4 Οκτ 2013

STATCHKA: «Η πρώτη επαναστατι­κή ταινία του σοβιετικού κινηματογρά­φου» - Δείτε την εδώ

STATCHKA: «Η πρώτη επαναστατι­κή ταινία του σοβιετικού κινηματογρά­φου» - Δείτε την εδώ



Σεργκέι Αϊζενστάιν
ΑΠΕΡΓΙΑ (STATCHKA)
 
Αφιερώνεται στα συλλαλητήρια του ΠΑΜΕ της 5 Οκτώβρη
και στο κάλεσμα του ΠΑΜΕ προς όλες τις συνδικαλιστικές οργανώσεις,
για 24ωρη προειδοποιητική Γενική Απεργία στις 23 Οκτώβρη 2013

Η ιστορία μιας απεργίας στη Ρω­σία του 1912 που πνίγεται βίαια στο αίμα από την τσαρική αστυνομία


Ο Αϊζενστάιν εμπνέεται και κά­νει όχι μόνο το πρώτο αριστούργημα του, αλλά σύμφωνα με τη γνώμη της Πράβντα«την πρώτη επαναστατι­κή ταινία του σοβιετικού κινηματογρά­φου». Ο ίδιος ο Αϊζενστάιν τονίζει ότι «με την Απεργία έχουμε το πρώτο δεί­γμα επαναστατικής τέχνης, όπου η φόρμα αποδεικνύεται πιο επαναστατι­κή απ' το περιεχόμενο».
23 Ιαν.1898 – 11 Φεβ. 1948
Πιστεύοντας με θέρμη ότι ένα επαναστατικό σινεμά πρέπει να καινοτομεί στη μορφή του και να μην ακολουθεί τις συμβάσεις της αστικής δραματουργίας, ο νεαρός σκηνοθέτης (είναι 26 ετών) επιχειρεί με την Απεργία να δώσει τις βάσεις για μια υλιστική προσέγγιση της φιλμικής φόρμας.
Στην Απεργία καταργείται ο ατομικός ήρωας και αντικαθίσταται από την έν­νοια του συνόλου.
Γράφει ο ίδιος ο Αϊζενστάιν:
«Μεταφέραμε στην οθόνη τη συλλογική και μαζική δρά­ση σε αντίθεση με τον ατομικισμό και τα δράματα «τριγώνου» του αστικού σινεμά. Απορρίπτοντας την ατομιστι­κή αντίληψη του αστικού ήρωα, οι ταινίες αυτής της περιόδου έκαναν μια απότομη στροφή προβάλλοντας σαν ήρωα τις μάζες. Έπρεπε να δώσουμε μορφή στην έννοια της συλλογικότητας».
Ο σκηνοθέτης δεν πε­ριορίζεται σε μια διδακτική κατα­γραφή του αγώνα του προλεταριάτου πριν την επανάσταση, αλλά ξεπερνά μια σειρά από πειραματικές ανα­ζητήσεις που κάνουν την ταινία, σύμ­φωνα με τα λόγια του Τζαίη Λέυντα, «ένα πραγματικό πειραματικό εργα­στήριο».

Στην Απεργία πρωτοεφαρμόζεται η θεωρία των «ατραξιόν» στο θέατρο. «Ατραξιόν είναι κάθε στιγμή που το θέαμα δρα επιθετικά», γράφει στο κεί­μενα αυτής της περιόδου. «Σ’ επίπεδο μορφής η ατραξιόν αποτελεί το πρωταρχικό και αυτόνομο στοιχείο κατα­σκευής ενός θεάματος».
 
Οι θεατρικές επιρροές της θεωρίας του Αϊζενστάϊν δίνουν στη Απεργία ένα ηθελημένο γκροτέσκο, τσιρκολάνικο χαρακτήρα που εντείνει την απόλαυση της θέασης της, καθώς από τη μια έχουμε σκηνές ενός ωμού ρεαλισμού κι από την άλλη «εκκεν­τρικές», φανταιζίστικες σκηνές (όπως η κοινωνία του υπόκοσμου που ζει κα­τά κυριολεξία κάτω απ' τη γη), οι οποίες προσδίδουν στην ταινία ενα ανεπανάληπτο ειρωνικό ύφος.

«Μοντάζ των ατραξιόν», «μοντάζ των εντυπώσε­ων» ή «αντιθετικό μοντάζ»

Πρόκειται για την αντιπαράθεση εικόνων που είναι ανεξάρτητες απ' τη δραση, αλλά που η αλληλουχία τους στη φιλμική ροή προκαλεί στο θεατή ένα δυνατό συγκινησιακό σοκ.
Η ταινία είναι γεμάτη από ανάλογες οπτικές μεταφορές. Χαρακτηριστικές οι δυο τελευταίες δραματικές και κορυφαίες σκηνές (σεκάνς). 

Στη μια σκηνή η αστυνομία, παρόλο που χρησιμοποιεί τα τσιράκια της, δεν καταφέρνει να παρασύρει τους διαδηλωτές εργάτες να λεηλατήσουν μια ταβέρνα που καίγεται. Όταν φτάνουν οι αντλίες, ο αστυνομικός στρέφει τους πυροσβεστικούς σωλήνες στους εγάτες. Εδώ υπάρχει η  παράλληληανάπτυξη: από τη μια, η συνεχώς αυξανόμενη πίεση του νερού· από την άλλη η αυξανόμενη απελπισία των θυμάτων.

Αποκορύφωμα, η πασίγνωστη πια τελική εικόνα της Απεργίας: ο παραλληλισμός της σφαγής των εργατών-απεργών από την αστυνομία με τη σφαγή του βοδιού στο σφαγείο.

Σημειώνει ο Λέυντα: «Η ανάπτυξη δείχνει πόσο μακριά από τοπληροφοριακό επίπεδο μπορούσαν να φτάσουν οι νεαροί καλλιτέχνες [...] Η δύναμη και η αναγκαιότητα της τελευταίας αυτής εικόνας μονάχα μέσα στο έργο μπορεί να εκτιμηθεί. Η κτηνώδης συμπεριφορά και η βία έχουν φτάσει σε τόσο τραγικό επίπεδο που η καταφυγή στη φαντασία είναι αναπόφευκτη· τα γεγονότα ειναι τόσο τραχιά που μονάχα η ανάβασηείναι επιτρεπτή: από το επίπεδο της πραγματικότητας στο επίπεδο της ποίησης».

Ένας εγγλέζος κριτικός, ο Ντέιβιντ Σύλβεστερ, μιλώντας για την ταινία (1958) γράφει:
«Η μέθοδός της είναι πολύ συγγενική με ένα ποίημα με το οποίο είναι σχεδόν σύγχρονη: την Έρημη Χώρα (Τ. Σ. Έλιοτ). Η ομοιότητά τους βρίσκεται στο γεγονός ότι λειτουργεί με μια ρυθμική αλληλουχία σπασμένων εικόνων, καθεμιά από τις οποίες είναι εντελώς συγκεκριμένη αλλά και συμβολική και που η παράθεσή τους εντυπωσιάζει και εκπλήσσει...»
Και δεν είναι περίεργο που όλα τα μελλοντικά έργα του Αϊζενστάιν περιέχονται σε αυτήν την ταινία.


Η Απεργία είχε μεγάλη επίδραση στην εξέλιξη του σοβιετικού κινημα­τογράφου και παρά τις επιμέρους ατέ­λειές της παραμένει μέχρι σήμερα μια συγκλονιστική, αξεπέραστη ταινία σχεδόν ισάξια του Θωρηκτού Ποτέμκιν.

ΑΠΕΡΓΙΑ (STATCHKA)
Έτος: 1924
Ασπρόμαυρο: 35 χλστ. (Βουβή)
Διάρκεια; 75'
Σενάριο: Ομάδα Πράλετκουλτ
Φωτογραφία: Εντουάρντ Τισέ
Ερμηνεία: Ομάδα Πρόλετκουλτ και ερασιτέχνες ηθοποιοί
Βραβεία: Στην Έκθεση των διακοσμητικών Τεχνών στο Παρίσι, 1925.

__________________________
Πηγές που λήφθηκαν υπόψη:
Ζωρζ Σαντούλ: Η Ιστο­ρία του Παγκόσμιου Κινηματογράφου (Δαμιανός, 1990).
Τζαίη Λέυντα: ΚΙΝΟ, Μια Ιστορία του Ρώσικου και Σοβιετικού Φιλμ - Η εξέλιξη του Ρώσικου κινηματογράφου από το 1896 έως το 1970 (Εξάντας 1980)
Σ. Μ. Αϊζενστάιν: Πέρα απ’ τους αστέρες (Αιγόκερως, 1983
Βασίλης Ραφαηλίδης: Λεξικό Ταινιών, τ. Α' (Αιγόκερως, 2003)
Μπάμπης Ακτσόγλου: 1919-1986, Μια συλλογή ταινιών (Εταιρεία STUDIO, 1989).


 Σεργκέι Μιχαήλοβιτς Αϊζενστάιν 
Γεννήθηκε στη Ρίγα στις 23 Ιανουαρίου 1898 και πέθανε από καρδιακή προσβολή στη Μόσχα στις 11 Φεβρουαρίου 1948. Αφού σπούδασε αρχιτεκτονική στην Πε­τρούπολη μπήκε το 1918 στον Κόκκινο Στρατό κι έγινε μέλος του Πρόλετκουλτ*. Ύστερα από μια ενδιαφέρουσα θητεία στο θέατρο, ο Αϊζενστάιν προσεγγίζει θεωρητικά και πρακτικά τον κινηματογράφο. Πιστεύοντας ότι ο νέος σοβιετικός κινηματογράφος πρέπει να είναι επαναστατικός τόσο στη φόρμα, όσο και στο περιεχόμενο, πειραματίζεται συνεχώς πάνω στις εκφραστικές δυνατότητες του φιλμ και θέτει τις βάσεις της γραμματι­κής της κινηματογραφικής γλώσσας. Δί­νει πρωταρχική σημασία στο μοντάζ, στη διαλεκτική σύνδεση των πλάνων, αλλά και στις εκφραστικές δυνατότητες του γκρο-πλάνου, ενώ την εποχή του ομιλούντα οδηγείται σε μια καθαρή μουσική αντίληψη της φιλμικής ροής. Ήταν η πιο μεγάλη προσωπικότητα του βωβού κινη­ματογράφου, που άφησε πίσω ένα τερά­στιο θεωρητικό έργο, ενώ οι ταινίες του εμπνέουν πάντα τους οπαδούς της αβάνγκαρντ, με το Θωρηκτό Ποτέμκιν, να θεωρείται η πιο σημαντική ταινία του βωβού κινη­ματογράφου.
Φιλμογραφια: Η απεργία (1924), Το Θωρηκτό Ποτέμκιν (1925), Οκτώβρης (1927), Η γενική γραμμή (1929), Que viva Mexico! (ημιτελές), Αλέξανδρος Νιέφσκι (1938), Ιβάν ο τρομερός (1945).
_______________________
*Προλεταριακή Κουλτούρα. Πειραματικός θεσμός που προέκυψε από τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση του 1917. Είναι μια ομοσπονδία τοπικών πολιτιστικών συλλόγων και avant-garde καλλιτεχνών, από τα εικαστικά, τη λογοτεχνία και το θέατρο. Στόχος, η ανάπτυξη των δημιουργικών ικανοτήτων του προλεταριάτου, που θα διαμόρφωνε μια νέα, επαναστατική εργατική τάξη, απαλλαγμένη από τα απομεινάρια της αστικής κουλτούρας. Ο Λένιν συνειδητοποίησε σύντομα ότι δεν ήταν σκόπιμος ένας τέτοιος«εξαναγκασμός», και ο θεσμός σταμάτησε να επιχορηγείται το 1923. Τελικά η Πρόλετκουλτσυρρικνώθηκε και διαλύθηκε το 1932, μαζί με άλλους λογοτεχνικούς οργανισμούς, όταν δημιουργήθηκε η Ένωση Σοβιετικών Συγγραφέων.


ΑΠΕΡΓΙΑ - STATCHKA
(Αγγλικοί υπότιτλοι)



πηγη  Μποτίλια Στον Άνεμο   


2 σχόλια:

  1. Φίλιππα γεια και χαρά.

    Επειδή έχω κάνει αρκετές και σημαντικές προσθήκες στο σχετικό, θα σε παρακαλούσα να το ξαναανεβάσεις.

    Επίσης καλό είναι η πηγή να παραπέμπει όχι γενικά στο μπλογκ αλλά στη συγκεκριμένη κάθε φορά ανάρτηση, γιατί μετά από καιρό, αν κάποιος θέλει να ανατρέξει στο αρχικό δεν θα το βρίσκει.
    Και αν στο μεταξύ έχουν προστεθεί ή διορθωθεί (όπως τώρα) στοιχεία από λάθη, ή παραλείψεις, δεν θα κυκλοφορεί το σωστό κείμενο.

    Ευχαριστώ γαι την αναδημοσίευση και συγγνώμη που σε βάζω σε κόπο.
    Με συντροφικούς χαιρετισμούς.
    Καλή συνέχεια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Να είσαι καλά Φίλιππα.
    Και την ετικέτα καλά την κόλλησες.
    Τις ευχαριστίες μου.

    Με δύναμη πάλι και πάλη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Υπάρχουν αστεγοι στη Γερμανία; – Εκατοντάδες χιλιάδες ζουν και κοιμούνται στο δρόμο…

Από iraklis3 Καπιταλισμός σημαίνει ανεργία, φτώχεια (για άνεργους και εργαζόμενους), άστεγου...

TOP READ