Τσιτσίδι στο σοσιαλισμό: Γυμνισμός στη ΓΛΔ

Δύσκολες Νύχτες

Μια από τις χαρακτηριστικότερες εικόνες της ΓΛΔ, ιδίως από τη δεκαετία του ’70 κι εξής, ήταν εκείνη των παραλιών της, με χιλιάδες λουόμενους να απολαμβάνουν τον ήλιο και τη θάλασσα (ή και τις ουκ ολίγες λίμνες της) με αδαμιαία περιβολή. Ο γυμνισμός δε γεννήθηκε βέβαια στη χώρα, ούτε έγινε αποδεκτός χωρίς αρχικές τριβές, μέσα σε λίγα χρόνια όμως έγινε ένα από τα βασικά πολιτισμικά στοιχεία της “άλλης” Γερμανίας, επιβιώσεις του οποίου υπάρχουν μέχρι τις μέρες μας. Σύμφωνα με τις περισσότερες μαρτυρίες, “λίκνο” του ανατολικογερμανικού γυμνισμού υπήρξαν οι αμμόλοφοι τους Ahrenshoop, όπου οι πρώτοι γυμνιστές, κυρίως διαννοούμενοι είχαν κάνει την εμφάνισή τους στα χρόνια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Αρχικά οι ναζί απαγόρευσαν το Μάρτη του 1933 όλους τους συλλόγους και συνδέσμους γυμνιστών, ενώ το 1942 επετράπη μερικώς, με τον όρο οι γυμνιστές να είναι “εκτός οπτικού πεδίου των μη συμμετεχόντων”. Η συγκεκριμένη διάταξη παρέμεινε κατ’αρχάς μεταπολεμικά σε ισχύ και στα δύο γερμανικά κράτη.  Το Ahrenshoop, τμήμα πλέον της επικράτειας της νεαρής ΓΛΔ έγινε πόλος έλξης καλλιτεχνών, συγγραφέων, ηθοποιών και πολιτικών όπως τους γέννησε η μαμά τους. H συνήθεια αυτή από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 άρχισε να εξαπλώνεται και σε άλλες παραλίες της χώρας. Μάλιστα σε κάποιες από αυτές διοργανώνονταν οι λεγόμενες “Γιορτές του Καμερούν”, όπου λουόμενοι λιγότερο ή περισσότερο γυμνοί, βαμμένοι και με στεφάνια λουλουδιών ή κολιέ από κοχύλια μιμούνταν αφρικανικούς χωρούς. Αργότερα οι γιορτές αυτές μετονομάστηκαν σε “Γιορτές του Ποσειδώνα”.

Στιγμιότυπο από μια “Γιορτή του Καμερούν”

Δεν ήταν όμως όλοι οι ιθύνοντες εξίσου ενθουσιασμένοι με το φαινόμενο. Ο ποιητής και πρώτος υπουργός πολιτισμού της ΓΛΔ, Γιοχάνες Ρ. Μπέχερ, ήταν πολέμιος της συνήθειας, ενώ παραδίδεται και το εξής ανεκδοτολογικό χαρακτηριστικό: Στη διάρκεια βόλτας σε παραλία έπεσε πάνω σε γυμνή λουόμενη σκεπασμένη με φύλλο του “Neues Deutschland” του κομματικού οργάνου του SED. Οργισμένος την έψεξε: “Μα δεν ντρέπεστε, γριά γουρούνα!”. Η γυναίκα τότε τράβηξε την εφημερίδα από το πρόσωπό της, αποκαλύπτοντας εκείνο της Άννα Σέγκερς, δημοφιλούς συγγραφέα. Όταν κάποιο διάστημα αργότερα της απονεμήθηκε το Εθνικό Βραβείο πρώτης τάξεως, ο υπουργός πολιτισμός την κάλεσε στο βήμα με τον προσφώνηση “Αγαπημένη μου Άννα”, για να του αντιγυρίσει εκείνη εκτός μικροφώνου, αλλά αρκετά δυνατά ώστε να ακουστεί και να καταγραφεί από αρκετούς: “Για σένα πάντα η γρια-γουρούνα, Χανς”.

To μπιτς βόλεϋ δεν ήταν λιγότερο διαδεδομένο στις παραλίες γυμνιστών απ’ό,τι στις “κανονικές”

To 1954 η καλοκαιρινή σαιζόν δεν ξεκίνησε με καλούς οιωνούς για τους φίλους του γυμνισμού στο Ahrenshoop, καθώς η τοπική  τουριστική υπηρεσία ανακοίνωνε: “Πριν ξεκινήσει η σαιζόν, θεωρούμε απαραίτητο να επιστήσουμε την προσοχή στους αξιότιμους επισκέπτες μας, ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες διαχείρισης των παραλιών της Βαλτικής, λόγω εκτρόπων που παρατηρήθηκαν την περασμένη χρονιά δυστυχώς, δεν επιτρέπουν πλέον το γυμνισμό”. Ως το Σεπτέμβριο η απαγόρευση είχε εξαπλωθεί και σε άλλες παραλίες της χώρας, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στο Πρέρωφ, υπήρξε και αστυνομική παρέμβαση κατά γυμνιστών.  Ποια όμως ήταν τα “έκτροπα” στα οποία αναφέρονταν η ανακοίνωση; Με βάση τις αναφορές του δυτικού τύπου, και με όσες επιφυλάξεις μπορεί να έχει κανείς για την αξιοπιστία του, το Υπουργείο Ασφαλείας της ΓΛΔ είχε γίνει μέσα στο 1954 επανειλημμένα δέκτης παραπόνων από κατοίκους πλησίον παραλιών γυμνιστών για “τρομοκρατία” που ασκούσαν οι τελευταίοι απέναντι στους λουόμενους με μαγιώ. Είχαν επίσης σημειωθεί περιστατικά κατά τα οποία περαστικοί που έκαναν τη βόλτα τους στα όρια των παραλιών αυτών είχαν γίνει θύματα επιθέσεων από γυμνιστές, που τους έγδυναν με τη βία. Το σοβαρότερο από αυτά τα περιστατικά αφορούσε δυο κορίτσια 16 και 17 χρόνων, που όχι μόνο τους αφαιρέθηκαν βίαια τα ρούχα από γυμνιστές, αλλά δέθηκαν και σε ένα ένα κορμό δέντρου, υπόθεση για την οποία ασκήθηκαν διώξεις μεταξύ άλλων σε μέλη του κυβερνώντος κόμματος αλλά και διαννοούμενους. Από την άλλη, η αντίδραση των φίλων του γυμνισμού, μεταξύ των οποίων όπως είπαμε πολλοί επώνυμοι, εξέφρασαν την έντονη διαμαρτυρία τους στις αρχές που μεμονωμένα περιστατικά αμαύρωναν τη φιλήσυχη εικόνα τους και γίνονταν αφορμή να απαγορευτεί μια άκακη συνήθεια. Ο διευθυντής της κρατικής εταιρείας διανομής ταινιών ‘Progress”, Ρούντολφ Μπερνστάιν, έγραφε σε επίσημη επιστολή διαμαρτυρίας πως ήταν πεπεισμένος ότι “τα όργανα του κράτους μας μαζί με τους ηθικώς υγιείς και ιδεολογικά σαφείς παραθεριστές, θα ήταν ανά πάσα στιγμή σε θέση να βάλουν τέτοια άτομα στη θέση τους”.

Κάποιος στην παρέα ξεχάστηκε ντυμένος

Οι φίλοι του γυμνισμού ενίοτε δεν αρκούνταν στη δήλωση της ιδεολογικής τους αφοσίωσης ώστε να γίνει δεκτό το αίτημά τους, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις προσπαθούσαν να δώσουν στον ίδιο το γυμνισμό…μαρξιστικό περιεχόμενο. Τέτοια ήταν κι η προσπάθεια της ηθοποιού Τράουτε Ρίχτερ, που μετά την απαγόρευση του γυμνισμού στο αγαπημένο της θέρετρο το Ρύγκεν, δε δίστασε να γράψει επιστολή στον ίδιο τον πρωθυπουργό της χώρας, Όττο Γκρότεβολ, παρουσιάζοντας το γυμνισμό ως χτύπημα στον καπιταλισμό. Έτσι λοιπόν, σύμφωνα με τη Ρίχτερ, ο γυμνισμός είχε νικήσει “όλες τις μικροαστικές-καπιταλιστικές και θρησκευτικές προκαταλήψεις”, μόνο στην καπιταλιστική Αμερική “η αρρωστιάρικη διάθεση είχε ακόμα ανάγκη διεγερτικών”, βάζοντας το σώμα σε “έκφυλα μαγιώ”, τα οποία από τη μια χρησίμευαν ως “ερωτικά διεγερτικά”, από την άλλη έφερναν “σημαντικά κέρδη” στις βιομηχανίες ένδυσης. Άλλοι διαμαρτυρόμενοι πάλι δήλωναν αγανακτισμένοι που στη χώρα εξακολουθούσε να ισχύει ακόμα η εθνικοσοσιαλιστική νομοθεσία για το ζήτημα. Σύντομα άρχισε να γίνεται φανερό ότι οι εχθροί του γυμνισμού εντός της ηγεσίας της ΓΛΔ έδιναν μάχη οπισθοφυλακών. Μια τελευταία προσπάθεια έκανε σε ομιλία του ο Μπέχερ, δηλώνοντας πως ο γυμνισμός “κι από αισθητικής άποψης δε γίνεται να υποστηρίζεται”, ιδίως επειδή “κάποια άτομα επιδεικνύουν προκλητικά τα παραμορφωμένα τους σώματα”. “Δείξτε συμπόνοια! Δείξτε έλεος! Λυπηθείτε τα ματάκια του έθνους!”  κατέληγε σπαραχτικά αλλά και εις μάτην ο υπουργός.

10 Ιούλη 1989 και Βερολινέζοι γυμνιστές συνωστίζονται στην όχθη της λίμνης Μίγκελζεε

Τον Ιούνιο του 1956 εκδόθηκε μια νέα διάταξη, βάσει της οποίας επιτρεπόταν πια το μπάνιο χωρίς μαγιώ σε “χώρους προσβάσιμους σε όλους”, με τον όρο αυτοί οι χώροι να έχουν εγκριθεί από τα τοπικά συμβούλια και να φέρουν την κατάλληλη σήμανση. Από εκείνη τη στιγμή, ο γυμνισμός, με τις ευλογίες του σοσιαλιστικού κράτους πλέον, μετατράπηκε σε μαζικό φαινόμενο. Σύντομα ακόμα και οι τελευταίοι νομικοί περιορισμοί της διάταξης έπεσαν σε αχρηστία, αφού μέσα σε λίγα χρόνια ήταν πολύ δυσκολότερο να βρει κανείς παραλία ντυμένων παρά γυμνιστών. Ήδη από το 1972, όπως κατέδειξε μελέτη του Κεντρικού Ινστιτούτου Μελέτης Νεολαίας της Λειψίας, τα 3/4 των νέων ήταν υπέρ του γυμνισμού, ενώ οι υπόλοιποι εμφανίζονταν ουδέτεροι, εκτός από ένα 2% που απέρριπτε απολύτως το γυμνισμό. Τα στοιχεία αυτά αφορούσαν τόσο τους άντρες όσο και τις γυναίκες, ενώ άτομα που δήλωναν σε σταθερή σχέση ήταν μάλιστα ακόμα πιο ενθουσιωδώς υπέρ του θεσμού. Στην τελευταία σχετική έρευνα που διεξήγαγε το Ινστιτούτο το 1990, λίγους μήνες πριν τη διάλυση της ΓΛΔ, μόλις 8% των ενηλίκων ως 44 ετών δεν είχαν εμπειρία γυμνισμού στη ζωή τους κι ούτε σκόπευαν να αποκτήσουν. Η γυμνότητα ήταν μια κατάσταση που δεν περιορίζονταν στις θερινές εξορμήσεις και διακοπές, αλλά ήταν ιδιαίτερα συνηθισμένη και μεταξύ των οικογενειών, όπως φαίνεται από την ίδια μελέτη του ’90, όπου μόνο το 20% των γονέων δήλωναν ότι απέφευγαν συστηματικά να κυκλοφορούν γυμνοί μέσα στο σπίτι. Υπάρχουν επίσης μαρτυρίες ότι και σε σχολικές εκδρομές, καθηγητές και δάσκαλοι έκαναν μπάνιο μαζί με τους μαθητές τους χωρίς μαγιώ και χωρίς αυτό να προκαλεί την παραμικρή αναστάτωση στον οποιονδήποτε.

Γυμνίστρια στο νησί Ρίγκεν, 1972

Ο γυμνισμός είχε γίνει τόσο αυτονόητο κομμάτι της ανατολικογερμανικής ταυτότητας, ώστε το 1987, στην παρέλαση για τον εορτασμό των 750 χρόνων από την ίδρυση του Βερολίνου, συμμετείχε κι ένα άρμα γυμνιστών, το οποίο πέρασε μπροστά από τον Έριχ Χόνεκερ, ο οποίος, σύμφωνα με μαρτυρίες συνεργατών του, ήταν προσωπικά ενθουσιώδης οπαδός του γυμνισμού, τον οποίο ωστόσο φρόντιζε να ασκεί στο νησάκι Βιλμς μακριά από αδιάκριτα βλέμματα και φωτογραφίες που φοβόταν πως θα μπορούσαν να διαρρεύσουν στο δυτικό τύπο. Στις αρχές της ίδιας δεκαετίας, το 1982, είχε κυκλοφορήσει από κρατικό εκδοτικό οίκο ο πρώτος και μοναδικός ταξιδιωτικός οδηγός για γυμνιστές στη ΓΛΔ, όπου περιγράφονται οι σαράντα επίσημα αναγνωρισμένες παραλίες γυμνιστών της χώρας, που, όπως είδαμε, στην πράξη ήταν αρκετά περισσότερες.

Σήμερα, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τη γερμανική επανένωση/προσάρτηση, είναι κυρίως οι γενιές που έζησαν το σοσιαλισμό που εξακολουθούν να τηρούν τη συγκεκριμένη “αποκαλυπτική” παράδοση, ωστόσο σε ένα σημαντικό βαθμό φαίνεται πως και η νέα γενιά αν δεν υιοθετεί, τουλάχιστον πειραματίζεται με τις συνήθειες των γονέων και παππούδων της, αφού σύμφωνα με στοιχεία του 2013, 47% των εφήβων της τέως Ανατολικής Γερμανίας από 16-18% έχουν τουλάχιστον μια φορά κάνει γυμνισμό στη ζωή τους.

Η ατζέντα

Το... πρωταγόρειο θεώρημα, αφού σ' αυτόν το αποδίδει ο Πλάτωνας, «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» (όπου χρήματα, διαβάζουμε πράγματα) είναι το πιο κοινόχρηστο διαστρεβλωτήρι - εργαλείο της πολιτικής επικοινωνίας. Στις μέρες μας δε, που η άποψη και ο άκριτος υποκειμενισμός μπορούν να θριαμβεύουν στα περίπλοκα και πολλαπλά μέσα επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης, οτιδήποτε μπορεί να χαρακτηριστεί ατομικώς αληθινό και να κυριαρχήσει σ' ένα άθροισμα ομοίων, το οποίο όμως διαμορφώνεται όπως οι κύκλοι στο πέταγμα μιας πέτρας σε σχεδόν ακίνητα νερά. Το γεγονός ότι όλοι κραυγάζουν περί αντικειμενικής θεώρησης των πραγμάτων, ακόμα και οι μόνιμοι λάτρεις του δόγματος «έτσι είναι εφόσον έτσι νομίζω», αφήνει παγερώς αδιάφορες μάζες παγιδευμένες στην... πετριά.

 

Ετσι, ένας πολιτικός σύγχρονος οφείλει να πολιτεύεται μες στον ανταγωνιστικό αστικό πολτό, καθορίζοντας την... ατζέντα. Ξένος όρος, αλλά απολύτως κατανοητός σε σχεδόν όλες τις γλώσσες του κόσμου. Αρκεί η εκτόξευση μιας λέξης - σήματος, που μπορεί να χωράει τόσες ερμηνείες όσες οι παραλήπτες της και η δυναμική των ομόκεντρων κύκλων της ατζέντας. Παρασύρει ακόμα κι αυτούς που καμώνονται ότι ξέρουν πώς παίζεται το παιχνίδι, και νομίζουν ότι αυτοκαθορίζουν τη στάση τους, ενώ στην πραγματικότητα την ετεροκαθορίζουν με βάση την ατζέντα, σε κάθε γύρισμα της σελίδας της. Τα πρόσφατα παραδείγματα με λέξεις όπως μνημόνιο, δημοψήφισμα, σκάνδαλο, μακεδονικό, όπως άλλωστε παλιότερα αλλαγή, πάμπερς, διαπλοκή κ.λπ., είναι η σκανδάλη που τραβιέται μαζικά, στα τυφλά. Και σηκώνεται τέτοιος αχός - ατμός - σκόνη (πείτε το όπως θέλετε), που μόνο όταν κατακαθίσει, διακρίνεται «ποιος έμεινε όρθιος» και «ποιανού η μούρη έφαγε χώμα».

Το πεδίο μάχης τώρα, πάντα περί κάποια μορφή εξουσίας, διαμορφώνεται στην πραγματικότητα από την ατζέντα. Προσοχή, η μαζικότητα στο τράβηγμα της σκανδάλης όχι μόνο δεν αποκλείει, αλλά επιβεβαιώνει το ένα κέντρο απ' το οποίο εκπορεύεται η διαταγή. Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα, όταν το κέντρο είτε υποτιμηθεί είτε κρυφτεί, πίσω από τα ευκολάκια θεωριών συνωμοσίας.

 

Ο Αλέξης Τσίπρας έμαθε τους κανόνες του παιχνιδιού ταχύρρυθμα, μέσα σε μια δεκαετία. Μοσχαναθρεμμένος στον ενσωματωμένο, κατά τη φύση του συστήματος, οπορτουνισμό και επιλέγοντας για να επιπλεύσει την ευρωπαϊκή αριστοκρατία των ιδεολόγων του «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», για να εφαρμόζει με αριστερό πρόσημο και με μυριάδες δεξιά εύσημα, αυτό που αφασικά ως ελπίδα (- πετριά) αναδείχτηκε για να αντιπαλέψει. Και πέτυχε. Συγκόλλησε, έστω και με ανίερες συμμαχίες, τις συνιστώσες σε κόμμα. Πούλησε την υποταγή του στις ανάγκες των καπιταλιστικών καιρών ως ωριμότητα. Εσυρε στην εποχή των δεινοσαύρων ή ώθησε να συρθούν εμβληματικές προσωπικότητες της αριστεράς, της δικής του ή και των άλλων. Εξηγεί τα λάθη του και ουδέποτε απολογείται. 
Παίζει την ατζέντα μόνο με τις φιγούρες και τους αριθμούς που έχει η τράπουλα, χαρτιά πενήντα δύο συν δύο μπαλαντέρ. Ο ένας απ' τη δεξιά κι ο άλλος απ' την αριστερά, ηρακλείς του στέμματος, που του επιτρέπουν να μετασχηματίζεται σε μικρό Μακρόν, που εξασφαλίζει θέση στο τραπέζι της Ευρωλέσχης, ακόμα και με δανεικά, δολάρια, γιουάν, αν χρειαστεί και μπιτ-κόιν.

Για τα πρόσωπα της εξουσίας το «πάντων χρημάτων» αντικειμενικά αποτυγχάνει, όταν το πρόσωπο πάρει τη μορφή της πέτρας - πετριάς, ξεχνώντας ότι οι κύκλοι σχηματίζονται πάντα στα ακίνητα και ποτέ στα αναβράζοντα νερά. Κι αυτό το πρόβλημα το λύνουν εκόντες - άκοντες οι διαφορετικοί βαθμοί αντοχής στο βρασμό...

Της
Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ

 

Ριζοσπάστης

Η υπόθεση «Novartis» και τα κρατικά ελλείμματα…

        

Η προσπάθεια της κυβέρνησης να συνδέσει την υπόθεση «Novartis» με τα κρατικά ελλείμματα και το χρέος, και κατά συνέπεια με τα μνημόνια και την αντιλαϊκή πολιτική, είναι ξεκάθαρη από την πρώτη στιγμή. Το «έργο» βέβαια το έχουμε ξαναδεί και από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, όπως για παράδειγμα με την υπόθεση «Siemens», τα εξοπλιστικά κ.λπ. Σε αυτό το μήκος κύματος, ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Π. Πολάκης δήλωσε τις προάλλες: «Πρόκειται για έναν από τους τρόπους με τους οποίους χρεοκόπησε η χώρα. Τα 85 δισ. ευρώ “μαύρου” χρήματος, υπερτιμολογήσεων και παράνομων αμοιβών από το 1991 μέχρι το 2010 αποτελούν το 1/4 του δημόσιου χρέους της χώρας και δυστυχώς την περίοδο 2010 – 2015, όταν ο ελληνικός λαός στέναζε κάτω από την μπότα των μνημονίων, κάποιοι με συγκεκριμένες κινήσεις διατηρούσαν τα κέρδη, συνεχίζοντας τη ροή του “μαύρου” χρήματος». Αυτό είναι το «ρεζουμέ» της υπόθεσης. Ένα υπαρκτό σκάνδαλο, που είναι το αποτέλεσμα και όχι η αιτία του προβλήματος, επιχειρείται να γίνει το «χαλί» κάτω από το οποίο θα σκεπαστούν οι πραγματικές αιτίες της καπιταλιστικής κρίσης, που δεν είναι βέβαια η κακοδιαχείριση και η σπατάλη, ούτε η «κρατικοδίαιτη ανάπτυξη» των περασμένων χρόνων, αλλά η μεγάλη συγκέντρωση κεφαλαίων, το λυσσαλέο κυνήγι του κέρδους, που βρίσκονται στην ίδια τη φύση του καπιταλισμού. Ο λαός σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ανεχτεί να του ρίχνουν στάχτη στα μάτια, να επιτρέψει την αξιοποίηση της υπόθεσης «Novartis» ως άλλοθι για παλιές και νέες περικοπές και αντιλαϊκά μέτρα στο χώρο της Υγείας.

Οι Πριγκίπισσες των Πατησίων

Μώμος

Παρασκευή πρωί, τελευταία των αποκριών και δεκάδες μικρές πριγκίπισσες, όλων των χρωμάτων, βγαίνουν γεμάτες καμάρι από τα υπόγεια κι ισόγεια ανάκτορά τους, μέσα σε μωβ, γαλαζια και κίτρινα φανταχτερά φορέματα και με τα στέμματά τους να λάμπουν ανάμεσα από την κόμη. Δίπλα, με το σακίδιο των πριγκιπισσών στον ώμο, ο μπαμπάς τους, λιγότερο λαμπρός, με κουρασμένο βλέμμα και αραιά μαλλιά, ίσως έκπτωτος βασιλιάς κάποιας χώρας που η ύπαρξη της πλέον έχει ξεχαστεί, τις συνοδεύει στο πριγκιπικό σχολείο, για να πάει κι αυτός μετά με τη σειρά του να εκπληρώσει τις βασιλικές του υποχρεώσεις σε κάποιο, όχι τόσο βασιλικό, κάτεργο.

Εκεί, στο σχολείο, θα συναντηθούν με γενναίους μαχητές και μασκοφόρους εκδικητές του εγκλήματος, έτοιμους ανά πάσα στιγμή να υπερασπιστούν την τιμή Τους. Όμως οι πριγκίπισσές μας τους βρίσκουν λίγο άξεστους επειδή είναι φωνακλάδες και καμιά φορά τους τραβάνε τις κοτσίδες. Έτσι στο προαύλιο θα σχηματιστούν μικρές παρέες αποτελούμενες από τις μεγαλειότητές τους, όπου καθισμένες προσεχτικά για να μην λερώσουν τα πολύτιμα ρούχα τους, θα ανοίξουν τα πριγκιπικά τους τάπερ για να φάνε το κολατσιό τους. Μπορεί κάποιες να το μοιραστούν κιόλας, καθώς οι προμήθειες μερικές φορές, δεν φτάνουν σε όλα τα ανάκτορα.

Ύστερα πάλι πίσω στο παλάτι, με το μωσαϊκό πάτωμα, τον μαρμάρινο νεροχύτη και τη βρύση στον τοίχο που στάζει, θα κάτσουν να μελετήσουν τα μαθήματά τους, ή να παίξουν με τα λιγοστά πριγκιπικά παιχνίδια τους. Κάποια στιγμή μπορεί να χτυπήσει επίμονα και το βασιλικό κουδούνι και η μητέρα Τους προσεχτικά να κοιτάξει από το «μάτι» της πόρτας αλλά να μην ανοίξει ποτέ, ζητώντας κι από Εκείνη με νοήματα να κάνει ησυχία. Ίσως πάλι να ακούσει το κλειδί στην πόρτα και να είναι ο Βασιλιάς πατέρας της που ποτέ δεν είναι τόσο κουρασμένος ώστε να μην την ανεβάσει στους ώμους του. Ακόμα και τότε που γύρισε σκοτεινιασμένος και για μέρες μετά δεν έφυγε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του ως εστεμμένος ή τότε που γύρισε με δεμένο το χέρι επειδή έπεσε από τη σκαλωσιά από όπου επιθεωρούσε, αλλά και τότε που ήρθε με αίματα, επειδή του επιτέθηκαν κάποιοι από αντίπαλο Βασίλειο, που δεν τους άρεσε το χρώμα ή η γλώσσα του.

Κι όταν σκοτεινιάσει, οι μικρές Πριγκίπισσες, θα ξαπλώσουν στο στρώμα τους και κουκουλωμένες με τις πριγκιπικές κουβέρτες τους, θα ονειρευτούν το ειρηνικό τους Βασίλειο, όπου ευτυχισμένα παιδιά παίζουν ανέμελα και χορτάτα ενώ οι χαμογελαστοί τους γονείς γυρίζουν πάντα στο σπίτι και πάντα χαμογελαστοί.

Αντικομμουνισμός και ολοκληρωτική διαστρέβλωση της Ιστορίας

Σχολιασμός σε ορισμένες από τις ανιστόρητες προσεγγίσεις ραδιοφωνικού αφιερώματος του «ΣΚΑΪ»

Aris Oikonomou

Ο αντικομμουνισμός είναι επίσημη ιδεολογία της ΕΕ. Αφίσες όπως αυτή εκτίθενται στο Μουσείο της ΕΕ στις Βρυξέλλες

Οι συζητήσεις με τίτλο «Γνωρίζοντας την ιστορία μας: Ολοκληρωτισμός», που μεταδίδει ο ραδιοφωνικός «ΣΚΑΪ», θα μπορούσαν να είναι πρόζα μαρξιστή θεατρικού συγγραφέα, σχετικά με το τι συζητούν οι αστοί ιστορικοί για τον κομμουνισμό, αλλά σε αυτή την περίπτωση θα είχαν μεγαλύτερη αισθητική και σίγουρα μικρότερη φαντασία. Θα μπορούσαν να είναι συζητήσεις καφενείου, αλλά εκεί γίνονται και σοβαρότερες συζητήσεις.

Είναι η «μοντέρνα» εκδοχή του αντικομμουνισμού, που βρίθει γελοίων και άλλοτε επιφανειακών αναλύσεων, ιστορικών ανακριβειών και δανείων από τη νεοναζιστική προπαγάνδα. Αντιγράφουμε ορισμένα ενδεικτικά:
«...Αν δούμε την αλληλογραφία του Μαρξ, την κλαψιάρικη προς τον Ενγκελς, που συνεχώς του ζητούσε οικονομικές παροχές, φαίνεται ότι ο Μαρξ πολύ καλά απολάμβανε τα αγαθά της κεφαλαιοκρατίας».¹
«Ο Στάλιν στη Σιβηρία. Ο Λένιν και ο Τρότσκι εξόριστοι εκτός Ρωσίας. Είναι ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος που ανέδειξε αυτά τα άτομα. Ατομα εντελώς του περιθωρίου».²
«Οι Γερμανοί έστειλαν τον Λένιν στη Ρωσία».³
«Το σοβιετικό καθεστώς γεννάται από ένα ιστορικό ατύχημα. (...) Εχει φύγει το παλιό, το προηγούμενο καθεστώς (τσαρισμός), το οποίο με όλη του την απολυταρχία, την ανικανότητα, είχε μια νομιμοποίηση (!). Δεν έχουν μεγάλο αντίπαλο. Παίρνουν την εξουσία».⁴
«(Για τις διαπραγματεύσεις στο Μπρεστ - Λιτόφσκ)...το αστείο είναι ότι πήγε και ο Ρίκοφ (...) ο οποίος τι έκανε; Οι μπολσεβίκοι (...) αισθάνονταν ότι δεν πα' να λένε αυτοί οι Γερμανοί, είναι βάρβαροι, μπορεί να 'ναι καλοί στον πόλεμο και στην εκβιομηχάνιση, αλλά εμείς έχουμε την αλήθεια της Ιστορίας μπροστά μας. Και τους φύσαγε καπνό με την πίπα του στα μούτρα και τσαντίστηκαν οι Γερμανοί και είπαν: Ετσι είσαστε; Φέρτε όλη την Ουκρανία...».⁵
Θ. Διαμαντόπουλος: «...ο Στάλιν δε δεχόταν τη γυναίκα του Μολότοφ».
Θ. Βερέμης: «Γιατί ήταν Εβραία».⁶
«Ο πιο σφοδρός πολέμιος της ΕΟΝ (σ.σ. Εθνική Οργάνωση Νεολαίας, του Μεταξά) υπήρξε η Ελληνική Ορθόδοξος Εκκλησία, (...) γιατί η ΕΟΝ έμαθε στους νέους τα πάρτι, το συγχρωτισμό μεταξύ αγοριών και κοριτσιών. Εκεί έβλεπε φαινόμενα ενός φασιστικού ριζοσπαστισμού (...) που απομάκρυνε τους νέους από την Εκκλησία».⁷
«Μπορεί να σας πει ο αντίπαλος ιστορικός ότι ο Χίτλερ εμπόδισε τους Βουλγάρους να προσαρτήσουν την Ανατολική Μακεδονία (...) στα πρότυπα της Αλσατίας και της Λωραίνης. (...) Και όταν παραδόθηκε το οχυρό Ρούπελ έβαλε το συνταγματάρχη να κάνει "παρουσιάστε" στους μαχητές».⁸
«Αν ο Χίτλερ είχε πεθάνει το '39, πριν κάνει τον πόλεμο με την Πολωνία, θα είχε μείνει στην Ιστορία ως επιτυχημένος πρωθυπουργός και Πρόεδρος πλέον, γιατί είχε λύσει πολλά οικονομικά προβλήματα».⁹

Οι πολιτικές στοχεύσεις του ιδεολογήματος

Ολα αυτά θα μπορούσαν να ήταν καλαμπούρι ή γραφικά, ή έστω ανιστόρητα υποθετικά, όπως το τελευταίο με τον Χίτλερ. Ομως, είναι επικίνδυνα, στο βαθμό που επαναλαμβάνονται όλο και πιο συστηματικά, ντυμένα με την αίγλη της ακαδημαϊκής «αυθεντίας», προκειμένου να προωθήσουν μια κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το ιδεολόγημα των δύο ολοκληρωτισμών. Μέσω αυτού επιχειρείται η αθώωση του ευρωπαϊκού καπιταλισμού για την ανάδυση του φασισμού και η παράλληλη απαξίωση του κομμουνισμού ως ταυτόσημου με το φασισμό. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σε ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου:
«Η Ευρώπη δεν θα είναι ενωμένη, εκτός εάν μπορεί να διαμορφώσει μια κοινή γνώμη για την ιστορία της, αναγνωρίζοντας το ναζισμό, το σταλινισμό και τα φασιστικά και κομμουνιστικά καθεστώτα ως κοινή κληρονομιά και ανοίγοντας έναν τίμιο και επιμελή διάλογο για τα εγκλήματά τους...».¹⁰
Προφανώς οι εκπομπές του «ΣΚΑΪ» εντάσσονται στον «τίμιο» διάλογο. Εξάλλου, ο Ν. Μαραντζίδης είναι επιστημονικός υπεύθυνος των εκπομπών και παράλληλα επιστημονικός υπεύθυνος στο χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ Πρόγραμμα «Θαλής» (Η Ελλάδα από τον Β' Παγκόσμιο στον Ψυχρό Πόλεμο), στο πλαίσιο του οποίου έχουν δημοσιευτεί βιβλία αντίστοιχης στόχευσης¹¹. Επίσης, ο Α. Πορτοσάλτε του «ΣΚΑΪ» επισήμανε εξαρχής τις αντιδράσεις που συναντά στην ελληνική κοινή γνώμη η προσπάθεια ταύτισης φασισμού - κομμουνισμού:
«Στην Ελλάδα συζήτηση για τον ολοκληρωτισμό είναι αδύνατον να γίνει, από τη στιγμή που θα υποστηρίξει κάποιος ότι όπως ο ζόφος του ναζισμού και του φασισμού, αντιστοίχως το σκότος και ο τρόμος των κομμουνιστικών καθεστώτων, που αφάνισαν ανθρώπους...».¹²
Οι μετέπειτα τοποθετήσεις διάκρισης φασισμού - κομμουνισμού στην καλύτερη περίπτωση ενίσχυαν την ταύτιση και στη χειρότερη την αρνούνταν, στο βαθμό που θεωρούσαν χειρότερο τον κομμουνισμό:
«Στην ευρωπαϊκή πολιτική κουλτούρα δεν υπάρχει τέτοια εξομοίωση. (...) Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι ολοκληρωτικά και τα δύο».¹³
«Οποιος αρνείται αυτά τα εγκλήματα (του κομμουνισμού) είναι σαν να αρνείται το Ολοκαύτωμα».¹⁴
«Διότι στο ναζιστικό ή στο φασιστικό ολοκληρωτισμό (...) αν δεν ήσουνα Εβραίος, αν δεν ήσουνα τσιγγάνος, αν δεν ήσουνα ομοφυλόφιλος και αν δεν επέλεγες να είσαι δημόσια αντιφρονών, δεν κινδύνευες πάρα πολύ. Στον κομμουνισμό, και ειδικά στη σταλινική περίοδο, δεν υπήρχε όριο. Οσο κοντά και αν ήσουν στο καθεστώς».¹⁵

Οι «επιστημονικές» αναφορές

Φυσικά, η συγκεκριμένη πολεμική δεν είναι καινούργια. Αντίθετα, τα περισσότερα ιστορικά παραδείγματα που προσκομίζουν οι μετέχοντες καθηγητές Πανεπιστημίου είναι χιλιοειπωμένα, από τον καιρό της καπιταλιστικής ψυχροπολεμικής προπαγάνδας.
Γι' αυτό ο Μαραντζίδης, προσπαθώντας να προσδώσει επιστημονικό υπόβαθρο στο ιδεολόγημα, αναφέρεται στο έργο της Hannah Arendt. Ομως, όπως είναι πλέον γνωστό, η Arendt χρηματοδοτούνταν από τη CIA , όπως εξάλλου και ο λογοτέχνης Τζ. Οργουελ (τον οποίο θυμήθηκε ο Πορτοσάλτε)¹⁶. Και ο κατάλογος των «επιστημόνων» δεν έχει τελειωμό. Ο Μαραντζίδης αναφέρεται και στον «Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα Μπρεζίνσκι»! Πρόκειται φυσικά για τον γνωστό Αμερικανό διπλωμάτη και σύμβουλο των Αμερικανών Προέδρων Τζόνσον και Κάρτερ, που υπήρξε απολογητής του ιδεολογήματος στα μέσα της δεκαετίας του 1950¹⁷. Τότε, ανάμεσα σε άλλα υποστήριζε:
«Το καθοριστικό χαρακτηρισμό του ολοκληρωτισμού, η χρησιμοποίηση ή ακόμα και ο δοξασμός της βίας για την πραγματοποίηση των στόχων που θέτει η ιδεολογία...».¹⁸
Επρόκειτο για την εποχή που οι ΗΠΑ προωθούσαν το προφίλ του «ελεύθερου κόσμου». Ετσι, χαρακτηριστικό ολοκληρωτισμού και βίας δεν θεώρησε τις φυλετικές διακρίσεις στις ΗΠΑ ή τη συμβολή των ΗΠΑ σε δικτατορίες και πολεμικές επεμβάσεις στη Λατινική Αμερική και την Ασία. Αντίθετα, όπως αναφέρθηκε στην εκπομπή, βασικό στοιχείο θεωρήθηκε η απαγόρευση της ελεύθερης οπλοφορίας!
Σημειώνουμε ότι όταν ο Μπρεζίνσκι ανέλυε τον «ολοκληρωτισμό», στρατιωτικές δικτατορίες με στήριξη των ΗΠΑ κυριαρχούσαν στο Περού, στην Αϊτή, στην Κολομβία, στη Βενεζουέλα, στον Αγιο Δομίνικο, στη Γουατεμάλα, στη Νικαράγουα, στην Κούβα και στην Παραγουάη. Την περίοδο που ήταν σύμβουλος των Προέδρων: Στο Εκουαδόρ, στη Βολιβία, στη Βραζιλία, στον Παναμά, στη Χιλή και στην Αργεντινή. Παράλληλα διεξαγόταν ο πόλεμος στο Βιετνάμ.
Τον κατάλογο κλείνει ο Καρλ Πόππερ. Στον δεύτερο πρόλογο του βιβλίου του, ο Πόππερ ομολογεί ότι, αν και το βιβλίο συγγράφτηκε στη διάρκεια του πολέμου, έδωσε κύριο βάρος στην καταπολέμηση του μαρξισμού, που εκτίμησε ως μείζον πρόβλημα του μεταπολεμικού κόσμου¹⁹. Υπό αυτό το πρίσμα, ο Πόππερ ταυτίζει τον συλλογικό σχεδιασμό της οικονομίας με τον ολοκληρωτισμό²⁰, ενώ παραμένει παγερά αδιάφορος στα εγκλήματα της αγγλικής αποικιοκρατίας της εποχής του (ζούσε στη Μ. Βρετανία). Ετσι κι αλλιώς, η πρώτη έκδοση του βιβλίου ταυτίζεται σχεδόν, χρονικά, με τις δηλώσεις Τσόρτσιλ περί «σιδηρού παραπετάσματος»²¹.
Φυσικά, ο χώρος δεν επιτρέπει να επεκταθούμε στο σύνολο των ψευδών και των ιστορικών ανακριβειών (παλιών και καινούργιων), αλλά θα αναδείξουμε τις βασικές διαστρεβλώσεις του ιδεολογήματος.

Κώστας ΣΚΟΛΑΡΙΚΟΣ
Μέλος του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ

ΜΕ ΟΛΟΣΧΕΡΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΚΟΡΑΛΛΙΟΓΕΝΕΙΣ ΥΦΑΛΟΙ

Τεχνικές εξώθησης των κοραλλιών για να γίνουν πιο ανθεκτικά

Το σπέρμα και τα ωάρια του κοραλλιού, που ονομάζονται «κέρατο ταράνδου», συλλέγονται υποβρύχια (1), μέσα σε ένα σωλήνα (2). Στο εργαστήριο οι ερευνητές συνδυάζουν κάποιους από τους γαμέτες αυτούς με εκείνους άλλων κοραλλιών, για να δημιουργήσουν νέες ποικιλίες, που αυξάνουν τη γενετική ποικιλότητα, βελτιώνοντας την ανθεκτικότητα των κοραλλιών στους στρεσογόνους παράγοντες των σημερινών ωκεανών

Το 2014 άρχισε το τρίτο συμβάν μαζικού αποχρωματισμού και παρεπόμενου θανάτου των κοραλλιών σε παγκόσμια κλίμακα. Τα κοράλλια, που είναι εύκολο να τα περάσει κάποιος για πετρώματα, αποτελούνται από ζωντανό ζωικό ιστό, που περιέχει μικροσκοπικά φύκη. Τα φύκη είναι που δίνουν το χρώμα στα κοράλλια και ταυτόχρονα τα τροφοδοτούν με ενέργεια, με τα σάκχαρα που παράγουν. Οταν η αύξηση της θερμοκρασίας του νερού των ωκεανών στρεσάρει τα κοράλλια, τότε τα φύκη εξέρχονται απ' αυτά, με αποτέλεσμα το κοράλλι να ξασπρίσει, σαν να του έριξε κανείς χλωρίνη. Η απώλεια των φυκών κάνει τον υπόλοιπο οργανισμό επιρρεπή στις ασθένειες και στην πείνα μέχρι θανάτου. Το συμβάν, που ξεκίνησε το 2014, συνεχιζόταν μέχρι το τέλος του 2017, καταστρέφοντας κοραλλιογενείς υφάλους σε ολόκληρη την υδρόγειο. Αν και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι κινδυνεύουν και από άλλους παράγοντες, όπως η θαλάσσια ρύπανση, η οξίνιση των ωκεανών και η υπεραλίευση, η ταχεία και μεγάλης κλίμακας καταστροφή τους από την αύξηση της θερμοκρασίας του νερού των θαλασσών αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο κίνδυνο για την επιβίωσή τους.

Ομορφα και χρήσιμα

Τα κοράλλια και οι ύφαλοι που δημιουργούν οι μεγάλοι σχηματισμοί τους δεν είναι απλώς όμορφα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν είναι μόνο για να τα θαυμάζουμε σε ντοκιμαντέρ, ή να τα βλέπουν από κοντά κάποιοι λίγοι. Αν και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι καλύπτουν μόλις το 0,1% του ωκεάνιου βυθού, υποστηρίζουν σχεδόν το 25% όλων των θαλάσσιων ειδών, μεταξύ αυτών και είδη ψαριών που γίνονται τροφή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλη τη Γη. Επιπλέον αποτελούν φυσικούς κυματοθραύστες, που προστατεύουν παράλιες περιοχές, μειώνοντας την ενέργεια των κυμάτων που φτάνει σ' αυτές μέχρι και 97%, αλλά και το ύψος των κυμάτων μέχρι και 84%. Για τους κατοίκους των περιοχών όπου βρίσκονται, οι ύφαλοι έχουν και άμεση οικονομική σημασία, μέσω της συνδεόμενης τουριστικής δραστηριότητας, ύψους 50 δισ. δολαρίων και απασχόλησης 500 εκατ. ανθρώπων. Αλλά και στους ανθρώπους που δεν έχουν κανένα άμεσο συμφέρον από τους κοραλλιογενείς υφάλους, η καταστροφή τους προκαλεί θλίψη, ίσως όχι λιγότερο απ' ό,τι η καταστροφή αρχαίας πολιτιστικής κληρονομιάς από τους πολέμους που πραγματοποιεί ο ιμπεριαλισμός στη Μέση Ανατολή, ή η τυχαία καταστροφή κάποιου μεγάλου καλλιτεχνικού έργου.

Τα φύκη (κόκκινες κουκκίδες) τρέφουν ένα υγιές κοράλλι Pocillopora (1). Η θέρμανση των θαλασσών κάνει τα φύκη να φύγουν από τους πολύποδες (2) μέχρι το κοράλλι να ασπρίσει (3), αφήνοντάς το πεινασμένο από σάκχαρα (οι πράσινες κουκκίδες είναι πρωτεΐνες). Οι επιστήμονες ευελπιστούν ότι θα δημιουργήσουν ανθεκτικά στην υψηλότερη θερμοκρασία φύκη, που δεν θα εγκαταλείπουν τα κοράλλια

Τα πρώτα μεγάλης κλίμακας και παγκόσμιας εμβέλειας συμβάντα αποχρωματισμού των κοραλλιών συνέβησαν το 1998 και το 2010, όταν η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών χειροτέρευσε λόγω του περιοδικού μετεωρολογικού φαινομένου «Ελ Νίνιο». Ομως το συμβάν του 2014 - 2017 ήταν το πιο μακρόχρονο και πιο εκτεταμένο, επιδρώντας στο 70% των κοραλλιογενών υφάλων της υδρογείου. Τα δύο τρίτα του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου στις ανατολικές ακτές της Αυστραλίας, του «κοσμήματος» και μεγαλύτερου όλων των κοραλλιογενών υφάλων, είναι είτε εντελώς νεκρά, είτε αποχρωματισμένα, και η καταστροφή του συνεχίζεται. Τα προηγούμενα 30 χρόνια χάθηκε το 50% των κοραλλιών και οι εκτιμήσεις των ερευνητών είναι ότι μόνο το 10% θα επιζήσει πέραν του 2050. Η ριζική λύση είναι φυσικά η επάνοδος του νερού στα προηγούμενα θερμοκρασιακά επίπεδα, αλλά αυτό αν γίνει, θα χρειαστεί δεκαετίες. Αν πρόκειται να σωθούν τα κοράλλια χρειάζονται άμεσα μέτρα, έστω και μικρότερης εμβέλειας.

Πιο γρήγορη «αναδάσωση»

Εκκινώντας από αυτήν την ανάγκη, επιστήμονες προσπαθούν με όλο και πιο τολμηρούς και δημιουργικούς τρόπους να συντηρήσουν και να αποκαταστήσουν οικοσυστήματα υφάλων. Συνδυάζουν φυσικές διαδικασίες και ανθρώπινη παρέμβαση με τρόπους που μπορούν να αναπτυχθούν σε μεγάλη κλίμακα, χωρίς να απαιτούν μεγάλους οικονομικούς πόρους. Αυτές οι παρεμβάσεις ίσως δώσουν στα κοράλλια τη δυνατότητα να επιζήσουν τις επόμενες δεκαετίες, με την ελπίδα ότι το πρόβλημα της υπερθέρμανσης θα έχει αρχίσει να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Τα κοράλλια είναι ανθεκτικά, αλλά αυτήν την κρίσιμη περίοδο μάλλον έχουν ανάγκη βοήθειας.
Μια τεχνική μοιάζει με αυτή της αναδάσωσης στην ξηρά. Αξιοποιώντας την ασεξουαλική αναπαραγωγή των κοραλλιών (που αποτελούνται από χιλιάδες γενετικά πανομοιότυπους πολύποδες), είναι δυνατό να «καλλιεργηθούν» μέσα στη θάλασσα μικρά κομμάτια κοραλλιών, που όταν μεγαλώσουν μεταφυτεύονται σε κατεστραμμένους υφάλους. Αυτή η τεχνική εφαρμόζεται σε κάποια έκταση στους υφάλους του Ατλαντικού, κοντά στις ακτές της Βόρειας και της Κεντρικής Αμερικής. Τώρα επιστήμονες προσπαθούν να επιταχύνουν τα αποτελέσματά της. Διαπίστωσαν ότι χάρη σε μια φυσική αντίδραση αυτοθεραπείας, μικρά κομμάτια κοραλλιών (σε μέγεθος γομολάστιχας) μπορούν σε ενυδρείο να αναπτυχθούν 25 έως 50 φορές πιο γρήγορα απ' ό,τι τα φυσικά κοράλλια μέσα στη θάλασσα. Από ένα τέτοιο κομμάτι φτιάχνουν ένα κοράλλι σε μέγεθος μπάλας ποδοσφαίρου μέσα σε μήνες, αντί σε χρόνια. Επιπλέον, διαπίστωσαν ότι κοράλλια που προέρχονται από κομμάτια του ίδιου αρχικού κοραλλιού, όταν μεγαλώσουν και ακουμπήσουν, συνενώνονται σε μια μεγαλύτερη αποικία. Παρ' όλα αυτά, το κόστος της όλης διαδικασίας παραμένει υψηλό για να εφαρμοστεί σε μεγάλους υφάλους.

Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και εξέλιξη

Αλλη τεχνική επιδιώκει να αυξήσει τη γενετική βιοποικιλότητα μέσα στους υφάλους, που συχνά αποτελούνται κατά το μεγαλύτερο ποσοστό από κλώνους του ίδιου αρχικού πολύποδα. Η σεξουαλική αναπαραγωγή είναι ο φυσικός τρόπος για την αύξηση της βιοποικιλότητας. Ετσι οι επιστήμονες συλλέγουν θηλυκούς και αρσενικούς γαμέτες, που εκλύουν τα κοράλλια στο νερό μόνο μια νύχτα κάθε χρονιά, και στη συνέχεια τους χρησιμοποιούν για να παράξουν διασταυρώσεις κοραλλιών, τις οποίες απελευθερώνουν στη συνέχεια πάνω από κατεστραμμένους υφάλους. Κάποιοι από τους πολύποδες αυτών των διασταυρώσεων μπορεί να αποδειχθούν πιο ανθεκτικοί στους στρεσογόνους παράγοντες που αντιμετωπίζουν στους σημερινούς ωκεανούς. Σε περιπτώσεις που τα κοράλλια ενός υφάλου έχουν εξασθενίσει αρκετά, ώστε να μην πραγματοποιούν σεξουαλική αναπαραγωγή, οι ερευνητές συνδυάζουν και την ασεξουαλική. Στη φύση πολλά ωάρια και κύτταρα σπέρματος των κοραλλιών πηγαίνουν χαμένα, αλλά στο εργαστήριο επιτυγχάνεται σχεδόν 100% αξιοποίηση του συνόλου. Το πρόβλημα που παραμένει είναι η επιβίωση των «νεογνών» κοραλλιών, όταν τοποθετηθούν στο φυσικό περιβάλλον.
Μια τρίτη τεχνική ακολουθεί την υποβοηθούμενη από τον άνθρωπο εξέλιξη των κοραλλιών, ώστε να γίνουν πιο ανθεκτικά. Υποβάλλοντας συγκεκριμένα είδη κοραλλιών στο εργαστήριο σε θερμοκρασιακά στρες λίγο κάτω από το θανατηφόρο όριο, τα ζώα ενεργοποιούν συγκεκριμένα γονίδια που τα βοηθούν να αντιμετωπίσουν τις διαφοροποιημένες συνθήκες του περιβάλλοντος. Από αυτήν την επιγενετική ρύθμιση προκύπτουν κοράλλια που αν τοποθετηθούν σε υφάλους, ίσως μεταδώσουν αυτήν την αυξημένη ανθεκτικότητα, δημιουργώντας είδη «υπερκοραλλιών». Επιπλέον, οι επιστήμονες κάνουν επιλεκτική αναπαραγωγή των πιο ανθεκτικών πολυπόδων, από όσους υποβάλλουν σε θερμικό στρες. Επειδή τα φύκη (άλγες) έχουν πιο σύντομο χρόνο ωρίμανσης και επηρεάζουν καθοριστικά τους πολύποδες όπου ενδημούν, οι επιστήμονες προσπαθούν να βοηθήσουν τα κοράλλια να γίνουν πιο ανθεκτικά, μπολιάζοντάς τα με πιο ανθεκτικά είδη φυκών. Φυσικά, αυτού του είδους οι χειρισμοί ίσως έχουν και ανεπιθύμητες παρενέργειες, αν τα κοράλλια αποκτήσουν ιδιότητες που θα τα κάνουν να εξαλείψουν ντόπια πανίδα, αντί να συμβιώσουν μαζί της.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American»

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Η «λύση» του VAR και η πραγματικότητα

Η προστασία της αξιοπιστίας του «προϊόντος» είναι ο βασικός σκοπός της FIFA στην εφαρμογή ηλεκτρονικών καινοτομιών στο ποδόσφαιρο

Δεν είναι λίγες οι φορές τα τελευταία χρόνια που τόσο από πλευράς Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA) όσο και από το ισχυρότερο μέλος της, την αντίστοιχη Eυρωπαϊκή (UEFA), γίνεται προσπάθεια να εφαρμοστούν διάφορες καινοτομίες στο ποδόσφαιρο. Φυσικά, στις περισσότερες των περιπτώσεων οι λόγοι είναι προφανείς και έχουν να κάνουν περισσότερο με τις λογικές που διέπουν σήμερα τη διαχείριση ενός ποδοσφαίρου - προϊόντος προς πώληση, και λιγότερο με την όποια βελτίωση των συνθηκών διεξαγωγής του ίδιου του αθλήματος. Και αυτή η διαχείριση κινείται σε ένα δίπολο που αφορά είτε το να γίνει το «προϊόν» πιο «ελκυστικό», είτε την προστασία του από τα «κακώς κείμενα» που πλήττουν την αξιοπιστία του, με ό,τι συνέπειες έχει αυτό στα κέρδη όσων εμπλέκονται στο οικοδόμημα (πολυεθνικές, χορηγοί, τηλεοπτικά έσοδα από εισιτήρια κ.λπ.).
Ειδικά για το θέμα της προστασίας του «προϊόντος», τα τελευταία χρόνια FIFA και UEFA αναζητούν τις λύσεις των διαφόρων προβλημάτων στη βοήθεια της τεχνολογίας, προκειμένου να μειωθούν τα λάθη και οι αμφισβητούμενες φάσεις και να διαφημιστεί η «καθαρότητα» των αγώνων, ιδιαίτερα στις διοργανώσεις που πουλάνε περισσότερο εξαιτίας της δημοφιλίας τους. Πάνω σε αυτό, επενδύθηκαν αρκετά εκατομμύρια για την περίφημη τεχνολογία της γραμμής του τέρματος (goal line technology), ενώ ο προσανατολισμός αυτός φαίνεται να ενισχύεται με την καθιέρωση, από την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο, του συστήματος VAR σε αρκετές διοργανώσεις. Ωστόσο, η νέα τεχνολογία δεν φαίνεται να γίνεται τόσο εύκολα αποδεκτή.

Τι είναι το VAR

Παρά τη διαφήμιση από τους αρμόδιους και τα εκατομμύρια που δαπανήθηκαν, το VAR σε πολλές χώρες έχει προκαλέσει αντιδράσεις και αμφισβητείται έντονα

Οι δυο κυριότεροι διεθνείς ποδοσφαιρικοί οργανισμοί, αφού έλυσαν το πρόβλημα τού αν η μπάλα έχει περάσει τη γραμμή, αποφάσισαν πριν από λίγα χρόνια να μπουν στη διαδικασία να μειώσουν στο ελάχιστο και τις υπόλοιπες αμφισβητήσεις που μπορεί να υπάρξουν σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, όπως π.χ. για το αν υπήρξε οφσάιντ σε κάποιο γκολ, για μια κόκκινη κάρτα κ.ά. Με «μπούσουλα» το μπάσκετ και την εφαρμογή του «instant replay» (που επιτρέπει στους διαιτητές να ξαναδούν μια φάση σε βίντεο), αποφασίστηκε να εφαρμοστεί κάτι ανάλογο και στο ποδόσφαιρο. Ετσι, δημιουργήθηκε το σύστημα VAR (Video Assistant Referee), ή αλλιώς ηλεκτρονική υποβοήθηση του διαιτητή. Αυτή μπορεί να του δοθεί με δύο τρόπους (πάντα μέσω της ενδοεπικοινωνίας): Στην πρώτη περίπτωση οι υπεύθυνοι του συστήματος εξετάζουν τη φάση από πολλές κάμερες καταγραφής (πέραν αυτών της τηλεοπτικής μετάδοσης), ειδοποιώντας για την κατάληξή της. Στη δεύτερη περίπτωση, αν παραμένει η αμφισβήτηση, καλείται ο διαιτητής να μεταβεί σε ειδικό χώρο προκειμένου να δει ο ίδιος τη φάση και να αποφασίσει εκείνος.

Εντονες αντιδράσεις και αμφισβήτηση

Μετά από δύο χρόνια πειραματικής εφαρμογής σε διάφορα διεθνή τουρνουά και αγώνες, τη φετινή σεζόν η υπόθεση VAR προχώρησε ένα βήμα παραπέρα: Το σύστημα αποφασίστηκε να εφαρμοστεί και σε διάφορα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, μεταξύ των οποίων και κάποια από τα πλέον ισχυρά, όπως το γερμανικό, το ιταλικό και το γαλλικό, ενώ η Αγγλία, όντας επιφυλακτική, αποφάσισε να το εφαρμόσει μόνο στους αγώνες Κυπέλλου. Φτάνοντας στα μισά της χρονιάς, τα πράγματα δεν δείχνουν να εξελίσσονται όπως θα ήθελαν οι αρμόδιοι της FIFA και της UEFA. Σε αρκετές περιπτώσεις στις τρεις συγκεκριμένες χώρες, το σύστημα έδειξε να αμφισβητείται πολύ περισσότερο από τις διαιτητικές αποφάσεις, ενώ υπήρξαν και φορές που, όπως αποδείχθηκε από την τηλεοπτική μετάδοση, η εφαρμογή του VAR oδηγούσε στη λάθος απόφαση. Την ίδια ώρα, η πρωτόγνωρη για τα ποδοσφαιρικά δεδομένα καθυστέρηση που αντικειμενικά υπάρχει μέχρι την τελική απόφαση προκάλεσε αλγεινή εντύπωση. Αποτέλεσμα ήταν η γαλλική Ομοσπονδία να αποφασίσει την παύση της χρήσης του, ενώ ανάλογες σκέψεις υπάρχουν και στην Ιταλία. Στη Γερμανία απολύθηκε πριν από τρεις μήνες ο υπεύθυνος του VAR για την Μπουντεσλίγκα. Πάντως, η FIFA δεν δείχνει να πτοείται και εντός του ερχόμενου μήνα περιμένει την απόφαση της αρμόδιας επιτροπής της Συνομοσπονδίας για το αν θα εφαρμοστεί το σύστημα και στο ερχόμενο Μουντιάλ της Ρωσίας. Μάλιστα, μετά από πρόσφατη συνάντηση του υφυπουργού Αθλητισμού Γιώργου Βασιλειάδη με τον πρόεδρο της ΕΠΟ Βαγγέλη Γραμμένο και τον υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής Νίκο Παππά, ανακοινώθηκε η εφαρμογή του VAR από τη νέα σεζόν και στα γήπεδα της Super League, αφού ξεπεράστηκε το πρόβλημα του μεγάλου κόστους.

Η «μαγική εικόνα» και η πραγματικότητα

Ασχέτως της κόντρας που έχει ξεσπάσει μεταξύ των υποστηρικτών και των πολέμιων της εφαρμογής νέων τεχνολογιών τύπου VAR, στο σημερινό οικοδόμημα του πλήρους εμπορευματοποιημένου ποδοσφαίρου υπάρχει μόνο μια πραγματικότητα: Αυτή που θέλει το ποδόσφαιρο ενταγμένο πλήρως στις λογικές που διέπουν το καπιταλιστικό σύστημα, να αποτελεί και αυτό πρόσφορο έδαφος για να διεξάγονται κόντρες συμφερόντων. Κόντρες που ξεκινούν από τους επιχειρηματικούς ανταγωνισμούς των πολυεθνικών που δραστηριοπούνται στο χώρο, μεταφέρονται στην τεράστια βιομηχανία του τζογαρίσματος μέσω στοιχημάτων (είτε με την ετικέτα του επίσημου είτε του παράνομου), που λειτουργεί παράπλευρα και φτάνει στο να αποτελεί βιτρίνα για γενικότερους ανταγωνισμούς έξω από τα τεκταινόμενα στο χώρο του αθλητισμού (π.χ. γεωστρατηγικά παιχνίδια).
Και η πολύπλευρη και αδυσώπητη μάχη συμφερόντων καθιστά τουλάχιστον αφελές το να πιστεύει κανείς ότι ο όποιος καλύτερος έλεγχος ευαγγελίζονται οι κατεξοχήν υπεύθυνοι για τη δημιουργία του συγκεκριμένου οικοδομήματος (FIFA - UEFA) μπορεί να συντελέσει σε μια διαφορετική πραγματικότητα. Πολύ περισσότερο, δε, που ακόμα και οι ηλεκτρονικές καινοτομίες αποτελούν επίσης νέο πεδίο κερδοφορίας για αντίστοιχες πολυεθνικές, και φυσικά ανταγωνισμού, όπως συνέβη και στην περίπτωση της goal line techonlogy με την κόντρα αντίπαλων κοινοπραξιών για το ποιος θα πάρει το «χρίσμα» της εφαρμογής.

Νέα προβοκάτσια σε βάρος τίμιου, Έλληνα εφοπλιστή

Κατιούσα

Πριν από μερικούς μήνες το Dimitris C, το πλοίο της Danaos Shipping ιδιοκτησίας Γιάννη Κούστα, είχε βρεθεί με 120 κιλά κοκαΐνης σε λιμάνι του Περού, χωρίς να διευκρινιστεί με ποιον τρόπο βρέθηκαν τα ναρκωτικά στα αμπάρια του πλοίου. Αυτή τη φορά, το ίδιο πλοίο της ίδιας εταιρίας (και του ίδιου εφοπλιστή προφανώς) επιστρέφει με νέα επίδοση ρεκόρ, αφού βρέθηκαν και κατασχέθηκαν 300 κιλά κοκαΐνης, στο λιμάνι της Γένοβας.
Κι αυτή τη φορά, όπως και την προηγούμενη, το φορτίο της κοκαΐνης ανακαλύφτηκε τυχαία από το πλήρωμα του πλοίου, καθώς ήταν καλά “κρυμμένο σε δυσπρόσιτο σημείο”, σύμφωνα με την ανακοίνωση της επιχείρησης, η οποία σημειώνει επίσης πως:

στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το περιεχόμενο των εμπορευματοκιβωτίων δεν είναι γνωστό ούτε στο πλοίο, ούτε στην εταιρεία διαχείρισης αυτού (εκτός από τις περιπτώσεις “επικίνδυνων αγαθών”, δηλαδή εύφλεκτων, χημικών, εκρηκτικών και του περιεχομένου των container – ψυγείων). Επίσης, η φορτοεκφόρτωση δεν διενεργείται από το πλήρωμα, αλλά από τρίτους, φορτοεκφορτωτές (stevedores), οι οποίοι δεν αποτελούν αρμοδιότητα του πλοίου.

Είναι ηλίου φαεινότερον λοιπόν ότι πρόκειται για προβοκάτσια ολκής εναντίον της ευγενούς τάξης των εφοπλιστών που στηρίζουν την εθνική μας οικονομία, με διεθνιστικό πάντα πνεύμα -καθώς το πλοίο είχε σημαία Μάλτας. Αυτή η οργανωμένη επιχείρηση σπίλωσης των Ελλήνων εφοπλιστών είναι προκλητική και δεν πρόκειται να περάσει.
Ως εδώ! Το δούλεμα έχει και όρια -ή μήπως όχι…;

ΗΠΑ Νέο μακελειό με 17 νεκρούς σε λύκειο της Φλόριντα Και διακομματικές «διεργασίες» στο Κογκρέσο για την προώθηση νομοσχεδίου για τη μετανάστευση και την «ασφάλεια» των συνόρων...

Μετά το νέο φονικό σε σχολείο των ΗΠΑ

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ.--
Η (επί πολλές δεκαετίες) στενή συνεργασία και των δύο αστικών κομμάτων εξουσίας στις ΗΠΑ με τα μονοπώλια κατασκευής και πώλησης όπλων και πυρομαχικών και η καλλιέργεια της «οπλοκουλτούρας» και της ανεξέλεγκτης οπλοκατοχής, ακόμη και όπλων που χρησιμοποιούνται σε πεδία μάχης, πρόσθεσε αργά το βράδυ της Τετάρτης άλλους 17 νεκρούς μαθητές λυκείου στη «μαύρη», ατέλειωτη λίστα των θυμάτων της οπλοχρησίας στα σχολεία της χώρας.
Η νέα σφαγή έγινε στο λύκειο Μάρτζορι Στόουνμαν Ντάγκλας στην πόλη Πάρκλαντ της Φλόριντα, αργά το βράδυ της Τετάρτης (ώρα Ελλάδας), με πρωταγωνιστή τον 19χρονο πρώην μαθητή του σχολείου Νίκολας Κρουζ, με βεβαρυμένο ιστορικό. Ο νεαρός είχε αποβληθεί για βίαιη συμπεριφορά από τη διεύθυνση του λυκείου, καθώς τρομοκρατούσε συμμαθητές του, βασάνιζε και σκότωνε μικρά ζώα, αναρτώντας συχνά τα «κατορθώματά» του σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης. Στο παρελθόν είχε νοσηλευτεί σε ψυχιατρική κλινική. Παρ' όλα αυτά, τίποτα δεν τον εμπόδισε να αποκτήσει ημιαυτόματο τουφέκι, τύπου AR-15, και να σκορπίσει τον τρόμο και το θάνατο, δολοφονώντας 17 μαθητές και τραυματίζοντας δεκάδες άλλους. Λίγη ώρα αργότερα, αστυνομικοί περικύκλωσαν το σχολείο συλλαμβάνοντας τον νεαρό, που δεν προέβαλε αντίσταση.
Τα μαθήματα στο αιματοβαμμένο λύκειο της Φλόριντα, στο οποίο φοιτούν 3.000 μαθητές, θα ξαναρχίσουν την επόμενη βδομάδα. Μέχρι τότε, θα παρέχεται ψυχολογική υποστήριξη στους σοκαρισμένους εφήβους και τους δασκάλους τους. Το μακελειό αυτό ήταν το δεύτερο πιο αιματηρό μετά τη σφαγή του 2012 στο δημοτικό Σάντι Χουκ με 26 νεκρούς μαθητές. Ηταν επίσης το έκτο περιστατικό ένοπλης βίας σε σχολείο των ΗΠΑ από την αρχή του 2018!
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, που ξέρει καλά το λόμπι οπλοκατοχής στις ΗΠΑ, ΝRA, καθώς υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες της προεκλογικής του εκστρατείας, εξέφρασε υποκριτικά τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων. Ανάρτησε μάλιστα και σχετικό μήνυμα στο «Twitter» υποστηρίζοντας: «Κανένα παιδί, δάσκαλος ή οποιοσδήποτε άλλος δεν θα πρέπει ποτέ να αισθάνεται ανασφαλής σε σχολείο των ΗΠΑ».
Το απόγευμα, μη θίγοντας ούτε στο ελάχιστο το σοβαρό ζήτημα οπλοκατοχής στις ΗΠΑ, ο Τραμπ σε διάγγελμά του για το νέο φονικό υποστήριξε ότι θα κάνει προτεραιότητα της κυβέρνησής του «να γίνουν τα σχολεία ασφαλή και να υποστηριχθούν οι δομές και οι υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας».

Διεργασίες στο Κογκρέσο για τη μετανάστευση

Το ίδιο 24ωρο, εντείνονταν στη Γερουσία οι διεργασίες για την προώθηση ενός δικομματικού νομοσχεδίου που επιδιώκει αφενός την προστασία από την απέλαση περίπου 1.800.000 νεαρών μεταναστών (φτηνό εργατικό δυναμικό γνωστό και ως «Ονειροπόλοι»), που βρέθηκαν στις ΗΠΑ δίχως νόμιμα έγγραφα, και αφετέρου τη χορήγηση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μονοπώλια υπηρεσιών «ασφάλειας» για την ενίσχυση των νότιων συνόρων...
Ο ηγέτης της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, αναφερόμενος στις «δυσκολίες» που διαπιστώθηκαν κατά τη σύνταξη του νομοσχεδίου για το μεταναστευτικό ζήτημα, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την ψήφισή του, λέγοντας: «Είμαστε κοντύτερα από ποτέ στο να περάσουμε κάτι από τη Γερουσία προκειμένου να βοηθήσουμε τους Ονειροπόλους» (και τις εταιρείες που εκμεταλλεύονται το μόχθο των νεαρών μεταναστών...).
Παράλληλα, χτες και ο Λευκός Οίκος εξέδωσε ανακοίνωση, με την οποία ο Πρόεδρος Τραμπ παροτρύνει τη Γερουσία να ψηφίσει το νομοσχέδιο που προωθεί ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τσακ Γκράσλεϊ, το οποίο έχει καταρτιστεί λαμβάνοντας υπόψη τις δικές του θέσεις. Μεταξύ αυτών, προωθεί και τον περιορισμό της εφαρμογής δύο προγραμμάτων, με τα οποία θα εισέρχονται ετησίως περισσότεροι από 300.000 μετανάστες στις ΗΠΑ. Ωστόσο, το νομοσχέδιο του Γκράσλεϊ θεωρείται απίθανο ότι θα συγκεντρώσει την πλειοψηφία των 60 ψήφων που απαιτούνται για την ψήφισή του, καθώς δεν έχει την υποστήριξη των Δημοκρατικών.

Τελικά ίσως να υπάρχει κάποιο σκάνδαλο στην «Επτανήσου»!

        

Τελικά ίσως να υπάρχει κάποιο σκάνδαλο στην «Επτανήσου» κι αυτό εύκολα θα μπορεί να εντοπιστεί. Εάν υπάρξουν δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι, μέλη διοίκησης οι οποίοι θα ισχυριστούν ότι δεν γνωρίζουν τι συνέβη στην «Επτανήσου» τότε αυτοί θα είναι το σκάνδαλο! Εάν υπάρξουν δήμαρχοι που θα δηλώσουν άγνοια για το πώς έγινε το έργο και θα προσπαθούν να δείξουν αντιδημάρχους τους ως υπεύθυνους τότε αυτοί οι δήμαρχοι θα είναι το σκάνδαλο! Εάν υπάρξουν αντιδήμαρχοι και μέλη διοίκησης που θα δηλώσουν άγνοια για το έργο της «Επτανήσου» και θα προσπαθήσουν να χρεώσουν ευθύνες σε υπαλλήλους, τότε αυτοί οι αντιδήμαρχοι και αυτά τα μέλη διοίκησης θα είναι το σκάνδαλο!

Τελικά ίσως δεν ήταν τόσο κακό που η υπόθεση της «Επτανήσου» οδηγήθηκε στα δικαστήρια αφού ίσως μερικοί από αυτούς που διοίκησαν και θέλουν να διοικήσουν ακόμα, φανερωθούν με ευκολία τι λογής άνθρωποι είναι δηλώνοντας ανεύθυνοι, προκειμένου οι ίδιοι να απαλλαγούν από οποιαδήποτε ευθύνη. Αυτοί οι οποίοι με τους χειρισμούς τους απένταξαν το έργο της «Επτανήσου» από το ΕΣΠΑ και το φόρτωσαν στο δημοτικό προϋπολογισμό ίσως προσπαθήσουν τώρα να μην αναλάβουν ούτε τις πολιτικές τους ευθύνες.  Όλους αυτούς ο δικαστής, εάν δεν μπορέσει να τους χώσει στο μπαλαούρο γιατί η φυλακή είναι πολυτέλεια γι’ αυτούς, τουλάχιστον πρέπει να βρει τρόπο να τους στερήσει τα πολιτικά δικαιώματα ισοβίως προκειμένου να μην ξανακινδυνέψει ο λαός του δήμου να διοικηθεί από τέτοιους αχαρακτήριστους!

Χαρίλαος Ταπαρίδης