ΗΦΑΙΣΤΟΣ

30 Οκτ 2016

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν - Μέρος 1ο

Μια προσπάθεια να αντικρουστεί η κατασυκοφάντηση του Ιωσήφ Βισαριόνοβιτς "Στάλιν" αποτελεί το βιβλίο «Μια άλλη ματιά στον Στάλιν» του Βέλγου κομμουνιστή Λούντο Μάρτενς. Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε στο Βέλγιο το 1994, ενώ στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1997 από την «Σύγχρονη Εποχή». Αποτελεί ένα εγχείρημα να καταρριφθούν στερεότυπα και προκαταλήψεις δεκαετιών αναφορικά με τον Στάλιν και την περίοδο της ηγεσίας του στην ΕΣΣΔ, στερεότυπα και προκαταλήψεις που δεν δημιουργήθηκαν τυχαία. Δομήθηκαν και ενορχηστρώθηκαν από τα κέντρα του διεθνούς αντικομμουνισμού, στο πλαίσιο της κατασυκοφάντησης του ίδιου του σοσιαλισμού και των επιτευγμάτων του για τον άνθρωπο.

Στο άρθρο μας αυτό, παρουσιάζουμε την κατάρριψη ορισμένων από τους πιο συνηθισμένους μύθους γύρω από το πρόσωπό του,χρησιμοποιώντας το έργο του Μάρτενς.

Οι δίκες της Μόσχας και ο ρόλος του Τρότσκι

Στα Κεφάλαια 7 και 8 του βιβλίου, ο Μάρτενς μπαίνει σε μια αναλυτικότατη περιγραφή της περιόδου της λεγόμενης «μεγάλης εκκαθάρισης» – της αντιμετώπισης των αντεπαναστατικών στοιχείων του ΠΚΚ-(μπ) από τον Στάλιν. Οι επονομαζόμενες «δίκες της Μόσχας» αποτέλεσαν ιστορικά αφορμή αντισταλινικών μυθευμάτων. Το βιβλίο φωτίζει το ρόλο της “εσωκομματικής αντιπολίτευσης” στο ΠΚΚ-(μπ), την πάλη κατά του οπορτουνισμού σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για την Σοβιετική Ένωση καθώς και τον αντεπαναστατικό χαρακτήρα της κλίκας των Ζινόβιεφ-Κάμενεφ-Σμιρνόφ. Ενάντια στα μυθεύματα τροτσκιστών και ιστορικής ιστοριογραφίας, ο Μάρτενς παρουσιάζει στοιχεία που συνθέτουν το παζλ μιας προσχεδιασμένης συνωμοσίας εντός του Κόμματος: μιας συνωμοσίας «που απέβλεπε στην ανατροπή της μπολσεβίκικης ηγεσίας και στην ανάληψη της εξουσίας από ένα συρφετό οπορτουνιστών που δεν ήταν παρά υποπόδια των παλιών εκμεταλλευτριών τάξεων».

Στο πλαίσιο αυτό, αποδομείται η τροτσκιστική αντεπανάσταση και ο ρόλος της στην προσπάθεια αποσταθεροποίησης του πρώτου σοσιαλιστικού κράτους. Γράφει, μεταξύ άλλων, ο Μάρτενς: «Πράγματι, το 1936, για κάθε άτομο που ανέλυε με ενάργεια την ταξική πάλη σε διεθνή κλίμακα ήταν προφανές ότι ο Τρότσκι είχε ξεπέσει στο σημείο να έχει καταντήσει παιχνίδι στα χέρια των κάθε είδους αντικομμουνιστικών δυνάμεων. Διακατεχόμενος από αλαζονεία, ανέλαβε έναν όλο και πιο μεγαλόπρεπο ιστορικό και πλανητικό ρόλο, στο μέτρο που η κλίκα που τον περιστοίχιζε γινόταν όλο και πιο ασήμαντη. Με όλες του τις δυνάμεις επιδίωκε ένα μόνο σκοπό: την κατάλυση του κόμματος των μπολσεβίκων, που θα επέτρεπε σ’ αυτόν και την κλίκα του να αναλάβουν την εξουσία».

Ο συγγραφέας περιλαμβάνει μια σειρά από γραπτά του ίδιου του Τρότσκι από τα οποία προκύπτουν τα εξής:

1. Η απροκάλυπτη πολεμική του Τρότσκι απέναντι στην Σοβιετική Ένωση και το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα,

2. η αντιφατικότητα της θεωρίας του για το θέμα της οικοδόμησης του σοσιαλισμού σε μια μόνο χώρα,

3. η έμμεση προώθηση εκ μέρους του της ατομικής τρομοκρατίας και των συνωμοσιών ενάντια στην σοβιετική ηγεσία,

4. ο ρόλος του τις παραμονές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όταν καλούσε τον Κόκκινο Στρατό σε πραξικόπημα λίγο πριν την επίθεση των χιτλερικών στρατευμάτων.

Στην αστική ιστοριογραφία, η περίοδος των «εκκαθαρίσεων» στο ΠΚΚ και οι δίκες της Μόσχας παρουσιάζονται συνήθως ως «όργιο σταλινικών διώξεων» και «στημένων δικαστηρίων». Στο βιβλίο του Μάρτενς τα αδιάψευστα ιστορικά στοιχεία και η ενδελεχής έρευνα αρχειακού υλικού που αφορά την εποχή εκείνη μαρτυρούν πως η τότε σοβιετική ηγεσία είχε βάσιμους λόγους να προστατεύσει τόσο το Κόμμα των μπολσεβίκων όσο και την ίδια την Σοβιετική Ένωση από τις συνωμοσίες αντεπαναστατικών-αντικομματικών στοιχείων.

Ο ίδιος ο Νικολάι Μπουχάριν, κορυφαίο στέλεχος του ΠΚΚ που δικάστηκε εκτελέσθηκε το 1938, είπε προς το τέλος της απολογίας του τα εξής:

«Εδώ υπάρχει μια μύχια ήττα των αντεπαναστατικών δυνάμεων. Και πρέπει να είσαι Τρότσκι για να μην καταθέτεις τα όπλα. Καθήκον μου είναι να δείξω εδώ ότι, μέσα στα πλαίσια των δυνάμεων που διαμόρφωσαν την αντεπαναστατική τακτική, ο Τρότσκι ήταν η βασική κινητήρια μηχανή του κινήματος. Και οι βίαιες θέσεις- η τρομοκρατία, η κατασκοπεία, ο διαμελισμός της ΕΣΣΔ, η δολιοφθορά- προέρχονταν κατά κύριο λόγο από αυτήν την πηγή. Μπορώ να υποθέσω εκ των προτέρων ότι ο Τρότσκι και οι άλλοι συνεργοί μου στα εγκλήματα αυτά, καθώς και η Β’ Διεθνής […] θα θελήσουν να μας υπερασπιστούν, κυρίως εμένα. Αποποιούμαι την υπεράσπιση αυτή, αφού στέκομαι γονατιστός μπροστά στη χώρα, μπροστά στο Κόμμα, μπροστά σε ολόκληρο το λαό».

Φυσικά, τα παραπάνω ερμηνεύονται, ως προϊόντα ψυχολογικών βασανιστηρίων που υπέστη ο Μπουχάριν, εκ μέρους των αντικομμουνιστών μελετητών. Εικασία που βασίζουν, στο απόλυτο τίποτα...

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρέσβης στη Μόσχα Τζόζεφ Ντέιβις, σημείωνε τον Ιούλη του 1937: «Τα πιο σοβαρά πνεύματα δείχνουν τα πιστεύουν ότι κατά πάσα πιθανότητα βρισκόταν σε εξέλιξη μια συνωμοσία με στόχο ένα στρατιωτικό πραξικόπημα, μια συνωμοσία που στρεφόταν όχι τόσο εναντίον του Στάλιν προσωπικά όσο κατά του διοικητικού συστήματος και του Κόμματος, και που ο Στάλιν τσάκισε με την ετοιμότητα του, την τόλμη του και τη συνηθισμένη του δύναμη».

Πέραν του πρέσβη Ντέιβις, στο βιβλίο περιλαμβάνονται αποσπάσματα από το έργο Origins of the Great Purges του αμερικανού καθηγητή ιστορίας Τζ. Αρτς Γκέτι (J.Arch Getty). Ένα από αυτά αναφέρει για τις «σταλινικές εκκαθαρίσεις» (σελ.287):

«Το αρχειακό υλικό δείχνει ότι η «εζόφστσινα» (η “Μεγάλη Εκκαθάριση”), πρέπει να επανεκτιμηθεί. Δεν ήταν το αποτέλεσμα μιας απολιθωμένης γραφειοκρατίας που εξάλειφε αντιφρονούντες και εξόντωνε ριζοσπάστες βετεράνους επαναστάτες. Στην πραγματικότητα, είναι πιθανό οι εκκαθαρίσεις να ήταν ακριβώς το αντίθετο. Δεν είναι ασύμβατο με τα διαθέσιμα στοιχεία να προβληθεί το επιχείρημα ότι οι εκκαθαρίσεις ήταν μια ριζική, ακόμα και υστερική, αντίδραση κατά της γραφειοκρατίας».

Συνεχίζεται

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν - Μέρος 2ο

Συνέχεια

Ο «ουκρανικός λιμός»

Για τον περίφημο «ουκρανικό λιμό» και την ιμπεριαλιστική, αντισοβιετική προπαγάνδα, ο συγγραφέας πιάνει το νήμα απ’ τις ανυπόστατες διαδόσεις των Ναζί οι οποίες, τα επόμενα χρόνια, χρησιμοποιούνται στις αντικομμουνιστικές σταυροφορίες των ΗΠΑ του Ψυχρού Πολέμου.

Επί παραδείγματι, ο Λούντο Μάρτενς αναφέρει λεπτομερώς πως ένα προπαγανδιστικό βιβλίο ενός γερμανού δόκτωρα (Έβαλτ Άμεντε) που εκδόθηκε το 1935 και έχει ως πηγές το γερμανικό ναζιστικό τύπο και διηγήσεις Ουκρανών φασιστών της εποχής, επανεκδίδεται το 1984 – εν μέσω προεδρίας Ρίγκαν – από τον καθηγητή του Χάρβαρντ Τζέιμς Μέις. Οι ψεύτικες διαδόσεις για τον «ουκρανικό λιμό» ακολουθούν μια περίεργη πορεία η οποία, σύμφωνα με την ανάλυση του Μάρτενς εμπλέκουν τόσο το ναζιστικό καθεστώς του Χίτλερ όσο και το μεγάλο κεφάλαιο στις ΗΠΑ. Γράφει, μεταξύ άλλων, για τις σχέσεις των Ναζί με τους Αμερικανούς βαρώνους του Τύπου της δεκαετία του ’30:

«Ο πολυεκατομμυριούχος Ουίλιαμ Ράντολφ Χερστ είχε συναντήσει τον Χίτλερ στα τέλη του καλοκαιριού του 1934 για να κλείσει μαζί του μια συμφωνία που προέβλεπε ότι η Γερμανία θα αγόραζε στο εξής τις διεθνείς ειδήσεις της από την International News Service, μια εταιρία που ανήκε στον Χερστ. Την εποχή εκείνη, ο ναζιστικός τύπος είχε ήδη ξεκινήσει μια προπαγανδιστική εκστρατεία για το «λιμό στην Ουκρανία». Ο Χερστ θα συνεισφέρει στο έργο αυτό χάρη στη φαντασία του μεγάλου εξερευνητή του, του κυρίου Ουόκερ».

Σε άρθρα-υποτιθέμενα επιτόπια ρεπορτάζ- του Τόμας Ουόκερ, που δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα Chicago American το Φλεβάρη του ’35, βασίζονται πολλές απ’ τις μετέπειτα προπαγανδιστικές πληροφορίες σχετικά με τον «ουκρανικό λιμό». Μόνο που, όπως αποδεικνύει το βιβλίο, ο Ουόκερ όχι μόνο είχε στήσει ένα κάλπικο ρεπορτάζ με ψεύτικες φωτογραφίες και παραποιημένα στοιχεία, αλλά επιπροσθέτως δεν είχε πατήσει ποτέ το πόδι του στην Ουκρανία.

Η παραποίηση στοιχείων και ντοκουμέντων είναι, όπως αποδεικνύει στο βιβλίο του ο Μάρτενς, βασικό συστατικό της αντικομμουνιστικής, αντισταλινικής προπαγάνδας. Για παράδειγμα, το βιβλίο «Εγκληματικές πράξεις του Κρεμλίνου» που εκδόθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1950 από Ουκρανούς φασίστες που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ, περιέχει σειρά πλαστών φωτογραφιών τις οποίες παρουσιάζει ως «ντοκουμέντα».

Ο Μάρτενς μας δίνει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Στην σελίδα 155 του παραπάνω έργου υπάρχει μια φωτογραφία τεσσάρων στρατιωτών και ενός αξιωματικού που μόλις έχουν εκτελέσει κάποιους ανθρώπους. Τίτλος: «Η εκτέλεση των κουλάκων». Λεπτομέρεια: οι στρατιώτες φορούν τη στολή του τσαρικού στρατού! Έτσι, μας δείχνουν τσαρικές εκτελέσεις ως αποδεικτικά στοιχεία των «εγκλημάτων του Στάλιν»».

Στη δημιουργία του αντισταλινικού πονήματος είχαν συνεισφέρει, μεταξύ άλλων, άνθρωποι όπως ο Αλεξάντρ Χάι-Χολόφκο, διατελέσας υπουργός προπαγάνδας στην κυβέρνηση των Ουκρανών εθνικιστών του φασίστα Στεπάν Μπαντέρα, ο γνωστός Βρετανός θεωρητικός του αντικομμουνισμού Ρόμπερτ Κόνκουεστ (που μεταξύ άλλων θεωρούσε τον κομμουνισμό ως ψυχική νόσο) και ο Ανατόλ Μπιλοστερκίφσκι, πρώην αξιωματικός της ναζιστικής αστυνομίας στη Μπίλα Τσέρκβα.

Κόνκουεστ, Σολζενίτσιν και η "ακαδημαϊκή" έρευνα

Τα στοιχεία που παραθέτει ο Μάρτενς, στα οποία περιλαμβάνεται πληθώρα μη σοβιετικών, δυτικών πηγών, καταρρίπτουν μια σειρά αντικομμουνιστικών μύθων και συκοφαντιών απέναντι στον Στάλιν και την ΕΣΣΔ.

Πηγές της αντισοβιετικής μυθοπλασίας και ιστορικής διαστρέβλωσης υπηρξαν, μεταξύ άλλων, τα γραπτά προσώπων όπως ο αμερικανοβρετανός ιστορικός (και πράκτορας των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών) Ρόμπερτ Κόνκουεστ και ο αντιδραστικός ρώσος συγγραφέας Αλεξάντρ Σολζενίτσιν. Τόσο οι ακαδημαϊκές μελέτες του Κόνκουεστ όσο και τα βιβλία-«μαρτυρίες» του Σολζενίτσιν αποτέλεσαν για δεκαετίες «ευαγγέλια» της αντικομμουνιστικής, αντισοβιετικής προπαγάνδας. Να θυμήσουμε σε αυτό το σημείο ότι ο Σολζενίτσιν απέκτησε ιδιαίτερη φήμη στη Δύση κυρίως λόγω των ημιαυτοβιογραφικών μυθιστορημάτων του «Αρχιπέλαγος Γκουλαγκ» και «Μια ημέρα του Ιβάν Ντενίσοβιτς».

Στο βιβλίο του, ο Μάρτενς δίνει βάρος περισσότερο στην αποδόμηση των δήθεν έγκυρων ιστορικών μελετών του Κόνκουεστ, ενώ αφιερώνει τρεις σελίδες για τον Σολζενίτσιν.

Για τον – καταδικασμένο για φιλοναζιστική προπαγάνδα το 1946 – Σολζενίτσιν ο Μάρτενς γράφει: «Ο άνθρωπος αυτός έγινε η επίσημη φωνή του 5% των τσαρικών, των αστών, των κερδοσκόπων, των κουλάκων, των προαγωγών, των μαφιόζων και των βλασοφικών που δίκαια διώχτηκαν από την σοσιαλιστική εξουσία […] Οφείλουμε να ευχαριστήσουμε τον Σολζενίτσιν: ο άνθρωπος που θα ενσάρκωνε κατά τον καλύτερο τρόπο τα «εκατομμύρια θύματα του σταλινισμού» είναι συνεργάτης των ναζί!».

Ενώ, όμως, ο Σολζενίτσιν υπήρξε ένας διαπρεπής ακροδεξιός μυθιστοριογράφος του αντισταλινισμού, ο Ρόμπερτ Κόνκουεστ (1917-2015) ήταν ο πρωταθλητής του ακαδημαϊκού αντικομμουνισμού. Αναφερόμενος στο ζήτημα της κολλεκτιβοποίησης και του «ουκρανικού λιμού», ο Μάρτενς μας αποκαλύπτει πως μια σειρά πηγών του έγκριτου ιστορικού Κόνκουεστ υπήρξαν οι μαρτυρίες των ουκρανών ναζί της εποχής. Οι λαθροχειρίες του Κόνκουεστ, με τις οποίες πλαισιώνει τις εμβριθείς ακαδημαϊκές του μελέτες, αποτελούν ένα κράμα ανώνυμων, ανεπιβεβαίωτων μαρτυριών Ουκρανών φιλοναζί, παραχαραγμένων ντοκουμέντων και αντικομμουνιστικής παραπληροφόρησης. Να ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα του βιβλίου που δείχνει, αν μη τι άλλο, το ρόλο του Κόνκουεστ:

«Το Γενάρη του 1978, ο Ντέιβιντ Λέι δημοσίευσε ένα άρθρο στην Guardian του Λονδίνου, στο οποίο αποκάλυπτε ότι ο Ρόμπερτ Κόνκουεστ είχε εργαστεί στην υπηρεσία παραπληροφόρησης, επίσημα ονομαζόμενη Information Research Department (IRD) των αγγλικών μυστικών υπηρεσιών. Στις αγγλικές πρεσβείες, ο υπεύθυνος του IRD έχει ως καθήκον να διαθέτει στους δημοσιογράφους και στα δημόσια πρόσωπα «παραποιημένο» υλικό. […] Με πρόταση του IRD, ο Κόνκουεστ γράφει ένα βιβλίο για τη Σοβιετική Ένωση. Το ένα τρίτο της έκδοσης αγοράστηκε από τον Πρέγκερ που συχνά δημοσιεύει και διανέμει βιβλία κατά παραγγελία της CIA. Το 1986, ο Κόνκουεστ συνέβαλε σημαντικά στην καμπάνια του Ρίγκαν για τη κινητοποίηση του Αμερικανού λαού γύρω από την ενδεχόμενη κατάληψη των Ηνωμένων Πολιτειών από τον Κόκκινο Στρατό! Το βιβλίο του Κόνκουεστ τιτλοφορείται "Τι να κάνετε όταν έρθουν οι Ρώσοι: εγχειρίδιο επιβίωσης".»

Ο ίδιος αυτός σημαιοφόρος του αντικομμουνισμού θα «μαγειρέψει», όπως αποδεικνύεται, αρκετές φορές τα στατιστικά στοιχεία περί των «θυμάτων» της σταλινικής περιόδου. Το 1973, π.χ. στο βιβλίο του «Η μεγάλη τρομοκρατία» υπολογίζει των αριθμό των νεκρών κατά την κολλεκτιβοποίηση (1932-1933) σε πέντε με έξι εκατομμύρια, ενώ δέκα χρόνια αργότερα κρίνει σκόπιμο να… ανεβάσει τις «εκτιμήσεις» του στα 14 εκατομμύρια νεκρούς. Προσέξτε τα πάντα ολοστρόγγυλα νούμερα.

Εκεί που χάνεται κάθε επιστημονική εγκυρότητα για τον Κόνκουεστ είναι στον αριθμό των κρατούμενων στα λεγόμενα γκούλαγκ. Με τη νίκη της αντεπανάστασης και τη διάλυση της ΕΣΣΔ στις αρχές της δεκαετίας του ’90 τα κρατικά αρχεία που ήρθαν στο φως γκρέμισαν τα τερατώδη μυθεύματα της αντικομμουνιστικής, αντισταλινικής προπαγάνδας. Σημειώνει, μεταξύ άλλων ο Μέρτενς: «Το 1934, ο Κόνκουεστ υπολόγισε σε 5 εκατομμύρια τους πολιτικούς κρατούμενους. Στην πραγματικότητα, ήταν μεταξύ 127.000 και 170.000 […] Στο σύνολο των κρατουμένων, οι πολιτικοί δεν ήταν παρά το 25% με 33%. Ο Κόνκουεστ απαρίθμησε κατά μέσο όρο 8 εκατομμύρια κρατούμενους στα στρατόπεδα το χρόνο. Και ο Μεντβέντιεφ (σ.σ: ρώσος αντισταλινικός ιστορικός, διετέλεσε σύμβουλος του Γκορμπατσόφ) 12 με 13 εκατομμύρια. Στην πραγματικότητα, ο αριθμός των πολιτικών κρατουμένων διακυμάνθηκε ανάμεσα σε ένα ελάχιστο 127.000 το 1934 και ένα μέγιστο 500.000 στη διάρκεια των δύο χρόνων του πολέμου, το 1941 και 1942».

Τα γκούλαγκ, λοιπόν, αυτή η αγαπημένη λέξη των αντικομμουνιστών, φιλοξενούσαν εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου και πολιτικούς κρατούμενους. Παραγνωρίζοντας σκοπίμως τα ιστορικά δεδομένα της εποχής, την αντεπαναστατική δραστηριότητα εντός της ΕΣΣΔ και τη ναζιστική απειλή, οι επιστήμονες του αντισταλινισμού φόρτωσαν στις πλάτες του Στάλιν κάποια επιπλέον… εκατομμύρια κρατούμενους και νεκρούς. Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική: «Τον καιρό του Στάλιν, το 1951- τη χρονιά που υπήρχε ο μεγαλύτερος αριθμός κρατουμένων στο Γκούλαγκ- υπήρχαν 1.948.158 εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου, όσοι ακριβώς και επί Χρουστσώφ. Ο πραγματικός αριθμός των πολιτικών κρατουμένων ήταν τότε 579.878. Οι περισσότεροι από τους “πολιτικούς” ήταν άτομα που είχαν συνεργαστεί με τους ναζί: 334.538 είχαν καταδικαστεί για προδοσία».

Συνεχίζεται

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν - Μέρος 3ο

Συνέχεια

Στάλιν η "μέτρια νοημοσύνη"

Γνωστά είναι τα μυθεύματα σχετικά με τη νοημοσύνη του Ιωσήφ Στάλιν, τα οποία προέρχονται από "έρευνες" δυτικών ακαδημαϊκών, μερικές δεκάδες χρόνια μετά το θάνατό του, στα οποία "ψυχογραφούν" τον σοβιετικό ηγέτη, αποδίδοντάς του μια μάλλον μέτρια νοημοσύνη. Ας δούμε τη λέει ο Γκεόργκι Ζούκοφ, που χρειαζόταν να υπομένει κάθε μέρα επί τέσσερα χρόνια (1941-1945) τον ανόητο αυτόν άνθρωπο:

"Ο Ι. Στάλιν δεν είχε τίποτε το ξεχωριστό, αλλά προκαλούσε δυνατή εντύπωση. Χωρίς να κρατά καμιά πόζα, γοήτευε τον συνομιλητή του με την απλή του συμπεριφορά. Ο ελεύθερος τρόπος με τον οποίο συνδιαλεγόταν, η ικανότητά του να διατυπώνει με σαφήνεια τη σκέψη του, η φυσική του ροπή προς την αναλυτική σκέψη, η μεγάλη του πολυμάθεια και η εκπληκτική του μνήμη, ανάγκαζαν ακόμα και τα πιο νουθετημένα πρόσωπα να είναι συγκεντρωμένοι και επιφυλακτικοί. Ο Στάλιν διέθετε τεράστια φυσική νοημοσύνη, αλλά και εκπληκτική ευρυμάθεια. Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω την ικανότητά του στην αναλυτική σκέψη κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων του Πολιτικού Γραφείου, της Κεντρικής Επιτροπής Άμυνας και στην καθημερινή δουλειά στο Γενικό Στρατηγείο. Άκουγε προσεκτικά αυτούς που έπαιρναν το λόγο, καμιά φορά έκανε ερωτήσεις, έδινε απαντήσεις και όταν τελείωνε η συζήτηση, διατύπωνε με σαφήνεια τα συμπεράσματά του, έκανε απολογισμό και ασκούσε κριτική και αυτοκριτική. Η εκπληκτική εργατικότητά του, η ικανότητά του να κατανοεί γρήγορα ένα θέμα, του επέτρεπαν να μελετά και να αφομοιώνει σε μια μέρα μεγάλη ποσότητα των πιο ποικίλλων γεγονότων, πράγμα που κατά τη γνώμη μου απαιτεί εξαιρετικές ικανότητες."

Ο αντίλογος σε όλα αυτά μπορεί να εμπεριέχει τα γνωστά μυθεύματα περί προσωπολατρείας ή φόβου ελεύθερης έκφρασης. Όμως, εκτός του ότι ο Ζούκοφ ήταν ο στρατάρχης του Κόκκινου Στρατού κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, άνδρας με κύρος που δεν είχε τίποτα να φοβηθεί, διαπιστώνουμε ότι τα παραπάνω γράφηκαν από τον Ζούκοφ το 1969, πολύ μετά την "αποσταλινοποίηση" της ΕΣΣΔ, σε εποχές που ακόμα και με τη λογική των αστών αναλυτών, ο Ζούκοφ ήταν ελεύθερος να στηλιτεύσει την προσωπικότητα του Στάλιν όσο ήθελε.

Ας δούμε τώρα τι λέει ο Αλεξάντρ Βασιλέφσκι, Υπουργός Άμυνας της ΕΣΣΔ κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο:

"Ο Στάλιν ήταν προικισμένος με μεγάλη οργανωτική ικανότητα. Εργαζόταν πολύ ο ίδιος, ήξερε να βάζει τους άλλους να εργάζονται, να αντλεί όλα όσα μπορούσαν να προσφέρουν. Είχε εκπληκτική μνήμη. Όχι μόνο γνώριζε όλους τους διοικητές των μετώπων και των στρατιών, που ήταν πάνω από εκατό, αλλά και ορισμένους από τους διοικητές των σωμάτων στρατού και των μεραρχιών, καθώς και υπευθύνους του Λαϊκού Επιτροπάτου Άμυνας, χωρίς να γίνεται λόγος για το διευθυντικό προσωπικό του κρατικού και του κομματικού μηχανισμού στο κέντρο και την επαρχία. Ήξερε επίσης μεγάλο αριθμό κατασκευαστών αεροπλάνων, πυροβόλων και αρμάτων μάχης, ήξερε λεπτομέρειες για τα οχήματα και τα όπλα τους και τους καλούσε συχνά στο γραφείο του για να τους κάνει λεπτομερείς ερωτήσεις."

Και πότε τα γράφει αυτά ο Βασιλεύσκι; Το 1971.

Στάλιν " ο υστερικός"

Εκτός από σφαγέας και δικτάτορας, ο Στάλιν πολλές φορές αναφέρεται ως υστερική προσωπικότητα, που διευθύνει τις μάχες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου με τσαρλατανισμό και ανευθυνότητα.

Τα παραπάνω και δια στόματος Νικίτα Χρουστσιόφ, που περιέγραφε τη συμπεριφορά του Στάλιν σαν ενός εξαιρετικά νευρικού ανθρώπου, που λόγω της υστερίας που τον διακατείχε έκανε τραγικά λάθη στο σχεδιασμό του πολέμου. Ας δούμε όμως τη γνώμη των ανθρώπων που στάθηκαν δίπλα του από την πρώτη μέρα του πολέμου και το πώς περιγράφουν τη συμπεριφορά του.

Γράφει λοιπόν το 1969 ο Ζούκοφ:

"Η δουλειά της Στάφκα (η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση της ΕΣΣΔ) γινόταν κάτω από οργάνωση και ηρεμία. Όλοι μπορούσαν να εκφράσουν την άποψή τους. Ο Ιωσήφ Στάλιν απευθυνόταν σε όλους με τον ίδιο τρόπο, που ήταν συνήθως αυστηρός και αρκετά επίσημος. Ήξερε να ακούει όταν κάποιος του εξέθετε μια κατάσταση έχοντας πλήρη γνώση του θέματος. Πρέπει να πω- και αυτό επειδή προσωπικά πείστηκα στη διάρκεια των μακρών χρόνων του πολέμου- ότι ο Ιωσήφ Στάλιν δεν ήταν καθόλου άνθρωπος μπροστά στον οποίο δεν μπορούσαν να θιγούν δύσκολα προβλήματα, με τον οποίο δεν μπορούσε να συζητήσει κανείς και ακόμα να υπερασπιστεί δυναμικά την άποψή του. Αν ορισμένοι διαβεβαιώνουν για το αντίθετο, θα πω απλά πως οι διαβεβαιώσεις τους είναι αναληθείς."

και συμπληρώνει:

"Το να πας αναφορά στη Στάφκα, στο γραφείο του Ιωσήφ Στάλιν, με ας πούμε, όχι πλήρως ενημερωμένους χάρτες, να του δώσεις στοιχεία κατά προσέγγιση ή, ακόμα χειρότερα, μεγαλοποιημένα, ήταν πράγμα αδύνατο. Ο Στάλιν δε δεχόταν τυχαίες απαντήσεις. Απαιτούσε σαφήνεια και πλήρη εξάντληση του θέματος. Είχε ένα είδος ιδιαίτερης διαίσθησης για α αδύναμα σημεία μιας έκθεσης ή ενός ντοκουμέντου, τα ανακάλυπτε και επέβαλλε αυστηρές κυρώσεις* στους υπευθύνους για ανακριβείς πληροφορίες."

* (Οι κυρώσεις ήταν συνήθως η άμεση καθαίρεση και η επιστροφή στο μέτωπο ως απλός στρατιώτης)

Ας δούμε τώρα τι αναφέρει σχετικά και ο Αλεξάντρ Βασιλέφσκι:

"Η δουλειά στη Στάφκα και το στιλ της δουλειάς διαμορφώθηκαν κάτω από την επιρροή του Ιωσήφ Στάλιν. Επικρατούσε οργάνωση και ηρεμία. Υπήρχε στήριξη στη συλλογική πείρα για την κατάστρωση των επιχειρησιακών σχεδίων, υψηλές απαιτήσεις, ζήλος και μόνιμη επαφή με τα στρατεύματα, όπως και η διαρκής επίγνωση της κατάστασης σε όλα τα μέτωπα. Οι υψηλές απαιτήσεις αποτελούσαν κεντρικό κομμάτι του στιλ δουλειάς του Στάλιν ως ανωτάτου διοικητή. Όχι μόνο ήταν αυστηρός, πράγμα απόλυτα δικαιολογημένο, ειδικά σε καιρό πολέμου, αλλά δεν συγχωρούσε ποτέ την έλλειψη ενάργειας, την ανικανότητα να προχωρήσουν τα πράγματα ως το τέλος."

Ας δούμε παρακάτω πως απαντά ο Ιωσήφ Στάλιν στην αναφορά του στενού του συνεργάτη και προσωπικού φίλου Μέχλις, όταν εκείνος του παρέδωσε μια αναφορά για το πώς 21 μεραρχίες του Κόκκινου Στρατού απέτυχαν να απελευθερώσουν την Κριμαία από 10 μεραρχίες των Ναζί (ο Μέχλις ήταν ο υπεύθυνος για τη δράση των μεραρχιών αυτών):

"Εσείς τηρείτε μια περίεργη στάση ξένου παρατηρητή, που δεν ευθύνεται για τις πράξεις του μετώπου της Κριμαίας. Αυτή η στάση είναι πολύ πρόσφορη, αλλά είναι και πέρα για πέρα σάπια. Στο μέτωπο της Κριμαίας, εσείς δεν είστε ξένος παρατηρητής, αλλά υπεύθυνος εκπρόσωπος του Γενικού Στρατηγείου, που ευθύνεται για όλες τις επιτυχίες και τις αποτυχίες του μετώπου και είναι υποχρεωμένος να διορθώσει επί τόπου τα λάθη της διοίκησης. Εσείς μαζί με τη διοίκηση ευθύνεστε για το γεγονός ότι η αριστερά πτέρυγα του μετώπου σας αποδείχθηκε αδύνατη. Εσείς και κανένας στρατιώτης ή κατώτερος αξιωματικός. Αν "όλη η κατάσταση του μετώπου έδειχνε ότι το πρωί ο εχθρός θα αντεπιτεθεί" κι εσείς δεν πήρατε μέτρα για την οργάνωση της απόκρουσης και περιοριστήκατε στην παθητική κριτική εκδίδοντας διαταγές, αυτό είναι χειρότερο για εσάς."

Φανερώνεται εδώ λοιπόν, όχι απλώς το αυστηρό και απαιτητικό στιλ διοίκησης, όχι απλώς ο στρατιωτικός επαγγελματισμός του Στάλιν, αλλά και η βαθιά του απέχθεια προς τη γραφειοκρατική διοίκηση και την τυπικότητα των μεθόδων.

Στάλιν " ο ανίκανος στρατιωτικός"

Άλλη γνωστή θεωρία, θέλει τον Ιωσήφ Στάλιν ως ανίκανο, ή κάτω του μετρίου στρατιωτικό ηγέτη. Αυτή η άποψη ξεκινά από τον Νικίτα Χρουστσιόφ και τις περιόδους της δεξιά οπορτουνιστικής "αποσταλινοποίησης". Σε λόγο του ο μετέπειτα γενικός γραμματέας του ΚΚΣΕ, αρνείται ότι ο Στάλιν διαδραμάτισε καθοριστικό στρατιωτικό ρόλο στη Μεγάλη Αντιφασιστική Νίκη, αναγνωρίζοντας ότι η νίκη δεν οφείλεται στις ικανότητες του Στάλιν, αλλά του Κόμματος, του Κόκκινου Στρατού, ορισμένων "ταλαντούχων διοικητών" και του σοβιετικού λαού.

Ως ένα σημείο ορθό. Φυσικά το κάθε συστατικό στοιχείο της νίκης έπαιξε το δικό του ρόλο, όμως ποιου άραγε τις οδηγίες υπάκουε η Στρατιωτική Διοίκηση; Ποιος ήταν ο ρόλος του Στάλιν σε όλο αυτό;

Ας δούμε τι λέει σχετικά ο Άβερελ Χάριμαν ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Διάσκεψη της Μόσχας:

"Η νοημοσύνη του ήταν μεγάλη, διέθετε φανταστική ικανότητα να εισχωρεί στις λεπτομέρειες, οξυδερκής και με μεγάλη ανθρώπινη ευαισθησία για τα δεδομένα του πολέμου. Εκτιμούσε ότι ήταν καλύτερα ενημερωμένος από τον Ρούσβελτ, σαφέστατα πιο ρεαλιστής από τον Τσώρτσιλ και από πολλές απόψεις η αποτελεσματικότερη ηγετική φυσιογνωμία του πολέμου."

Και η άποψη του Βασιλέφσκι επιβεβαιώνει αυτή του Χάριμαν:

"Προοδευτικά, ο Στάλιν άρχισε να εμβαθύνει όλο και περισσότερο στις έννοιες του συγχρόνου πολέμου, να λύνει εξαιρετικά ειδικευμένα τα ζητήματα της πολεμικής τέχνης. Σπουδαίο ορόσημο αποτέλεσε η μάχη του Στάλινγκραντ. Ίσως όμως ο Ι.Β. Στάλιν άρχισε να κατακτά ολοκληρωτικά τις νέες μεθόδους και μορφές καθοδήγησης του ενόπλου αγώνα στη διάρκεια των μαχών στο τόξο του Κουρσκ. Από τότε πια ο Στάλιν δεν πρότεινε ποτέ πολεμικές επιχειρήσεις, αν δεν ήταν αποφασιστικές, ευέλικτες, κατέφευγε μαστορικά στη μαζική συγκέντρωση δυνάμεων, εκδήλωνε την τάση να λύσει το πρόβλημα της συντριβής του ενός ή του άλλου εχθρικού συγκροτήματος με την κύκλωση. Ο Ι.Β. Στάλιν άρχισε να κατανοεί βαθιά όχι μόνο την πολεμική στρατηγική, πράγμα που ήταν εύκολο για αυτόν αφού ήταν μάστορας στην πολιτική στρατηγική, αλλά και την τέχνη των επιχειρήσεων."

Τέλος, η άποψη του Ζούκοφ σχετικά με το θέμα είναι η ακόλουθη:

"Στον Ιωσήφ Στάλιν προσωπικά αποδόθηκαν λύσεις σε θέματα αρχής, ιδιαίτερα σε ότι αφορά στις διαδικασίες επίθεσης του πυροβολικού, την κατάκτηση της κυριαρχίας στον αέρα, τις μεθόδους περικύκλωσης του εχθρού, το διασκορπισμό των περικυκλωμένων εχθρικών σχηματισμών και τη διαδοχική κατά στοιχεία εξόντωσή τους κλπ. Όλα αυτά τα σημαντικά ζητήματα της στρατιωτικής τέχνης αποτελούν τον καρπό μιας πρακτικής πείρας, που αποκτήθηκε στη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, και οι μάχες είναι ο καρπός του βαθιού συλλογισμού και των συμπερασμάτων που αντλήθηκαν από αυτή την εμπειρία από το σύνολο των αρχηγών και από τα ίδια τα στρατεύματα. Όμως η αξία του Στάλιν συνίσταται στο ότι δέχτηκε, όπως έπρεπε, τις συμβουλές των κορυφαίων στρατιωτικών μας ειδικών, τις συμπλήρωσε, τις αξιοποίησε και εξασφάλισε την πρακτική διεύθυνση των επιχειρήσεων με τον αρτιότερο τρόπο."

Συνεχίζεται

Ορισμένες σκέψεις σχετικά με τις πρόσφατες παρεμβάσεις της εκκλησιαστικής ιεραρχίας

Λίγες βδομάδες πριν, με αφορμή τα προτεινόμενα με ανεύθυνο τρόπο απ' το υπουργείο Παιδείας νέα προγράμματα διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών στα σχολεία, ξεδιπλώθηκε μια οξεία παρέμβαση της ηγεσίας της Εκκλησίας της Ελλάδας, που άγγιξε και το γενικότερο ζήτημα της σχέσης Εκκλησίας - κράτους στη χώρα σε όλες τις πτυχές του. Η αντιπαράθεση με τον υπουργό Παιδείας και την κυβέρνηση υπήρξε έντονη, αλλά για λίγο. Σύντομα, μετά από εσπευσμένη συνάντηση του Αρχιεπισκόπου με την ηγεσία των κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση (Τσίπρας, Καμμένος), οι τόνοι έπεσαν και επήλθε προφανώς κάποιος συμβιβασμός, που ο χρόνος θα δείξει κατά πόσο είναι προσωρινός ή όχι. Το σχετικά καινούργιο στοιχείο στην αντιπαράθεση αυτή το τελευταίο διάστημα είναι κυρίως οι πολύ ανεβασμένοι τόνοι και το ιδεολογικό πρόσημο των επιχειρημάτων που χρησιμοποίησε ο ανώτατος κλήρος της χώρας, που θυμίζει τον εκκλησιαστικό λόγο παλιότερων, σκοτεινών εποχών της ιστορίας της χώρας.

Το περιεχόμενο της παρέμβασης της εκκλησιαστικής ηγεσίας διατυπώνεται σε δύο επίσημα κείμενα που εξέδωσε: αφενός στις επιστολές του Αρχιεπισκόπου προς τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων (στις 27/9/2016 προς τον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ), οι οποίες αναφέρονται στη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στα σχολεία και αφετέρου στην «Εισήγησιν εις την Ιεραρχίαν της Εκκλησίας της Ελλάδος» (4/10/2016), του Αρχιεπισκόπου και πάλι, που αναφέρεται σε μια πλατιά δέσμη θεμάτων, που περιλαμβάνει τη σημερινή κατάσταση της Εκκλησίας, την εκκλησιαστική περιουσία, τη σχέση Εκκλησίας - κράτους, το κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας κ.ά. Ιδιαίτερα στο δεύτερο κείμενο, δηλαδή στην «Εισήγησιν» στη Διαρκή Ιερά Σύνοδο (ΔΙΣ), αρθρώνεται σε ορισμένα σημεία ένας λόγος απροκάλυπτα αντιδραστικός και σκοταδιστικός. Σύμφωνα με την ιεραρχία της Εκκλησίας, «τα κόμματα της αριστεράς με τη γνωστή φιλοσοφικο-κοινωνική κοσμοθεωρία του κομμουνιστικού κοσμοειδώλου, όπως γνώρισε τον χωρισμό αυτό (το χωρισμό εκκλησίας - κράτους σ. Α.Χ.) ο καταρρεύσας υπαρκτός σοσιαλισμός στο ανατολικό μπλοκ, που στην ουσία ήταν διωγμός της θρησκευτικής πίστεως, ελαύνονται από αποτυχημένα αθεϊστικά ιδεολογήματα και συναντώνται με τα υπόλοιπα κόμματα του νεοφιλελεύθερου χώρου κάτω από τις ντιρεκτίβες της Νέας Εποχής και της Νέας Τάξεως... Μιλούν για χωρισμό Εκκλησίας και Κράτους, διάβαζε Εθνους, επικαλούμενοι δήθεν προοδευτικά συνθήματα. Οι αντιλήψεις όμως περί χωρισμού είναι του περασμένου αιώνα, που γεννήθηκαν κάτω από μισαλλόδοξο αντιθρησκευτικό και αντικληρικαλιστικό λαϊκιστικό πνεύμα, που δεν συμβιβάζεται με τις σημερινές κοινωνικές, πολιτειακές και θρησκευτικές αντιλήψεις» (σελ. 46 της «Εισηγήσεως»). Στα παραπάνω συμπυκνώνεται η ουσία, ή το «βαρύ πυροβολικό» της επιχειρηματολογίας της Εκκλησίας σε ό,τι αφορά την αντίθεσή της στο χωρισμό Εκκλησίας - κράτους. Με αφορμή τα γεγονότα και τις δηλώσεις αυτές, επιχειρείται παρακάτω η διατύπωση κάποιων σύντομων σκέψεων πάνω σε ζητήματα σχετικά με την Εκκλησία που τέθηκαν στην ημερήσια διάταξη.

Οπισθοδρόμηση ο διαχωρισμός μεταξύ κράτους και Εκκλησίας;

Μια πρώτη παρατήρηση που μπορεί να γίνει στα παραπάνω, είναι ότι κατ' αρχάς ο διαχωρισμός Εκκλησίας - κράτους και η εκκοσμίκευση του κράτους και της Εκπαίδευσης υπήρξε μια ιστορική διαδικασία, που συντελέστηκε σε πολλές χώρες από την ίδια την αστική τάξη και το κράτος της, πριν καν εμφανιστούν «κόμματα της αριστεράς», «κομμουνιστική κοσμοθεωρία», «υπαρκτός σοσιαλισμός» και μάλιστα όχι από τον περασμένο, αλλά ακόμα και από τον προπερασμένο αιώνα. Εδώ ο Αρχιεπίσκοπος μάς καλεί ουσιαστικά να επιστρέψουμε στην περίοδο πριν από τη Γαλλική Επανάσταση, στο Μεσαίωνα δηλαδή, όταν η Εκκλησία συνιστούσε οργανικό θεσμό της φεουδαρχικής κοινωνίας, όπου η θρησκεία ήταν η κυρίαρχη μορφή στην κοινωνική συνείδηση και όπου ο μεγαλύτερος θεσμικός γαιοκτήμονας στην κοινωνία ήταν η Εκκλησία (ας μην ξεχνάμε ότι και στην ύστερη Αρχαιότητα, η τότε χριστιανική εκκλησία ήταν, μεταξύ άλλων, και ο μεγαλύτερος θεσμικός δουλοκτήτης μετά από το ίδιο το ρωμαϊκό κράτος). Καλείται, δηλαδή, η κοινωνία να κινηθεί προς τα πίσω. Αυτή είναι η ουσία του επιχειρήματος.

Ολα αυτά διατυπώνονται τη στιγμή που ο Αρχιεπίσκοπος διακηρύττει ότι η «φύση της Εκκλησίας» έγκειται στην «αγαπητική κοινωνικότητα και κινητικότητα τόσο στην κάθετη όσο και στην οριζόντια διάστασή της» (σελ. 5 της Εισήγησης), καθώς και ότι «αυτή η αγαπητική πρόσληψη του κόσμου από την Εκκλησία δεν χωράει διακρίσεις, ούτε υπόκειται σε κανενός είδους περιορισμό» (Ο.π., σελ. 6). Αγάπη χωρίς όρια, απεριόριστη, αυτή είναι λοιπόν η φύση της Εκκλησίας! Δεν προκύπτει, ωστόσο, κάτι τέτοιο από το κήρυγμα του Αρχιεπισκόπου. Αντίθετα, προκύπτει αντιπαλότητα, εχθρότητα, μένος, καλλιέργεια διχασμού ενάντια σε αυτούς που δεν συμφωνούν με το χριστιανικό δόγμα, είτε απλώς θεωρούν ότι η Εκκλησία πρέπει να είναι σαφώς διαχωρισμένη από το κράτος, την Εκπαίδευση, τις δημόσιες τελετές κ.ο.κ. Η αγάπη της ανώτατης ιεραρχίας μάλλον, τελικά, έχει και κάποιους περιορισμούς...

Παρακάτω: Επιχειρείται από τον Αρχιεπίσκοπο μια τεχνητή ανιστόρητη και απατηλή ταύτιση μεταξύ μαρξισμού και αστικού κοσμοπολιτισμού. Τι ακριβώς θέλει να πει ο επικεφαλής της Εκκλησίας της Ελλάδας; Οτι το Κομμουνιστικό Κόμμα συμφωνεί με τις «ντιρεκτίβες» της «Νέας Τάξεως» και του «νεοφιλελευθερισμού» ή υποτάσσεται σ' αυτές; Δεν έχει ακούσει άραγε τίποτα για αγώνες, θυσίες, κινητοποιήσεις, δράση δεκαετιών των κομμουνιστών ενάντια στον καπιταλισμό, την κάθε είδους (και εθνική) καταπίεση, την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο; Δεν πληροφορείται για τη συνεχή καθημερινή δραστηριότητα αυτού του κόμματος ενάντια στα αντιλαϊκά μέτρα, ενάντια στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και πολέμους, ενάντια στην καταπίεση λαών και εργαζομένων όπου Γης; Προφανώς έχει ακούσει και προφανώς πληροφορείται για όλα αυτά, όπως επίσης και προφανώς γνωρίζει πολύ καλά τη σαφή διαφορά μεταξύ κομμουνιστικής κοσμοθεωρίας και δράσης, από τη μια μεριά, και μιας ορισμένης αστικής αντίληψης περί γενικώς «αριστεράς» ως ιδεολογικού και πολιτικού συνονθυλεύματος (λ.χ. ΣΥΡΙΖΑ), από την άλλη. Να υποθέσουμε ότι έχει κι αυτός τους λόγους του για να τα μπερδεύει όλα αυτά, καλλιεργώντας σύγχυση;

Η επιλεκτική ιστορική μνήμη δεν βοηθά

Σε άλλο σημείο της «Εισηγήσεως» προς τη ΔΙΣ, αναφέρεται ότι υπάρχει μια κάποιου είδους «ιστορική μεροληψία» απέναντι στο ρόλο της Εκκλησίας σε μια σειρά γεγονότα στη νεότερη και σύγχρονη ελληνική Ιστορία. Ομως, είναι αλήθεια ότι η στάση της πλειοψηφίας της ανώτατης ιεραρχίας της Εκκλησίας δεν υπήρξε άμεμπτη ή φιλολαϊκή σε περιόδους όπως λ.χ. η δικτατορία της 4ης Αυγούστου, η Κατοχή και ο Εμφύλιος Πόλεμος, το μετεμφυλιακό κράτος, η δικτατορία της 21ης Απριλίου, σε αντίθεση, μάλιστα, ιδιαίτερα την περίοδο της Κατοχής, με μεγάλο τμήμα του λαϊκού κλήρου που αντιστάθηκε στον κατακτητή μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ, κύριος αιμοδότης και καθοδηγητής του οποίου υπήρξε το ΚΚΕ. Δεν είναι μεροληψία αν λες την αλήθεια, αντίθετα μεροληψία είναι, σε αυτή την περίπτωση, να μην κάνεις αντικειμενική κριτική και αυτοκριτική. Ας θυμηθούμε μόνο τα παράσημα με τα οποία τίμησε η Ιερά Σύνοδος την ηγεσία της δικτατορίας του '67.

Γίνεται εκτενής αναφορά στην Εισήγηση του Αρχιεπισκόπου σχετικά με την πολιτική του νεοϊδρυθέντος ελληνικού κράτους απέναντι στην Εκκλησία, τα μέτρα δήμευσης μέρους της εκκλησιαστικής περιουσίας και των μοναστηριών επί Οθωνα, τις ρυθμίσεις και νόμους του Μάουρερ, την αποκοπή απ' το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης κι αυτά επιχειρείται να συνδεθούν αποκλειστικά με σκοτεινά σχέδια των ξένων απέναντι στο έθνος και την πίστη του εκείνη την εποχή. Εδώ πρέπει να ειπωθεί ότι η καταπιεστική, αντιλαϊκή δυναστεία των Βίτελσμπαχ, η «βαυαροκρατία», όσο κι αν είχε φυσικά και άλλα κίνητρα, που συνδέονταν με τα συμφέροντα εξωτερικών δυνάμεων, προώθησε ορισμένα μέτρα, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη δήμευση μέρους της εκκλησιαστικής περιουσίας ή την αυτοκεφαλία της ελληνικής Εκκλησίας, τα οποία εντάσσονταν τότε σε μια αναγκαία πλευρά της διαδικασίας του αστικού μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίαςμετά την εθνικοαπελευθερωτική αστική επανάσταση, όπου ο σύγχρονος αστικός εκσυγχρονισμός και κρατικός συγκεντρωτισμός θεωρήθηκε απαραίτητο να αντικαταστήσει την οθωμανική δόμηση της κοινωνίας και του κράτους. Εξάλλου, η Εκκλησία δεν έχει πολλούς και πειστικούς λόγους να παραπονιέται γι' αυτό, αφού διατήρησε μια θεσμική θέση μέσα στο κράτος, συντηρούμενη από αυτό (δηλαδή από τον ελληνικό λαό), σε αντίθεση με άλλες χώρες που συντελέστηκαν παρόμοιες διαδικασίες. Σημαντικό μέρος της εκκλησιαστικής περιουσίας, που διεκδικεί ακόμη και σήμερα η ηγεσία της Εκκλησίας, βασίζεται σε χρυσόβουλα βυζαντινών αυτοκρατόρων και οθωμανικές ρυθμίσεις για βακουφική γη επί τουρκοκρατίας, ως κληρονομιά μιας εποχής και μιας εξουσίας που ο ελληνικός λαός ανέτρεψε με επανάσταση. Σε ό,τι αφορά επίσης το ιστορικό παρελθόν της Εκκλησίας, ο ανώτατος κλήρος τείνει να ταυτίζει το αστικό κράτος με το ελληνικό έθνος. Εδώ πρέπει να ειπωθεί ότι το «ρουμ μιλλέτ» (ρωμαίικο γένος) δεν ταυτίζεται με το ελληνικό έθνος. Συνιστά, βέβαια, μια από τις ιστορικές προϋποθέσεις του, αλλά το ελληνικό έθνος και ιδιαίτερα η αστική τάξη βγήκε στο προσκήνιο όταν σταμάτησε να αυτοπροσδιορίζεται αποκλειστικά θρησκευτικά, μέσα στο πλαίσιο του οθωμανικού συστήματος διοίκησης, και άρχισε να εμφορείται και από τις νεότερες κοσμικές αντιλήψεις που συνδέονται πρώτα - πρώτα με το Διαφωτισμό και κατόπιν με τη Γαλλική Επανάσταση.

Στο τελευταίο συμπυκνώνεται εν πολλοίς το πρόβλημα που συνιστούν οι τελευταίες επίσημες τοποθετήσεις της ηγεσίας της ελληνικής Εκκλησίας. Ουσιαστικά, καλείται η κοινωνία να επιστρέψει σε εποχές που προηγούνται ακόμη και του Διαφωτισμού. Οταν διατυπώνεται η άποψη ότι οι αντιλήψεις περί διαχωρισμού Εκκλησίας - κράτους «γεννήθηκαν κάτω από μισαλλόδοξο αντιθρησκευτικό (...) πνεύμα, που δεν συμβιβάζεται με τις σημερινές κοινωνικές, πολιτειακές και θρησκευτικές αντιλήψεις», ουσιαστικά επιχειρείται να αναιρεθεί όλη η σύγχρονη εποχή. Γι' αυτό και τέτοιου είδους τοποθετήσεις είναι ξεκάθαρα αντιδραστικές και αντικειμενικά επιχειρούν να καλλιεργήσουν το διχασμό και τη διαίρεση μεταξύ πιστών και μη πιστών στην ελληνική κοινωνία, κάτι που σίγουρα δεν συνάδει με τις διακηρύξεις περί αγάπης μεταξύ των ανθρώπων, που προβάλλει η ηγεσία της Εκκλησίας.

Η θέση για διαχωρισμό του κράτους από την Εκκλησία και της Εκπαίδευσης από τη θρησκεία (κι όχι η επιλογή απλώς να αλλάξει ο τρόπος διδασκαλίας, με ομολογημένο σκοπό να γίνει πιο δραστικός ο μεταφυσικός θρησκευτικός προσηλυτισμός των παιδιών, όπως ουσιαστικά προτείνει, υπόγεια και πονηρά, η εκδοχή του «αριστερού» υπουργείου Παιδείας) συνιστά ένα από τα θεμέλια της σύγχρονης εποχής, της εποχής του καπιταλισμού και, ως πραγματικότητα, αποτελεί ένα κεκτημένο και για την επόμενη φάση ανάπτυξης της ανθρωπότητας, το σοσιαλισμό - κομμουνισμό. Βεβαίως, στη σημερινή εποχή παρακμής και σήψης του καπιταλιστικού σχηματισμού, τίποτε δεν είναι δεδομένο, αφού ο καπιταλισμός αρνείται και αποκηρύσσει το ίδιο το παρελθόν του, την προοδευτική φάση της Ιστορίας του, δείχνοντας ότι αποχωρίζεται πια από την ίδια την εργαζόμενη ανθρωπότητα, γίνεται αποκλειστικά ένας παρασιτικός, σάπιος οργανισμός, που απομυζά την κοινωνία. Το κάλεσμα για επιστροφή στο πιο σκοτεινό ιστορικό παρελθόν δεν περιορίζεται μόνο στη χώρα μας, επιχειρείται σε πολλά μέρη του κόσμου, με διάφορα ονόματα, συνθήματα και τρόπους και ανεξάρτητα απ' το πλειοψηφούν θρησκευτικό δόγμα σε κάθε χώρα ή περιοχή. Πρόκειται για «σημεία των καιρών», που συνοδεύουν την παρακμή του καπιταλισμού.

Οσον αφορά την ηγεσία της Εκκλησίας της Ελλάδας, κατά τη γνώμη μας, καλό θα είναι να μην ταυτιστεί απόλυτα με πολιτικές επιλογές που επιχειρούν να υποτάξουν και να διχάσουν τους εργαζόμενους, για να εξυπηρετήσουν τη βαρβαρότητα του παρακμάζοντος καπιταλισμού της εποχής μας. Να μη δεχτεί ν' αναλάβει το κήρυγμα για επιστροφή στο Μεσαίωνα και τη μισαλλοδοξία. Σε κάθε περίπτωση, το ΚΚΕ θα συνεχίσει να υποστηρίζει με ιδεολογικά - πολιτικά επιχειρήματα την άποψή του και να αγωνίζεται για το διαχωρισμό κράτους - Εκκλησίας. Θα συνεχίσει να αντιπαλεύει σταθερά τόσο τον αστικό εθνικισμό όσο και τον κοσμοπολιτισμό, που αποτελούν τις δύο όψεις της ιδεολογίας της άρχουσας τάξης, δηλαδή της ιδεολογίας των οδυνηρά εγκόσμιων αφεντικών - καπιταλιστών.

Για τις εξελίξεις στην οικονομία της Κίνας

Για τις εξελίξεις στην οικονομία της Κίνας

Associated Press

Από την πρόσφατη Σύνοδο του G20 στην Κίνα

Τα βιομηχανικά κέρδη στην Κίνα αυξήθηκαν 19,5% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο 2016, έναντι αύξησης 6% τον Ιούλη. Η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε 6,3% τον Αύγουστο 2016 σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 6% τον Ιούλη, σύμφωνα με τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας. Οι δε επενδύσεις αυξήθηκαν 8,1% σε ετήσια βάση στην περίοδο Γενάρη - Αυγούστου 2016. Επίσης, στο πρώτο 7μηνο του 2016, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Κίνα αυξήθηκαν 4,3% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Η έκθεση προβλέπει ότι οι επενδύσεις από την Κίνα προς το εξωτερικό θα αυξηθούν περισσότερο από 20% στο δεύτερο εξάμηνο. Ακόμη, μέσα στο πρώτο εξάμηνο 2016 ιδρύθηκαν 2,62 εκατ. εταιρείες, αριθμός αυξημένος κατά 28,6% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο 2015, δήλωσε ο Λιν Νιανσιού, αναπληρωτής διευθυντής της Εθνικής Επιτροπής Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων, που δημιούργησαν 1,46 εκατ. θέσεις εργασίας.
Ενδεικτικά στοιχεία για την πορεία της οικονομίας της Κίνας. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το 2016 θα έχει ρυθμούς ανάπτυξης 6,6% του ΑΕΠ,(6,5% η προηγούμενη εκτίμηση),που αν επιβεβαιωθεί θα δείξει φρενάρισμα στην επιβράδυνση.
Πράγματι, η οικονομία της Κίνας επιβραδυνόταν από το τέλος του 2014 ακόμη, από το 7,5% τότε μέχρι το 6,2% στο τέλος του 2015. Με αρνητικές επιδράσεις στις άλλες καπιταλιστικές οικονομίες, με φόβους από την υπερπαραγωγή εμπορευμάτων και τις χαμηλές τιμές. Ως προς την υπερπαραγωγή, ο κλάδος του χάλυβα αποτέλεσε έναν παράγοντα όξυνσης του ανταγωνισμού καπιταλιστικών οικονομιών της ΕΕ, ιδιαίτερα της Βρετανίας, με την Κίνα, αφού η πάμφθηνη τιμή χάλυβα της Κίνας επέδρασε στη συρρίκνωση και πώληση μεγάλων βρετανικών χαλυβουργείων. Οι βιομήχανοι χαλυβουργοί είχαν απαιτήσει μέτρα προστατευτισμού, κρατική ενίσχυση και απαγόρευση κινεζικών εισαγωγών.

Τάσεις προστατευτισμού και αντιδράσεις

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κινέζος Πρόεδρος, Σι Τζινπίνγκ, ανοίγοντας τις εργασίες της τελευταίας Συνόδου του G20 στην Κίνα, ανέφερε ότι πραγματοποιείται επιστροφή στον προστατευτισμό, που φέρνει στασιμότητα στο παγκόσμιο εμπόριο και στις επενδύσεις.
Το ΔΝΤ, επίσης, εκτιμά επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του όγκου του εμπορίου από το 2012, στο μισό του αντίστοιχου ρυθμού στην 20ετία πριν από το 2007 αναφέροντας: «Αν και τα τρία τέταρτα αυτής της πτώσης μπορούν να αποδοθούν στην ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα, κυρίως στις αδύναμες επενδύσεις, ο μειούμενος ρυθμός απελευθέρωσης του εμπορίου και η πρόσφατη άνοδος των προστατευτικών μέτρων έχουν ενισχύσει την πτωτική πορεία. Τέτοιες μειώσεις στο διεθνές εμπόριο μπορεί να οδηγήσουν σε μικρότερη αύξηση του ΑΕΠ».
Ο Ζ. Κ. Γιούνκερ στη Σύνοδο του G20 είπε ότι η Κίνα πρέπει να φτιάξει έναν μηχανισμό ελέγχου της βιομηχανικής υπερεπάρκειάς της γιατί είναι απαράδεκτο η Ευρώπη να έχει χάσει τόσες θέσεις εργασίας στον τομέα του χάλυβα λόγω υπερπαραγωγής της Κίνας.
Ο δε Κινέζος Πρόεδρος, στη συνάντηση με τον Αυστραλό πρωθυπουργό, είπε ότι ελπίζει πως η Αυστραλία θα συνεχίσει να έχει οικονομικό περιβάλλον με διαφάνεια και γνωστή την πολιτική της για τους ξένους επενδυτές. Η Κίνα κατηγόρησε την Αυστραλία για προστατευτισμό γιατί είχε μπλοκάρει την πώληση του μεγαλύτερου ενεργειακού δικτύου, ύψους 7,7 δισ. δολαρίων, σε Κινέζους επενδυτές. Πρόκειται για την εταιρεία «AusGrid», την οποία ζητούσαν να εξαγοράσουν είτε η κρατική εταιρεία ενεργειακών δικτύων της Κίνας («State Grid Corp of China») είτε η εταιρεία «Cheung Kong Infrastructure Holdings Ltd».
Βεβαίως, η τάση επιστροφής στον προστατευτισμό αποτελεί μέρος της προσπάθειας προστασίας των μονοπωλίων κάθε κράτους στην εσωτερική αγορά από τον ανταγωνισμό των εισαγωγών. Αλλά φρενάρει ταυτόχρονα και τις εξαγωγές. Οι αντιδράσεις της Κίνας έχουν σχέση με τη μείωση των εξαγωγών της, αν και έχει ανταγωνιστικές τιμές, αλλά αυτό οφείλεται στην οικονομική κρίση και την επιβράδυνση, ιδιαίτερα ισχυρών καπιταλιστικών οικονομιών.
Επίσης, όλο το χρονικό διάστημα που οι ρυθμοί ανάπτυξης της Κίνας επιβραδύνονταν, τόσο η κυβέρνηση της Κίνας όσο και οι διεθνείς διακρατικοί καπιταλιστικοί οργανισμοί έκαναν λόγο για στροφή της οικονομίας της Κίνας από εξαγωγή εμπορευμάτων, (σ' αυτόν τον τομέα κυρίως εκτιμούσαν ότι στηρίχτηκε η τεράστια ανάπτυξη), σε ενίσχυση της εσωτερικής ζήτησης. Αυτή η ανάγκη ήταν απόρροια της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης και της μείωσης των εξαγωγών κινεζικών εμπορευμάτων. Αυτή η στροφή γίνεται σε μεγάλο βαθμό, αλλά χρειάστηκε και άλλα μέτρα τόνωσης της οικονομίας. Ενα μέτρο ήταν η υποτίμηση του κινεζικού νομίσματος γουάν. Αλλο μέτρο ήταν η ενίσχυση από την Κεντρική Τράπεζα της ρευστότητας των άλλων τραπεζών και γενικότερα της αγοράς.
Μάλιστα, η υποτίμηση του γουάν είχε ξεσηκώσει θύελλα σε προηγούμενη Σύνοδο του G20, κατηγορώντας την Κίνα για νομισματικό πόλεμο, με πιο σφοδρή επίθεση αυτή των ΗΠΑ.
Δεν είναι τυχαίο ότι στη διμερή συνάντηση Τζινπίνγκ - Ομπάμα, στο περιθώριο των εργασιών της Συνόδου του G20, ΗΠΑ και Κίνα συμφώνησαν να μην κάνουν υποτιμήσεις νομισμάτων.

Στρατηγική έντασης εξαγωγών κεφαλαίου με μακρύ ορίζοντα

Ο Σι Τζινπίνγκ, ανοίγοντας τις εργασίες στη Σύνοδο του G20, άρχισε με τα επιτεύγματα της κινεζικής οικονομίας, εκτίμησε θετικά τις μεταρρυθμίσεις που έχει κάνει η κυβέρνησή του, προβάλλοντας τη στρατηγική ανάπτυξης που στηρίζεται στην καινοτομία, στην πράσινη ανάπτυξη και στη δικαιότερη διανομή του πλούτου. Επισήμανε ότι η Κίνα είναι η δεύτερη ισχυρότερη οικονομία διεθνώς, έχει τις μεγαλύτερες εξαγωγές - εισαγωγές εμπορευμάτων, είναι τρίτη οικονομία διεθνώς ως προς τις επενδύσεις στο εξωτερικό και έχει φτάσει το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στα 8.000 δολάρια.
Πράγματι, η Κίνα ήδη εφαρμόζει αυτήν τη στρατηγική, μάλιστα με μακροπρόθεσμη προοπτική. Υπάρχουν σημαντικοί δείκτες ως προς αυτό όπως:
α) «Οι εξαγορές στο εξωτερικό από κινεζικές επιχειρήσεις έφθασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2016. Οι μειωμένοι εγχώριοι ρυθμοί ανάπτυξης και οι προσπάθειες της κυβέρνησης να στηρίξει τα σχέδια επέκτασης των κινεζικών εταιρειών ώθησαν τις επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε εξαγορές στο εξωτερικό, προκειμένου να συμβάλουν στην ανάπτυξη της εγχώριας οικονομίας και ευημερίας. Οι κινεζικές επιχειρήσεις ανακοίνωσαν 387 συμφωνίες κατά το α΄ εξάμηνο του 2016 συνολικής αξίας 129 δισ. δολαρίων, ξεπερνώντας το ποσό - ρεκόρ των 97,9 δισ. δολαρίων το 2015. Οι κινεζικές εταιρείες έχουν αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον τους για την απόκτηση βιομηχανικών ρομπότ και σχετικού λογισμικού, στοχεύοντας ιδιαίτερα σε ευρωπαϊκές εταιρείες. Η Κίνα είναι ήδη ο μεγαλύτερος χρήστης βιομηχανικών ρομπότ παγκοσμίως». («Καθημερινή», 7/9/2016).
«Η γερμανική εταιρεία ρομποτικής Kuka AG εξαγοράστηκε από την κινεζική Midea, τον Αύγουστο 2016 έναντι 5 δισ. δολαρίων. Είχε προηγηθεί και η εξαγορά της γερμανικής βιομηχανίας μηχανολογικού εξοπλισμού KraussMaffei από την κινεζική ChemChina έναντι ενός δισ. δολαρίων. Η εταιρεία δεδομένων Dealogic αναφέρει πως από τις αρχές του 2016 οι κινεζικές επιχειρήσεις έχουν δαπανήσει σχεδόν 11 δισ. δολάρια σε εξαγορές γερμανικών επιχειρήσεων. Το ποσό αυτό επισκιάζει τα 2,6 δισ. δολάρια αντίστοιχων δαπανών το 2014. Στην Ευρώπη οι κινεζικές επενδύσεις φθάνουν στα 203 δισ. δολάρια, εκ των οποίων τα 38,1 δισ. δολάρια έχουν τοποθετηθεί στη Βρετανία.
Σύμφωνα με τη Rhodium Group, οι άμεσες ξένες επενδύσεις κινεζικών επιχειρήσεων στις ΗΠΑ έφθασαν το 2015 στα 15,7 δισ. δολάρια, καταγράφοντας αύξηση 30% σε σύγκριση με το 2016. Στοιχεία της κινεζικής υπηρεσίας καταγραφής επενδύσεων, δείχνουν ότι οι επενδύσεις της Κίνας στις ΗΠΑ ανέρχονται σε 134,4 δισ. δολάρια».(«Καθημερινή», 16/10/2016)
β) Επίσης, η κινεζική τράπεζα ICBC Standard Bank αγόρασε την επιχείρηση εκκαθάρισης και αποθήκευσης πολύτιμων μετάλλων της βρετανικής τράπεζας Barclays και αποτελεί τη μοναδική τράπεζα της Κίνας με τέτοια δραστηριότητα στην αγορά του Λονδίνου. Η τράπεζα αγόρασε την επιχείρηση εκκαθάρισης και αποθήκευσης πολύτιμων μετάλλων της βρετανικής Barclays με χωρητικότητα 2.000 τόνων χρυσού, αργύρου και πλατίνας αξίας τουλάχιστον 80 δισ. δολαρίων. Στην αγορά χρυσού και πολύτιμων μετάλλων του Λονδίνου, εκκαθαρίζονται κάθε χρόνο συναλλαγές ύψους 5 τρισ. δολαρίων.
γ) Ο Κινέζος Πρόεδρος στην εναρκτήρια ομιλία του στη Σύνοδο του G20 πρόβαλε και το σχέδιο των νέων, χερσαίων και θαλάσσιων, «Δρόμων του Μεταξιού». Είναι ένα τεράστιο σχέδιο διασύνδεσης αγορών, λιμανιών, ενεργειακών αγωγών, τηλεπικοινωνιών, εμπορίου σε μια ζώνη που αφορά 64 κράτη, 4,4 δισεκατομμύρια ανθρώπους και περίπου το 40% της παγκόσμιας οικονομίας. Η Ασιατική Τράπεζα Υποδομών (ιδρύθηκε με βασικό συντελεστή την Κίνα) και η Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS θα εξασφαλίσουν μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης για αυτό το φιλόδοξο σχέδιο που θα συνεισφέρει σημαντικά στην ανάπτυξη διεθνώς.
Σύμφωνα δε με την κινεζική κυβέρνηση, «χρειάζεται να απαλλαγούν ορισμένοι από την ξεπερασμένη ψυχροπολεμική νοοτροπία», να οικοδομηθούν μια νέα αντίληψη περί «κοινής, πλήρους, συνεργατικής και βιώσιμης ασφάλειας» και νέες πρακτικές στην παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση.
δ) Επίσης, δεν είναι μόνο η κατάκτηση της δεύτερης θέσης της κινεζικής οικονομίας διεθνώς. Σύμφωνα με έρευνα της HSBC, η επιρροή της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία επεκτείνεται και εδραιώνεται σε όλες τις γωνιές του κόσμου. Η Κίνα παίζει μεγαλύτερο ρόλο στην ενίσχυση της παγκόσμιας ανάπτυξης απ' ό,τι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη μαζί. Το πρώτο τρίμηνο του 2016 το «μερίδιο» της κινεζικής οικονομίας στην αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ υπολογίζεται στο 47%.

Οξυνση των ανταγωνισμών

Φαίνεται μια επιθετική οικονομική πολιτική της Κίνας με βασικό συντελεστή την εξαγωγή κεφαλαίων και εξαγορά επιχειρήσεων, όπως αυτές της ρομποτικής. Αλλωστε ο Σι Τζινπίνγκ είπε στην ομιλία του στο G20: «Χρειάζεται να αδράξουμε την ιστορική ευκαιρία που παρουσιάζει η καινοτομία, η νέα επιστημονική και τεχνολογική επανάσταση, ο μετασχηματισμός της βιομηχανίας και η ψηφιακή οικονομία", που αποτελούν "προκλήσεις και για τη διεθνή συνεργασία», (ιστοσελίδα «Capital» 4/9/2016). Ολα τα παραπάνω παραδείγματα δείχνουν αφενός τη διεκδίκηση αναβαθμισμένου ρόλου στη διεθνή πολιτική, αφετέρου οξύτατους ανταγωνισμούς (προστατευτισμός, νομισματικοί πόλεμοι, ψυχροπολεμικές νοοτροπίες, προκλήσεις για διεθνή συνεργασία, νέες πρακτικές στην οικονομική διακυβέρνηση διεθνώς κ.λπ.). Που εκδηλώνεται με την όξυνση στη Νότια Κινεζική Θάλασσα.
Για παράδειγμα, ο Μπ. Ομπάμα στη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, ζήτησε από την Κίνα να σεβαστεί τις νομικές υποχρεώσεις της στη Νότια Κινεζική Θάλασσα, ενώ ο Κινέζος Πρόεδρος απάντησε ότι η χώρα του θα συνεχίσει να διασφαλίζει την κυριαρχία της και τα ναυτικά της δικαιώματα σε αυτά τα νερά, σύμφωνα με ρεπορτάζ αστικών ΜΜΕ.
Βεβαίως διάφορα αμερικανικά και ευρωπαϊκά οικονομικά επιτελεία μιλούν για μεγάλο χρέος της Κίνας που μπορεί πιθανόν για γίνει αρνητικός μοχλός στην οικονομία της, αλλά η κυβέρνηση ασκεί πολιτική περιορισμού των χρηματοπιστωτικών κινδύνων από τις εύκολες πιστώσεις.
Η επιθετική πολιτική εξαγοράς επιχειρήσεων και εξαγωγής κεφαλαίου από την Κίνα, θα οξύνει διεθνώς τους ανταγωνισμούς. Η εργατική τάξη και οι λαοί, όμως, δεν έχουν τίποτα το θετικό να περιμένουν από την όποια καπιταλιστική ανάπτυξη. Αλλωστε, η ένταση της εκμετάλλευσης, η αφαίμαξή τους αποτελούν θεμελιακή προϋπόθεση αντιμετώπισης της κρίσης σε όφελος του κεφαλαίου και καπιταλιστικής ανάπτυξης, που στις τωρινές συνθήκες θα υπονομευτεί αν κάνει το κεφάλαιο παραχωρήσεις, ο ανταγωνισμός είναι αδυσώπητος. Οι συνθήκες δείχνουν ότι η εργατική τάξη, τα άλλα φτωχά λαϊκά στρώματα θα ανοίξουν το δρόμο της ευημερίας τους μόνο ανατρέποντας την εξουσία του κεφαλαίου με στόχο την εργατική εξουσία.

Ανταγωνισμός στη διαχείριση της βαρβαρότητας για το λαό

Ανταγωνισμός στη διαχείριση της βαρβαρότητας για το λαό

Χαρακτηριστικό στιγμιότυπο των δύο αντιπάλων από το δεύτερο ντιμπέιτ στις 9 Οκτώβρη...

Σε λιγότερο από μιάμιση βδομάδα, οι Αμερικανοί ψηφοφόροι (όσοι έχουν καταγραφεί με δική τους πρωτοβουλία στους καταλόγους, αφού οι εκλογές δεν είναι υποχρεωτικές) καλούνται να εκλέξουν εκλέκτορες για το νέο Πρόεδρο της χώρας και το 1/3 των μελών της Γερουσίας. Υπολογίζεται ότι στα εκλογικά κέντρα μπορεί να προσέλθουν περίπου 230.000.000 άτομα, ένα μέρος των οποίων έχει «αγκιστρωθεί» στα δίκτυα της πόλωσης που επί μήνες καλλιέργησαν τα επιτελεία των δύο επικρατέστερων υποψηφίων: του Ρεπουμπλικάνου Ντόναλντ Τραμπ και της Δημοκρατικής Χίλαρι Κλίντον.
Αλλωστε, η πόλωση δεν θα μπορούσε να λείψει από την παρούσα προεκλογική εκστρατεία, που αναλώθηκε σκόπιμα πιο πολύ σε επιφανειακά «ζητήματα» που σχετίζονται με τις προσωπικότητες των δύο υποψηφίων (π.χ. οι επιθέσεις του Ντ. Τραμπ σε βάρος γυναικών ή τα προβλήματα υγείας της Χ. Κλίντον). Ωστόσο, υπάρχουν οι ενδοαστικές κόντρες σε σειρά κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών ζητημάτων, που αξίζει να τις παρακολουθήσουμε λίγο πριν στηθούν οι κάλπες για την ανάδειξη του επόμενου Προέδρου των ΗΠΑ.
Οι διαφορές θέσεων ανάμεσα στην υποψήφια του Δημοκρατικού Κόμματος, Χίλαρι Κλίντον, και τον Ρεπουμπλικάνο αντίπαλό της, Ντόναλντ Τραμπ, καθορίζονται από τα μονοπώλια και τα μεγάλα συμφέροντα που στηρίζουν τα αστικά κόμματα εξουσίας, με στόχο τον εγκλωβισμό του λαού ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη. Ετσι, ενώ υπάρχουν διαφοροποιήσεις στο μείγμα διαχειριστικής πολιτικής που προτείνουν, διεκδικώντας τα ...πρωτεία στην προσέλκυση επενδύσεων, το ζητούμενο παραμένει ένα: Η ανάκαμψη των κερδών του κεφαλαίου, με επίφαση δήθεν «προστασίας» των εργαζομένων.
Πιο εμφανείς, βεβαίως, είναι οι διαφοροποιήσεις των δύο υποψηφίων στην εξωτερική πολιτική, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την κριτική που άσκησε ο Τραμπ στην Κλίντον, μεσοβδόμαδα με συνέντευξή του στο πρακτορείο «Ρόιτερς», όταν προέβλεψε ότι η τακτική της στη Συρία για σύγκρουση με τη Ρωσία, μια πυρηνική δύναμη, «μπορεί να οδηγήσει στον 3ο Παγκόσμιο Πόλεμο». Η προσέγγιση αυτή που θέλει βελτίωση των σχέσεων με την καπιταλιστική Ρωσία, «πατάει» μεταξύ άλλων στις διαθέσεις τμήματος του κεφαλαίου που συναλλάσσεται με ρωσικές επιχειρήσεις. Ομως γι' αυτό και άλλα θέματα εξωτερικής πολιτικής, θα αναφερθούμε εκτενέστερα στο τρίτο μέρος του αφιερώματος στις εκλογές στις ΗΠΑ.
Τώρα, στα ζητήματα οικονομίας και «κοινωνικής» πολιτικής (όσο μπορεί να υπάρξει τέτοια στον καπιταλισμό...) ξεχωρίζει η έντονη προσπάθεια του Τραμπ να προβληθεί ως «αντισυστημικός» που δεν είναι «επαγγελματίας πολιτικός». Βεβαίως, αυτό δεν αλλάζει ότι το γεγονός ότι είναι μεγαλοκαπιταλιστής, πλήρως ταγμένος στο σύστημα εκμετάλλευσης που στηρίζει.

«Διαγωνισμός» για τα συμφέροντα του κεφαλαίου

Στην οικονομία, η Κλίντον υποστηρίζει ότι θα αυξήσει τη φορολογία στους «πάρα πολύ πλούσιους» και τις μεγάλες εταιρείες. Προτείνει ευνοϊκή αντιμετώπιση σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις κεφαλαίων και αντικίνητρα για εταιρείες που επιχειρούν να μεταφέρουν έδρα εκτός ΗΠΑ. Τους τελευταίους μήνες δήλωσε πως δεν υποστηρίζει τη συμφωνία ΤΡΡ (Σύμπραξη των χωρών του Ειρηνικού). Εχει, επίσης συμπαραταχθεί πλήρως με τα μονοπώλια Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, με το επιχείρημα ότι οι επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα μπορούν να εξασφαλίσουν νέες θέσεις εργασίας.
Οσον αφορά το κατώτατο ωρομίσθιο, η Κλίντον εμφανίζεται υπέρ της αύξησής του σε εθνικό επίπεδο στα 12 έως 15 δολάρια ανά ώρα, με δεδομένες φυσικά τις κακές εργασιακές συνθήκες, την ανασφάλιστη εργασία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα «γκέτο» στις υπηρεσίες λιανικής πώλησης ή στα ταχυφαγεία.
Ο Τραμπ, απευθυνόμενος στους καπιταλιστές επιχειρηματίες, τάζει μείωση του εταιρικού φόρου στο 15% και σημαντική μείωση της φορολογίας σε ακίνητη περιουσία. Διακηρύσσει πως θα επαναδιαπραγματευτεί μεγάλες συμφωνίες εμπορίου σε περιφερειακό ή διμερές επίπεδο που «ενοχοποιούνται» για την αύξηση της ανεργίας στις ΗΠΑ με πρώτες τη NAFTA, («Bορειοαμερικανική Συνθήκη Ελευθέρου Εμπορίου»), τη συμφωνία TPP (Σύμπραξη των χωρών του Ειρηνικού). Λέει ακόμη πως θα επιβάλει δασμούς σε εισαγόμενες πρώτες ύλες (π.χ. χάλυβας) από την Κίνα και πως θα ενθαρρύνει την παραγωγή ορυκτών πηγών Ενέργειας. Προ εβδομάδων, υποσχέθηκε να προωθήσει και τις «Ανανεώσιμες Πηγές».
Αναφορικά με το κατώτατο ωρομίσθιο, ο Τραμπ θεωρεί πως δεν χρειάζονται ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις, επειδή θα αυξήσουν το κόστος και θα αποθαρρύνουν τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Οταν είδε πως το θέμα «πουλάει» άρχισε να ψελλίζει μισόλογα για αυξήσεις - ψίχουλα «ανά περίπτωση».
Η Κλίντον έχει κάνει ένα από τα κεντρικά θέματα της προεκλογικής της εκστρατείας την εξίσωση αμοιβών ανδρών - γυναικών, υπόσχεται να θεσπίσει 12 βδομάδες άδεια μητρότητας μετ' αποδοχών και να μειώσει το κόστος των παιδικών σταθμών. Ο Τραμπ έχει ταχθεί υπέρ της «δίκαιης αποζημίωσης» των εργαζόμενων μητέρων και της πρόσβασης σε «προσιτούς, ποιοτικούς παιδικούς σταθμούς» μέσω της επιστροφής φόρου ενώ προτείνει θέσπιση έξι βδομάδων άδειας μετ' αποδοχών στις μητέρες εργαζόμενες.
Οσο για το ζήτημα της ανεργίας, όπου επίσης αντιπαρατίθενται οι δύο εκπρόσωποι του δικομματισμού στις ΗΠΑ, το πρόβλημα βεβαίως δεν είναι ούτε οι μετανάστες ούτε οι «κακές εμπορικές συμφωνίες». Είναι η ίδια η ανάπτυξη του καπιταλιστικού συστήματος. Αν και στις ΗΠΑ η ανεργία είναι σχετικά μικρή, επισήμως γύρω στο 5% (παίζει ρόλο και ο τρόπος υπολογισμού της, κατά τα πρότυπα και της ΕΕ, όπου μερικές ώρες δουλειάς τη βδομάδα δεν θεωρούνται ανεργία) ένας παράγοντας που θα επηρεάσει τις ΗΠΑ και άλλες χώρες είναι η ραγδαία προωθούμενη αυτοματοποίηση της παραγωγής (τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική και άλλα). Ακριβώς επειδή χρησιμοποιείται από τα μονοπώλια για την κερδοφορία τους, θα οδηγήσει σε απώλεια σημαντικού αριθμού θέσεων εργασίας. Ενώ όλη αυτή η τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των εργαζομένων, φυσικά σε άλλο κοινωνικοοικονομικό σύστημα.

Στοχεύσεις με σκοπιμότητα

Στο θέμα της μετανάστευσης, η Κλίντον διαβεβαιώνει πως θα προχωρήσει σε γενική μεταρρύθμιση του συστήματος, διευκολύνοντας τη νομιμοποίηση ή την παροχή δικαιωμάτων σε μετανάστες που εργάζονται στις ΗΠΑ δίχως νόμιμα έγγραφα. Υπόσχεται απλοποίηση του συστήματος νομιμοποίησης μεταναστών, τερματισμό της κράτησης οικογενειών και κλείσιμο των ιδιωτικών κέντρων κράτησης. Ολα αυτά, βέβαια, δεν προτείνονται από ευαισθησία στους μετανάστες, αλλά από τη σκοπιά του πώς θα αξιοποιηθούν καλύτερα για να αυξήσουν τα κέρδη των επιχειρήσεων με φτηνή εργατική δύναμη.
Ο Τραμπ στοχεύει στο ...θυμικό ορισμένων εργαζομένων που βλέπουν ως απειλή τους μετανάστες και ευαγγελίζεται τη θέσπιση σκληρότερων ελέγχων, ώστε «να αυξηθούν οι μισθοί και οι θέσεις εργασίας Αμερικανών». Λέει πως θα οικοδομήσει τείχος στα νότια σύνορα με το Μεξικό και ότι θα απελαύνει «παράνομους» μετανάστες με πρώτους αυτούς με ποινικό μητρώο. Διαβεβαιώνει πως θα επιβάλει βιομετρικούς ελέγχους σε αεροδρόμια, λιμάνια και μεθοριακούς σταθμούς. Καλλιεργώντας έντονα την τρομοϋστερία, υποστηρίζει ότι εάν εκλεγεί δεν θα γίνονται δεκτοί στις ΗΠΑ μετανάστες από «περιοχές που εξάγουν τρομοκρατία» ή δεν έχουν τη δυνατότητα διασταύρωσης στοιχείων ταυτότητας.

Υποκρισία και ανέξοδες υποσχέσεις

Στον τομέα της Υγείας κυριαρχεί η υποκρισία, αφού στον καπιταλισμό είναι εμπόρευμα προς πώληση.
Η Κλίντον προτίθεται να διατηρήσει το σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης του Προέδρου Ομπάμα (Obamacare), που στην ουσία είναι υπηρεσίες «πτωχοκομείου», και ισχυρίζεται πως θα υπερασπιστεί το σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης, τη στιγμή που οι ανασφάλιστοι είναι πάνω από 40.000.000 και που εκατομμύρια Αμερικανοί άνω των 70 και 80 ετών αναγκάζονται να δουλεύουν, όχι από χόμπι αλλά από ανάγκη.
Ο Τραμπ σκοπεύει να καταργήσει το Obamacare, υποστηρίζοντας την «ελεύθερη» επιλογή ασφαλιστικής κάλυψης, «ελευθερία» δηλαδή που εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα εκάστου... Τάζει, έτσι, φθηνότερα φάρμακα και υπόσχεται συμφωνίες ανάμεσα στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τις διοικήσεις μεγάλων νοσοκομείων για την παροχή «βασικών υπηρεσιών», δηλαδή επίσης υπηρεσίες «πτωχοκομείου». Συνδέει, επιπλέον, τη μείωση του κόστους σε δαπάνες Υγείας με τη μείωση της παράνομης μετανάστευσης.

Oπλοκατοχής το ...δούλεμα

Σε μια χώρα που το ίνδαλμα του «Ράμπο» και του παγκόσμιου χωροφύλακα καλλιεργείται συστηματικά και τα όπλα είναι σε κάθε σχεδόν σπίτι, οι δύο υποψήφιοι «ψαρεύουν» στα «θολά νερά» της «ασφάλειας», αξιοποιώντας τα συχνά λουτρά αίματος σε σχολεία και δημόσιους χώρους.
Η Κλίντον προτείνει ελέγχους στα ποινικά μητρώα για όλους τους αγοραστές όπλων σε καταστήματα, εκθέσεις όπλων και από ιδιώτες. Είναι υπέρ της θέσπισης νόμων, ώστε να μένουν τα όπλα μακριά από άτομα με ιστορικό ενδο-οικογενειακής βίας. Προωθεί την απαγόρευση πώλησης όπλων στρατιωτικού τύπου. Θέλει «σαφή κριτήρια» για τη χρήση φονικής αστυνομικής βίας, την επανεκπαίδευση αστυνομικών και την τοποθέτηση καμερών σε όλους τους αστυνομικούς. Αντιτίθεται στις ιδιωτικές φυλακές.
Ο Τραμπ, με στήριξη του πανίσχυρου λόμπι της «Εθνικής Ενωσης Οπλων» (NRA), κατηγορεί την Κλίντον ότι θέλει να «αφοπλίσει τους Αμερικανούς που ζουν σε περιοχές με υψηλή εγκληματικότητα». Αντιτίθεται στην κατηγοριοποίηση και στον περιορισμό πώλησης όπλων. Λέει πως θα αυξήσει τα δικαιώματα οπλοκατοχής και θα κάνει πιο αυστηρή τη δίωξη του εγκλήματος. Στο ζήτημα της αστυνόμευσης, υποστηρίζει την παραδειγματική τιμωρία όλων όσοι ασκούν φονική βία σε βάρος αστυνομικών, διαμηνύοντας πως θα εκδώσει προεδρικό διάταγμα, ώστε να επιβάλλεται η θανατική ποινή στους δολοφόνους αστυνομικών ή πρακτόρων του FBI. Διαβεβαιώνει πως θα προωθήσει το διορισμό «πιο αποτελεσματικών» εισαγγελέων για τη δίωξη του εγκλήματος και είναι υπέρ της δημιουργίας περισσότερων ιδιωτικών φυλακών.

Δέσποινα ΟΡΦΑΝΑΚΗ

ΦΕΓΓΑΡΟΨΑΡΟ Το πρώτο «θερμόαιμο» ψάρι

ΦΕΓΓΑΡΟΨΑΡΟ

Το πρώτο «θερμόαιμο» ψάρι

Το φεγγαρόψαρο του είδους Lampris guttatus, με τα μικρά πτερύγια συγκριτικά με το μεγάλο δισκοειδές σώμα του, αποδείχτηκε το πρώτο ψάρι που γνωρίζουμε να είναι «θερμόαιμο», τουλάχιστον όσο θερμόαιμο μπορεί να είναι ένα ψάρι.
Με μια πρώτη ματιά, αυτό το ψάρι δεν φαντάζει η πιθανότερη περίπτωση για ένα τέτοιο χαρακτηριστικό. Εχει μεγάλη επιφάνεια σώματος, απ' όπου χάνει θερμότητα και δεν είναι και ιδιαίτερα υδροδυναμικό. Ωστόσο, το φεγγαρόψαρο παράγει θερμότητα χτυπώντας συνεχώς τα πτερύγιά του, ενώ λιπώδεις συνδετικοί ιστοί γύρω από τους μύες του και στρώματα λίπους γύρω από τα εσωτερικά του όργανα, ιδιαίτερα την καρδιά, βοηθούν να διατηρηθεί η θερμότητα στο εσωτερικό του σώματος. Οι φλέβες που μεταφέρουν θερμό αίμα από την καρδιά στα βράγχια αλληλοδιαπλέκονται με τις αρτηρίες από τις οποίες επιστρέφει το οξυγονωμένο δροσερό αίμα, δημιουργώντας ένα είδος εναλλάκτη θερμότητας ανάμεσα στα αιμοφόρα αγγεία και τα βράγχια, που αναγκαστικά είναι εκτεθειμένα στο κρύο νερό.
Η ικανότητα του φεγγαρόψαρου να διατηρεί τη θερμοκρασία του ελαφρώς πάνω από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, του δίνει πλεονεκτήματα σε σχέση με τα πιο ψυχρόαιμα θηράματα που κυνηγά. Του επιτρέπει να κολυμπά αρκετά γρήγορα και με δυνατά ξεσπάσματα. Κι άλλα ψάρια (οι τόνοι, οι μεγάλοι λευκοί καρχαρίες κ.ά.) θερμαίνουν ορισμένες περιοχές του σώματός τους, όπως οι κολυμβητικοί μύες, μέρος των σπλάχνων τους, τα μάτια και τον εγκέφαλό τους, αλλά αυτά τα τοπικά ενδόθερμα μπορούν να μείνουν στα κρύα βάθη μόνο για σύντομες περιόδους και πρέπει να ξανανέβουν στα πιο θερμά νερά της επιφάνειας. Αντίθετα, το φεγγαρόψαρο μπορεί να περνάει τον περισσότερο χρόνο του στα μεγάλα βάθη όπου ζει. Κανένα άλλο ψάρι δεν γνωρίζουμε να έχει αυτήν την ικανότητα.

Το παράδοξο της νόσου του Χάντινγκτον

Το παράδοξο της νόσου του Χάντινγκτον

Το γονίδιο που προκαλεί τη νευροεκφυλιστική νόσο ίσως έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην εξέλιξη της νοημοσύνης του είδους μας

Η νόσος του Χάντινγκτον είναι μια βαριά νευροεκφυλιστική νόσος, θανατηφόρα στην κατάληξή της. Κάποιος με το προβληματικό γονίδιο που την προκαλεί μπορεί να αρχίσει να παρατηρεί απότομες μεταβολές στη διάθεσή του και διαταραχές μνήμης ήδη από την ηλικία των 30 έως 50 ετών, αν και αυτές οι αλλαγές μπορεί να εμφανιστούν αργότερα, αλλά και νωρίτερα. Στη συνέχεια, τα συμπτώματα χειροτερεύουν και επεκτείνονται, συμπεριλαμβάνοντας ακούσιες κινήσεις, σπασμούς και ασταθές περπάτημα, τη λεγόμενη χορεία. Λίγο - λίγο, το σώμα χάνει όλες τις λειτουργίες του, επιβραδύνοντας σταδιακά, μέχρι την εμφάνιση της πλήρους ακινησίας και τελικά τον ερχομό του θανάτου.
Οι ερευνητές γνωρίζουν εδώ και πολλά χρόνια ότι η νόσος προκαλείται από μετάλλαξη σε ένα γονίδιο γνωστό ως χαντινγκτίνη. Ολοι οι άνθρωποι έχουν το γονίδιο αυτό, επειδή είναι υπεύθυνο για την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος κατά την κύηση. Αλλά το γονίδιο διαφέρει από άτομο σε άτομο και αυτές οι διαφορές εξηγούν γιατί μερικοί αρρωσταίνουν απ' αυτό, ενώ οι περισσότεροι παραμένουν υγιείς.

Υπερβολικός αριθμός

Ενα τμήμα του γονιδίου περιέχει μια τριπλέτα νουκλεοτιδίων, την τριπλέτα C-A-G (κυτοσίνη - αδενίνη - γουανίνη), που επαναλαμβάνεται πολλές φορές στη σειρά. Στους ανθρώπους που παραμένουν υγιείς, ο αριθμός των τριπλετών κυμαίνεται μεταξύ 8 και 35. Αν ο αριθμός τους είναι υψηλότερος, τότε το άτομο τελικά θα αρρωστήσει από τη νόσο που πήρε το όνομα του γιατρού που την περιέγραψε για πρώτη φορά. Ενα μεταλλαγμένο αντίγραφο του γονιδίου (από τα δύο γονίδια χαντινγκτίνης που κληρονομούμε από τους γονείς μας) είναι αρκετό για να εμφανιστεί η νόσος και τα παιδιά με έναν γονιό που έχει τη μετάλλαξη έχουν πιθανότητα 50% να την εμφανίσουν επίσης. Ως αποτέλεσμα, η νόσος, που εκδηλώνεται κυρίως σε άτομα ευρωπαϊκής καταγωγής, πλήττει 1 στους 10.000 σε Ευρώπη και Αμερική.
Οι ερευνητές γνωρίζουν ότι τα συμπτώματα της νόσου του Χάντινγκτον οφείλονται στο θάνατο των νευρώνων στο ραβδωτό σώμα και το φλοιό του εγκεφάλου, στις περιοχές δηλαδή, που ελέγχουν τις κινήσεις του σώματος και τις ανώτερες νοητικές λειτουργίες. Γι' αυτό μεγάλο μέρος της έρευνας για τη νόσο αποσκοπεί στο να αποκρυπτογραφήσει πώς ο μεγάλος αριθμός συνεχόμενων τριπλετών C-A-G στο γονίδιο μπορεί να προκαλέσει τέτοια ζημιά και να βρει φάρμακα που να σταματούν την ανελέητη εξέλιξη των συμπτωμάτων.

Η άλλη όψη

Ενα άλλο ερώτημα που προσπαθούν να απαντήσουν οι επιστήμονες είναι το γιατί και πώς το ελαττωματικό γονίδιο δεν εξαλείφθηκε ως αποτέλεσμα της φυσικής επιλογής, αλλά επιμένει από γενιά σε γενιά. Αναρωτήθηκαν αν προσφέρει κάποιο πλεονέκτημα στην επιβίωση ή την αναπαραγωγή το να έχει κανείς αρκετές τριπλέτες, αλλά όχι υπερβολικά πολλές. Η απάντηση δεν θα θεραπεύσει κανέναν, αλλά τόσο οι επιστήμονες όσο και οι πάσχοντες θέλουν να ξέρουν.
Πρόσφατα, οι σχετικές έρευνες οδήγησαν σε ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις για το ρόλο του γονιδίου Χάντινγκτον στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του ανθρώπου και άλλων οργανισμών. Αποδεικνύεται ότι ο αυξημένος αριθμός τριπλετών διευκολύνει τη λειτουργία των νευρώνων, μέχρι του ορίου που ο αριθμός τους (σ.σ. των τριπλετών) δεν ξεπερνά το όριο εκδήλωσης της νόσου. Με αυτήν την έννοια, η νόσος του Χάντινγκτον μπορεί να είναι λιγότερο μια γενετική ανωμαλία και περισσότερο ένα ατυχές υποπροϊόν της εξελικτικής διαδικασίας, που οδήγησε στον ανώτερο εγκέφαλο του homo sapiens. Μια γενετική μεταβολή, που μπορεί να μας κάνει «εξυπνότερους», αλλά έχει και τραγικές συνέπειες όταν παρατραβηχτεί και περάσει τα όρια.

Από την αμοιβάδα έως τον άνθρωπο

Για να καταλάβουν οι ερευνητές το ρόλο του γονιδίου στην εξέλιξη του νευρικού συστήματος, πήγαν πίσω ένα δισεκατομμύριο χρόνια, στην εμφάνιση των μακρινών προγόνων τόσο του ανθρώπου, όσο και μιας πολυκύτταρης αμοιβάδας, του Dictyostelium discoideum. Οι αμοιβάδες αυτές, απόγονοι των οποίων ζουν και σήμερα στο χώμα των δασών τρεφόμενοι με βακτήρια, είχαν το γονίδιο, αλλά σε μια ελαφρώς διαφορετική παραλλαγή σε σχέση με το ανθρώπινο. Μια από τις βασικές διαφορές είναι ότι το γονίδιο του Χάντινγκτον στις αμοιβάδες δεν έχει καμία τριπλέτα C-A-G. Παρ' όλ' αυτά παίζει κρίσιμο ρόλο στη ζωή των αμοιβάδων, καθώς σε μια συγκεκριμένη φάση της ανάπτυξής τους επιτρέπει σε μονοκύτταρες αμοιβάδες να συνενωθούν για να σχηματίσουν μια πολυκύτταρη μορφή, το ψευδοπλασμόδιο. Αυτή η μορφή τούς δίνει καλύτερες πιθανότητες να επιβιώσουν απέναντι σε αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες, ή όταν η διαθέσιμη τροφή είναι περιορισμένη. Αμοιβάδες που δεν έχουν το γονίδιο κινούνται δύσκολα και δεν μπορούν να συνενωθούν με άλλες αμοιβάδες.
Οι αμοιβάδες προηγήθηκαν του διαχωρισμού του δέντρου της ζωής στους δύο βασικούς του κλάδους πριν από 550 εκατ. χρόνια, τα πρωτόστομα (έντομα, οστρακόδερμα, μαλάκια κ.τ.λ.) και τα δευτερόστομα που οδήγησαν στα σπονδυλωτά (ψάρια, πουλιά, αμφίβια, ερπετά, θηλαστικά). Μόνο τα δευτερόστομα άρχισαν να συσσωρεύουν τριπλέτες C-A-G στο σημείο του γονιδίου, όπου εμφανίζονται οι επικίνδυνες μεταλλάξεις στον άνθρωπο. Γενικά όσο πιο εξελιγμένο είναι ένα είδος, τόσο περισσότερες τριπλέτες έχει. Αποδείχτηκε ότι το γονίδιο Χάντινγκτον σχετίζεται με τη διαδικασία σχηματισμού του νευρικού σωλήνα.

Αυξημένη νοητική λειτουργία

Πολλαπλές έρευνες την τελευταία δεκαετία επιβεβαιώνουν ότι ο αυξημένος αριθμός τριπλετών C-A-G, μεταξύ 27 και 35, που εμφανίζεται περίπου σε 1 στα 17 άτομα, οδηγεί σε αυξημένη νοητική λειτουργία, ιδιαίτερα όσον αφορά την ικανότητα μυικού συντονισμού, αλλά και την οπτική και γενικότερη αντιληπτική ικανότητα. Ακόμα και εκείνοι που έχουν περισσότερες από 35 τριπλέτες και πρόκειται να νοσήσουν, εκδηλώνουν αυτά τα χαρακτηριστικά πριν την εμφάνιση της νόσου.
Κυτταρικές καλλιέργειες στο εργαστήριο έδειξαν ότι οι υγιείς εκδοχές του γονιδίου κάνουν τους νευρώνες πιο ανθεκτικούς. Η απενεργοποίησή του οδηγεί στο θάνατο των νευρώνων με εμφάνιση νευρολογικών συμπτωμάτων σε ποντίκια ανάλογων με εκείνων νοσούντων ποντικών. Αποδείχτηκε, επίσης, ότι το γονίδιο του Χάντινγκτον βοηθά στην παραγωγή του νευροτροφικού παράγοντα, μιας πρωτεΐνης που προωθεί το σχηματισμό νευρωνικών κυκλωμάτων και τη μετάδοση των νευρικών σημάτων. Το γονίδιο είναι στην πιο δραστήρια κατάστασή του νωρίς στην εμβρυονική ανάπτυξη, όταν ξεκινά η ανάπτυξη των ιστών. Αργότερα, ρυθμίζει την ανάπτυξη νέων νευρώνων και βοηθά στη σύνδεσή τους.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American», «Discover»

Φιλόδοξο εγχείρημα... με πολλούς ενδιαφερόμενους

Φιλόδοξο εγχείρημα... με πολλούς ενδιαφερόμενους

Associated Press

Δυναμικό μπάσιμο στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο έχουν κάνει την τελευταία διετία οι κινεζικές πολυεθνικές

Στο προηγούμενο φύλλο του «Κυριακάτικου Ριζοσπάστη» είχε αναλυθεί η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο και κυρίως στις διασυλλογικές διοργανώσεις. Η - για μια ακόμη φορά - πρόθεση της UEFA να ικανοποιήσει τα αιτήματα των ισχυρών συλλόγων για μεγαλύτερο ρόλο στην πίτα της αγοράς, αυτή τη φορά δεν φαίνεται να περνάει όπως θα ήθελαν οι άνθρωποί της. Η απόφαση για παραπάνω θέσεις στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ από το 2018 από τα τέσσερα ισχυρά πρωταθλήματα (Αγγλία, Ισπανία, Ιταλία, Γερμανία), που θα έχουν πλέον τις 16 απ' τις 32 ομάδες της κύριας φάσης, πλην των άμεσα ενδιαφερόμενων, δεν ικανοποίησε άλλους. Το αντίθετο μάλιστα, αφού για πρώτη φορά, την τελευταία 20ετία τουλάχιστον, οι λεγόμενες μικρομεσαίες ομάδες όχι απλά... φώναξαν αλλά πέρασαν και στην αντεπίθεση. Παρακάμπτοντας ουσιαστικά την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συλλόγων στην οποία ανήκουν, αλλά όπου κουμάντο κάνουν οι ισχυροί, μια αρκετή σημαντική μερίδα ομάδων αναμόχλευσε παλιές σκέψεις και σχέδια προκειμένου να δημιουργήσει νέα όπλα απέναντι σε UEFA και ισχυρούς. Οπως, για παράδειγμα, το θέμα που έπαιξε αρκετά σε διεθνές επίπεδο τις δύο τελευταίες βδομάδες και έχει να κάνει με την περίφημη Ατλαντική Λίγκα.

Η παλιά ιδέα...

Τι εστί όμως Ατλαντική Λίγκα; Το συγκεκριμένο πλάνο για μια ξεχωριστή ευρω-συνεργασία πρωτοεμφανίστηκε το 1999. Σε μία εποχή όπου η «G14», η ένωση των 14 πιο ισχυρών συλλόγων της Ευρώπης, εξέταζε σοβαρά το ενδεχόμενο μιας Ευρωπαϊκής Λίγκας (ενδεχόμενο που οδήγησε τελικά στη δημιουργία του Τσάμπιονς Λιγκ) οι διοικούντες την ολλανδική Αϊντχόφεν είχαν ρίξει τους πρώτους σπόρους για το εγχείρημα. Σε αυτό συντελούσε και το γεγονός ότι ο μεγάλος αντίπαλος της Αϊντχόφεν, Αγιαξ, ήταν με την πλευρά των τότε ισχυρών και πιο κοντά σε αυτά που απαιτούσαν αυτοί. Την πρόταση της ολλανδικής ομάδας ασπάστηκαν άμεσα οι δύο κορυφαίοι σύλλογοι της Σκοτίας, Σέλτικ και Ρέιντζερς, οι οποίοι κατείχαν μεν τα πρωτεία στη χώρα τους αλλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο στερούνταν το βήμα παραπάνω. Το τότε πλάνο προέβλεπε μια λίγκα 16 ομάδων προερχόμενων από Ολλανδία, Σκοτία, Βέλγιο, Πορτογαλία, Σουηδία, Νορβηγία και Δανία. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα σχέδια έμειναν στα χαρτιά αφού η απόφαση της UEFA για διευρυμένο Τσάμπιονς Λιγκ και το Europa League (με την κατάργηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων) έδωσαν ευρωπαϊκή διέξοδο, προοπτική αλλά φυσικά και κέρδη σε περισσότερες ομάδες, οπότε η λίγκα θεωρήθηκε περιττή.

...που επανήλθε σήμερα

Eurokinissi

Τα παλιά σχέδια της Αϊντχόφεν για τη δημιουργία Ατλαντικής Λίγκας δείχνουν σήμερα να βρίσκουν μεγαλύτερη απήχηση

Μια 15ετία και πλέον μετά, τα πράγματα μοιάζουν αλλαγμένα, για πολλούς λόγους. Η όξυνση του ανταγωνισμού και η ισχυροποίηση, κυρίως οικονομικά μέσω των χορηγών, των λεγόμενων «μικρομεσαίων», τις φέρνει από αρκετές απόψεις σε αρκετά καλύτερη θέση απ' ό,τι ήταν τότε. Ανάμεσα στ' άλλα και για να αντιμετωπίσουν καλύτερα τα νέα πειράματα της UEFA - υπέρ των ακόμα ισχυρότερων - με τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Ετσι, μετά την ανακοίνωση από πλευράς Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας για τις παραπάνω θέσεις στα ισχυρά πρωταθλήματα και παρά το ...τυράκι που έριξε για αναβάθμιση των εσόδων του Europa League, οι πρώτες σπίθες για την Ατλαντική Λίγκα αναθερμάνθηκαν. Και μάλιστα για τα καλά, όπως προκύπτει από τη συνέντευξη στη δανέζικη «BT» του διευθυντή της Κοπεγχάγης, Αντερς Χέρσχολτ, που περιγράφοντας τη νέα πραγματικότητα τόνισε μεταξύ άλλων: «Αντιλαμβανόμαστε ότι οι μεγαλύτεροι σύλλογοι πράττουν όπως πράττουν, αλλά πρέπει κι εμείς να κοιτάξουμε την αγορά, τις συμμαχίες με ομάδες από άλλες χώρες που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση. Αυτή δεν είναι μία κατάσταση που δημιουργήσαμε, αλλά πρέπει να την αντιμετωπίσουμε, επειδή δεν γίνεται να επιβιώσουμε με άλλον τρόπο. Πρέπει να συνεχίσουμε να αναπτυσσόμαστε ως σύλλογος και να είμαστε ελκυστικοί στους σπόνσορες, στους πιο ικανούς παίκτες και στο προσωπικό. Γι' αυτό είναι σημαντικό να κινούμαστε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο».

Επιχειρηματικοί ανταγωνισμοί και απώτεροι στόχοι

Eurokinissi

Η στρατηγική της UEFA να ικανοποιήσει τους ισχυρούς οξύνει τους ανταγωνισμούς στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο

Φυσικά, τέτοιου είδους ιδέες και εγχειρήματα δεν μπορούν να ιδωθούν μόνο από την πλευρά ότι οι μικρομεσαίοι σύλλογοι προσπαθούν να κρατήσουν το κομμάτι τους από την πίτα της αγοράς. Αντίθετα, οι πλευρές στο παρασκήνιο και πολλές είναι και φυσικά έχουν μεγάλο ρόλο στα όσα συμβαίνουν.
Χαρακτηριστική είναι η φημολογία για «ασιατικό δάχτυλο» πίσω απ' τα νέα σχέδια που, ανεξάρτητα απ' το πόσο βάσιμη είναι, αποτυπώνει μια πραγματικότητα, σε μια περίοδο όπου είναι εμφανείς οι αλλαγές στο επιχειρηματικό στάτους κβο στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, με τα ηνία της τελευταίας 15ετίας των αραβικών πολυεθνικών και των Ρώσων και Αμερικανών επιχειρηματιών να αμφισβητούνται πιο σοβαρά από ποτέ από κινεζικές και γενικότερα ασιατικές πολυεθνικές. Περιπτώσεις όπως οι εξαγορές των Μίλαν, Ιντερ, η αύξηση της παρουσίας τους στα ισχυρά πρωταθλήματα, όπως το ισπανικό και το αγγλικό, οι βλέψεις τους για είσοδο στην Μπουντεσλίγκα, με αιτία την κρίση στις γερμανικές πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται στο ποδόσφαιρο (π.χ. «Φολκσβάγκεν») αποδεικνύουν το «μπάσιμο» εξ Ανατολής.
Ενα μπάσιμο που εξεταζόμενο από μια άλλη πλευρά σίγουρα θα ήταν τουλάχιστον αφελές να χαρακτηριστεί μόνο ποδοσφαιρικό. Αλλωστε, όπως έχει αποδειχθεί, μέχρι σήμερα το ποδόσφαιρο αποτελεί πεδίο γενικότερων ανταγωνισμών, πολλές φορές άσχετων με τα ποδοσφαιρικά δρώμενα και τη μάχη για την πρωτοκαθεδρία στα κέρδη εντός γηπέδων. Αντίθετα, έχουν να κάνουν με απώτερους σκοπούς, όπως ο πόλεμος των πολυεθνικών για τις αγορές πέραν του ποδοσφαίρου, ακόμα και με γεωστρατηγικούς στόχους, που βρίσκουν στο ποδόσφαιρο μια ευκαιρία προβολής.
Χαρακτηριστική είναι άλλωστε η περιγραφή για το τι ακριβώς συμβαίνει, που έδωσε ο πρώην πρόεδρος της Αϊντχόφεν και εκ των πρώτων υποστηρικτών της Ατλαντικής Λίγκας το 1999, μιλώντας στην «Daily Record» για τη σημερινή πραγματικότητα στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Είχε τονίσει μεταξύ άλλων: «Ο κόσμος άλλαξε θεμελιωδώς από τότε και είναι λυπηρό που όλοι αυτοί οι συντηρητικοί ποδοσφαιρικοί θεσμοί μένουν αμετακίνητοι τόσα χρόνια. Η UEFA, οι εθνικές ομοσπονδίες, η FIFA ποτέ δεν σκέφτηκαν τι σημαίνει η Ευρωπαϊκή Ενωση για το ποδόσφαιρο. Οι επιχειρήσεις έγιναν διεθνείς. Ως ποδοσφαιρικός σύλλογος, εάν θέλεις να "δεθείς" με τους χορηγούς σου, τότε πρέπει να κινείσαι και εκτός συνόρων, για να καρπωθείς μέγιστα έσοδα. Αλλά το μόνο πράγμα που άλλαξε στο ποδόσφαιρο είναι η ελευθερία όσων πληρώνουν να μετακινούνται στην Ευρώπη. Τίποτα άλλο».

29 Οκτ 2016

Από τη σκοπιά του μαρξισμού-λενινισμού

Ευρισκόμενη σε λειτουργία ημι-αργίας σήμερα η κε του μπλοκ, αντιγράφει και δημοσιεύει από το τελευταίο τεύχος της ΚομΕπ, ένα απόσπασμα από το άρθρο του Δημήτρη Κοιλάκου (μέλους του Τμήματος Παιδείας και Έρευνας της κετουκε) για τον Ιλιένκοφ και τη σοβιετική φιλοσοφία, όπου αναπαράγονται εκτενή αποσπάσματα από ένα κείμενο-εργασία του τελευταίου, που είχε τον τίτλο της ανάρτησης και καταπιάνεται με ενδιαφέρουσες πτυχές της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αποκρούοντας παράλληλα τις αντικομμουνιστικές επιθέσεις των δυτικών ("μαρξιστών" και μη). Η μετάφραση είναι του ίδιου του Δ.Κ. από την αγγλική έκδοση "Marxa and the Western World" (ed. by Nicolas Lobkowicz).

* * *

Υπό αυτό το πρίσμα μπορούμε να κατανοήσουμε κι ένα ακόμα περιστατικό, το οποίο συχνά διαστρεβλώνεται στη σχετική βιβλιογραφία. Όπως αναφέρεται, ο Ιλιένκοφ είχε προσκληθεί το 1965 να λάβει μέρος σε ένα διεθνές συμπόσιο στο Πανεπιστήμιο Notre Damme στις ΗΠΑ, με θέμα τη συμβολή του Μαρξ στο λεγόμενο "δυτικό κόσμο" και σκοπό να συμβάλει στο διάλογο μεταξύ κομμουνιστών και μη κομμουνιστών διανοητών. Τελικά δεν παρέστη στο συμπόσιο, επειδή, όπως αναφέρεται, το Ινστιτούτο Φιλοσοφίας της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ δεν του επέτρεψε να συμμετάσχει. Παρόλα αυτά, έστειλε την εργασία που είχε ετοιμάσει, η οποία και διαβάστηκε στο συμπόσιο. Μετά τη δημοσίευση της εργασίας αυτής, ο Ιλιένκοφ υπέστη σημαντικές πιέσεις και δέχτηκε πολιτικές κατηγορίες για τον "αντιμαρξιστικό" προσαντολισμό της.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειώσουμε ότι οι σχετικές πηγές αφήνουν αναπάντητο το προφανές ερώτημα πώς, αφού του απαγορεύτηκε να συμμετάσχει ως φυσικά παρουσία, του επιτράπηκε να στείλει την εργασία του η οποία και θα δημοσιευόταν στον τόμο με τα πρακτικά του συμποσίου, όπως και τελικά έγινε.

Πέρα από αυτό όμως, αξίζει να σταθούμε λίγο στο περιεχόμενο αυτής της εργασίας, που είχε τίτλο: "Από τη σκοπιά του μαρξισμού-λενινισμού", για να δούμε ποιος ήταν ο δήθεν "αντιμαρξιστικός" προσανατολισμός της.

Στην εργασία αυτή λοιπόν, ο Ιλιένκοφ, απαντώντας σε σημεία της δυτικής προπαγάνδας έναντι της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και των δυσκολιών που αυτή αντιμετώπιζε, υπερασπίζεται τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στην πατρίδα του και μιλά για "... εκείνα τα αρνητικά φαινόμενα, εκείνες τις συγκεκριμένες δυσκολίες στην ανάπτυξή μας, τις οποίες η αντικομμουνιστική προπαγάνδα με τόσο ζήλο εκμεταλλεύτηκε και ακόμα εκμεταλλεύεται. Τα φαινόμενα αυτά, με τα οποία εμείς, ως κομμουνιστές, σχετιζόμαστε όχι λιγότερο κριτικά απ' οποιονδήποτε "δυτικό" ανθρωπιστή διανοούμενο, σε καμία περίπτωση δε δίνουν ούτε ένα επιχείρημα έναντι των ιδεών του Μαρξ. Με αυτές τις ιδέες, με το Πρόγραμμα που εφαρμόζουμε, αυτά τα φαινόμενα δεν είχαν τίποτε κοινό (ούτε και τώρα έχουν). Περαιτέρω, αυτά τα φαινόμενα εξηγούνται εξ ολοκλήρου, όχι αποδιδόμενα στην επίδραση των ιδεών του Μαρξ και του Λένιν, αλλά, απεναντίας, ως ένα είδος φανατισμένης και ορισμένες φορές ύπουλης αντίδρασης αυτού του υλικού στο οποίο αυτές οι ιδέες πρέπει να πραγματωθούν".

Στη συνέχεια ο Ιλιένκοφ γίνεται πιο συγκεκριμένος, αναφέροντας τα εξής: "Σύμφωνα με το Μαρξ [...] η δουλειά της πολιτικής επανάστασης είναι μόνο μια αρχή, και το πρόβλημα στο σύνολό του θα γίνει ορατό στο κομμουνιστικό κίνημα μόνο μετά από αυτήν την πράξη. Το πραγματικό πρόβλημα, το οποίο το κομμουνιστικό κίνημα πρέπει να επιλύσει αφού εκτελέσει τα άμεσα καθήκοντά του, ορίζεται κατευθείαν από τις αντινομίες της ατομικής ιδιοκτησίας. Μετά από την επαναστατική μετατροπή της ατομικής ιδιοκτησίας, ως μέσο παραγωγής και ευεργέτημα για την κουλτούρα, σε "κοινωνική ιδιοκτησία", αυτή η κοινωνική ιδιοκτησία πρέπει στη συνέχεια να μετασχηματιστεί σε περιουσία του κάθε ατόμου, της κάθε ξεχωριστής μονάδας. Στο κοινωνικό πλαίσιο, το ζήτημα αυτό συμπίπτει με την απόρριψη του καταμερισμού εργασίας μεταξύ των ατόμων, μια έννοια που κληροδοτήθηκε από τον κόσμο της "ατομικής ιδιοκτησίας". Σε σχέση με το άτομο, το πρόβλημα της ολόπλευρης ανάπτυξής του και μετατροπής του σε "ολοκληρωτικά" αναπτυγμένη ατομικότητα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Η πολιτική επανάσταση θεωρείται εδώ ως μια συνθήκη που πρέπει να πληρωθεί, μέσω της οποίας η κοινωνία θα δει τον εαυτό της να έχει τη δύναμη να αντιμετωπίσει τον εαυτό της και, περαιτέρω, να εκπληρώσει πράγματι το γιγαντιαίο καθήκον της δημιουργίας μιας κοινωνίας χωρίς κυβέρνηση, χωρίς νόμισμα και χωρίς καμία εξωτερική διαμεσολάβηση στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Η κοινωνία, αντιπροσωπεύοντας την εθελοντική συνεργασία για την ολόπλευρη ανάπτυξη της ατομικής θέλησης, δε θα χρειάζεται πια, ευρκισκόμενη σε αυτή τη θέση, "εξωτερικούς διαμεσολαβητές". Από την άλλη, μόνο η ολόπλευρη ανάπτυξη της ατομικότητας έχει τη δύναμη να εγκαθιδρύσει μια τέτοια συνεργασία".

Λίγο παρακάτω, κι ενώ έχει καταπιαστεί με την περίφημη στη δυτική μαρξολογία διάκριση μεταξύ "πρώιμου" και "ώριμου" Μαρξ, σημειώνει: "Είναι επίσης προφανές ότι ο ώριμος Μαρξ, και μετά από αυτόν ο Λένιν, ποτέ, ούτε και σε μια απλή φράση των θεωρητικών του κειμένων, δε θεώρησε την πράξη της μετατροπής της ιδιωτικής-καπιταλιστικής ιδιοκτησίας σε "κρατική" ιδιοκτησία ως τον ανώτατο και τελικό στόχο του κομμουνιστικού κινήματος, αλλά μόνο σαν το πρώτο, μολονότι απαραίτητο, βήμα στην κατεύθυνση δημιουργίας μιας κοινωνίας χωρίς κυβέρνηση, χωρίς νόμισμα, χωρίς μορφές επιβολής και νόμους που να ρυθμίζουν τη ζωτική δραστηριότητα του ανθρώπου και χωρίς "αποξενωμένες" μορφές ανθρώπινης συνεργασίας. Είναι ακριβώς αυτές οι μορφές που το κομμουνιστικό κίνημα, επειδή δεν είναι σε θέση να τις ξεπεράσει άμεσα με διατάγματα ή με τη βία, διατηρούνται κατά τη διάρκεια της πρώτης (σοσιαλιστικής) φάσης της ωριμότητάς του. Παρόλα αυτά, διατηρούνται μόνο ως σημάδια της ιστορικής ανωριμότητας του κινήματος [...] Κατανοούμε αυτές τις τάσεις ως μέρος της κληρονομιάς μας που είναι ήδη, αν κι όχι εξ ολοκλήρου, παρελθόν".

Έχοντας λοιπόν αναμετρηθεί με την αντικομμουνιστική προπαγάνδα, ξετινάζοντάς την και από θεωρητικές θέσεις, καταλήγει θέτοντας τα σημαντικά καθήκοντα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, αναδεικνύοντας τον πυρήνα της μαχητικής μαρξιστικής προβληματικής επί του θέματος:

"Επομένως ο βασικός στόχος για την ανάπτυξη μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας συνίσταται στη βαθμιαία και συνεχή μεταβίβαση όλων των λειτουργιών της διεύθυνσης των συλλογικών ζητημάτων από έναν κυβερνητικό μηχανισμό σε εκείνα τα άτομα που συνασπίζονται για την κοινή υπόθεση. Με άλλα λόγια, ο στόχος είναι η μετατροπή της τυπικά συλλογικής ιδιοκτησίας σε αυθεντικά συλλογική ιδιοκτησία. Αυτή η τάση αναμφίβολα θα ανοίξει το δρόμο για περαιτέρω μεγέθυνση της κλίμακας παραγωγής. Αλλά η επίλυση αυτού του ζητήματος απαιτεί ότι κάθε ξεχωριστό άτομο κι όλοι μαζί -και όχι μόνο λίγοι επιλεγμένοι- θα είναι ικανοί πράγματι να συμμετέχουν στην υπόθεση της διεύθυνσης της "συλλογικής ιδιοκτησίας", κατέχοντας την απαραίτητη θεωρητική επάρκεια και ικανότητα και την κατάλληλη κουλτούρα γι' αυτό".

Από αυτήν τη σκοπιά, το ζήτημα της οικοδόμησης της κομμουνιστικής κοινωνίας ανάγεται στη μετατροπή κάθε ατόμου από μονόπλευρο επαγγελματία -από σκλάβο του συστήματος καταμερισμού εργασίας- σε μια ολόπλευρη προσωπικότητα, σε πραγματικό αφέντη (ιδιοκτήτη) του τελικού και πνευματικού πολιτισμού που δημιούργησε όλη η ανθρωπότητα.

Από το σημείο αυτό εκφράζεται και με τη μαρξική φόρμουλα, σύμφωνα με την οποία η κομμουνιστική κοινωνία διαλύει τον "καταμερισμό εργασίας" και τον αντικαθιστά με μια ορθολογική "κατανομή των ειδών της δραστηριότητας" μεταξύ εξίσου ευρύτατα και πλήρως αναπτυγμένων ατόμων. Αυτοί οι άνθρωποι, μεταξύ άλλων, θα μπορούν να διεξάγουν το διευθυντικό ρόλο στο πλαίσιο της ξεχωριστής συλλογικότητας, στο πλαίσιο της εθνικής οικονομίας και στο πλαίσιο όλης της ανθρώπινης κοινωνίας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η κοινωνική ιδιοκτησία, ως σύγχρονος τρόπος παραγωγής, δεν είναι μια ουτοπική προοπτική, αλλά μια πραγματική ανάγκη. Δεν εξαρτάται από τη θέληση ή την επίγνωση των ατόμων, αλλά καθορίζεται από τα συμφέροντα ενός ορθολογικού, λειτουργικού οργανισμού της σύγχρονης βιομηχανικής παραγωγής -την "ουσία της ιδιοκτησίας".

Υπό τις συνθήκες της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, η αντίθετη τάση είναι ισχυρότερη, κατευθύνεται προς μια κυβερνητική, μονοπωλιακή μορφή "κολλεκτιβοποίησης" της ιδιοκτησίας και των καθηκόντων διεύθυνσής της. Οι δυνάμεις των στοιχείων της αγοράς αναπόφευκτα καταδικάζουν την ατομικότητα σε μονόπλευρη επαγγελματική εξειδίκευση, σε επαγγελματικό "κρετινισμό", όπως το έλεγε ο Μαρξ. Επομένως, για να αντεπιδράσει σε αυτήν την τάση, μια μονοπώληση της ηγεσίας των κοινωνικά σημαντικών ζητημάτων δίνεται σε επαγγελματίες. Κάτι τέτοιο, που λαμβάνει χώρα ανεξάρτητα από τη θέληση και τις επιθυμίες των ατόμων, αντιπροσωπεύει μια τάση προς την "καθολική κυβέρνηση". Επομένως, ο απώτερος στόχος αυτών των δυο κινήσεων για την οργάνωση της κοινωνικής ζωής προκύπτει ότι είναι άμεσα αντιφατικός.

Το σύστημα που βασίζεται στην αρχή της κοινωνικοποιημένης ιδιοκτησίας θα εξελιχθεί αναγκαία προς την κατεύθυνση της δημοκρατικής διεύθυνσης των κοινωνικά σημαντικών ζητημάτων και προς την κατεύθυνση της απονέκρωσης της κυβέρνησης ως μηχανισμού που αντιτίθεται στην πλειοψηφία των ατόμων, καθώς όλοι θα κληθούν να διευθύνουν τα κοινωνικά (συλλογικά) ζητήματα και όλοι θα απαιτηθεί να αναπτύξουν κοινωνική συνείδηση.

Ο κόσμος της ιδιωτικής ιδιοκτησίας αναπόφευκτα, αναμφίβολα, θα παρασύρει προς τον αντίθετο στόχο. Επομένως, συνοψίζοντας, φαίνεται ότι ο μαρξιστικός κομμουνισμός στον εικοστό αιώνα είναι η μόνη ορθολογική διδασκαλία που είναι αρκετά ισχυρή για να προσφέρει στους ανθρώπους ένα αληθινά γήινο ιδανικό. Δεν υπάρχει ορθολογική διδασκαλία που να αντιτίθεται στον κομμουνισμό, παρά μόνο η απουσία μιας τέτοιας. Επομένως οι νουνεχείς άνθρωποι πρέπει τώρα να διαλέξουν μεταξύ του μαρξισμού, κάποιας μορφής κοινωνικού πεσιμισμού ή τη σωτηρία με τη μορφή κάποιας υπερβατικής θρησκείας. Εγώ, προσωπικά, προτιμώ τον κομμουνισμό, ο οποίος ανοίγει στην ανθρωπότητα ένα πραγματικό, παρότι δύσκολο, δρόμο για το μέλλον εδώ στη Γη".

ΗΦΑΙΣΤΟΣ

30 Οκτ 2016

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν - Μέρος 1ο

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν - Μέρος 2ο

Μια σειρά μύθων για τον Ιωσήφ Στάλιν - Μέρος 3ο

Ορισμένες σκέψεις σχετικά με τις πρόσφατες παρεμβάσεις της εκκλησιαστικής ιεραρχίας

Ορισμένες σκέψεις σχετικά με τις πρόσφατες παρεμβάσεις της εκκλησιαστικής ιεραρχίας

Για τις εξελίξεις στην οικονομία της Κίνας

Ανταγωνισμός στη διαχείριση της βαρβαρότητας για το λαό

ΦΕΓΓΑΡΟΨΑΡΟ Το πρώτο «θερμόαιμο» ψάρι

Το παράδοξο της νόσου του Χάντινγκτον

Φιλόδοξο εγχείρημα... με πολλούς ενδιαφερόμενους

29 Οκτ 2016

Από τη σκοπιά του μαρξισμού-λενινισμού

Από τη σκοπιά του μαρξισμού-λενινισμού

Τα εβδομήντα δύο χρόνια ενός καινούριου πολιτισμού

TOP READ

ΚΟΜΕΠ