Αποχαρακτηρισμένα σοβιετικά αστεία

• Τι διαφορά έχουν ο Ντούμπτσεκ με τον Γκορμπατσόφ;

• Καμία, απλά ο Γκορμπατσόφ δεν το ξέρει ακόμα… (κρύο!)

Πριν μερικές μέρες η CIA αποχαρακτήρισε μια σειρά έγγραφα που περιείχαν σοβιετικά αστεία, μικρά αστειάκια που σατίριζαν ή εμπεριείχαν κριτική προς το σύστημα. Είχε τα στραβά του ο υπαρκτός, αλλά όπως είπε κι ο Ζαραλίκος στη συνέντευξή του στην Κατιούσα, θα βρείτε ένα σωρό ανέκδοτα για τον Στάλιν αλλά ούτε ένα για τον Χίτλερ. Π.χ το ακόλουθο:
Σοβιετικός πολίτης εξαφανίζεται για 15 χρόνια κι όλοι αναρωτιόταν τι απέγινε. Σε κάποια φάση εμφανίζεται και τον υποδέχονται όλοι με απορία:

• Μα γιατί εξαφανίστηκες για 15 χρόνια, τι σου συνέβη;

• Άστα, με κλείσαν φυλακή επειδή είπα τον Στάλιν “χοντροκέφαλο”…

• Κι έφαγες 15 χρόνια επειδή έβρισες τον ΓΓ;

• Βασικά όχι, γι’ αυτό έφαγα ένα χρόνο, τα υπόλοιπα 14 τα φαγα επειδή αποκάλυψα κρατικό μυστικό..

Ορισμένοι “ειδικοί” λεν ότι το χιούμορ αυτό διακωμωδεί την απόσταση που υπήρχε ανάμεσα στο λαό και την εξουσία, άλλοι πάλι λεν ότι αυτά τα αστεία τα δημιουργούσαν οι αμερικάνικες μυστικές υπηρεσίες και τα διέσπειραν μέσα στη σοβιετική κοινωνία για μειώσουν το κύρος της ηγεσίας. Αλλά μάλλον η αλήθεια είναι πιο απλή. Η οικοδόμηση του σοσιαλισμού δεν ήταν βολτίτσα στο πάρκο, έχει δυσκολίες κι ο λαός τις αντιμετώπιζε με χιούμορ. Κι όταν άρχισε η οικοδόμηση άρχισε να παίρνει την κάτω βόλτα, το χιούμορ γινόταν όλο και πιο πικρόχολο.
Ένας σοβιετικός πολίτης που περιμένει σε μια τεράστια ουρά να πάρει τρόφιμα με κουπόνι, ξεσπά:

• Αυτό ήταν, δεν αντέχω άλλο, κουράστηκα μ’ αυτή την κατάσταση. Κρατήστε τη θέση μου στη σειρά, πάω να σκοτώσω τον Γκορμπατσόφ.

Μετά από τρεις ώρες επιστρέφει και ξαναπιάνει τη θέση του στη σειρά. Τον ρωτάνε οι άλλοι:

• Τι έγινε, τον σκότωσες;

• Μπα, απαντά εκείνος, εκεί είχε μεγαλύτερη ουρά από δω.

***

Ένας άντρας πάει σε ένα κατάστημα και ρωτάει:

• Έχετε καθόλου κρέας;

• Όχι εμείς έχουμε ξεμείνει από ψάρι, απέναντι έχουν ξεμείνει από κρέας…

***

Μια κυρία παίρνει τηλέφωνο στα κεντρικά της KGB:

• Καλησπέρα, θέλω να αναφέρω μια πυρκαγιά σε ένα κτίριο…

• Λυπάμαι κυρία μου, της απαντά η τηλεφωνήτρια, τα γραφεία της υπηρεσίας μας έχουν καεί ολοσχερώς, δεν μπορούμε να σας εξυπηρετήσουμε… και της το κλείνει.

Μετά από πέντε λεπτά ή κυρία ξαναπαίρνει για να πάρει την ίδια απάντηση. Άλλα πέντε λεπτά, ξανά τηλέφωνο. Η τηλεφωνήτρια εκνευρίζεται;

• Μα καλά κυρά μου, δεν καταλαβαίνεις που σου λέω ότι τα γραφεία κάηκαν ολοσχερώς; τι παίρνεις και ξαναπαίρνεις;

• Μ’ αρέσει να τ’ ακούω…

***

Ρωτάνε έναν κάτοικο της Καμτσάτκα (περιοχής της ΕΣΣΔ στα σύνορα με την Αλάσκα, ΗΠΑ) τι θα κανε αν άνοιγαν τα σύνορα της ΕΣΣΔ. “Θα σκαρφάλωνα στο ψηλότερο δέντρο”, απαντά. Όταν τον ρώτησαν γιατί, αποκρίθηκε “για να μην με ποδοπατήσουν οι μάζες που θα φεύγουν τρέχοντας”. Μετά τον ρωτάν τι θα κανε αν άνοιγαν τα σύνορα οι ΗΠΑ. “Θα σκαρφάλωνα στο ψηλότερο δέντρο”, ξαναλέει ο άνθρωπος. Κι όταν τον ρωτάν γιατί απαντά: “για να δω ποιος τρελός θα ρθει πρώτος…” (νταξ, κρυάδες)

Φαίνεται όμως, όπως γράφει και το Bloomberg, ότι πολιτικά αστεία υπήρχαν και πριν την οκτωβριανή και μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, π.χ:
Μόσχα. Πορεία υπέρ του υποψηφίου προέδρου Πούτιν. Παρακαλούνται όλοι οι υπόλοιποι υποψήφιοι να συμμετάσχουν.
Κανείς δεν ξεφεύγει απ’ τη λαϊκή σάτιρα.

Η Συμφωνία της Καζέρτας – Πρόβα τζενεράλε για την ήττα του κινήματος

Κατιούσα

Με αφορμή τη συμπλήρωση της επετείου 74 χρόνων από την υπογραφή της Συμφωνίας της Καζέρτας, αναδημοσιεύουμε ένα παλιότερο άρθρο του Γιώργου Μαργαρίτη, από το πόρταλ του 902, που περιγράφει αναλυτικά το παρασκήνιο, τις ακριβείς προβλέψεις και τις βασικές συνέπειες αυτής της συμφωνίας, που αποτελούσε προέκταση εκείνης του Λιβάνου που είχε προηγηθεί στο στρατιωτικό σκέλος, καθώς με αυτήν υπαγόταν το σύνολο των ένοπλων σωμάτων στην Ελλάδα – δηλαδή – και ο ΕΛΑΣ στη βρετανική διοίκηση υπό τον στρατηγό Σκόμπι:

Καθώς πλησίαζε το τέλος του Σεπτέμβρη του 1944, οι εξελίξεις στην Ελλάδα φαίνονταν στάσιμες. Με τη σχεδόν «άνευ όρων» προσέλευση των προερχόμενων από τις δυνάμεις της Αντίστασης υπουργών και την ανάληψη των υπουργείων τους, είχε ολοκληρωθεί η «κυβέρνησις Εθνικής Ενώσεως», όπως παραπλανητικά την ονόμαζε ο Γεώργιος Παπανδρέου. Το «παραπλανητικά» αφορούσε τις μη δημόσιες πράξεις της: η τοποθέτηση του δηλωμένου αντικομμουνιστή και πρωτεργάτη της συνένωσης των «εθνικών οργανώσεων» -συχνότατα δωσιλογικής υφής-  σε μια και μόνη αντικομμουνιστική κίνηση, στρατηγού Βεντήρη, ως Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, είχε γίνει κρυφά, χωρίς να ανακοινωθεί ούτε στα «αξιόπιστα» μέλη της κυβέρνησης. Το ίδιο και η τοποθέτηση του στρατηγού Σπηλιωτόπουλου, στελέχους του κατοχικού κράτους και πρώτου Αρχηγού της κατοχικής Χωροφυλακής, στη θέση του Στρατιωτικού Διοικητή Αθηνών. Για να αποκτήσει δε ο νέος αυτός διοικητής στρατεύματα, βρισκόταν σε εξέλιξη η μεταφορά βρετανικών όπλων στην Αστυνομία και τη Χωροφυλακή της Αθήνας με βρετανικά πλοία που έφθαναν στην Κερατέα και το Πόρτο Ράφτη και, χάρη σε μια γενική σύμπνοια κατακτητών, κατοχικού κράτους και παρακράτους, μεταφέρονταν στην ακόμα γερμανική Αθήνα. Ταυτόχρονα, με προσωπική επίβλεψη του ίδιου του Τσόρτσιλ, βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδικασία «ηρωοποίησης» της πραιτωριανής 3ης Ορεινής Ταξιαρχίας. Η μονάδα αυτή μεταφέρθηκε στο μέτωπο της Ιταλίας για να «ματωθεί σε λογικά όρια» και να αποκτήσει τις αναγκαίες δάφνες που θα της έδιναν το ηθικό δικαίωμα να πυροβολήσει -αν αυτό ήταν απαραίτητο- το λαό της Αθήνας και της Ελλάδας. Τίποτε από τα παραπάνω δε γινόταν με βάση την όποια διαδικασία θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «κυβερνητική απόφαση». Τα πάντα εκπορεύονταν από τη συνεννόηση Παπανδρέου – Βρετανών ή ενίοτε Βρετανών και μόνο Βρετανών.

Κανένα όμως μέτρο δεν ήταν αρκετό για να κατασιγάσει τους φόβους στο Λονδίνο και στην Καζέρτα της Ιταλίας όπου είχε εγκατασταθεί η κυβέρνηση του Παπανδρέου. Οι Γερμανοί καθυστερούσαν την αποχώρησή τους από την Ελλάδα και ο ΕΛΑΣ, με τη δράση του κυρίως στην Πελοπόννησο, τίναζε στον αέρα την προσεκτικά οργανωμένη επιχείρηση των Βρετανών για προσεταιρισμό και «αναβάπτιση» των Ταγμάτων Ασφαλείας. Τα τελευταία, με τις ευλογίες της Βρετανικής Στρατιωτικής Αποστολής στην Ελλάδα (γνωστή ως Δύναμη 133) επρόκειτο να αλλάξουν στρατόπεδο και να μετονομαστούν σε μονάδες του ΕΔΕΣ ή ακόμα και του ΕΛΑΣ, εκεί όπου οι συσχετισμοί το επέβαλαν. Το σύνολο των Βρετανών Αξιωματικών Συνδέσμων επιδιδόταν σε αυτό το θεάρεστο έργο της «μετονομασίας» των δωσιλογικών σχηματισμών σε «συμμαχικές» μονάδες, οδηγώντας συχνά τα πράγματα ως τα όρια της κωμωδίας. Στην Πελοπόννησο, πάντως, από όπου αναχωρούσαν οι Γερμανοί αφήνοντας πίσω τους πάνοπλα τα Τάγματα Ασφαλείας και τη Χωροφυλακή, ο ΕΛΑΣ δε φάνηκε να πείθεται από τη φιλοσυμμαχική μεταστροφή των τελευταίων. Ζήτησε τον αφοπλισμό και την παράδοσή τους και, εκεί όπου αυτό δεν έγινε δυνατό, επιτέθηκε με σφοδρότητα και διέλυσε τις μονάδες αυτές της προδοσίας. Στο Λονδίνο και στην Καζέρτα εκτίμησαν ότι για να πάνε καλά τα πράγματα, ο ΕΛΑΣ έπρεπε να μάθει να υπακούει πιστά τις βρετανικές διαταγές και επιθυμίες.

Για το λόγο αυτό, στρατιωτική ηγεσία του ΕΛΑΣ, όπως και του ΕΔΕΣ, για να φαίνεται κάποιο αντίβαρο, κλήθηκε να παρουσιαστεί ενώπιον του στρατηγού Σκόμπυ στην Καζέρτα. Δε θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι επρόκειτο για αιφνιδιαστική κίνηση. Αυτή τη φορά τα δεδομένα ήσαν λίγο – πολύ γνωστά σε όλους και δεν μπορούσε να γίνει λόγος ούτε για παρεξήγηση, ούτε για λάθος, όπως ακούστηκε μετά τη σύσκεψη του Λιβάνου – και προπαντός πολύ καιρό μετά από αυτή. Όταν η συμμαχική πρόσκληση, με την υπογραφή του Ανώτατου Διοικητή για το μέτωπο της Μεσογείου, στρατηγό Ουίλσον, έφτασε στην Ελεύθερη Ελλάδα, βρήκε την ηγεσία του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ συγκεντρωμένη στο χωριό Καστανιά. Η πρόσκληση μιλούσε για συνεννοήσεις σχετικά με τις επιχειρήσεις απελευθέρωσης της χώρας και προφανώς εννοούσε τη θέσπιση κανόνων που θα ρύθμιζαν τις κρίσιμες στρατιωτικές εκκρεμότητες στην υπό απελευθέρωση ελληνική επικράτεια. Η παρουσία του Γιώργη Σιάντου, που παρεπιμπτόντως κατείχε και τη θέση του πολιτικού εκπροσώπου του EAM στο Γενικό Στρατηγείο του EΛAΣ, στην Καστανιά επέτρεψε τη συνεννόηση με τους εκπροσώπους στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Αποφασίστηκε να προστεθεί στην αποστολή, δίπλα στον Σαράφη, ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος για να παρακολουθεί το νομικό μέρος των διαβουλεύσεων.

Oι συνομιλητές του Σαράφη στη φάση της προετοιμασίας της σύσκεψης, ο Σιάντος και ο στρατηγός Μάντακας, γραμματέας των Στρατιωτικών της ΠEEA, είχαν την εντύπωση ότι οι εξελίξεις εγγράφονταν στα προβλεπόμενα από τη συμφωνία του Λιβάνου – ίσως περίμεναν, για παράδειγμα, το διορισμό Έλληνα στρατιωτικού διοικητή των δυνάμεων που θα απελευθέρωναν την Ελλάδα (1). Tο όποιο στοιχείο του αιφνιδιασμού υπήρξε, βρισκόταν μάλλον στον καταιγισμό των εξελίξεων που ακολούθησαν την πρόσκληση. Τις αμέσως επόμενες ημέρες και πριν ακόμα μπορέσει να αναχωρήσει ο Σαράφης και ο σύνοδός του Δεσποτόπουλος από το αεροδρόμιο της Νεράιδας για την Ιταλία, καταιγισμός διαταγών και οδηγιών από την Ιταλία, τόσο από πλευράς Βρετανών όσο και από πλευράς ελληνικής κυβέρνησης, μετέβαλε το σκηνικό.

Από την πλευρά της κυβέρνησης πρώτα, ο Παπανδρέου, πιστός στην τακτική των αιφνιδιασμών -ελιγμών αν προτιμάτε- στις ευνοϊκές συγκυριακά στιγμές, ανακοίνωσε δημόσια τον προαποφασισμένο διορισμό του στρατηγού Σκόμπυ ως διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων στην Ελλάδα, δυνάμεων που, εξυπακούεται, περιλάμβαναν τον EΛAΣ και τον EΔEΣ, όπως και τα επερχόμενα βρετανικά στρατεύματα. Οι εκπρόσωποι της Αντίστασης δεν πήγαιναν έτσι στην Καζέρτα ως «συνομιλητές», αλλά ως υφιστάμενοι που παρουσιάζονταν στο διοικητή τους. O Βρετανός στρατηγός μάλιστα, πριν ακόμα πιστοποιηθεί ο διορισμός του αυτός, έσπευσε να εκδώσει διαταγές που αφορούσαν το πιο κρίσιμο από τα ζητήματα που απασχολούσαν το αντιστασιακό κίνημα, την πολιτική δηλαδή απέναντι στα Τάγματα Ασφαλείας. Oι σχετικές οδηγίες του Σκόμπυ άνοιγαν το δρόμο σε πολλές εκδοχές και πιθανότητες. Σύμφωνα με αυτές, το προσωπικό των Ταγμάτων Ασφαλείας που βρισκόταν σε ζώνες γερμανικής κατοχής -στα μέσα Σεπτέμβρη η κατάσταση αυτή αφορούσε το σύνολο σχεδόν των Ταγμάτων- έπρεπε είτε να προσχωρήσει στις συμμαχικές – ανταρτικές ή άλλες- δυνάμεις και να στραφεί εναντίον των Γερμανών, είτε, στην περίπτωση που δεν επιθυμούσε να πράξει κάτι τέτοιο, να παραδοθεί, να αφοπλιστεί και να περιμένει την κρίση της ελληνικής κυβέρνησης περί του μέλλοντός του. Εξυπακούεται ότι η πρώτη εκδοχή άνοιγε το δρόμο σε περίπλοκες καταστάσεις.

Για τις περιοχές όπου οι Γερμανοί είχαν ήδη αποχωρήσει ή βρίσκονταν σε στάδιο αποχώρησης, κατάσταση που αφορούσε την Πελοπόννησο, οι εντολές του Σκόμπυ άφηναν επίσης περιθώριο για αμφιλεγόμενες εξελίξεις. Tα εκεί Τάγματα Ασφαλείας όφειλαν να παραμείνουν -συγκροτημένα μάλλον, πουθενά οι διαταγές του Σκόμπυ δεν πρόβλεπαν κάτι το διαφορετικό- ως την άφιξη κάποιου αξιωματικού των συμμαχικών δυνάμεων. Προφανώς, ένας οποιοσδήποτε αξιωματικός του EΛAΣ δεν είχε εξουσιοδότηση στο πεδίο αυτό. O Βρετανός, κατά πάσα πιθανότητα, αξιωματικός θα «μεσολαβούσε», ώστε το προσωπικό των Ταγμάτων να αφοπλιστεί και να οδηγηθεί σε στρατόπεδα κάτω από τη φύλαξη Βρετανών στρατιωτών και ανταρτών. Όσοι αρνιόνταν τη «διαμεσολάβηση» του αξιωματικού αυτού, θα αφήνονταν στη διάθεση των ανταρτών, δηλαδή του EΛAΣ. Δεν ήταν οι επιθυμητές για τον ΕΛΑΣ κατευθύνσεις, καθώς ο δρόμος για την ενσωμάτωση των δωσιλογικών στρατιωτικών σωμάτων στο μετααπελευθερωτικό αντι-εαμικό στρατόπεδο βρισκόταν, από κάθε πλευρά, ανοικτός.

Για τον Σαράφη, που περίμενε στη Νεράιδα ως τις 20 Σεπτέμβρη τη βελτίωση των καιρικών συνθηκών που θα επέτρεπαν την αναχώρησή του για την Ιταλία, αυτό το πακέτο διαταγών περιείχε σημαντικές ανατροπές των ως τώρα δεδομένων. H ανάληψη της ανώτατης διοίκησης όλων των στρατιωτικών δυνάμεων που θα απελευθέρωναν τη χώρα από Βρετανό στρατηγό ήταν μία σοβαρή ανατροπή, οι ασάφειες όμως που συνόδευαν την τύχη των Ταγμάτων Ασφαλείας ήταν, στο τακτικό πεδίο, ακόμα σοβαρότερη εξέλιξη. Άνοιγε στην ουσία ο δρόμος για την ένταξή τους στη μετααπελευθερωτική στρατιωτική πραγματικότητα της χώρας. Στη μεν Πελοπόννησο, ο αφοπλισμός των συγκροτημένων μονάδων τους, κατόπιν συμμαχικής «διαμεσολάβησης», διατηρούσε το οργανωτικό δυναμικό τους, ενώ η πρόβλεψη για από κοινού φύλαξη των κρατουμένων από Βρετανούς και αντάρτες μπορούσε εύκολα να παρακαμφθεί αν τα στρατόπεδα συγκέντρωσής τους μεταφέρονταν σε κάποιο από τα μικρά νησιά που περιέβαλαν την Πελοπόννησο. Ακριβώς εκεί μεταφέρθηκαν, στον Πόρο ή στις Σπέτσες.

Στη βόρεια Ελλάδα και στην Αθήνα, οι διαταγές του Σκόμπυ πιστοποιούσαν τη διαδικασία που είχε ήδη ξεκινήσει. Μεμονωμένοι στρατιωτικοί των Ταγμάτων Ασφαλείας και άλλων σχηματισμών συνεργασίας με τους κατακτητές, αλλά και συγκροτημένες στρατιωτικές μονάδες, προσχωρούσαν στην πιο κοντινή ή μακρινή οργάνωση που είχε πάρει -μερικές πολύ πρόσφατα- το στίγμα της αναγνώρισής της ως «συμμαχική δύναμη». Στη Μακεδονία, η προσχώρηση Ταγμάτων Ασφαλείας ή ποικιλώνυμων παράλληλων προς τη Βέρμαχτ σχηματισμών πήρε τη μορφή χιονοστιβάδας, κάτω από την άμεση καθοδήγηση των εκεί Βρετανών αξιωματικών συνδέσμων της Δύναμης 133.

H επισήμανση αυτών των μεταβολών φαίνεται ότι έγινε από τον Σαράφη στους Σιάντο και Mάντακα -ο τελευταίος μάλιστα είχε διοριστεί επιπρόσθετα ως αντικαταστάτης του Σαράφη στη θέση του Στρατιωτικού Διοικητή του EΛAΣ- πριν ακόμα ο πρώτος αναχωρήσει για την Ιταλία. Kατά τον Σαράφη, οι επισημάνσεις του δεν προκάλεσαν ιδιαίτερη έκπληξη και αντίθετα πήρε τη διαβεβαίωση ότι όλα αυτά ήταν σε γνώση της ηγεσίας του EAM, του EΛAΣ και του KKE, η οποία και τα είχε ήδη αποδεχθεί. Ο εκβιασμός της πλευράς του Παπανδρέου και των Βρετανών φαίνεται πως και πάλι λειτουργούσε. H μόνη ασφαλιστική δικλείδα που προστέθηκε στις προηγούμενες συνεννοήσεις ήταν ότι ο Σαράφης θα έπρεπε να συμβουλεύεται τους υπουργούς που προέρχονταν από το χώρο της αριστεράς πριν από κάθε του κίνηση.

*** Στις 20 Σεπτέμβρη, μετά από ένα περιπετειώδες ταξίδι -το αεροπλάνο βλήθηκε από γερμανικά αντιαεροπορικά πυρά πάνω από τα Γιάννενα-, οι Σαράφης και Δεσποτόπουλος έφθασαν στο Μπάρι και την επόμενη ημέρα στην Καζέρτα. Στα ανάκτορα της περιοχής της Νάπολης, σε κλίμα κοσμοπολίτικου ξενοδοχείου, έγινε η προπαρασκευή του κλίματος για την επικείμενη διάσκεψη. H ενημέρωση πάνω στα ουσιώδη ήταν ελάχιστη, όπως και η συγκεκριμένη προετοιμασία των θεμάτων που επρόκειτο να συζητηθούν. Αντίθετα, φαίνεται ότι γινόταν μία παράλληλη πληροφόρηση πάνω σε ζητήματα μικρότερης ίσως σημασίας που τόνιζαν όμως το ρόλο του βρετανικού παράγοντα στις επικείμενες εξελίξεις. O Σαράφης αναφέρει την ενημέρωση που είχαν για τη μεταφορά της τόσο πολύτιμης για την Ελλάδα ανθρωπιστικής βοήθειας την επαύριο της απελευθέρωσης. Στην ενημέρωση που έκανε κάποιος ταξίαρχος Σπρίνχολ, έγινε σαφές ότι, για τεχνικούς λόγους, την ευθύνη θα την είχε η οργάνωση M-L (Militairy Liaison), που θα βρισκόταν κάτω από βρετανική στρατιωτική διοίκηση και όχι η σχετιζόμενη με τα Ηνωμένα Έθνη -με τις HΠA ειδικότερα- OYNPA (2). Tο νόημα της παρατήρησης αυτής δεν ήταν δυνατό να παρερμηνευθεί ούτε από τον πλέον ακατατόπιστο ακροατή. Τα εφόδια θα χρησιμοποιούντο ως μέσο προπαγάνδας, πολέμου ή και εκβιασμού.

Στις 24 Σεπτέμβρη, αφού η φιλική ατμόσφαιρα είχε -κατά τους Bρετανούς- προετοιμάσει το κατάλληλο κλίμα, ξεκίνησε η σύσκεψη. Για την ακρίβεια, ξεκίνησε μία σειρά διαβουλεύσεων, που πολύ δύσκολα μπορούσε να περιγραφεί με τον ενιαίο αυτό όρο. Σε μία πρώτη φάση, στα μεγαλοπρεπή ανάκτορα της Καζέρτας που χρησίμευαν τότε ως Γενικό Στρατηγείο των συμμαχικών Δυνάμεων της Μεσογείου, ο επικεφαλής των βρετανικών στρατιωτικών δυνάμεων που βρίσκονταν ή επρόκειτο να φτάσουν στην Ελλάδα και ταυτόχρονα «αρχιστράτηγος» των ελληνικών δυνάμεων μετά από απόφαση του Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής και έγκρισης της κυβέρνησης Παπανδρέου, στρατηγός Σκόμπυ, υπαγόρευσε μια σειρά διαταγών με τις οποίες θα έπρεπε να συμμορφωθούν οι προσκεκλημένοι στρατιωτικοί του υφιστάμενοι – οι ηγέτες των στρατιωτικών δυνάμεων της Αντίστασης δηλαδή.

Την επομένη, οι διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν σε ελληνικό πλαίσιο, καθώς οι Σαράφης και Ζέρβας συναντήθηκαν με κυβερνητικό κλιμάκιο που περιλάμβανε, εκτός από τον Παπανδρέου, τους υπουργούς Σβώλο, Ζεύγο, Τσάτσο και Σγουρίτσα. Στη συνάντηση αυτή εκδηλώθηκαν οι αντιρρήσεις του στρατηγού Σαράφη, οι οποίες, παρά τα περί του αντιθέτου γραφόμενα, ήταν περισσότερο τεχνικού παρά ουσιαστικού χαρακτήρα. Το ζητούμενο ήταν ο ακριβής καθορισμός των αρμοδιοτήτων του στρατηγού Σκόμπυ -έτσι ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα παρέμβασής του στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας- καθώς και η ακύρωση της τοποθέτησης του Σπηλιωτόπουλου στη θέση του Στρατιωτικού Διοικητή Αττικής. Περισσότερο επιθετικές ήταν οι επισημάνσεις του «νομικού συμβούλου» του αρχηγού του ΕΛΑΣ, Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου, σύμφωνα με τις οποίες, οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ επαρκούσαν για την απελευθέρωση της χώρας και την τήρηση της τάξης σε τρόπο ώστε η παρουσία βρετανικών στρατευμάτων να είναι περιττή. Φαίνεται πως η υπόθεση έληξε με συμβιβασμό, καθώς ο μεν Σπηλιωτόπουλος παρέμεινε στη θέση του, αποκλείστηκε όμως η τοποθέτηση στρατιωτικών διοικητών που δεν θα ανήκαν στον ΕΛΑΣ στην Πελοπόννησο και τη Μακεδονία, όπου σημαντικές δυνάμεις στην υπηρεσία των Γερμανών και της κυβέρνησης Ράλλη βρίσκονταν σε διαδικασία μετατροπής τους σε τμήματα του ΕΔΕΣ ή άλλων νεόκοπων «εθνικών οργανώσεων».

Η τελική σύσκεψη έγινε στις 26 Σεπτέμβρη, με την παρουσία του ίδιου του Παπανδρέου, πολλών υπουργών, του Σαράφη και του Ζέρβα, ενώ από βρετανικής πλευράς το ενδιαφέρον τονίστηκε με την παρουσία του επικεφαλής του Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής στρατηγού Ουίλσον, ο οποίος και θα υπέγραφε τη Συμφωνία από τη βρετανική πλευρά. Ο Σκόμπυ και μέρος του επιτελείου του βρίσκονταν επίσης εκεί. Από την πλευρά των εκπροσώπων του ΕΛΑΣ επαναλήφθηκε η σχετική με την ανάγκη βρετανικών στρατευμάτων άποψη. Τελικά, όμως, ο συμβιβασμός έκλεισε σε πολύ πιο περιορισμένο πλαίσιο. Οι αρμοδιότητες του Σκόμπυ περιορίστηκαν κατά τι, καθώς απαλείφθηκε η σχετική με την επιβολή του νόμου και της τάξης αποστολή του και ο ΕΛΑΣ, η Πολιτοφυλακή, όπως και ο ΕΔΕΣ, απέκτησαν το δικαίωμα να συλλαμβάνουν δωσιλόγους, μέσα στο πλαίσιο των διαδικασιών και των περιορισμών που έθετε η κυβέρνηση. Στη συγκεκριμένη συγκυρία, όμως, το βασικό σημείο που ενδιέφερε τις δυνάμεις της Αντίστασης ήταν το πέμπτο, σχετικό με τα Τάγματα Ασφαλείας. Τα τελευταία θεωρούνταν ρητά και κατηγορηματικά, «όργανα του εχθρού»… «Θα χαρακτηρισθούν ως εχθρικοί σχηματισμοί, εκτός αν παραδοθούν συμφώνως προς διαταγάς εκδοθησομένας παρά του στρατηγού διοικούντος τας εν Ελλάδι δυνάμεις». Το τελευταίο άφηνε ίσως ανοικτό το μέλλον σε κάποιες πρόσθετες περιπέτειες, προς το παρόν όμως απέτρεπε τον κίνδυνο ενοποίησης των στρατιωτικών δυνάμεων της δωσιλογικής κυβέρνησης της Αθήνας και του εξωτερικού κάτω από τη βρετανική προστασία. Όπως ήταν αναμενόμενο, το αντίτιμο αυτής της εξέλιξης πληρώθηκε σε σκληρό νόμισμα από τον ΕΛΑΣ. Στις συνημμένες στη συμφωνία αρχικές διαταγές του Σκόμπυ, η Αθήνα του Σπηλιωτόπουλου παρέμενε απαγορευμένη ζώνη για τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ, όπως και η Θεσσαλονίκη, όπου όμως τα πράγματα ήσαν ασαφή και δεν υπήρξε διορισμός ειδικού στρατιωτικού διοικητή. Στην άλλη «επικίνδυνη» ζώνη, την Πελοπόννησο, η χρυσή τομή συνίστατο στην τοποθέτηση στρατιωτικού διοικητή από το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ, οι διαταγές όμως με βάση τις οποίες αυτός θα κινείτο θα προέρχονταν απευθείας από το στρατηγείο του Σκόμπυ. Σε τελευταία ανάλυση, η Συμφωνία ήταν απλά ένας σταθμός σε μία πολιτική διεργασία που βρισκόταν σε εξέλιξη. Όλοι το διαισθάνονταν ότι οι Βρετανοί, οι οικονομικές -κατοχικές- ελίτ της Αθήνας και ο πολιτικός τους εκπρόσωπος Γεώργιος Παπανδρέου δε θα αρκούνταν στα όσα κέρδισαν στην Καζέρτα, όπως δεν αρκέστηκαν σε όσα προηγούμενα είχαν πετύχει. Γι’ αυτούς, η μόνη επιθυμητή εξέλιξη ήταν ο αφανισμός του κινήματος της Αντίστασης και της κομμουνιστικής επιρροής στη χώρα.

Τα όσα συνέβησαν στην Καζέρτα είναι συνέχεια της διαρκούς υποχωρητικότητας της ηγεσίας της Αντίστασης που ξεκίνησε στο Λίβανο.

Η ηγεσία του μεγάλου λαϊκού αντιστασιακού κινήματος θα είχε μπροστά της εξαιρετικά δύσκολα προβλήματα να απαντήσει. Το ερώτημα ήταν μέχρι ποιο σημείο μπορούσε -ή ήθελε, ή σχεδίαζε- να φτάσει…

1Tου στρατηγού Οθωναίου, όπως είχε γίνει κοινά αποδεκτό στον Λίβανο. Σχετικά με την πεποίθηση αυτή, βλ. Σαράφης Στέφανος, «O EΛAΣ», Αθήνα, 1964, σ. 394.

2 Σαράφης Στέφανος, «O EΛAΣ», Αθήνα, 1964, σ. 397.
* Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι ιστορικός, καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ο Γκέμπελς ζει και τους οδηγεί

Το δημοσίευμα του ΑΠΕ-ΜΠΕ, το οποίο αναπαρήχθη και από άλλα μέσα και αναφέρει σε τίτλο ότι δήθεν το ΚΚΕ καταψήφισε την τροπολογία για την αύξηση του κατώτατου μισθού, είναι εντελώς παραπλανητικό.

Το ΚΚΕ καταψήφισε την κυβερνητική τροπολογία με την οποία ενεργοποιείται από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ ο αντεργατικός νόμος της κυβέρνησης ΝΔ - ΠΑΣΟΚ (νόμος Βρούτση).

Καμία κυβερνητική τροπολογία δεν ήρθε στη Βουλή για την αύξηση του κατώτατου μισθού, ο οποίος άλλωστε θα καθορίζεται με Υπουργική Απόφαση, όπως προβλέπει ο παραπάνω νόμος.

Η μόνη τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή για την αύξηση του κατώτατου μισθού ήταν αυτή που κατέθεσε το ΚΚΕ για την επαναφορά στα 751 ευρώ και η οποία απορρίφθηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ. 

Η αστυνομική βία σε ετοιμοθάνατο άνθρωπο φανερώνει τον προσανατολισμό της Αστυνομίας

        

Το περιστατικό αστυνομικής βίας -αυτή τη φορά σε βάρος ενός ετοιμοθάνατου ανθρώπου- δείχνει κάτι πολύ βαθύτερο: Τον ίδιο τον προσανατολισμό της Αστυνομίας στην καταστολή, που κάθε άλλο παρά άλλαξε τα τέσσερα χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Κατά συνέπεια, η κυβέρνηση δεν μπορεί να δικαιολογείται αποδίδοντας το περιστατικό μόνο σε πράξεις μεμονωμένων αστυνομικών.

Είναι εδώ!

Τη μια μέρα διαβάζουμε: «Βόμβα στη ΔΕΗ. Βούλιαξε στα χρέη. Σχέδιο διάσωσης με απολύσεις και πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου». Και την άλλη διαπιστώνουμε ότι στο παρασκήνιο βρίσκεται σε εξέλιξη σχέδιο νέων ανατιμήσεων στα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ προχωρούν ταχύτατα οι περικοπές στους δικαιούχους κοινωνικού τιμολογίου και οι διακοπές ηλεκτροδότησης σε όσους χρωστάνε και δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε διακανονισμό. Αλλού πάλι γράφεται: «Σε κίνδυνο οι τράπεζες. Ανάγκη για νέα αναδιάρθρωση με κρατική στήριξη. Σχέδιο συγχώνευσης δύο μεγάλων συστημικών τραπεζών, με κλείσιμο καταστημάτων και περικοπές προσωπικού». Η επόμενη διαπίστωση είναι ότι εντείνονται οι απειλές και οι εκβιασμοί σ' αυτούς που χρωστάνε, να πληρώσουν από το υστέρημά τους το «κόκκινο» δάνειο, επιταχύνονται οι πλειστηριασμοί και αποσυντίθεται το όποιο καθεστώς υπήρχε για την προστασία της λαϊκής κατοικίας, εντείνονται η τρομοκρατία και η προσπάθεια ποινικοποίησης των αντιδράσεων στους πλειστηριασμούς. Η «μεταμνημονιακή» εποχή έχει ό,τι και η προηγούμενη, και μάλιστα με κλιμακούμενη ένταση. Την ανταγωνιστικότητα της ΔΕΗ, την «απελευθέρωση» της αγοράς Ενέργειας, την πληρώνουν οι εργαζόμενοι της Επιχείρησης και τα λαϊκά στρώματα. Αντίστοιχα, την «ευρωστία» του τραπεζικού συστήματος, προκειμένου να χρηματοδοτήσει την «ανάκαμψη της οικονομίας» (δηλαδή τα μονοπώλια), τη φορτώνονται οι εργαζόμενοι του χρηματοπιστωτικού τομέα και βέβαια ο λαός. Τίποτα δεν άλλαξε, επειδή ακριβώς «το μνημόνιο των μνημονίων», δηλαδή η αντιλαϊκή στρατηγική του κεφαλαίου, είναι εδώ και την «επόμενη μέρα».

Το όραμα

Με δυνατό του χαρτί την αποφασιστική προώθηση των αντεργατικών μεταρρυθμίσεων προσήλθε ο πρωθυπουργός στην προχτεσινή συνάντησή του με εκπροσώπους επιχειρηματικών ομίλων και επενδυτικών funds στη Ν. Υόρκη. Ο Αλ. Τσίπρας, παρουσιάζοντας το «όραμά» του για την Ελλάδα, κάλεσε τους επενδυτές να εκτιμήσουν την προσήλωση της κυβέρνησης στην προώθηση της πολιτικής υπέρ των μονοπωλίων.
Αλλωστε, ο πρωθυπουργός περιέγραψε αναλυτικά την αισθητά «βελτιωμένη εικόνα» της ελληνικής οικονομίας, σε ό,τι αφορά π.χ. τα «δημοσιονομικά μεγέθη», δηλαδή το ξεζούμισμα των εργατικών - λαϊκών στρωμάτων.
Εκτός από τη διαφήμιση των αντιλαϊκών πεπραγμένων της κυβέρνησής του, επέμεινε στη δέσμευση ότι θα συνεχιστεί απρόσκοπτα η ίδια πολιτική, ώστε «να προσελκύσει όσο το δυνατόν περισσότερους επενδυτές». Αυτή είναι η «αλλαγή σελίδας» που πλάσαρε ο πρωθυπουργός στους εκπροσώπους των «αγορών», καλώντας τους να εμπιστευτούν την προσήλωση της κυβέρνησης στην αντεργατική επίθεση που «προσελκύει επενδύσεις».
Ως «κρίκο» άλλωστε για την προσέλκυση των επενδυτών, ο πρωθυπουργός ξεχώρισε τη «γεωπολιτική θέση» της Ελλάδας, το γεγονός ότι διαθέτει πλούσιους φυσικούς πόρους και υποδομές και μπορεί να διαδραματίσει ευρύτερο ρόλο στην περιοχή. Το ...«ραντεβού με τα δισεκατομμύρια», όπως παρουσιάστηκε η συνάντηση του Αλ. Τσίπρα με τους επιχειρηματικούς κολοσσούς, είχε λοιπόν στο «μενού» και τη δέσμευση της κυβέρνησης να συνεχίσει να πρωτοστατεί στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Αλλωστε, αυτές οι συναντήσεις της κυβέρνησης στη Ν. Υόρκη παίρνουν τη σκυτάλη από τις αντίστοιχες στη ΔΕΘ, όπου με «τιμώμενη χώρα» τις ΗΠΑ, επιβεβαιώθηκε η Ελλάδα ως ο «προτιμώμενος εταίρος» των ιμπεριαλιστών στην περιοχή.
Αυτό σηματοδοτούν και οι αναφορές του πρωθυπουργού περί Ελλάδας «ηγέτιδας δύναμης στα Βαλκάνια», που έχει «ιστορικό ρόλο» να «αναλάβει δράση» σε όλη την περιοχή. Ως τέτοια πλευρά παρουσιάζεται μάλιστα η συμφωνία των Πρεσπών, που ανοίγει το δρόμο για την ενίσχυση του ΝΑΤΟ στην περιοχή, σε αντιπαράθεση με άλλα κράτη, π.χ. τη Ρωσία.
Ουσιαστικά ο πρωθυπουργός είπε στους ομίλους ότι μπορούν να «ακουμπήσουν πάνω του». Το «όραμά» του περιλαμβάνει όλες τις αξιώσεις τους: Εργασιακή ζούγκλα, με πάμφθηνο εργατικό δυναμικό, ρυθμίσεις που καθαρίζουν το έδαφος από φτωχούς αυτοαπασχολούμενους ώστε να αναπτύξουν δραστηριότητα μονοπωλιακοί όμιλοι, «δημοσιονομική σταθερότητα» ώστε να επιδοτούνται αδρά επενδύσεις, μεταρρυθμίσεις σε κράτος και φορολογική πολιτική ώστε το περιβάλλον να γίνει ακόμα πιο «φιλικό» στα funds. Και, κυρίως, «ασφάλεια», μέσα από την ανάπτυξη στρατιωτικοπολιτικών πρωτοβουλιών, ώστε να μπαίνουν εμπόδια σε ανταγωνιστές τους.
Μόνο που αυτό το «όραμα» κυβέρνησης και επιχειρηματικών ομίλων δεν μπορεί παρά να είναι εφιάλτης για τους εργαζόμενους. Γιατί η «οικονομική σταθερότητα» που διαφημίζει ο πρωθυπουργός σημαίνει διαρκή ένταση της εκμετάλλευσης, μονιμοποίηση όλων των απωλειών που είχαν στα χρόνια της κρίσης, τσάκισμα όσων δικαιωμάτων έμειναν όρθια. Η Ελλάδα «ηγέτιδα δύναμη» στην περιοχή, ώστε να ξεδιπλώνονται απρόσκοπτα τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια, στα οποία συμμετέχει και η ελληνική αστική τάξη, σημαίνει βαθύτερη εμπλοκή σε σχεδιασμούς που μυρίζουν μπαρούτι. Σημαίνει εγκατάσταση και λειτουργία νέων βάσεων, όπως στη Σύρο, στην Αλεξανδρούπολη, στη Λάρισα κ.α., σημαίνει δηλαδή ανασφάλεια και αστάθεια για όλους τους λαούς της περιοχής.
Γι' αυτό, στον αντίποδα των όσων οραματίζεται το κεφαλαίο, πραγματικό όραμα για το λαό είναι να ανακτήσει τις απώλειες που είχε στα χρόνια της κρίσης, να μπορέσει να ικανοποιήσει τις σύγχρονες ανάγκες του, να αναπτύξει σχέσεις αλληλεγγύης και κοινής δράσης, συνεργασίας με τους λαούς της περιοχής. Και αυτό απαιτεί τη σύγκρουση με τους σχεδιασμούς κυβέρνησης - κεφαλαίου, την ενίσχυση της πάλης για αποδέσμευση από τις ενώσεις τους, για να κάνει ο ίδιος κουμάντο στον πλούτο που παράγει.

Πάει κι αυτό το Φεστιβάλ κι ας καρτερούμε ένα άλλο

Πηγή: Κατιούσα

Σα βγεις στον πηγαιμό για το Ίλιο, να εύχεσαι να είναι μακρύς και σίγουρος ο δρόμος. Τώρα θα γίνει δικός σου αυτός ο δρόμος. Αλλά είναι συλλογικός, όχι ατομικής χρήσης, τον έχουν διαλέξει πολλοί σαν κι εμάς, για αυτό κι έχει μποτιλιάρισμα, μια δυσκολία στη στάθμευση, και τα αυτοκίνητα προχωρούν σημειωτόν, σα να κάνουν μαζί αλυσίδες και βήμα ρυθμικό.

Και μένουμε στάσιμοι, όπως στα δύσκολα χρόνια, και δεν μπορεί να πει ο Ελευθέριος Ριλοάδης το δικό του αγαπημένο κλισέ “προχωράμε”. Αν και τότε ακριβώς κολλάει, γιατί είναι πάντα ειρωνικό, ιδίως από όταν το έπιασαν στο στόμα τους τα κυβερνητικά παπαγαλάκια: “Τρίτο Μνημόνιο; Προχωράμε…”. “Μόρια; ΜΑΤ; Ασφαλιστικό; Προχωράμε…” Γιατί η κυβέρνηση προχωρά χωρίς να κοιτάζει τη μελαγχολία του αριστεροχωρίου. Και τα ΜΜΕ προχωράνε χωρίς να βλέπουν πουθενά Φεστιβάλ, την Ταμίμι, τον κόσμο που ήρθε να την δει.
-100 χιλιάδες και πλέον κόσμου σε τρεις ημέρες; Προχωράμε…

Η πρώτη βδομάδα μετά το Φεστιβάλ είναι ουσιαστικά η πρώτη βδομάδα του Χειμώνα. Το επιβεβαιώνει και η πτώση της θερμοκρασίας σήμερα, αν και ουσιαστικά έχουμε χειμώνα παντός καιρού και πασών συνθηκών, ακόμα και 30 βαθμούς να είχε, κάπως σαν την επιλόχειο κατάθλιψη, που τίποτα πια δε σε συγκινεί σαν αυτό που έχεις ζήσει. Κι αναρωτιέσαι γιατί να μην είναι έτσι όλες οι μέρες, το ίδιο γεμάτες, το ίδιο μαζικές και συλλογικές, να συσπειρώνουν κόσμο, να κερδίζουν συνειδήσεις με το μέρος μας, να κάνουν δικό τους αυτό το δρόμο. Χαλάλι μετά το μποτιλιάρισμα, αν είναι να γίνει ακόμα πιο μαζικό το Φεστιβάλ. Και πού να είχε και κάποιο σταθμό του Μετρό κοντά στο Πάρκο…

Το ζητούμενο εξάλλου είναι να επιταχύνουμε τους νόμους του ιστορικού προτσές, κι εκεί οι όροι αντιστρέφονται, ο συλλογικός δρόμος είναι ο πιο γρήγορος, ο πιο σίγουρος, μακριά από τα αδιέξοδα του ατομικού, όπου φτάνεις μόνος σου και χωρίς εφόδια. Κι ας είναι ανηφορικός ο δικός μας δρόμος, δεν υπάρχει άλλη λύση αν θες να κάνεις την έφοδο προς τον ουρανό. Ακόμα κι αυτή η χαρά του Φεστιβάλ δεν είναι ένας ανέμελος δρόμος στα λιβάδια (με ξέπλεκες κοτσίδες όπως λέει και το κλισέ), αλλά έχει άπειρη δουλειά και πειθαρχία πίσω της.

Κάποιοι λένε συχνά σαν κλισέ για τις χρονιάρες μέρες πως πρέπει τότε να φροντίσουμε να είμαστε λίγο καλύτεροι άνθρωποι από ό,τι τον υπόλοιπο χρόνο -που προφανώς δε μας ενδιαφέρει το ίδιο. Κατ’ αντιστοιχία, για εμάς το Φεστιβάλ είναι η δική μας γιορτή -το λέει κι η λέξη- οι δικές μας χρονιάρες μέρες, που βγαίνει ο καλύτερος εαυτός μας, τα πιο ευχάριστα συναισθήματα. Κι όταν φτάνει η ώρα για να ξεστήσεις, έχεις τη λύπη που νιώθει ένα μικρό παιδί, όταν του λέει η μητέρα του να μαζέψει τα παιχίδια του και να τα βάλει στο κουτί τους, χαλώντας την Πολιτεία που είχε φτιάξει.

Η επιτυχία του Φεστιβάλ φαίνεται κι από κάποιους επαγγελματίες γκρινιάρηδες -και δεν εννοώ τους καλοπροαίρετους, αλλά αυτούς που θα ψάξουν να βρουν κάτι με το ζόρι. Γιατί χορεύετε; Γιατί υπάρχετε; Γιατί τρώτε σουβλάκια; Γιατί χαίρεται και χαμογελά ο κόσμος πατέρα; Και γιατί είναι τόσο πολύς ο κόσμος; Γιατί τα κάνετε όλα αυτά, ενώ ο κόσμος καίγεται; Γιατί χορεύει ο Γραμματέας; Γιατί έχει τέτοιο εκτόπισμα; Γιατί φέρατε την Αχέντ Ταμίμι; Γιατί χαίρεστε που συμβάλατε στην άρση απαγόρευσης εξόδου; Γιατί ακούτε Μποφίλιου; Γιατί…;

Αν τους πετύχετε πουθενά, μην τους πάρετε σοβαρά και μην τους ξεσυνερίζεστε. Είναι κατά βάθος ο δικός τους τρόπος να χαρούν και αυτοί το Φεστιβάλ, ζηλεύοντάς το.

Τα καλύτερα Φεστιβάλ μας δεν τα έχουμε ζήσει ακόμα. Κι αν κάποιοι αναρωτιούνται πώς θα γίνει αυτό πράξη, πώς θα βελτιωθούν, πώς θα ξεφύγουμε από την πεπατημένη και κάποιες επαναλήψεις, πώς θα βρούμε κι άλλα νέα στοιχεία, να προκαλούν ενθουσιασμό, και πώς, και τι, κτλ… στην πραγματικότητα θέτουν ένα άλλο ερώτημα: πώς θα γίνουμε πιο δυνατοί ως κίνημα. Πώς θα κερδίζουμε τα πιο ανήσυχα μυαλά, τους πιο ευαίσθητους καλλιτέχνες με το μέρος μας, πώς θα μπολιάζουμε τη σκέψη τους και τη δημιουργία τους με ιδανικά. Πώς θα γίνουμε πιο μαζικοί, για να βγάζουμε πιο πολλά ταλέντα, από τα οποία θα ξεχωρίσουν τα καλύτερα. Πώς θα έχουμε περισσότερες κατακτήσεις, γιατί τώρα πολλοί καλλιτέχνες δημιουργούν από το υστέρημα του χρόνου τους, παράλληλα με την καθημερινή βιοπάλη. Ελάχιστοι μπορούν να ζήσουν από την τέχνη τους και αυτοί αναγκάζονται να κάνουν κι αρκετούς συμβιβασμούς, για να επιβιώσουν.

Το επιμύθιο είναι πως πρέπει να τα δώσουμε όλα, για να γίνουμε πιο δυνατοί και καλύτεροι. Και τότε θα ζήσουμε όχι μόνο τα καλύτερα Φεστιβάλ μας, αλλα και τις καλύτερές μας μέρες -που δεν έχουν καμία σχέση με τις “καλύτερες μέρες” και τα ψέματα του εκάστοτε ΠΑΣΟΚ.

Και του χρόνου…

Διαφορά

«Ανεμομαζώματα - διαολοσκορπίσματα», λέει ο λαός μας, και η έκφραση αυτή ταιριάζει γάντι σε πολλά απ' όσα βλέπουμε το τελευταίο διάστημα στο αστικό πολιτικό σκηνικό. Εκεί όπου, ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων και της προσπάθειας να συντεθούν τα επόμενα σχήματα αστικής διαχείρισης, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η επιχείρηση «ξεπουπουλιάσματος» - από ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ - σχημάτων όπως η Ενωση Κεντρώων, οι συγκυβερνώντες ΑΝΕΛ, πιο πριν το Ποτάμι και πάει λέγοντας. Αξίζει πάντως να θυμηθεί κανείς το πώς όλα αυτά τα «εξαπτέρυγα» των σημερινών και αυριανών κυβερνήσεων εμφανίζονται κάθε φορά με το μανδύα του «νέου» και «φρέσκου», ενίοτε και του... δικαιωμένου, που αξίζει τάχα μια ευκαιρία, πριν επιβεβαιωθεί ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από χρήσιμες εφεδρείες του συστήματος και προσωρινοί «υποδοχείς» της λαϊκής δυσαρέσκειας, που καταλήγουν πάλι σαν ρυάκια στις γνώριμες όχθες του διπολισμού, για τον εγκλωβισμό του λαού. Η πείρα αυτή χρειάζεται να αξιοποιηθεί από το λαό, για να αχρηστεύσει και τις νέες παγίδες που στήνονται. Την πραγματική διαφορά δεν μπορεί να την κάνει το ανακάτεμα της άθλιας σούπας του αστικού πολιτικού συστήματος. Τη διαφορά μπορεί να την κάνει μόνο η ενίσχυση του ΚΚΕ παντού, ο οργανωμένος αγώνας του λαού.

Πόρισμα - «δαγκάνα» για τις φοιτητικές διεκδικήσεις

Η συνειδητή προσπάθεια να μπερδευτούν οι διεκδικήσεις που προβάλλουν συλλογικά και οργανωμένα φοιτητές και σπουδαστές, με ζητήματα «παραβατικών συμπεριφορών», βρίσκεται στον πυρήνα του πορίσματος της επιτροπής για «τη μελέτη ζητημάτων της ακαδημαϊκής ελευθερίας και ειρήνης» του υπουργείου Παιδείας, που καλλιεργεί το υπόβαθρο για ένταση της καταστολής και παραπέρα ποινικοποίηση των αγώνων στα πανεπιστήμια. Το γνωστό ως «πόρισμα της επιτροπής Παρασκευόπουλου» δόθηκε στη δημοσιότητα την προηγούμενη βδομάδα και διακρίνει τρεις «μεγάλες κατηγορίες προβλημάτων»: Τις «παραβατικές συμπεριφορές», τη διακίνηση ναρκωτικών και «τις καταλήψεις εκείνες που προκαλούν σοβαρά λειτουργικά προβλήματα στις ακαδημαϊκές λειτουργίες». Με την παραπάνω διατύπωση, η επιτροπή βάζει κάτω από τον ίδιο τίτλο τις διεκδικήσεις των φοιτητών - σπουδαστών με ζητήματα που και οι ίδιοι έχουν αναδείξει και διεκδικούν λύσεις, δίνοντας ένα στίγμα της αντιδραστικής λογικής που διαπνέει το πόρισμα.

* * *

Αποκαλυπτική είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί η επιτροπή. Μεταξύ άλλων, στο κεφάλαιο για τις καταλήψεις, γίνεται λόγος για «εγκλήματα κυρίως χαμηλής ποινικής απαξίας, που σχετίζονται με τη συγκυρία και τα προβλήματα στο πανεπιστήμιο και διαπράττονται από φοιτητές ή ομάδες φοιτητών». Η κυβέρνηση και το πόρισμα της επιτροπής σκόπιμα στοχοποιούν την κατάληψη ως μορφή αγώνα, ανάμεσα στις τόσες που μπορεί να επιλέγει και να αποφασίζει συλλογικά το φοιτητικό κίνημα, για να συκοφαντήσει συνολικά την πάλη και τις διεκδικήσεις του. Στο διά ταύτα, για την αντιμετώπιση αυτών των... «εγκλημάτων», προτείνεται ένα «πρωτόκολλο» αντιμετώπισης των καταλήψεων με «δημιουργία μόνιμης επιτροπής διαπραγμάτευσης και επικοινωνίας σε κάθε ΑΕΙ η οποία θα είναι αρμόδια για να συζητά με τους φοιτητές που προβαίνουν σε διεκδικητικού χαρακτήρα καταλήψεις χώρων», κατάρτιση «Κώδικα Δεοντολογίας», «δημιουργία δικτύου υπευθύνων» που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων πρυτάνεις, καθηγητές, φοιτητές, εισαγγελέα, αστυνομία, ενώ δίνει τη δυνατότητα στα ιδρύματα «να αποφασίζουν κατά περίπτωση πρόσθετα μέτρα ελέγχου». Τα παραπάνω περιγράφουν ένα ξεκάθαρο πνεύμα καταστολής, το οποίο χαρακτηρίζει η λογική «μαστίγιο και καρότο», με εμπλοκή και της αστυνομίας, αντί για λύσεις στα οξυμένα προβλήματα των φοιτητών - σπουδαστών και των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.

* * *

Για το θέμα της χρήσης ναρκωτικών, σε αντιστοιχία με την πολιτική συντήρησης και διαχείρισης του ζητήματος από την κυβέρνηση, αντί για πρόληψη - απεξάρτηση - κοινωνική επανένταξη των χρηστών, το πόρισμα προτείνει «επανεξέταση της χορήγησης υποκατάστατων ναρκωτικών ή ναρκωτικών για μείωση βλάβης στους πανεπιστημιακούς χώρους» (!), ελέγχους που εστιάζουν στη «λιανική αγορά» των ναρκωτικών κ.λπ. Σκόπιμα αγνοείται ακόμα και η εμπειρία από τη λειτουργία μονάδας χορήγησης υποκατάστατων στο Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, μέσα στο χώρο του ΑΠΘ, όπου πολλαπλασιάστηκε το εμπόριο. Το ίδιο ισχύει και με τις άλλες «παραβατικές συμπεριφορές», όπου το πόρισμα καταλήγει στην πρόταση «να ληφθούν υπόψη εμπειρίες συγκεκριμένων πανεπιστημίων, που αφορούν την αποτελεσματικότητα της φύλαξης από ιδιωτικές εταιρείες», στρώνοντας το έδαφος για νέα πεδία επιχειρηματικής δράσης στα πανεπιστήμια. Με δεδομένο μάλιστα τον προσανατολισμό αυτών των «εταιρειών», είναι βέβαιο ότι «στο μάτι και στο αυτί τους» θα βρίσκονται κυρίως οι φοιτητές - σπουδαστές και η αγωνιστική τους δράση, παρά οι όποιες «παραβατικές συμπεριφορές», που επιπλέον επιδέχονται πολλές «διασταλτικές» ερμηνείες. Σε κάθε περίπτωση, στο πόρισμα δεν υπάρχει λέξη για την πολιτική της υποχρηματοδότησης, για την ανάγκη εξασφάλισης των βασικών όρων και για την ασφάλεια των πανεπιστημίων, όπως πρόσληψη του αναγκαίου προσωπικού, φωτισμό κ.λπ.

* * *

Το πόρισμα έγινε αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και ΝΔ. Η ΝΔ ούτε λίγο ούτε πολύ στη ρητορική της παρουσιάζει τα πανεπιστήμια ως... «άνδρα ανομίας», δίνοντας στην ουσία εξετάσεις σε όσους θέλουν το πανεπιστήμιο αναπόσπαστο στην επιχειρηματικότητα, στην υπηρέτηση των στόχων του μεγάλου κεφαλαίου. Δίνει όμως άλλοθι και στην κυβέρνηση να παρουσιάζεται ως «προοδευτική» τάχα δύναμη, ενώ εφαρμόζουν και οι δύο την ίδια αντιλαϊκή πολιτική και στο χώρο της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Αυτή η πολιτική είναι που γεννά τα προβλήματα, που βάζει φραγμούς στις σπουδές, που στρέφει το περιεχόμενο, την αποστολή και τη λειτουργία των ιδρυμάτων όλο και πιο μακριά από τις ανάγκες των φοιτητών και των οικογενειών τους, τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Οσο πιο ωμή γίνεται η παρέμβαση των επιχειρήσεων στο περιεχόμενο των σπουδών, στην Ερευνα και στη λειτουργία των πανεπιστημίων, τόσο θα εντείνεται η προσπάθεια καταστολής και ποινικοποίησης των φοιτητικών - σπουδαστικών αγώνων, με διάφορες αφορμές και μέσα. Απάντηση μπορούν να δώσουν οι ίδιοι οι φοιτητές, με ακόμα μεγαλύτερη συσπείρωση στους συλλόγους, με μαζικές, ζωντανές διαδικασίες στα πανεπιστήμια, με δυνάμωμα του ΜΑΣ και συμπόρευση με το εργατικό κίνημα, κάτω από το σύνθημα «Μπροστά οι δικές μας ανάγκες!».

Επικίνδυνος εφησυχασμός

Ενα επικίνδυνο κλίμα εφησυχασμού συντηρεί η κυβέρνηση για την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων, μετά και τη συνάντηση του Ελληνα πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, στο περιθώριο της Συνόδου του ΟΗΕ.
Κυβερνητικές πηγές μιλούσαν χτες για «ήρεμα νερά» και για συνάντηση «σε πολύ καλύτερο κλίμα» από αυτήν του περασμένου Ιούλη στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, αλλά και για «θετικές προοπτικές» που ανοίγονται στις σχέσεις των δύο χωρών.
Η πραγματικότητα που δεν μπορεί να κρυφτεί είναι ότι οι πάγιες διεκδικήσεις της τουρκικής αστικής τάξης, σε βάρος κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, η αμφισβήτηση συνόρων είναι εδώ και πάνε χέρι χέρι με την κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας.
Οπως δεν μπορεί να κρυφτεί το γεγονός ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις διαπλέκονται με τους ευρύτερους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στην περιοχή, για τη διανομή σφαιρών επιρροής, την εκμετάλλευση των πηγών και τη χάραξη των δρόμων Ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή. Ανταγωνισμούς στους οποίους εμπλέκονται και οι δύο χώρες.
Δεν κρύβεται επίσης το γεγονός ότι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αντανακλάται η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ - Τουρκίας, αλλά και η προσπάθεια των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ να διατηρήσουν την Τουρκία στη ΝΑΤΟική συμμαχία, αποτρέποντας την παραπέρα προσέγγιση με τη Ρωσία.
Σ' αυτό το τελευταίο η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ έχει αναλάβει συγκεκριμένο ρόλο, παζαρεύοντας ταυτόχρονα τη θέση της ως «προτιμώμενου εταίρου» των ΗΠΑ στην περιοχή, για λογαριασμό της αστικής τάξης.
Γίνεται δηλαδή «μοχλός» σε επικίνδυνα αμερικανοΝΑΤΟικά σχέδια, για τα οποία ο λαός θα πληρώσει βαρύ τίμημα, είτε στην περίπτωση που η Ελλάδα γίνει αιχμή του δόρατος μιας επικίνδυνης αντιπαράθεσης ΗΠΑ - Τουρκίας, είτε στην περίπτωση που υπάρξει νέος συμβιβασμός ανάμεσα σε ΗΠΑ - ΝΑΤΟ και Τουρκία, με ανταλλάγματα προς τη γείτονα που σίγουρα θα θίγουν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου.
Αλλωστε, οι εξελίξεις στο Κυπριακό και όσα διαρρέονται για τον νέο κύκλο της διαπραγμάτευσης, οι παραινέσεις ΝΑΤΟικών και Ευρωπαίων αξιωματούχων να υπάρξει συμβιβασμός που θα προωθεί τη συνεκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, προετοιμάζουν το έδαφος προς αυτήν την κατεύθυνση, την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να «βγάλει λάδι» τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις, παρουσιάζοντάς τις ως παράγοντα «σταθερότητας» και «εγγυητές» των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των συνόρων της χώρας.
Θυμίζουμε ότι το ΝΑΤΟ σταθερά κάνει λόγο για «διμερείς διαφορές» ανάμεσα στις δύο χώρες και εντός των σχεδίων του προχωρά το «γκριζάρισμα» του Αιγαίου, το οποίο αντιμετωπίζει ως ενιαίο επιχειρησιακά χώρο.
Ενώ και σε ό,τι αφορά την ΕΕ, η Τουρκία βαφτίζεται «απαραίτητος εταίρος» για την αντιμετώπιση του Προσφυγικού - Μεταναστευτικού, με κατάπτυστες συμφωνίες, τις οποίες εφαρμόζει η ελληνική κυβέρνηση, όπως αυτή για τον διπλό εγκλωβισμό προσφύγων κάτω από άθλιες συνθήκες στα ελληνικά νησιά.
Στις «θετικές προοπτικές» που ανοίγονται για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις η κυβέρνηση εντάσσει και την εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας, παρουσιάζοντας τα οικονομικά συμφέροντα των ομίλων, τις επιχειρηματικές συμφωνίες και «μοιρασιές», ως «κρίκο» τάχα «ευημερίας» και «ασφάλειας» για τους λαούς, τη στιγμή που πάνω σε αυτές τις συμφωνίες και μοιρασιές είναι που φουντώνουν οι αντιπαραθέσεις και οι ανταγωνισμοί. Οι ανταγωνισμοί των καπιταλιστών είναι μόνιμοι, ενώ οι όποιοι συμβιβασμοί είναι πρόσκαιροι και εύθραυστοι, «εκκολάπτουν» τον επόμενο γύρο των ιμπεριαλιστικών αντιπαραθέσεων, τις οποίες πληρώνουν πάντα οι λαοί.
Οι εξελίξεις απαιτούν όχι εφησυχασμό, αλλά επαγρύπνηση, δυνάμωμα της διεθνιστικής αλληλεγγύης και της κοινής δράσης με τον τουρκικό λαό, πάλη ενάντια στην εμπλοκή της χώρας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ.