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης. Κάθε άλλη λύση θα είναι στην πράξη εθνικοφιλελεύθερη και δεν θα έχει τίποτε το κοινό με τον αληθινό διεθνισμό...
Στην πραγματικότητα, όμως, σήμερα είναι αναμφισβήτητο ότι η σύγχρονη δημοκρατία δεν μπορεί να σέρνεται στην ουρά της αντιδραστικής, ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης - αδιάφορο τι "χρώμα" θα έχει αυτή η αστική τάξη (...)»*.
Το κομμουνιστικό και εργατικό κίνημα, στις συνθήκες του ιμπεριαλισμού, που είναι το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, πρέπει παντού να χαράξει αυτοτελή γραμμή, μακριά από αστικά - ιμπεριαλιστικά σχέδια και με κριτήριο τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων, που δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με τα συμφέροντα των αστικών τάξεων. Πρέπει να χαράξει την πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού, για το σοσιαλισμό. Εκείνοι, που στο όνομα του αρνητικού συσχετισμού, ισχυρίζονται πως «αυτά που λέει το ΚΚΕ δεν είναι της ώρας» και πως «δεν κρίνεται τώρα αυτό», έχουν αναλάβει εργολαβικά το ρόλο του «Εφιάλτη» των εργατικών - λαϊκών συμφερόντων.
Παραπομπή:
* Β. Ι. Λένιν: «Κάτω από ξένη σημαία». Απαντα», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», τ. 26, σελ. 140 - 141 και 146.

Του Ελισαίου ΒΑΓΕΝΑ*
*Ο Ε. Βαγενάς είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και υπεύθυνος του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ

Οι ξένες επενδύσεις στην Υποσαχάρια Αφρική και οι ανταγωνισμοί

Στη Νιγηρία αμερικανικά μονοπώλια συνεργάζονται με τον πλουσιότερο άνθρωπο της Αφρικής, τον Aliko Dangote, κι έναν από τους πλουσιότερους του πλανήτη, στον τομέα του πετρελαίου

«Πεδίο σύγκρουσης συμφερόντων αξίας πολλών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων είναι πλέον η Υποσαχάρια Αφρική, καθώς ΗΠΑ και Κίνα επιχειρούν να εξασφαλίσουν την τελευταία μεγάλη αναπτυσσόμενη αγορά του πλανήτη (...) εισέρχονται σε μια αγορά της οποίας η μεσαία τάξη εκτιμάται ότι θα υπερβεί τα επόμενα χρόνια το ένα δισεκατομμύριο άτομα. Ομως σήμερα περισσότερο από το μισό του πληθυσμού της δεν έχει πρόσβαση σε ηλεκτροδότηση. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι οι οικονομίες της Υποσαχάριας Αφρικής θα αναπτυχθούν φέτος με ρυθμούς της τάξης του 5,4% και το 2015 θα επιταχύνουν στο 5,8% (...) σύμφωνα με την African Development Bank, το τελευταίο έτος ιδρύθηκαν περισσότερες από τετρακόσιες χιλιάδες επιχειρήσεις». Αποκαλυπτικό το ρεπορτάζ της «Καθημερινής»¹ (24 / 8 / 2014) για την Αφρική, τον πλούτο της οποίας ορέγονται τα μονοπώλια ισχυρών κρατών και όχι μόνο.
Για παράδειγμα, η πρεσβεία της Ελλάδας στη Νότια Αφρική σε έκθεσή της στις 24 / 6 / 2014 για την ελκυστικότητα των Αμεσων Ξένων Επενδύσεων Αφρικής αναφέρει τα εξής:
«Στην έκθεση "Africa Attractiveness Survey 2014 - Executing Growth", του γνωστού πολυεθνικού γραφείου συμβούλων επιχειρήσεων Ernst & Young Global Limited, αναφέρονται στοιχεία ελκυστικότητας της Αφρικής, σε όρους Αμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ), και διεθνούς τάσης αντίληψης της αφρικανικής ηπείρου ως επενδυτικού προορισμού. Σημαντικότερα, στην εν λόγω έκθεση επισημαίνονται τρεις βασικές τάσεις της τελευταίας τριετίας: α) αύξηση των επενδύσεων στην Υποσαχαρική Αφρική, β) αύξηση των ενδοαφρικανικών επενδύσεων, και γ) μετατόπιση των επενδύσεων από τον τομέα της εξόρυξης σε τομείς προσφοράς καταναλωτικών αγαθών».

Εμφαση στον τομέα μεταποίησης

Είναι γεγονός ότι η μετατόπιση των επενδύσεων από τον τομέα εξόρυξης στον τομέα προσφοράς καταναλωτικών αγαθών δείχνει ανάπτυξη της μεταποίησης. Γεγονός που προκαλεί το ενδιαφέρον του κεφαλαίου για επενδύσεις. Συνολικά, αν εκτιμήσει κανείς αυτές τις εξελίξεις όπως καταγράφονται στη συγκεκριμένη έκθεση, καταλαβαίνει ότι υπάρχουν πράγματι μεγάλα περιθώρια κερδοφόρων επενδύσεων σε μια καπιταλιστική αγορά που ως τώρα το κεφάλαιο την αντιμετώπιζε σαν αγορά φτηνής ενέργειας (πετρέλαιο) και πάμφθηνων πρώτων υλών, ενώ τώρα την αντιμετωπίζει σαν πεδίο καπιταλιστικών επενδύσεων και σε τομείς μεταποίησης.
Γράφει, για παράδειγμα, η ίδια έκθεση: «Το 2013, παρά το ότι ο αριθμός των επενδυτικών σχεδίων σε ολόκληρη την Αφρική συνολικά μειώθηκε κατά 3,1% (λόγω σχετικής μείωσης στη Βόρεια Αφρική, κατά 750 έργα ως προς το προηγούμενο έτος, εκ της εκεί διαμόρφωσης συνθηκών πολιτικής αστάθειας), οι ΑΞΕ στην Υποσαχαρική Αφρική αυξήθηκαν κατά 4,7%. Επισημαίνεται αντιληπτή πλέον διάκριση μεταξύ τάσης ΑΞΕ στη Β. Αφρική (μείωση 28,7%) και αντίστοιχης τάσης στην Υποσαχαρική Αφρική (αύξηση 4,7%), δηλαδή διεύρυνση του βαθμού διαφοροποίησης των δύο περιφερειών ως προς τις ΑΞΕ, ενώ η Υποσαχαρική Αφρική καταλαμβάνει μερίδιο ΑΞΕ Αφρικής 80% για πρώτη φορά.
Σε όρους αξίας (έναντι της προαναφερθείσης μείωσης του αριθμού επενδυτικών σχεδίων), οι επενδύσεις κεφαλαίων σε ολόκληρη την ήπειρο αυξήθηκαν κατά 12,9%, ως αποτέλεσμα υλοποίησης ορισμένων μεγάλων επενδυτικών έργων, ενώ επίσης αυξήθηκε το μέσο ύψος των έργων ΑΞΕ, υπολογιζόμενο σε 70,1 εκ. δολ. ΗΠΑ το 2013, από 60,1 εκ. δολ. ΗΠΑ το 2012».
Συγκρίνοντας αυτούς τους οικονομικούς δείκτες και τα στοιχεία με αυτά στην Ευρώπη όπου η καπιταλιστική οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει ύφεση, δηλαδή στασιμότητα στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά και στις ΗΠΑ όπου οι ρυθμοί ανάπτυξης κυμαίνονται εκτιμώνται στο 2% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το ΔΝΤ, γίνεται κατανοητό ότι πράγματι η καπιταλιστική ανάπτυξη σ' αυτήν εδώ την περιοχή του κόσμου είναι ραγδαία, ακόμη και σε σύγκριση με την Ασία, με εξαίρεση την Κίνα, και στη Λατινική Αμερική, όπου υπάρχει μεγάλη τάση μείωσης των ρυθμών ανάπτυξης (από 8% σε κάτω από 2,2%), ή στη Ρωσία, με 0.2%.
Βεβαίως το φαινόμενο των ξένων επενδύσεων στην Αφρική γενικά δεν είναι νέο. Η Κίνα εδώ και πολλά χρόνια έχει κάνει μεγάλες επενδύσεις σε διάφορες χώρες, από το Σουδάν ως την Αγκόλα και τη Μοζαμβίκη κλπ. Το ίδιο και οι ΗΠΑ, αλλά και διάφορα κράτη της Ευρώπης, ιδιαίτερα η Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία, αλλά και η Ελλάδα. Το ενδιαφέρον είναι η επιτάχυνση και το μέγεθος των επενδύσεων.

Κίνα και ΗΠΑ

Οπως είπαμε πιο πάνω, ΗΠΑ και Κίνα προωθούν επενδύσεις στην Αφρική, που αποτελεί και για τις δύο πεδίο ανταγωνισμών στο πλαίσιο της αύξησης της διεθνούς τους δύναμης ή «της παγκόσμιας γεωπολιτικής ισχύος», όπως λένε οι αστοί.
Η αξία του διμερούς εμπορίου της Κίνας με την Αφρική ξεπέρασε τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια το 2013, ενώ η αντίστοιχη των ΗΠΑ είναι λίγο πιο κάτω από τα 100 δισ. δολάρια.
Επειδή η Κίνα, όπως έχουμε πει, κάνει μεγάλες επενδύσεις εδώ και χρόνια στην Αφρική κι έχει μεγάλο προβάδισμα, οι ΗΠΑ επιταχύνουν τις δικές τους επενδύσεις. Ετσι, τον Αύγουστο του 2014 οι ΗΠΑ, σύμφωνα με την «Καθημερινή», «προχώρησαν διά του Λευκού Οίκου σε μια ιστορική πρωτοβουλία, το πρώτο U.S. - Africa Leaders Summit. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ομπάμα φιλοξένησε πάνω από 40 ηγέτες της αφρικανικής ηπείρου, σε μια κίνηση με στόχο να ενδυναμώσει τις σχέσεις των δύο πλευρών. Και με αρκετή επιτυχία, αν κρίνει κανείς από τις δεσμεύσεις για επενδύσεις άνω των 33 δισ. δολαρίων που εξασφάλισε από αμερικανικούς φορείς. Στο forum με τους Αφρικανούς ηγέτες που φιλοξένησε ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα στις αρχές Αυγούστου συμμετείχαν περισσότεροι από 90 αμερικανικοί επιχειρηματικοί όμιλοι και ανακοινώθηκαν επενδύσεις 14 δισ. δολαρίων».
Αμερικανικοί μονοπωλιακοί όμιλοι που επενδύουν στην Αφρική είναι η General Electric Co., η Coca Cola Co., η Ford Motor Co. για την παραγωγή αυτοκινήτων κ.ά. Για παράδειγμα, γίνονται επενδύσεις από την General Electric για το διπλασιασμό της ηλεκτροπαραγωγής στην Υποσαχάρια Αφρική. Σύμφωνα με το Bloomberg, επενδύουν στην ενίσχυση της ηλεκτρικής παραγωγής στην Αιθιοπία, την Γκάνα, την Κένυα, τη Λιβερία, τη Νιγηρία και την Τανζανία.
Η Carlyle Group LP επίσης επενδύει από κοινού με νιγηριανό μονοπωλιακό όμιλο στην έρευνα κι εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αέριου τόσο στη Νιγηρία όσο και σε άλλες υποσαχάριες χώρες.
Η Coca Cola έχει παρουσία δεκαετιών στην Αφρική μέσω του ελληνικού διεθνικού μονοπωλίου εμφιάλωσης της Coca Cola του ομίλου Λεβέντη - Δαυίδ.
Την ίδια ώρα, οι επενδύσεις της Κίνας στην Αφρική μέσα σε δέκα χρόνια έχουν αυξηθεί κατά 4.000%, με βάση τα στοιχεία της UNCTAD. Κινεζικοί επιχειρηματικοί όμιλοι δρουν στον τομέα των κατασκευών, σε υδροηλεκτρικά φράγματα, οδικές αρτηρίες και σιδηροδρομικές γραμμές. Υποδομές αναγκαίες για την εκμετάλλευση πετρελαιοπηγών, περιοχών ορυχείων με πλούσια κοιτάσματα σιδηρομεταλλεύματος και άλλων πρώτων υλών. Ταυτόχρονα η Κίνα επενδύει σε εργοστάσια όπως κλωστοϋφαντουργίες, εκμεταλλευόμενη το φτηνό εργατικό δυναμικό και την τεράστια ανεργία.
Σύμφωνα με το ΕΥ² οι τρεις τομείς - της τεχνολογίας, των μέσων ενημέρωσης και των τηλεπικοινωνιών (ΤΜΤ) με 150 έργα, το λιανικό εμπόριο και καταναλωτικά προϊόντα (RCP) με 131 έργα και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών με 112 έργα - αντιπροσώπευε περισσότερο από το 50% του συνόλου των έργων το 2013 στην Αφρική, κάνοντάς την το δεύτερο πιο ελκυστικό τόπο επενδύσεων και για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, για να γίνει η δεύτερη ο πιο ελκυστικός τομέας στην Αφρική. Επίσης οι ΑΞΕ στον τομέα κατασκευών αυξήθηκαν κατά 63%.

Τσακίζονται οι λαοί

Είναι γεγονός ότι η Αφρική - και μάλιστα η Υποσαχάρια - αναπτύσσεται ραγδαία, επομένως είναι περιοχή που προσελκύει κεφάλαια. Βασικός μοχλός για τις επενδύσεις είναι η πάμφθηνη εργατική δύναμη, η τεράστια ανεργία, το καθεστώς του μεγάλου ημερήσιου εργάσιμου χρόνου (το λιγότερο 12ωρα), η παντελής έλλειψη άλλων εργασιακών δικαιωμάτων.
Ταυτόχρονα όμως η περιοχή είναι και πεδίο ανταγωνισμών με αντανάκλαση στο εσωτερικό τους. Τις διάφορες πολεμικές συγκρούσεις με δυνάμεις τις οποίες ο αστικός Τύπος τις παρουσιάζει είτε ως παρακλάδια της Αλ Κάιντα είτε ως ακραίες ισλαμιστικές οργανώσεις, τις χρησιμοποιούν για ν' ανοίγουν δρόμους για επενδύσεις μονοπώλια διαφορετικών κρατών. Ενέργειες που έχουν οδηγήσει όχι μόνο σε εμφυλίους, αλλά και σε διχοτομήσεις κρατών (π.χ., Σουδάν). Ανάλογη περίπτωση είναι και αυτή της Νιγηρίας, αντιθέσεων μεταξύ Βορρά - Νότου, με υποδαύλιση κυρίως των ΗΠΑ και μοχλό την «Μπόκο Χάραμ». Για τους ίδιους λόγους επεμβαίνει η ΕΕ, κυρίως η Γαλλία, στο Μάλι και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία με δικό της στρατό.
Θα αναρωτηθεί κάποιος γιατί συμμετέχει και η Ελλάδα στις ιμπεριαλιστικές πολεμικές επεμβάσεις στην Αφρική, όπως και στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία;
Είπαμε πιο πάνω ότι η Coca Cola έχει παρουσία δεκαετιών στην Αφρική μέσω του ομίλου Λεβέντη - Δαυίδ. Δεν είναι ο μόνος επιχειρηματικός όμιλος.
Σύμφωνα με την «Καθημερινή», «η θυγατρική του Ομίλου Μυτιληναίος ΜΕΤΚΑ, έχοντας ήδη στο ενεργητικό της ανάληψη ενεργειακών έργων σε χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, όπως ανακοίνωσε στους αναλυτές σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη, εκδηλώνει ενδιαφέρον και για την Υποσαχάρια Αφρική και ειδικότερα την κατασκευή νέων ενεργειακών έργων».
Να θυμίσουμε επίσης ότι σε εκδήλωση ΥΠΕΞ με θέμα «Απολογισμός 2013 - Προγραμματισμός 2014 Δράσεων Οικονομικής Διπλωματίας» το Φλεβάρη του 2014, ο υφυπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Κούρκουλας είχε πει: «Σήμερα, οι Ελληνες επιχειρηματίες καλούνται να αποτελέσουν το όχημα εξόδου ολόκληρης της χώρας από την οικονομική και συνακόλουθα κοινωνική κρίση, και αυτό μπορούν να το επιτύχουν μόνο με την εξωστρεφή τους δράση. Αυτή τους την προσπάθεια είμαστε, στο υπουργείο Εξωτερικών, αποφασισμένοι να στηρίξουμε με όλα τα μέσα και τις δυνάμεις που διαθέτουμε».
Μιλώντας δε για τα Γραφεία Οικονομικών κι Εμπορικών Υποθέσεων (ΟΕΥ), ανακοίνωσε επέκταση των ΟΕΥ σε νέες αγορές και είπε: «Προτεραιότητά μας είναι, επίσης, η Αφρική και ειδικότερα η Υποσαχαρική Αφρική, όπου σχεδιάζουμε να βρεθούμε σύντομα με δύο Γραφεία ΟΕΥ, σε Ναϊρόμπι (Κένυα), Λάγος (Νιγηρία)».
Οι λαοί των χωρών της Αφρικής με τις τεράστιες ξένες επενδύσεις βιώνουν την άκρατη εκμετάλλευση, φτώχεια κι εξαθλίωση, σε αντίθεση με τη δημιουργία μιας ισχυρής αστικής τάξης στις χώρες της. Για παράδειγμα, στη Νιγηρία αμερικανικά κεφάλαια συνεργάζονται με τον πλουσιότερο άνθρωπο της Αφρικής, τον Aliko Dangote, κι έναν από τους πλουσιότερους του πλανήτη, σύμφωνα με το «Forbes», η περιουσία του οποίου φτάνει στα 25 δισ. δολάρια.
Αλλά και ο ελληνικός λαός δεν έχει κανένα όφελος από τη δράση των επιχειρηματικών ομίλων στην Αφρική. Ισα - ίσα, η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών γεννά πολέμους και καταστροφή για το λαό μας από τη συμμετοχή σ' αυτούς.
1.«Καθημερινή της Κυριακής», 24 / 8 / 2014.
2.Η EY (Ernst & Young Global Limited) είναι βρετανική εταιρεία στον τομέα των ασφαλιστικών υπηρεσιών, φορολογικών, χρηματοοικονομικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών. Προσφέρει γνώσεις και υπηρεσίες σε ζητήματα όπως οικοδόμηση εμπιστοσύνης στις αγορές κεφαλαίου και στις οικονομίες σε όλο τον κόσμο.

Ετοιμάζουν το νέο πόλεμο σε Ιράκ - Συρία

Ετοιμάζουν το νέο πόλεμο σε Ιράκ - Συρία

Τα σχέδια των ιμπεριαλιστών για «αντιμετώπιση» των «τζιχαντιστών» προμηνύουν νέα δεινά για τους λαούς

Γυναίκα πλένει παιδί σε προσφυγικό καταυλισμό στο Ιράκ. Ο βασανισμένος λαός βιώνει ξανά τις συνέπειες των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών

Την ενισχυμένη αποφασιστικότητα αλλά και ετοιμότητά τους να δράσουν για την «αντιμετώπιση» του «Ισλαμικού Κράτους» (ΙΚ) διακηρύσσουν η μία μετά την άλλη ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, ενώ όλο και περισσότερες χώρες εμπλέκονται στις στρατιωτικές συγκρούσεις που συνεχίζονται στο Ιράκ μεταξύ του ΙΚ από τη μια μεριά και ιρακινών και κουρδικών δυνάμεων από την άλλη.
Την Παρασκευή, οι συμμετέχοντες στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουαλία συμφώνησαν «να αντιμετωπίσουν αυτήν την τρομοκρατική απειλή (σ.σ. το ΙΚ) με στρατιωτικά μέσα, με την εκμετάλλευση πληροφοριών, μέσω της επιβολής του νόμου, αλλά και μέσω διπλωματικών προσπαθειών», όπως ανέλαβε να διευκρινίσει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα.
Νωρίτερα, είχε προηγηθεί συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών (ΥΠΕΞ) ΗΠΑ, Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Καναδά, Αυστραλίας, Πολωνίας, Ιταλίας, Δανίας, αλλά και Τουρκίας, όπου συζητήθηκε το ενδεχόμενο συγκρότησης «κοινού συνασπισμού» για «την αντιμετώπιση του "Ισλαμικού Κράτους"».
Στη συνάντηση, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Τζον Κέρι, δήλωσε μεταξύ άλλων: «Ολοι μπορούν να κάνουν κάτι... Μπορούν να συμβάλουν είτε με πυρομαχικά και όπλα είτε με τεχνογνωσία. Μπορούν να συμβάλουν με συμβούλους». Διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία ανέφεραν, μάλιστα, πως τέθηκε και χρονοδιάγραμμα, με τον Κέρι να λέει ότι θα υπάρχει σχέδιο έτοιμο μέχρι την έναρξη της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, δηλαδή τις 16 Σεπτέμβρη.
Η ανάγκη «παγκόσμιας δραστηριοποίησης» κατά της «απειλής των τζιχαντιστών» αναδεικνύεται μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο, από τις αναλύσεις, τα ρεπορτάζ, τις παρεμβάσεις των κυβερνήσεων, επιτελείων και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης των μονοπωλίων, που σπεύδουν να αξιοποιήσουν την οργή που προκαλούν φρικαλεότητες, όπως και ο δεύτερος αποτρόπαιος αποκεφαλισμός Αμερικανού δημοσιογράφου από το ΙΚ, πριν από μερικές μέρες. Ωστόσο, το προσωπείο του «ανθρωπισμού» που προσπαθούν να φορέσουν οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, που καμώνονται τους σωτήρες των λαών, είναι πολύ φτηνό. Οι ίδιοι που εδώ και χρόνια στηρίζουν ποικιλόμορφα την ίδρυση και δράση τέτοιων οργανώσεων - με στόχο να εξασφαλίσουν στη γεωπολιτική σκακιέρα αλλαγές ευνοϊκές για τα μονοπώλια που στηρίζουν - έρχονται σήμερα και δήθεν οργίζονται, κατακεραυνώνουν και εναντιώνονται στα δικά τους δημιουργήματα. Ετσι έγινε με την «Αλ Κάιντα». Ετσι γίνεται τώρα και με το «Ισλαμικό Κράτος», μία από τις οργανώσεις που ενισχύθηκε για να αποτελεί ακόμα σήμερα βασική συνιστώσα των αντικαθεστωτικών δυνάμεων που στη Συρία μάχονται την κυβέρνηση του Μπασάρ Αλ Ασαντ.
Τέτοιες αλλαγές στις συνεργασίες των ιμπεριαλιστικών κέντρων δεν είναι καθόλου τυχαίες. Συνδέονται και αντανακλούν την ένταση των ανταγωνισμών, ενδοαστικών και ενδοϊμπεριαλιστικών, σε μια σειρά περιοχές του πλανήτη, στο φόντο και της συνέχισης της καπιταλιστικής κρίσης, της οικονομικής ύφεσης που παραμένει αλλά και εξαπλώνεται σε διάφορες χώρες, τροφοδοτώντας με νέα «αγωνία» και αντιλαϊκή ορμή τα σχέδια με τα οποία τα μονοπώλια προσπαθούν να σώσουν τη θέση και την κερδοφορία τους.

Βαθύτερη «εμπλοκή» πολλών

Στις αρχές της βδομάδας, το Βερολίνο αποφάσισε να στείλει στις δυνάμεις των Κούρδων που μάχονται το ΙΚ στο βόρειο Ιράκ όπλα συνολικής αξίας 70 εκατομμυρίων ευρώ, επιβεβαιώνοντας την επιλογή της γερμανικής αστικής τάξης για «ενεργό» στρατιωτική δράση εκτός συνόρων.
Την Πέμπτη, ο ΥΠΕΞ του Καναδά, Τζον Μπέιρντ, βρέθηκε σε Βαγδάτη αλλά και Αρμπίλ (πρωτεύουσα του αυτόνομου ιρακινού Κουρδιστάν), σε ένα ταξίδι που τα καναδικά ΜΜΕ χαρακτήρισαν «καλά φυλαγμένο μυστικό», υποσχόμενος βοήθεια 15 εκατομμυρίων δολαρίων προς τις ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας. Την Παρασκευή, ο πρωθυπουργός Στίβεν Χάρπερ ανακοίνωσε ότι ο Καναδάς θα στείλει «πολλές δεκάδες» στρατιωτικούς συμβούλους στο Ιράκ για να δώσουν «συμβουλές και βοήθεια» στις Ενοπλες Δυνάμεις της χώρας «για να αντιδρούν αποτελεσματικότερα απέναντι στην απειλή του "Ισλαμικού Κράτους"». Η ομάδα θα μείνει στο Ιράκ 30 μέρες και μετά θα επανεξεταστεί η αποστολή της.
Από τη Βρετανία, ο πρωθυπουργός, Ντέιβιντ Κάμερον, επισήμανε ότι «εξετάζουμε αν θα τους εξοπλίσουμε εμείς οι ίδιοι και αν μπορούμε πιο άμεσα να εκπαιδεύσουμε τους Κούρδους πολιτοφύλακες», ενώ ο ΥΠΕΞ, Φίλιπ Χάμοντ, δήλωσε ότι «αν κρίνουμε πως τα αεροπορικά πλήγματα θα βοηθήσουν (...) τότε ασφαλώς θα εξετάσουμε (σ.σ. την επιλογή αυτή)».
Η Ουάσιγκτον αύξησε κατά 350 τους άνδρες (που συνολικά θα φτάσουν τους 820) που βρίσκονται στο Ιράκ για την προστασία της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής, ενώ σύντομα θα μεταβούν στη Μέση Ανατολή (χωρίς διευκρινίσεις για το ακριβές δρομολόγιο) οι υπουργοί Εξωτερικών και Αμυνας, Τζον Κέρι και Τσακ Χέιγκελ, αντίστοιχα, όπως και η σύμβουλος σε θέματα αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, Λάιζα Μόνακο.
Τη δική τους βαθύτερη «εμπλοκή» εξετάζουν κι άλλες δυνάμεις, όπως η Αυστραλία και η Γαλλία. Η ΕΕ δεσμεύτηκε «να υποστηρίξει τις διεθνείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση του "Ισλαμικού Κράτους" και όλων των τρομοκρατικών οργανώσεων που απειλούν την περιφερειακή και παγκόσμια σταθερότητα», ενώ ο αντιπρόεδρος και ΥΠΕΞ της ελληνικής κυβέρνησης, Ευ. Βενιζέλος, είπε πως επιβεβαιώθηκε «η αδήριτη ανάγκη για άμεση δράση της διεθνούς κοινότητας ενάντια σε κάθε εξτρεμιστική, τζιχαντιστική οργάνωση».

ΟΥΚΡΑΝΙΑ Συμφωνία για εκεχειρία - νέος προσωρινός συμβιβασμός

ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Συμφωνία για εκεχειρία - νέος προσωρινός συμβιβασμός

Η ομάδα επαφής ανακοινώνει τη συμφωνία στο Μινσκ

Η προκαταρκτική συμφωνία εκεχειρίας που καταλήχτηκε στη λεγόμενη ομάδα επαφής την Παρασκευή στο Μινσκ της Λευκορωσίας, μετά από πέντε μήνες και πλέον βομβαρδισμών από την αντιδραστική κυβέρνηση της Ουκρανίας στις ανατολικές περιοχές Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ, είναι το νέο στοιχείο των εξελίξεων. Οσο και αν αλλάζει το κλίμα και δίνει μια ανάσα στον άμαχο πληθυσμό μετά από το σφοδρό σφυροκόπημα, δεν αλλάζει την ουσία της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Αυτή είναι σύγκρουση ενδοαστική (που εκδηλώθηκε με το διχασμό της αστικής τάξης στην επιλογή ιμπεριαλιστή συμμάχου) και γεωστρατηγικών συμφερόντων ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ΕΕ από τη μία και καπιταλιστική Ρωσία από την άλλη, που διαγκωνίζονται για μερίδια αγορών, ενεργειακούς πόρους και τους δρόμους μεταφοράς τους. Αυτόν τον ανταγωνισμό πληρώνουν με το αίμα τους τα λαϊκά στρώματα ανεξάρτητα από την εθνοτική καταγωγή τους ή τη γλώσσα που μιλάνε. Κάτω από αυτό το πρίσμα πρέπει να ιδωθούν και τα νέα στοιχεία που συνθέτουν το παζλ της ουκρανικής σύγκρουσης.

Συμβιβασμός έως τη νέα κλιμάκωση;

Ας τα δούμε αναλυτικά:
Στη συνάντηση της Παρασκευής πήραν μέρος οι εξής: Από τον Οργανισμό για τη Συνεργασία και Ασφάλεια στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) η Χάιντι Ταλιαβίνι, εκ μέρους της Ουκρανίας ο πρώην Πρόεδρος της χώρας Λεονίτ Κούτσμα, εκ μέρους της Ρωσίας ο πρεσβευτής της στην Ουκρανία, Μιχαήλ Ζουράμποφ, από τους εκπροσώπους των πολιτοφυλάκων των ανατολικών περιοχών οι Αλεξάντερ Ζακχραρτσένκο, Αντρέι Πούργκιν και Ιγκόρ Πλοτνίτσκι, που εμφανίζονται ως επικεφαλής αυτών που ψευδεπίγραφα αποκαλούν Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ.
Σύμφωνα με αυτά που έγιναν γνωστά από δηλώσεις του Προέδρου της Ουκρανίας, Πέτρο Ποροσένκο, από την Ουαλία όπου είχε προσκληθεί στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, τις δηλώσεις των συμμετεχόντων και διαρροές σε μέσα ενημέρωσης (αφού το πλήρες κείμενο δε δόθηκε στη δημοσιότητα, τουλάχιστον έως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές), ήταν εμφανές ότι επιτεύχθηκε ένας προσωρινός συμβιβασμός, που έχει σχέση με το συσχετισμό δυνάμεων που διαμορφωνόταν στα πεδία των μαχών.
Ο Ποροσένκο ανακοίνωσε σε δημοσιογράφους, στα αγγλικά, ότι συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός, που τέθηκε σε εφαρμογή από τις 6.00 το απόγευμα την Παρασκευή και ότι η συμφωνία έχει 12 βασικά σημεία ή βήματα που θα ακολουθηθούν. Σε αυτά περιλαμβάνονται η επίβλεψη της εκεχειρίας από τις δύο πλευρές και τον ΟΑΣΕ, η ανταλλαγή αιχμαλώτων, η δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων, η γενική αμνηστία, η αναγνώριση της οικονομικής αυτοτέλειας των 2 περιοχών, με αποκέντρωση εξουσιών, η αναγνώριση του δικαιώματος της γλώσσας και των εθίμων. Αν και δεν μίλησε για διευρυμένη αυτονομία, ωστόσο τα χαρακτηριστικά που περιέγραψε δείχνουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει ότι αυτά τα ζητήματα λύνονται στο πλαίσιο της εξασφάλισης της κυριαρχίας και της εθνικής ακεραιότητας του ουκρανικού κράτους. Τα τρία στοιχεία, της κατάπαυσης του πυρός, της ανταλλαγής αιχμαλώτων με τη μορφή «όλοι με όλους» και του περάσματος ανθρωπιστικής βοήθειας, επιβεβαιώθηκαν και από τις άλλες πλευρές, ωστόσο υπήρξε και άλλη μια πληροφορία, ότι το πρωτόκολλο της συμφωνίας κατοχυρώνει πως η κάθε πλευρά, ουκρανικός στρατός και δυνάμεις των πολιτοφυλάκων, παραμένει στις θέσεις που ήταν τη στιγμή επίτευξης της εκεχειρίας. Αυτό όμως το ζήτημα προφανώς θα γίνει αντικείμενο αντιπαράθεσης. Το δεδομένο είναι πάντως ότι τη δεδομένη χρονική στιγμή η πλάστιγγα στο πεδίο των μαχών γέρνει προς τη μεριά των πολιτοφυλάκων, ειδικά αν επαληθευτεί ότι ελέγχουν την κομβικής σημασίας πόλη της Μαριούπολης στην Αζοφική Θάλασσα, πράγμα που η κυβέρνηση της Ουκρανίας και οι ευρωΝΑΤΟικοί σύμμαχοί της αποδίδουν στη ρωσική ενίσχυση.
Οσον αφορά το λεγόμενο μελλοντικό καθεστώς των επαρχιών ο λεγόμενος πρωθυπουργός της «Λαϊκής Δημοκρατίας του Λουγκάνσκ», Ιγκόρ Πλοτνίτσκι, είπε ότι από τη δική τους πλευρά δεν μπήκε το ζήτημα αυτό και ότι «επικεντρώθηκαν στο θέμα της κατάπαυσης του πυρός, ενώ όλα τα άλλα θέματα θα λυθούν στη συνέχεια στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων». Πάντως, έσπευσε να σημειώσει ότι η υπογραφή της συμφωνίας δεν σημαίνει πως δεν θα συνεχιστεί η προσπάθεια απόσχισης από την Ουκρανία.

Τα στοιχεία της αντιπαράθεσης που παραμένουν

Μετά την επίτευξη της συμφωνίας ήρθε πάλι στο προσκήνιο η εμφανέστατη πλέον διαφοροποίηση των απόψεων του Ποροσένκο με αυτές του προσωρινού πρωθυπουργού της Ουκρανίας, Αρσένι Γιατσενιούκ. Ο τελευταίος, σε άλλο τόνο, δήλωσε ότι το ειρηνευτικό σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει τρία βασικά σημεία: «Κατάπαυση του πυρός, απόσυρση των ρωσικών δυνάμεων και των Ρώσων κακοποιών και τρομοκρατών, αποκατάσταση των συνόρων της Ουκρανίας με τη Ρωσία». Γίνεται έτσι φανερό ότι το επόμενο διάστημα και ειδικά ενόψει των επικείμενων πρόωρων βουλευτικών εκλογών στην Ουκρανία, είναι πολύ πιθανό να υπάρξει και ρήγμα ανάμεσα στις αστικές δυνάμεις που επιλέγουν τη συμμαχία με τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Φυσικά και σε αυτό το στρατόπεδο είναι εμφανέστατες οι διαφοροποιήσεις, με τις ΗΠΑ και συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ, όπως οι Βαλτικές χώρες και η Πολωνία, να προκρίνουν σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία, και τη Γερμανία και άλλες χώρες, φυσικά λόγω των ισχυρότατων αλληλοεξαρτώμενων συμφερόντων, δηλαδή της διασύνδεσης μονοπωλιακών ομίλων σε πολλούς τομείς, να επιχειρούν έναν κάποιο συμβιβασμό.
Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα και από το ζήτημα των διαφοροποιήσεων στην επιβολή νέων κυρώσεων στη Ρωσία (η ΕΕ έχει ετοιμάσει νέο πακέτο κυρώσεων, που όμως το πώς και αν θα προχωρήσει είναι αμφίβολο), ενώ εξετάζεται και ενδεχόμενη άρση όσων έχουν επιβληθεί. Επίσης, στις συζητήσεις στη ΝΑΤΟική λυκοσυμμαχία ναι μεν από κοινού αποφάσισαν την ενίσχυση της παρουσίας των στρατιωτικών δυνάμεων στην Ανατολική Ευρώπη, την ενίσχυση της Ουκρανίας με στρατιωτικό υλικό, αλλά δεν προχώρησαν στη φανερή τουλάχιστον εμπλοκή ΝΑΤΟικού στρατού στην Ουκρανία. Επίσης, στο ζήτημα της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ η Γερμανία φαίνεται να έχει αντιρρήσεις, όχι για κανέναν άλλο λόγο αλλά για να μην προκαλούνται τριβές με τη Ρωσία.

Η Ρωσία αξιοποιεί τη διαφοροποίηση στο ΝΑΤΟικό στρατόπεδο

Δεν είναι τυχαία εξάλλου και η δήλωση που έκανε ο ΥΠΕΞ της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, μια μέρα πριν τη συμφωνία στο Μινσκ, ότι η Δύση δεν πρέπει να υποστηρίζει το «κόμμα του πολέμου» και ότι «η άνοδος της αντιρωσικής ρητορείας που διαπιστώνουμε, ακριβώς όταν υπάρχει μια ενεργή προσπάθεια για την αναζήτηση πολιτικής λύσης, δείχνει ότι το "κόμμα του πολέμου" στο Κίεβο έχει δραστήρια εξωτερική στήριξη, στην προκειμένη περίπτωση από τις Ηνωμένες Πολιτείες». Ταυτόχρονα, η ρωσική κυβέρνηση, η οποία χαιρέτισε την εκεχειρία, άσκησε έντονη κριτική στις αποφάσεις του ΝΑΤΟ κατά τη σύνοδο στην Ουαλία. Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του σημείωσε: «Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις στις οποίες σχεδιάζουν να προχωρήσουν το ΝΑΤΟ και το Κίεβο στην Ουκρανία αλλά και η ρητορική των ηγετών των χωρών - μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας στη Σύνοδο Κορυφής του Νιούπορτ μπορεί να υπονομεύσουν τις ειρηνευτικές προσπάθειες στην περιοχή και θα μπορούσαν να προκαλέσουν αυξημένες εντάσεις, να απειλήσουν την πρόοδο στην ειρηνευτική διαδικασία στην Ουκρανία, να συμβάλουν στην επιδείνωση του διχασμού στην ουκρανική κοινωνία».
Στο παιχνίδι του ανταγωνισμού, που στον ιμπεριαλιστικό κόσμο είναι κούρσα όλων με όλους, δεν μπορούσε να λείψει και η καγκελάριος της Γερμανίας, Αγκελα Μέρκελ, που είπε, κινούμενη από τα συμφέροντα που αναφέραμε, ότι εφόσον διατηρηθεί η εκεχειρία μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο να αρθούν οι κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας. Ομως, προχώρησε ακόμα παραπέρα στην ομιλία της στη σύνοδο του ΝΑΤΟ τονίζοντας ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να τηρήσει τη συμφωνία συνεργασίας με τη Ρωσία του 1997 μολονότι η Μόσχα την έχει παραβιάσει με τις ενέργειες στις οποίες προέβη στην Ουκρανία. Μάλιστα, σε συνέντευξη Τύπου είπε ότι οι ηγέτες των 28 χωρών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας συμφώνησαν πως η συνθήκη αυτή παραμένει βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Η συνεργασία του ΝΑΤΟ με τη Μόσχα ανεστάλη το Μάρτη, όταν η Ρωσία ενσωμάτωσε τη χερσόνησο της Κριμαίας, όμως από ό,τι φαίνεται το ζήτημα αυτό για αρκετές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις περνάει σε δεύτερη μοίρα προκειμένου να διασωθούν οι μπίζνες σε άλλα ζητήματα. Και ο ΥΠΕΞ της Βρετανίας, Φίλιπ Χάμοντ, μίλησε για ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων με όρους. Αντίθετα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπ. Ομπάμα, είπε ότι η Ρωσία πρέπει να πληρώσει για τις πράξεις στην Ουκρανία και επιμένει στη σκληρή γραμμή. Πρωτίστως αυτό γίνεται, όπως έχει φανεί από την αρχή της επέμβασης στην Ουκρανία και τη στήριξη της αντιδραστικής κυβέρνησης, επειδή οι ΗΠΑ έχουν συμφέρον να προκληθεί ρήγμα στις σχέσεις Γερμανίας, ΕΕ και Ρωσίας προκειμένου να διεισδύσουν τα δικά τους μονοπώλια σε διαφόρους τομείς της οικονομίας, την Ενέργεια αλλά όχι μόνο.