Ποταμίσια κιμπαριλίκια…

        

59 στελέχη του Ποταμιού θυμήθηκαν κατόπιν εορτής, κατόπιν δηλαδή των εκλογών της «κεντροαριστεράς», ότι όλο αυτό το πανηγύρι της «κεντροαριστεράς» και η αναστολή λειτουργίας του Ποταμιού ήταν προσωπική επιλογή του Θεοδωράκη και δεν είχε την έγκριση των Ποταμίσιων! Τώρα θα γίνουμε πολύ κακεντρεχείς αν αναρωτηθούμε γιατί τα Ποταμίσια κιμπάρικα στελέχη (πέστροφες, γριβάδια, τούρνες και άλλα) δεν θυμήθηκαν χθες ότι η ενιαία «κεντροαριστερά» και η διάλυση του Ποταμιού ήταν προσωπική επιλογή του Θεοδωράκη και το θυμήθηκαν σήμερα αφού πρώτα ο Θεοδωράκης στις εκλογές της «κεντροαριστερά» δεν πήρε ούτε 10%;!

Θα γίνουμε ακόμα περισσότερο κακεντρεχείς εάν αναρωτηθούμε μήπως σ’ αυτό το κιμπαριλίκι των 59 στελεχών του Ποταμιού συμμετέχει και ο ίδιος ο Θεοδωράκης;! Να μας συμπαθάει ο Σταύρος αλλά η καιροί είναι πονηροί και η ενέργεια των 59 Ποταμίσιων στελεχών του στα πλαίσια της πονηράδας κινείται!

Μαυρομάτης

Επίλογος

Επειδή σήμερα οι υποχρεώσεις μου δεν επιτρέπουν την δημοσίευση κανονικού κειμένου, προσφεύγω στον μεγάλο μας ποιητή Τάσο Λειβαδίτη, ζητώντας του να καλύψει το κενό. Τελικά, ένα μικρό μόνο απόσπασμα από το θαυμάσιο ποίημά του Επίλογος αρκεί για να καλύψει ο,τιδήποτε...

Αη-Στράτης, 1951. Ο εξόριστος Τάσος Λειβαδίτης
με την σύζυγό του Μαρία και την κόρη του Βάσω.

Ήταν ένας νέος ωχρός. Καθόταν στο πεζοδρόμιο.
Χειμώνας, κρύωνε.
Τι περιμένεις; του λέω.
Τον άλλον αιώνα, μου λέει.
Πού να πάω…
Όσο για μένα, έμεινα πάντα ένας πλανόδιος πωλητής αλλοτινών πραγμάτων,
αλλά… αλλά ποιός σήμερα ν' αγοράσει ομπρέλες από αρχαίους κατακλυσμούς.

Χρωματίζω πουλιά και περιμένω να κελαηδήσουν
Αλλά μια μέρα δεν άντεξα…
Εμένα με γνωρίζετε, τους λέω.
Όχι, μου λένε.
Έτσι πήρα την εκδίκησή μου και δεν στερήθηκα ποτέ τους μακρινούς ήχους.
Τραγουδάω, όπως τραγουδάει το ποτάμι
Κι ύστερα στο νοσοκομείο που με πήγαν βιαστικά...
Τι έχετε, μου λένε.

Εγώ; Εγώ τίποτα, τους λέω. Μόνο πέστε μου γιατί μας μεταχειρίστηκαν
μ  αυτόν τον τρόπο.

Το βράδυ έχω βρει έναν ωραίο τρόπο να κοιμάμαι.
Τους συγχωρώ έναν-έναν όλους.

Άλλοτε πάλι θέλω να σώσω την ανθρωπότητα,
αλλά εκείνη αρνείται.

Όμως απόψε, βιάζομαι απόψε,
να παραμερίσω όλη τη λησμονιά
και στη θέση της ν' ακουμπήσω
μια μικρή ανεμώνη.

Κύριε, αμάρτησα ενώπιόν σου,
ονειρεύτηκα πολύ
μια μικρή ανεμώνη.
Έτσι ξέχασα να ζήσω.

Μόνο καμιά φορά μ' ένα μυστικό που το 'χα μάθει από παιδί,
ξαναγύριζα στον αληθινό κόσμο, αλλά εκεί κανείς δε με γνώριζε.

Σαν τους θαυματοποιούς που όλη τη μέρα χάρισαν τα όνειρα στα παιδιά
και το βράδυ γυρίζουν στις σοφίτες τους πιο φτωχοί κι απ' τους αγγέλους.

Ζήσαμε πάντοτε αλλού.

Και μόνο όταν κάποιος μάς αγαπήσει, ερχόμαστε για λίγο
κι όταν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλον είμαστε κιόλας νεκροί.

Φυσάει απόψε, φυσάει,

τρέχουν οι δρόμοι λαχανιασμένοι, φυσάει,
κάτω από τις γέφυρες φυσάει,
μες στις κιθάρες φυσάει.

Φυσάει απόψε, φυσάει,
μες στις κιθάρες φυσάει.

Δωσ' μου το χέρι σου, φυσάει,
δωσ' μου το χέρι σου…

[Τάσος Λειβαδίτης, Επίλογος (απόσπασμα) - Από την συλλογή "Ανακάλυψη". Η αντιγραφή έγινε από τον δεύτερο τόμο της εξαντλημένης τρίτομης συγκεντρωτικής έκδοσης "Τάσος Λειβαδίτης - Ποίηση", Κέδρος, 1978. Το έργο επανεκδόθηκε και κυκλοφορεί πλέον από τις εκδόσεις Μετρονόμος.]

Καπνός κι ομίχλη

Στην Υγεία; «Σκοτωμός» για σκάνδαλα και σκανδαλάκια, για το ποιος έκανε τα περισσότερα «πάρτι» και ποιος όχι. Αλλά την Πέμπτη, στη συζήτηση στη Βουλή, μαζί σήκωσαν τα χεράκια τους για να ψηφίσουν τη διάλυση του σταθερού χρόνου εργασίας για τους νοσοκομειακούς γιατρούς, που ανοίγει το δρόμο για όλους τους άλλους. Μαζί στηρίζουν και την πολιτική της περαιτέρω εμπορευματοποίησης της Υγείας, και των λογής «κοφτών» στις ανάγκες του λαού. Στους εξοπλισμούς; Καταγγελίες και άπλυτα στη φόρα, εισαγγελείς και δίκες. Αλλά σε ό,τι αφορά τον ευρωΝΑΤΟικό προσανατολισμό των Ενόπλων Δυνάμεων και τους εξοπλισμούς για τις ανάγκες των επεμβάσεων, τσιμουδιά. Η αναβάθμιση των «F-16» που κατά το Κογκρέσο «υπηρετεί την πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή», είναι και για τους δυο «αναγκαιότητα», η παρουσία της ΝΑΤΟικής αρμάδας στο Αιγαίο «απαραίτητη», η Σούδα το «καμάρι» τους. Για τα «χαρτιά του παραδείσου», τις μετοχές και τις οφσόρ, σελίδες επί σελίδων, υπονοούμενα και καταγγελίες. Αλλά μαζί ψηφίζουν τις ευρωπαϊκές Οδηγίες και όλα τα υπόλοιπα για τα επιχειρηματικά και τραπεζικά απόρρητα. Μαζί «ανατριχιάζουν» όταν ακούνε τις προτάσεις που επανειλημμένα έχει καταθέσει το ΚΚΕ για ονομαστικοποίηση μετοχών, απαγόρευση οφσόρ κ.ο.κ. Καπνός κι ομίχλη παντού, για να κρύβεται όχι μόνο η ταύτισή τους στα βασικά του κεφαλαίου, αλλά κυρίως ότι ο καπιταλισμός, αυτό το σύστημα που υπηρετούν, είναι και σάπιος και αγιάτρευτος.

«Paradise papers»: Ποιος αποκαλύπτει για ποιον;

Για μια ακόμα φορά, τα οικονομικά σκάνδαλα «πλούσιων και διάσημων», αυτήν τη φορά μέσα απ' τα λεγόμενα «Paradise papers», έγιναν αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ αξιοποίησε αυτές τις αποκαλύψεις αφενός για να κατηγορήσει τη ΝΔ για διαπλοκή, αφετέρου για να καταγγείλει την κοινωνική μάστιγα της φοροδιαφυγής, των φορολογικών παραδείσων, των «offshore» που «αναδεικνύουν πολύ σημαντικές πτυχές του μηχανισμού αναπαραγωγής των κοινωνικών ανισοτήτων».
Γιατί, όμως, γίνονται αυτές οι αποκαλύψεις; Αξίζει, ακολουθώντας τις συμβουλές του Λένιν, να αναρωτηθούμε: Ποιος ωφελείται απ' τις «αποκαλύψεις;».

Ενας ακόμα κρίκος σε μια αλυσίδα αποκαλύψεων

Στο ίδιο μήκος κύματος με τα προπέρσινα «Panama papers», τα «Paradise papers» είναι ένας όγκος εγγράφων μιας δικηγορικής εταιρείας με έδρα στις Βερμούδες, τα οποία δημοσίευσε μερικές μέρες πριν η γερμανική εφημερίδα «Suddeutsche Zeitung» και «αποκαλύπτουν» ένα διεθνές πλέγμα επιχειρήσεων και κατάλληλων πρακτικών, με τις οποίες εταιρείες, διασημότητες, πολιτικοί από διάφορες χώρες του κόσμου, απ' τις ΗΠΑ μέχρι τη Ρωσία, υπουργοί της κυβέρνησης Τραμπ, ακόμα και η βασίλισσα της Αγγλίας, διοχετεύουν κεφάλαια σε φορολογικούς παραδείσους σ' ολόκληρο τον κόσμο.
Παράλληλα, η τακτική των «αποκαλύψεων» δεν αφορά μόνο οικονομικές σχέσεις. Πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο είχαν οι αποκαλύψεις των «Wikileaks» του Assange που δημοσίευσαν και δημοσιεύουν ένα μεγάλο αριθμό από απόρρητα αμερικανικά έγγραφα, αλλά και οι αποκαλύψεις Snowden που έφεραν στο προσκήνιο το πραγματικό εύρος παρακολούθησης των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Οξυμένες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις

Σήμερα, οι διαρροές «Paradise papers» «έχουν στόχο», μεταξύ άλλων, στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ και της βρετανικής άρχουσας τάξης. Οι προηγούμενες διαρροές Snowden και «Wikileaks» είχαν ουσιαστικό ρόλο στο να κηλιδωθεί η δημόσια εικόνα του Προέδρου Ομπάμα και έπαιξαν ρόλο στην έκβαση της εκλογικής μάχης Τραμπ - Κλίντον. Τα σεξουαλικά σκάνδαλα στο Χόλιγουντ επιδρούν άμεσα στην εικόνα δημόσιων προσώπων και έμμεσα στη διαπάλη για το περιεχόμενο των ταινιών του.
Παράλληλα, και ορισμένες τεχνικές πλευρές του τρόπου των αποκαλύψεων παραπέμπουν σε συνεργασία, τουλάχιστον, με οργανωμένες υπηρεσίες πληροφοριών.
Σε τελευταία ανάλυση, αν θέλει κανείς να αποτιμήσει τις κάθε λογής διαρροές δεν μπορεί παρά να τις εντάξει στις οξυνόμενες αντιθέσεις ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικά κέντρα και μερίδες του κεφαλαίου στο εσωτερικό των ιμπεριαλιστικών συνασπισμών αλλά και στο εσωτερικό των κρατών. Η πλανητικών διαστάσεων σύγκρουση ανάμεσα στο λόμπι πετρελαίου και χάλυβα και στο λόμπι νέων τεχνολογιών - πράσινης Ενέργειας μέσα στις ΗΠΑ, σύγκρουση που αποκαλύφθηκε ξεκάθαρα στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ ως σύγκρουση Τραμπ - Κλίντον, και οι γεωπολιτικές προβολές και διασυνδέσεις της είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Γενεσιουργός αιτία αυτών των αντιθέσεων είναι η τεράστιας κλίμακας υπερσυσσώρευση κεφαλαίου και η αδυναμία ελεγχόμενης καταστροφής του. Μπροστά σ' αυτό το πρόβλημα, μονοπωλιακοί όμιλοι, τμήματα του κεφαλαίου, χώρες και ιμπεριαλιστικοί σχηματισμοί αντιπαλεύουν μεταξύ τους και προετοιμάζονται για όξυνση της αντιπαράθεσης, αξιοποιώντας κάθε δυνατό μέσο.

Υπάρχει ηθικός καπιταλισμός;

Η «αποκάλυψη» της εκτεταμένης φοροδιαφυγής οδήγησε ήδη, σε ολόκληρο τον κόσμο, σε δηλώσεις καταδίκης της φοροδιαφυγής ως γενεσιουργού αιτίας των κοινωνικών ανισοτήτων, ενώ ήδη προκρίνονται μέτρα καταπολέμησής της.
Ομως, η άσφαιρη κριτική αυτή τελικά περιορίζεται στους «παράνομους» ή «ανήθικους» πλούσιους, που μεταφέρουν τα κεφάλαιά τους, με διάφορους τρόπους, σε φορολογικούς παραδείσους για να αποφύγουν τη φορολογία.
Η εύκολη αυτή κριτική είναι πέρα για πέρα υποκριτική.
Η εύκολη κριτική βγάζει βολικά έξω απ' το κάδρο της αντιπαράθεσης τον καπιταλισμό ως σύστημα. Οι καπιταλιστές διαχωρίζονται σε ηθικούς, που φορολογούνται, και σε ανήθικους που αποφεύγουν τη φορολογία. Λέει χαρακτηριστικά ο ΣΥΡΙΖΑ: «Οι συνέπειες της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής είναι εξαιρετικά οδυνηρές για τις κοινωνίες των χωρών - μελών της ΕΕ». Με τον τρόπο αυτό, καλλιεργείται η αντίληψη πως η ανθρώπινη δυστυχία, οι ανισότητες, η φτώχεια δεν οφείλονται στην εκμεταλλευτική φύση του καπιταλισμού, αλλά στην ασυδοσία, στην ανηθικότητα, στην ελλειπή εφαρμογή κανόνων από ορισμένους επιχειρηματίες.
Η θέση αυτή κρύβει την πραγματικότητα. Συγκαλύπτει το πραγματικό πρόβλημα που είναι η κυριαρχία των μονοπωλιακών ομίλων στην κοινωνία και την παραγωγή.
Συγκαλύπτει τη νόμιμη κλοπή του παραγόμενου πλούτου απ' τους ομίλους, μέσα από τη μισθωτή σκλαβιά. Συγκαλύπτει το χαρακτήρα του αστικού κράτους και του κρατικού προϋπολογισμού, που δεν είναι ένας «κοινός κουμπαράς» για τις ανάγκες όλων, αλλά ένας μηχανισμός αναδιανομής προς όφελος του κεφαλαίου.
Συσκοτίζει τη νόμιμη φοροαποφυγή των μονοπωλιακών επιχειρήσεων σ' ολόκληρο τον κόσμο που καταβάλλουν ελάχιστη φορολογία.
Είναι χαρακτηριστικό πως οι μονοπωλιακοί όμιλοι στην Ελλάδα καταβάλλουν λιγότερο από το 5% του συνόλου των κρατικών εσόδων, με τα υπόλοιπα να καταβάλλονται από μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους. Στην ΕΕ, οι επιχειρήσεις φορολογούνται με 2,7% του ΑΕΠ όταν τα φορολογικά έσοδα βρίσκονται στο 40% του ΑΕΠ.
Η μη φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου πριμοδοτείται με μυριάδες διαφορετικούς τρόπους. Οι εφοπλιστικοί όμιλοι απολαμβάνουν πλήρους φορολογικής ασυλίας, οι βιομηχανικοί όμιλοι με τους αναπτυξιακούς νόμους, τα αφορολόγητα αποθεματικά, την επανεπένδυση και άλλους τρόπους τελικά καταβάλλουν ελάχιστους φόρους. Ετσι, η φορολογική επιβάρυνση πέφτει σε μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους.
Το κεφάλαιο γενικά δεν στηρίζεται κυρίως στους φορολογικούς παραδείσους για να λειτουργεί. Γι' αυτό, άλλωστε, και οι φορολογικοί παράδεισοι, ακόμα και αν δεχτούμε «αμάσητα» το σύνολο των εκτιμήσεων του Forbes, φιλοξενούν μόλις το 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ, όταν το σύνολο των τραπεζών διεθνώς φιλοξενεί πάνω από 200% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Δηλαδή, οι φορολογικοί παράδεισοι φιλοξενούν μόλις το 5% του συνόλου των καταθέσεων.
Η εύκολη κριτική συγκαλύπτει πως η διαφοροποίηση ανάμεσα στο λεγόμενο «παρασιτικό κεφάλαιο» και στο παραγωγικό βιομηχανικό κεφάλαιο είναι επίπλαστη, απ' τη σκοπιά των εργαζομένων. Οι καταθέσεις στους φορολογικούς παραδείσους, όπως και οι καταθέσεις στις τράπεζες δεν παραμένουν σ' αυτούς, αλλά χρησιμοποιούνται για να δανειοδοτήσουν επενδύσεις σε άλλους κλάδους της οικονομίας. Ετσι, το κεφάλαιο από κοινού και στο σύνολό του εκμεταλλεύεται τον συλλογικό εργάτη. Απέναντι στην εργατική τάξη, το βιομηχανικό κεφάλαιο είναι εξίσου σάπιο και αποκρουστικό με το τραπεζικό. Η κατάσταση φυσικά διαφοροποιείται στις σχέσεις μεταξύ μερίδων του κεφαλαίου. Πιστωτικό και βιομηχανικό κεφάλαιο ή τα κεφάλαια διαφορετικών κρατών βρίσκονται συχνά σε μια συνεχή διαπάλη μεταξύ τους για το πώς θα μοιράσουν τη λεία που κλέβουν απ' τους εργαζόμενους. Την ίδια ώρα, κυριαρχούν οι όμιλοι όπου εκφράζεται η σύμφυση βιομηχανικού και πιστωτικού κεφαλαίου, όμιλοι του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου. Ετσι, δεν προκαλεί ιδιαίτερες εντυπώσεις πως η τελευταία διαρροή για τους οικονομικούς παραδείσους γίνεται απ' τη Γερμανία και χτυπά δυσανάλογα τον τραπεζικό τομέα της Βρετανίας που έχει ιδιαίτερα στενές σχέσεις με ορισμένους φορολογικούς παραδείσους.
Η εύκολη κριτική συγκαλύπτει, τέλος, το γεγονός πως στον καπιταλισμό κριτήριο κάθε επένδυσης είναι το ποσοστό κέρδους. Κάθε κάτοχος κεφαλαίου αποφασίζει τι θα το κάνει με βάση την απόδοσή του. Και μπορεί να αποφασίσει να το επενδύσει στην παραγωγή, να το καταθέσει σε μια τράπεζα, ή να το στείλει σε μια τράπεζα του εξωτερικού, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε χώρα, σε κάθε περίοδο. Ετσι, οι «ανήθικοι» καπιταλιστές που στέλνουν τα κεφάλαιά τους σε φορολογικούς παραδείσους, δεν κινούνται με διαφορετικά κίνητρα, δεν έχουν διαφορετικά κριτήρια, απ' αυτούς που τα τοποθετούν άμεσα στην παραγωγή. Η μεγάλη τοποθέτηση κεφαλαίων απ' την Ελλάδα στο εξωτερικό δεν εναντιώνεται με το κίνητρο του κέρδους. Γίνεται εξαιτίας του.

Ενταση φοροεπιδρομής

Ομως, οι αποκαλύψεις για τη φοροδιαφυγή και την έκτασή της δεν γίνονται μόνο για επικοινωνιακούς λόγος, αθώωσης του καπιταλισμού και προώθησης ενός τάχα «ηθικού καπιταλισμού».
Μαζί μ' αυτόν τον επικοινωνιακό στόχο, η καταγγελία της φοροδιαφυγής θα αξιοποιηθεί για την προώθηση δρακόντειων μέτρων, απ' το κράτος, εναντίον μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων.
Η φοροαπαλλαγή του μεγάλου κεφαλαίου είναι «δικαιολογημένη», αφού είναι ήδη θεσμοθετημένη με νόμους και άρα νόμιμη, και τελικά απαραίτητη γιατί είναι αναπτυξιακή και «παράγει δουλειές». Ομως, η φοροαποφυγή μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων είναι παράνομη, επαχθής και προάγει ανισότητες, ακόμα και όταν αφορά υπέρογκους φόρους που εξανεμίζουν το λαϊκό εισόδημα.
Ετσι, αξιοποιώντας ως πρόσχημα τις διάφορες λίστες μεγαλο-φοροφυγάδων, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σε απόλυτη συμφωνία με την ΝΔ θα εντείνει την επίθεση σε μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους, διαμορφώνοντας ένα θεσμικό και τεχνικό πλαίσιο, με το οποίο θα υποχρεωθούν σε νέα πρόσθετη φοροαφαίμαξη.
Παράλληλα μ' αυτό, η καλλιέργεια ενός κλίματος συνεχούς παρακολούθησης κάθε δραστηριότητας απ' το κράτος και η αποδοχή της δυνατότητας το σύστημα να «σε βγάζει στα μανταλάκια» παραβλέποντας το ποιος συνέλεξε τα στοιχεία, ποια στοιχεία έχουν συλλεχθεί, για ποιον λόγο και με ποιον τρόπο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Και αυτό γιατί τις λίστες με τις «βρωμιές» τις έχει στα χέρια του το αστικό κράτος, οι ιμπεριαλιστικές ενώσεις και οι μηχανισμοί τους. Και επιλέγουν ποιον θα χτυπήσουν κάθε φορά, με τα δικά τους κριτήρια, τις δικές τους αντιθέσεις.

Γραμμή αντεπίθεσης

Κανείς δεν πρέπει να εκπλήσσεται απ' τη «διαφθορά» που καταγράφεται στους φορολογικούς παραδείσους. Αυτή παράγεται απ' το κυνήγι του κέρδος, τον πυρήνα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.
Κεντρικό όμως ζήτημα είναι να μη δεχτούμε τη στάχτη που προσπαθεί το σύστημα να μας ρίξει στα μάτια.
Κεντρικό ζήτημα είναι να επιμείνουμε πως η διαφθορά και η αδικία του καπιταλισμού παράγονται απ' τη νόμιμη ανελέητη εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης απ' τους ομίλους, εκμετάλλευση που συνεχώς διευρύνεται. Πως η κοινωνική ανισότητα οφείλεται στην κυριαρχία των μονοπωλιακών ομίλων στην κοινωνική παραγωγή, αποτέλεσμα των οποίων είναι η ποικιλόμορφη φοροαπαλλαγή των μονοπωλιακών ομίλων, στην οποία περιλαμβάνονται και οι φορολογικοί παράδεισοι.
Καθήκον μας σήμερα είναι να φωτίσουμε τις πραγματικές αιτίες της εξαθλίωσης των εργαζομένων, την κυριαρχία των μονοπωλίων στην κοινωνική παραγωγή, τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, να διευρύνουμε τη γραμμή ρήξης και σύγκρουσης με αυτόν τον πραγματικό αντίπαλο. Απέναντι στις κραυγές που περιορίζουν την κριτική στους φορολογικούς παραδείσους, να ανοίξουμε την αντιπαράθεσή μας με ένα ριζοσπαστικό πλαίσιο πάλης που μεταθέτει τα βάρη της κρίσης στο μεγάλο κεφάλαιο, παλεύει για ονομαστικοποίηση των μετοχών, απαγόρευση των εξωχώριων εταιρειών, άρση του τραπεζικού και εμπορικού απορρήτου, κατάργηση όλων των φοροαπαλλαγών για το κεφάλαιο και φορολόγηση του συνόλου των κερδών με 45%, διεκδικεί κάλυψη των αναγκών των εργαζομένων και συγκεντρώνει δυνάμεις για την αποφασιστική αναμέτρηση με τον πραγματικό αντίπαλο, τους μονοπωλιακούς ομίλους, το κράτος τους, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ που τους στηρίζουν. Οι αντιθέσεις του καπιταλισμού συνεχώς οξύνονται. Είναι καθήκον της εργατικής τάξης να μη στοιχηθεί πίσω από καμιά πλευρά του αντιπάλου και να τις αξιοποιήσει, να βάλει τη σφραγίδα της στις εξελίξεις.

Του
Γρηγόρη ΛΙΟΝΗ*
* Ο Γ. Λιονής είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ

Ο λαός με το δικό του σχέδιο στην «επόμενη μέρα» του κεφαλαίου

Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση με ρυθμούς πολυβόλου ξεκίνησε να περνάει τα αντιλαϊκά προαπαιτούμενα για την 3η «αξιολόγηση», επιχειρεί να στρέψει τη συζήτηση στη λεγόμενη «επόμενη μέρα», που υποτίθεται ότι έρχεται μετά την ολοκλήρωση του τρέχοντος μνημονίου. Ταυτόχρονα, βάζει τα δικά της διλήμματα για να αποπροσανατολίσει και να αποσπάσει την ανοχή των εργαζομένων στο αντιλαϊκό της έργο, να εξουδετερώσει τις αντιδράσεις που προκαλεί η βάρβαρη πολιτική που εφαρμόζει.

Ομως, η «επόμενη μέρα» για την οποία η κυβέρνηση καλεί τους εργαζόμενους από τώρα να «βάλουν τα καλά τους», για να μην ασχολούνται με τα μέτρα που περνάει, είναι έτοιμη από χτες. Οι επιχειρηματικοί όμιλοι θα έχουν να απολαμβάνουν όλο το αντεργατικό οπλοστάσιο που στήθηκε για χάρη τους τα τελευταία χρόνια, πάντα στο όνομα της καπιταλιστικής ανάκαμψης.

Η «επόμενη μέρα» για το κεφάλαιο...

Αυτό το «αύριο» που περιγράφει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, για τα μονοπώλια είναι η εξασφάλιση της κερδοφορίας και της ανταγωνιστικότητας, ο πακτωλός κονδυλίων χρηματοδότησης, φοροαπαλλαγών και άλλων κινήτρων για την προσέλκυση επενδύσεων. Ομως, το «φως» της καπιταλιστικής κερδοφορίας που η κυβέρνηση βλέπει στην άκρη του τούνελ, απαιτεί «βαθύ σκοτάδι» στις εργασιακές σχέσεις, θυσίες διαρκείας από τα εργατικά - λαϊκά στρώματα, καθήλωση των μισθών, των κρατικών δαπανών για συντάξεις, επιδόματα κ.λπ. Γι' αυτό για τους εργαζόμενους, την «επόμενη μέρα» θα είναι εδώ οι εκατοντάδες ρυθμίσεις που κατοχυρώνουν την ένταση της εκμετάλλευσης, οι περικοπές στο λαϊκό εισόδημα, οι πλειστηριασμοί και οι κατασχέσεις, τα «μνημόνια διαρκείας» της ΕΕ, οι στόχοι των πρωτογενών πλεονασμάτων.
Απ' αυτήν τη σκοπιά οι εργαζόμενοι πρέπει να σχεδιάσουν τη δική τους «επόμενη μέρα». Να σφυρηλατήσουν την ενότητα και τη μαχητικότητά τους μέσα στον καθημερινό αγώνα στους τόπους δουλειάς, στη σύγκρουση με την κυβέρνηση, την εργοδοσία, την ΕΕ, τα κόμματά τους.
Η κυβέρνηση, γνωρίζοντας ότι μονιμοποιείται και εντείνεται ο εφιάλτης της εργατικής τάξης, επιχειρεί με δεξιοτεχνία να βάλει εμπόδια στην οργάνωση της πάλης της. Σε αυτήν την προσπάθεια εντάσσονται η προπαγανδιστική της εκστρατεία και τα «διλήμματα» που θέτει λασπομαχώντας με τη ΝΔ, εμφανιζόμενη ότι δήθεν υπερασπίζεται τα εργασιακά δικαιώματα, τους «κανόνες στο επιχειρείν» κ.λπ. Κλιμακώνοντας την πρόκληση, φτάνει να λέει, θυμίζοντας το χρεοκοπημένο της σύνθημα «25 ψηφίζεις - 26 φεύγουν», ότι από το 2018, που δήθεν «τελειώνει το μνημόνιο», «ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορέσει να εφαρμόσει την πολιτική του».
Κι αυτά την ίδια στιγμή που εφαρμόζει τα βάρβαρα μέτρα όλων των προηγούμενων, θεσμοθέτησε νέα, ενώ έχει βάλει και στην «άκρη» κάμποσα για να υλοποιηθούν από το 2018 με οποιαδήποτε κυβέρνηση. Εκτός από τη 2η «αξιολόγηση», που ολοκληρώθηκε με τη συμφωνία της κυβέρνησης ότι δεν θα πειράξει ούτε τρίχα από το αντεργατικό νομοθετικό πλαίσιο και ότι ο λαός θα ματώνει τουλάχιστον μέχρι το 2060 για τα πλεονάσματα, χαρακτηριστικός είναι ο νόμος που ψήφισε την περασμένη βδομάδα για τον χρόνο εργασίας στα νοσοκομεία. Νόμος που ανοίγει το δρόμο για την παραπέρα ελαστικοποίηση του ωραρίου και τη διευθέτησή του με βάση τις ανάγκες του κεφαλαίου. Την ώρα μάλιστα που οι βουλευτές της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ ψήφιζαν αυτό το τερατούργημα για τις ατέλειωτες ώρες δουλειάς, ο πρωθυπουργός πρωταγωνιστούσε σε προπαγανδιστικά βίντεο, όπου εμφανιζόταν να βάζει σε «τάξη τις υπερωρίες». Η κυβέρνηση προπαγανδίζει ότι βάζει τέλος στο «καθεστώς εργασιακής αυθαιρεσίας», ενώ η πραγματικότητα είναι ότι κάνει την αυθαιρεσία νόμο του κράτους ώστε να νομιμοποιηθεί η δουλειά - λάστιχο. Από τη μία, ετοιμάζει το νέο δωράκι στους επιχειρηματίες, με τη θεσμοθέτηση νέων εμποδίων στην προκήρυξη της απεργίας και, από την άλλη, καμώνεται ότι εντείνει τους «ελέγχους» και το «κυνήγι» των «κακών» εργοδοτών.

...και οι πραγματικές προκλήσεις για το λαό

Κόντρα στα αποπροσανατολιστικά διλήμματα με τα οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να στρατευτούν οι εργαζόμενοι, οι ίδιοι πρέπει να πάρουν θέση στις πραγματικές προκλήσεις για το παρόν και το μέλλον τους, το δικό τους και των παιδιών τους. Απέναντι στα παραμύθια περί τέλους των μνημονίων και την αδράνεια που η κυβέρνηση επιχειρεί να επιβάλει με ψέματα και αυταπάτες, το εργατικό κίνημα πρέπει να απαντήσει με ένταση της πάλης, με την είσοδο νέων δυνάμεων στον αγώνα, με γρήγορη και αποφασιστική ανασύνταξη. Τα συλλαλητήρια του ΠΑΜΕ που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη βδομάδα σε όλη την Ελλάδα πρέπει να δώσουν τη σκυτάλη στην κλιμάκωση της πάλης, στην προετοιμασία πανελλαδικής πανεργατικής απεργίας ενάντια στα νέα και τα παλιά μέτρα. Τα νέα εμπόδια που η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να βάλει στο δικαίωμα της απεργίας, στην οργάνωση της πάλης στους τόπους δουλειάς πρέπει να βρουν χιλιάδες εργαζόμενους, από όλους τους κλάδους, συσπειρωμένους στα συνδικάτα τους, που θα παλεύουν κόντρα στους στόχους «διάσωσης» των κερδών των επιχειρηματικών ομίλων. Τα σχέδια της κυβέρνησης και της εργοδοσίας για ολοκληρωτική διάλυση των εργασιακών σχέσεων και πλήρη ελαστικοποίηση της δουλειάς πρέπει να συναντήσουν σθεναρή αντίσταση, με δεκάδες σωματεία, Επιτροπές Αγώνα και χιλιάδες εργαζόμενους να διεκδικούν Συλλογικές Συμβάσεις με αυξήσεις σε μισθούς, με κατοχυρωμένα και συγκροτημένα δικαιώματα, μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους. Στην κοροϊδία της διαχείρισης της ακραίας φτώχειας με την ετήσια στρακαστρούκα του «κοινωνικού μερίσματος», που η κυβέρνηση βουτάει από το κατακρεουργημένο εισόδημα των εργαζομένων, το εργατικό κίνημα πρέπει να αντιπαραθέσει την αποφασιστική διεκδίκηση όλων των παροχών που κόπηκαν τα τελευταία χρόνια και να παλέψει ενάντια στο νέο μαχαίρι που ετοιμάζεται με τον κρατικό προϋπολογισμό.

Πάλη με προοπτική τη μοναδική ρεαλιστική διέξοδο

Απέναντι στον ψευτοκαβγά της κυβέρνησης με τη ΝΔ για το ποιος από τους δύο είναι με τη «δίκαιη» ή την «υγιή» επιχειρηματικότητα, και ποιος είναι με τους «φορολογικούς παραδείσους», ποιος με τους «ηθικούς» επιχειρηματίες και ποιος με τους «αεριτζήδες», πρέπει να δυναμώσει η σύγκρουση συνολικά με το κεφάλαιο και την εξουσία του. Να πολλαπλασιαστούν οι εργατικές - λαϊκές δυνάμεις που παλεύουν διεκδικώντας όλο τον πλούτο που παράγουν. Που δεν παζαρεύουν τον ιδρώτα τους με την αστική τάξη και βάζουν στο στόχαστρο τη «νόμιμη» κλοπή του ιδρώτα τους από τους εκμεταλλευτές.
Στο «μονόδρομο» της καπιταλιστικής ανάπτυξης, που με μια φωνή προπαγανδίζουν ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΝΔ και τα υπόλοιπα αστικά κόμματα, και τον οποίο καλούν την εργατική τάξη να βαδίσει με ατέλειωτες θυσίες, η μόνη απάντηση πρέπει να είναι η συσπείρωση γύρω από την πολιτική πρόταση του ΚΚΕ. Να πολλαπλασιαστούν οι εργαζόμενοι εκείνοι που παλεύουν για τη μοναδική διέξοδο από τη φτώχεια και την ανεργία, για την κατάκτηση της δικής τους εξουσίας, που θα κοινωνικοποιήσει τα μέσα παραγωγής ώστε με κεντρικό σχεδιασμό να ικανοποιηθούν οι εργατικές - λαϊκές ανάγκες. Η ισχυροποίηση του Κόμματος σε κάθε τόπο δουλειάς με νέους εργαζόμενους αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για να γίνουν πιο επιθετικοί και διεκδικητικοί οι εργατικοί αγώνες, για να αλλάξουν οι συσχετισμοί σε βάρος των δυνάμεων της εργοδοσίας. Για να ενταθεί η διεκδίκηση κόντρα στο δηλητήριο του ΣΥΡΙΖΑ και του κυβερνητικού - εργοδοτικού συνδικαλισμού, που έχουν ρίξει στον πάτο τον πήχη των απαιτήσεων.
Η αντεργατική πολιτική για τη διαμόρφωση του «φιλικού επενδυτικού κλίματος» περιλαμβάνει και την «πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική» της κυβέρνησης, δηλαδή τη μία και εξής «διάσταση»: Τη βαθύτερη εμπλοκή στους επικίνδυνους ανταγωνισμούς, την ανάληψη αναβαθμισμένων ρόλων στους πολιτικο-στρατιωτικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ στην περιοχή. Η εμβάθυνση της εμπλοκής της χώρας στους αδυσώπητους ανταγωνισμούς με επίκεντρο τη ΝΑ Μεσόγειο και το Αιγαίο, με ευθύνη της κυβέρνησης, πρέπει να αποτελέσει «κόκκινο πανί» για το εργατικό - λαϊκό κίνημα. Κόντρα στη βραδυφλεγή βόμβα της «γεωπολιτικής αναβάθμισης» της αστικής τάξης, που φέρνει αναβάθμιση της βάσης της Σούδας, παραγγελίες για περισσότερους ΝΑΤΟικούς εξοπλισμούς, νέες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ (όπως στην Αλεξανδρούπολη), ο λαός πρέπει να διεκδικήσει την απεμπλοκή, να φύγει το ΝΑΤΟ από το Αιγαίο, να μπει τέρμα στις δαπάνες που τον ματώνουν για τους ΝΑΤΟικούς εξοπλισμούς, να επιστρέψουν οι Ελληνες φαντάροι από τις ιμπεριαλιστικές αποστολές.
Τέτοιος είναι και ο χαρακτήρας που αρμόζει στη φετινή αντιιμπεριαλιστική 44η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Τα συνθήματα ενάντια στη συμμετοχή της Ελλάδας στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και τους πολέμους πρέπει να κυριαρχήσουν στην πορεία προς την αμερικάνικη πρεσβεία. Να αποτελέσει αυτή η λαϊκή διαδήλωση βήμα καταγγελίας των βρώμικων σχεδιασμών κυβέρνησης - ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ στην περιοχή, αλλά και διεκδίκησης για καμιά εμπλοκή, καμιά συμμετοχή.

Πίσω από τη βιτρίνα

Οι άστεγοι έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια στις γερμανικές μεγαλουπόλεις

Σε ένα μεγάλο μέρος των εργαζόμενων της Ελλάδας , αλλά και της Ευρώπης, η Γερμανία και η Σουηδία φαντάζουν χώρες ιδανικές για να ζεις. Ειδικά η Σουηδία και γενικότερα οι σκανδιναβικές χώρες είναι πολυδιαφημισμένες για το κοινωνικό κράτος , το υψηλό ,υποτίθεται, επίπεδο ζωής , το εκπαιδευτικό τους σύστημα , άξιο προς μίμηση και πάλι υποτίθεται...

Τα  ίδια ισχύουν για τη Γερμανία. Και εδώ θαυμασμός  για την πανίσχυρη οικονομία της χώρας-ατμομηχανή της Ε.Ε.

Η αλήθεια βέβαια δεν είναι ακριβώς αυτή. ΄Η μάλλον δεν είναι καθόλου αυτή.

Ας ρίξουμε μια ματιά σε αποσπάσματα από 3 άρθρα του σημερινού Ριζοσπάστη.

Γερμανία

"Σύμφωνα με τα προχτεσινά προγνωστικά στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, τα κρατικά έσοδα αναμένεται να έχουν ακόμη μεγαλύτερη αύξηση από ό,τι προβλεπόταν την άνοιξη, και συγκεκριμένα τα φορολογικά έσοδα για φέτος θα ανέλθουν στα 734,2 δισ. ευρώ. Μέχρι το 2022 η Ομοσπονδία, τα κρατίδια και οι δήμοι θα λάβουν 889,6 δισ. ευρώ. "

"Ταυτόχρονα με την αύξηση των κρατικών εσόδων, ο αριθμός των υπερχρεωμένων ατόμων στη Γερμανία αυξήθηκε και πάλι: 6,91 εκατ. Γερμανοί (1 στους 10) ηλικίας άνω των 18 ετών - δηλαδή 65.000 περισσότεροι από πέρυσι - δεν ήταν σε θέση να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους εντός της προθεσμίας της 1ης Οκτώβρη, αναφέρει ο πιστωτικός οργανισμός «Creditreform» στην τελευταία μελέτη του για τα χρέη. "

"Δεκαέξι εκατομμύρια άνθρωποι στη Γερμανία ή το 20% του πληθυσμού απειλούνται από τη φτώχεια. Επίσης, άλλο ένα 3,7% του πληθυσμού ζει υπό «σημαντική υλική στέρηση», ενώ ιδιαίτερες δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας. Επίσης, οι ερευνητές καταγράφουν ότι 16,5% των Γερμανών εργαζομένων ζουν σε ασφυκτικές συνθήκες, αφού το εισόδημά τους δεν αρκεί για να καλυφθούν βασικές ανάγκες. Ολα αυτά, ενώ η Γερμανία σημειώνει ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 2,2% το 2017 και τα γερμανικά μονοπώλια έχουν ηγετική θέση στις εξαγωγές συνολικά στην ΕΕ."

"Η φτωχοποίηση των εργαζομένων κλιμακώθηκε από τα πρώτα χρόνια της 1ης δεκαετίας του 2000, όταν οι σοσιαλδημοκράτες (με την «Ατζέντα 2010» του Σρέντερ), στη συνέχεια οι χριστιανοδημοκράτες και μετά ο συνασπισμός τους διεύρυναν τη μερική απασχόληση των «μίνι τζομπς», «μίνι μισθούς» των 400 ευρώ, που αφορούν σήμερα 7 εκατομμύρια ανθρώπους, τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας καταπώς βολεύει τους εργοδότες. Τα ίδια μέτρα, δηλαδή, που προωθεί και επεκτείνει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, στο όνομα της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας του κεφαλαίου"

Πηγή: ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ   1 και 2

Σουηδία

Σε εφιάλτη έχει μετατραπεί η αναζήτηση σπιτιού στη Σουηδία και τα τελευταία χρόνια η φράση «στεγαστική κρίση» έχει ταυτιστεί με τη σκανδιναβική χώρα. Μεγάλο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι, οι λαϊκές οικογένειες, οι νέοι και οι χαμηλοσυνταξιούχοι, καθώς τα σπίτια που προορίζονται για ενοικίαση όλο και λιγοστεύουν και τα ενοίκια έχουν φτάσει στα ύψη.

Πλέον το πρόβλημα δεν αφορά μόνο μεγάλες πόλεις, όπως η Στοκχόλμη και το Γκέτεμποργκ, αλλά όλη τη χώρα, με 255 από τους 290 δήμους της Σουηδίας να αναφέρουν έλλειψη σπιτιών, σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Στέγασης, Οικοδόμησης και Χωροταξίας.

Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς: Γιατί μια χώρα τόσο προηγμένη τεχνολογικά και επιστημονικά, με ισχυρή οικονομία σε ανάπτυξη, που θεωρείται μάλιστα η «βιτρίνα του καπιταλισμού» και καταλαμβάνει τις πρώτες θέσεις στις λίστες με τις «καλύτερες χώρες για να ζεις» ή με το «καλύτερο περιβάλλον για επενδύσεις», δεν μπορεί να λύσει το θέμα της στέγης για όλο τον πληθυσμό;

Η απάντηση είναι το καπιταλιστικό κέρδος. Η καπιταλιστική ανάπτυξη όχι μόνο δεν έχει σαν κινητήριο μοχλό της την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών, αλλά αυτές αποτελούν πηγή κερδοφορίας, αντικείμενο εκμετάλλευσης και πεδίο επενδύσεων των επιχειρηματικών ομίλων. Η κερδοφορία είναι σε άμεση σύγκρουση με την κάλυψη των αναγκών.

Στη Σουηδία χτίζονται σπίτια. Ομως αυτά είτε προορίζονται μόνο για πώληση, είτε όσα λίγα προορίζονται για ενοικίαση είναι πολύ ακριβά - και εξαιτίας της έλλειψης. Οι μεγάλες εταιρείες έχουν οικόπεδα ανεκμετάλλευτα και δεν χτίζουν μαζικά προσιτές κατοικίες, επειδή θα πέσουν οι τιμές, ενώ τώρα οι τιμές ενοικίασης και πώλησης έχουν ανέβει στα ύψη, με τη Στοκχόλμη να είναι η τρίτη πιο υπερτιμημένη αγορά ακινήτων στον κόσμο. Ουσιαστικά τέσσερα μεγάλα μονοπώλια κυριαρχούν στον κατασκευαστικό τομέα στη Σουηδία: «Skanska», PEAB, NCC και «JM Bygg». Σε αυτές, οι μεγαλύτερες σουηδικές τράπεζες έχουν μεγάλα μερίδια, αναδεικνύοντας τη σύμφυση κατασκευαστικού και τραπεζικού κεφαλαίου, και κερδίζουν από τα στεγαστικά δάνεια και τις πωλήσεις, από το στεγαστικό πρόβλημα του σουηδικού λαού.

Η μόνη λύση αυτής της αντίφασης είναι η επιστήμη και η τεχνολογία να είναι στην υπηρεσία του λαού. Μόνο με κοινωνικοποιημένη παραγωγή μπορεί να εξασφαλιστεί για όλους η φθηνή ή και δωρεάν, σύγχρονη, ασφαλής κατοικία, όπου θα χτίζονται σπίτια για να καλυφθούν όλες οι λαϊκές σύγχρονες ανάγκες και όχι για να αποτελούν εμπόρευμα.

Σπίτια απρόσιτα για τα λαϊκά στρώματα

«Χτίζουμε όπως ποτέ ξανά στη Στοκχόλμη. Πέρυσι χτίστηκαν πάνω από 7.000 νέα σπίτια, θα χτιστούν περισσότερα φέτος και θα πιάσουμε τον στόχο για 40.000 νέα διαμερίσματα έως το 2020», σημειώνει η δήμαρχος Στοκχόλμης, Κάριν Βάνγκερντ.«Χτίζονται όμως με υψηλές περιβαλλοντικές και ενεργειακές προδιαγραφές και αυτό αντανακλάται στην τιμή τους. Είναι αρκετά ακριβά», προσθέτει.

«Από τη δεκαετία του '90 οι κατασκευαστικές εταιρείες κατασκευάζουν συγκεκριμένους τύπους σπιτιών που είναι επικερδείς: Μονοκατοικίες και διαμερίσματα που ανήκουν συνεταιριστικά σε πολλούς ιδιοκτήτες. Δεν τους συμφέρει να κατασκευάσουν οικονομικές κατοικίες και τα διαμερίσματα που προορίζονται για ενοικίαση - όταν χτίζονται τέτοια - απευθύνονται σε υψηλά εισοδήματα», τονίζει ο Μάρτιν Γκράντερ, ερευνητής για το θέμα αυτό στο πανεπιστήμιο του Μάλμε.

Να σημειωθεί ότι στις αρχές της δεκαετίας του '90 καταργήθηκαν οι κρατικές επιδοτήσεις προς τις δημοτικές κατασκευαστικές εταιρείες και αυτές έχουν πλέον τις ίδιες χρηματοδοτικές συνθήκες με τις ιδιωτικές. Οι δημοτικές εταιρείες κατασκεύαζαν διαμερίσματα πιο προσιτά για ενοικίαση ή πώληση, όμως στη συνέχεια το κόστος κατασκευής κατοικιών αυξήθηκε σημαντικά για τους δήμους, άρα χτίζονται λιγότερα και ακριβότερα. Οι δημοτικές επιχειρήσεις, που λειτουργούν με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και με στόχο το κέρδος, είναι ιδιοκτήτες ενός σημαντικού μέρους των διαμερισμάτων που νοικιάζονται. Ανακαινίζουν τα διαμερίσματά τους και αυξάνουν τα νοίκια μέχρι και κατά 90% ή τα πωλούν σε ιδιώτες. Ετσι, ολοένα και μειώνεται το απόθεμα προσιτών κατοικιών για τα χαμηλότερα εισοδήματα.

«Η ειρωνεία είναι ότι οι δημοτικές επιχειρήσεις ανακαινίζουν και πουλάνε διαμερίσματα προκειμένου να χρηματοδοτήσουν την κατασκευή νέων, πιο ακριβών κατοικιών», σημειώνει ο ερευνητής του πανεπιστημίου του Μάλμε.

Αν και παρατηρείται αύξηση στο χτίσιμο κατοικιών τα τελευταία χρόνια, το Εθνικό Συμβούλιο Στέγασης Οικοδόμησης και Χωροταξίας προβλέπει ότι δεν αντιστοιχεί ούτε στην αύξηση του πληθυσμού, ούτε στις λαϊκές ανάγκες και τα λαϊκά πορτοφόλια. Αυξάνεται ο αριθμός των νέων και των μεταναστών, δηλαδή ομάδες που δεν μπορούν να «αντέξουν» το είδος των σπιτιών που χτίστηκαν και χτίζονται.

«Το τμήμα του πληθυσμού που αναπτύσσεται - νέοι και μετανάστες - είναι σχεδόν εξ ορισμού το φτωχότερο. Οπότε τα προβλήματά τους δεν μπορούν να επιλυθούν με βάση πρότυπα και όρους που έχουν καθοριστεί από την αγορά», σημειώνει ο αναλυτής για την αγορά ακινήτων του Εθνικού Συμβουλίου Στέγασης, Μπο Σόντερμπεργκ.

Οι σύγχρονοι «άστεγοι»

Στη Σουηδία έχει αρχίσει να αναπτύσσεται μια γενιά σύγχρονων «αστέγων» και αντί για πρόοδο σημειώνεται πισωγύρισμα. Για παράδειγμα, οι νέοι πλήττονται ιδιαίτερα, με περίπου 1 στους 4 ηλικίας 20 - 27 ετών να μένει ακόμη με τους γονείς του. Το 1997 το ποσοστό αυτό ήταν στο 15%. Τα συχνά διαστήματα ανεργίας των νέων έχουν σαν αποτέλεσμα να μην μπορούν να αγοράσουν δικό τους σπίτι, οπότε εξαρτώνται αποκλειστικά από την ύπαρξη προσιτών ενοικίων.

Οι συνέπειες της παρατεταμένης διαμονής των νέων με τους γονείς τους είναι πολλαπλές. Καταρχάς δεν μπορούν να δεχτούν μια δουλειά σε άλλη περιοχή, επειδή δεν βρίσκουν ή δεν «αντέχουν» να νοικιάσουν σπίτι. Ιδιαίτερα στην Στοκχόλμη, όπου υπάρχουν οι περισσότερες δουλειές, τα ενοίκια είναι εξωφρενικά. Η αβεβαιότητα αυτή «τους κόβει τα φτερά», προκαλείται έντονο άγχος που επιδρά στην υγεία και την ψυχολογία τους.

Ακόμη χειρότερα, για ορισμένους η έλλειψη οικονομικών σπιτιών σημαίνει ότι είτε κοιμούνται στο δρόμο, είτε σε προσωρινά καταλύματα. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το «προφίλ» των αστέγων τείνει να αλλάξει. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια οι βασικές αιτίες ήταν η τοξικοεξάρτηση, οι πνευματικές/ψυχολογικές διαταραχές και οι άστεγοι ήταν κυρίως «περιθωριοποιημένα» άτομα, τα τελευταία χρόνια άστεγοι καταλήγουν και άνθρωποι με χαμηλά εισοδήματα!

«Οι νέοι και οι νεοεισερχόμενοι μετανάστες έχουν μεγάλο πρόβλημα, αλλά επίσης και οι ηλικιωμένοι, των οποίων η σύνταξη είναι πολύ χαμηλότερη από το μισθό τους ως εργαζομένων. Δεν υπάρχουν πολλά φθηνά διαμερίσματα, δεν υπάρχουν πολλά χαμηλά ενοίκια και βρίσκεσαι σε αδιέξοδο αν δεν έχεις υψηλό εισόδημα»,τονίζει η Αννα Γιόχανσον, κοινωνική λειτουργός του ιδρύματος που διεξήγαγε την έρευνα για τους άστεγους («Stadsmission»).

«Και τίθεται το ερώτημα: Ποια είναι η πολιτική ευθύνη; Τι είδους διαμερίσματα χτίζονται; Είναι ξεκάθαρο ότι σε αυτά τα διαμερίσματα που προστίθενται στην αγορά ακινήτων οι οικονομικά ασθενέστεροι δεν μπορούν να έχουν καμία πρόσβαση», προσθέτει.

Καμαρούλα μια σταλιά...

Στο μεταξύ έχουν αρχίσει να «ξεπηδάνε» διάφορες επιχειρηματικές δραστηριότητες στην αγορά κατοικιών που πλασάρονται ως «καινοτόμες». Η νεοφυής επιχείρηση «Tech Farm» συμπεραίνει ότι περισσότεροι άνθρωποι στη Σουηδία πρέπει να συνηθίσουν στην ιδέα να ζουν μαζί με άλλους και όχι μόνοι τους. Η εταιρεία διαθέτει αρκετά ακίνητα, όπου ομάδες ενοικιαστών ζουν σε μικρούς κοιτώνες και μοιράζονται κοινόχρηστους χώρους σε μια προσπάθεια να μεγιστοποιηθεί η χρήση του χώρου. Στο κτίριό της σε περιοχή της Στοκχόλμης, 50 άνθρωποι μοιράζονται 1.100 τετραγωνικά μέτρα, δηλαδή ζουν το πολύ σε 22 τετραγωνικά μέτρα. Το μέγεθος των «σπιτιών» ποικίλει, από μια γκαρσονιέρα μέχρι μικροσκοπικούς κοιτώνες, όπου ίσα ίσα χωράει ένας άνθρωπος να περπατήσει δίπλα από το κρεβάτι χωρίς να αγγίξει τον τοίχο...

Η εταιρεία σχεδιάζει να κατασκευάσει έως και 100 τέτοια συγκροτήματα στο μέλλον. Φυσικά η ζήτηση είναι πολύ μεγάλη, καθώς η ανάγκη σπρώχνει πολλούς - νέους κυρίως - εργαζόμενους σε τέτοιες λύσεις. Μπορεί να μην είναι η ιδανική διαβίωση που έχει φανταστεί κανείς, όμως οι 5.000 κορόνες (πάνω από 500 ευρώ) ενοίκιο ανά άτομο το μήνα προτιμώνται, από το να πληρώνει κανείς πάνω από τα διπλά για ένα εξάμηνο συμβόλαιο ενοικίου, όπως ισχύει γενικά στη σουηδική πρωτεύουσα.

Πηγή: ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ

Ατιμίες με… μεσάζοντα ή με… πληρεξούσιο;!!!

 

Από τις αρχές του 2017 στην Υεμένη έχουν σκοτωθεί 1.700 παιδιά. 

  Εκεί στην Υεμένη ένα παιδί μικρότερο των 10 ετών πεθαίνει κάθε 10 λεπτά. 

  Πάνω από 2 εκατομμύρια παιδιά στην Υεμένη πάσχουν από υποσιτισμό. 

  Εκεί στην Υεμένη περίπου 14 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 80% του πληθυσμού της χώρας χρειάζεται βοήθεια σε τρόφιμα και για τα δύο εκατομμύρια εξ αυτών η βοήθεια σε τρόφιμα για να επιβιώσουν χαρακτηρίζεται επείγουσα.

   Η κατάσταση αυτή στην Υεμένη, που μετράει 3 εκατομμύρια εκτοπισμένους και δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες, είναι το αποτέλεσμα του πολέμου που έχει εξαπολύσει εναντίον της η Σαουδική Αραβία, η οποία φρόντισε να βομβαρδίσει και το λιμάνι Χοντάιντα της χώρας από το οποίο εξαρτάται σχεδόν πλήρως ο εφοδιασμός της Υεμένης σε εισαγωγές τροφίμων.

   Η Σαουδική Αραβία, με την οποία υπογράφει συμφωνίες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ο Τραμπ, είναι η ίδια που βρίσκεται πίσω από τους Ταλιμπάν,  τους ISIS και τους ισλαμοφασίστες από γεννήσεώς τους.

   Η Σαουδική Αραβία είναι αυτή που ήδη καταγγέλλεται ότι για μια ακόμα φορά ετοιμάζει νέο αιματοκύλισμα του Λιβάνου και ακόμα μεγαλύτερη ανάφλεξη της περιοχής. 

   Ε, λοιπόν, είναι σε αυτή την κοιτίδα της… δημοκρατίας και της… ειρήνης, στη Σαουδική Αραβία, που η Ελλάδα πουλάει (!) πολεμικό υλικό!   

   Αλλά όπως έχετε διαπιστώσει ο τσακωμός μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, ο τσακωμός στις εφημερίδες και στα ΜΜΕ των εγχώριων «εμίρηδων» δεν γίνεται λόγω αυτής καθ’ αυτήςτης εμπλοκής της Ελλάδας στα εγκλήματα της Σαουδικής Αραβίας – και μάλιστα με όρους πωλητή των όπλων που διαπράττονται αυτά τα εγκλήματα! 

   Όχι! Ο τσακωμός τους δεν έχει να κάνει με την ντροπή, με την συνενοχή και με την αθλιότητα να εμπορεύεται η Ελλάδα όπλα στην Σαουδική Αραβία.

   Δεν έχουν πρόβλημα με το γεγονός ότι η Ελλάδα συνεργάζεται σε επίπεδο εμπορίου όπλων με μια χώρα που φέρεται στις πρώτες θέσεις του καταλόγου των ενόχων για την παγκόσμια τρομοκρατία.

   Ο τσακωμός τους έχει να κάνει με το αν τα όπλα αυτά πωλούνται μέσω… πληρεξούσιου ή αν πωλούνται μέσω… μεσάζοντα! 

   Το μόνο πρόβλημα που έχουν είναι αν οι αιματοβαμμένες συνεργασίες και συμφωνίες τους εξελίσσονται με όλους τους… συμβολαιογραφικούς τύπους! 

   Και αυτό είναι το πρόβλημά τους γιατί αυτή είναι η ηθική τους. Αυτή είναι η πολιτική τους. Αυτή είναι και η ιδεολογία τους. Και της «αριστερής» κυβερνήσεως, και της «φιλελεύθερης» αντιπολιτεύσεως, και της κεντροαριστερής ΠΑΣΟκίλας.

   Τις καλησπέρες μας, λοιπόν. Και στην ηθική τους, και στην πολιτική τους και κυρίως (όπως θα ‘λεγε και ο ποιητής) στην…ιδεολογία τους.

του Νίκου Μπογιόπουλου

Η ομαδική εκτέλεση των φυματικών του Παύλου Μελά

Άλλη μία ομαδική εκτέλεση πατριωτών, κρατούμενων φυματικών στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά» της Θεσσαλονίκης, πρώην εξόριστων της δικτατορίας Μεταξά στην Ανάφη, που τουφεκίστηκαν για τον ίδιο λόγο, ότι δηλαδή είχαν αρνηθεί να «βουλγαρογραφτούν», απαρνούμενοι την ελληνικότητά τους, ήταν αυτή που έγινε την 1η Μαρτίου 1943. Το συγκλονιστικό στην υπόθεση, είναι ότι όταν οι φυματικοί ζήτησαν τη βελτίωση των συνθηκών κράτησής τους, οι Ναζί τους έστειλαν στον άλλο κόσμο για … μόνιμη θεραπεία!

Τη μέρα εκείνη, οι Ναζί είχαν πάρει από το στρατόπεδο «Παύλου Μελά» και εκτέλεσαν στη Μίκρα, κοντά στο αεροδρόμιο, 46 κρατούμενους, εκ των οποίων οι 18 ήταν προερχόμενοι από τη Μακεδονία και τη Θράκη «Αναφιώτες», που δεν είχαν υποκύψει στις πιέσεις των Γερμανών και των Βουλγάρων να απεμπολήσουν την Ελληνική τους ταυτότητα και να γραφτούν ως Βούλγαροι πολίτες. Ενώ οι υπόλοιποι 28, ήταν πρώην πολιτικοί κρατούμενοι της δικτατορίας Μεταξά στις φυλακές της Ακροναυπλίας, που παραδόθηκαν από τις «ελληνικές αρχές» στους Γερμανούς, μετά την κατάληψη της χώρας και στη συνέχεια, επειδή ήταν φυματικοί, είχαν οδηγηθεί στο σανατόριο της Πέτρας Ολύμπου και στη συνέχεια στου «Παύλου Μελά».

Οι 18 Αναφιώτες, ήταν οι επιζήσαντες της εκτέλεσης της 30ης Δεκεμβρίου 1942. Οι υπόλοιποι Ακροναυπλιώτες φυματικοί, που είχαν μεταφερθεί στο σανατόριο της Πέτρας, δεν δραπέτευσαν με την ομάδα των ηγετικών στελεχών του ΚΚΕ, Γιάννη Ιωαννίδη και Κώστα Θέου, τον Ιούλιο του 1942, κι έτσι κατέληξαν  στο στρατόπεδο «Παύλος Μελάς» και στη συνέχεια στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Σημείωση του Κόκκινου Φακέλου: Ο Β. Μπαρτζιώτας αναφέρει ότι σε εκείνη την απόδραση, ήταν αδύνατο να πάρουν μαζί τους όλους τους φυματικούς, πρώτον γιατί ορισμένοι από αυτούς δεν μπορούσαν να μετακινηθούν και άλλοι γιατί βρίσκονταν σε αναρρωτήριο μακριά από την κεντρική φυλακή.

Ανάμεσά τους υπήρχαν άτομα με μεγάλη αντιστασιακή ή κομματική δράση, όπως οι τρεις δάσκαλοι, Λάζαρος Βαφειάδης, που υπηρετούσε στα χωριά της Φλώρινας, ο δάσκαλος από το Σουφλί Παναγιώτης Τούρπας ή ο επίσης δάσκαλος από τη Φωκίδα Κώστας Βούλγαρης, που ήταν εξόριστος στη Φολέγανδρο από το Δεκέμβριο του 1936, μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία το Μάϊο του 1937, για να οδηγηθεί στο σανατόριο της Πέτρας Ολύμπου το Μάϊο του 1942.

Στη βιβλιογραφία που υπάρχει για την εκτέλεση της 1ης Μαρτίου 1943, δεν ξεκαθαρίζεται ποιοί από τους 46 ήταν οι Αναφιώτες και ποιοι οι φυματικοί Ακροναυπλιώτες. Από τον τόπο καταγωγής όμως του καθενός, εικάζεται ότι μεταξύ των 18 Αναφιωτών ήταν και οι: Λυσίμαχος Παπαγαβριήλ από τη Βιτάστα (Κρηνίδα) Σερρών, Δημήτρης Πανταζίδης από τις Σέρρες, Δημήτρης Γούλιος από τη Χωριστή Δράμας, Δημήτρης Ζώτος από την Καβάλα, Ζήσης Τάσιος από τις Σέρρες, Γιάννης Τσιτράκος από τις Σέρρες, Βαγγέλης Ταταρίδης από τα Λάβαρα Έβρου. Μιχάλης Μάλλιος από το Δοξάτο Δράμας, Νίκος Κατσίβελος από τη Θάσο, Νίκος Χρονόπουλος από τη Λάβδα Γρεβενών, Νίκος Αυγετίδης από τη Μεγάλη Βρύση Κιλκίς, Αργύρης Παπαγιαννόπουλος από τη Δράμα, Παναγιώτης Τούρπας από το Σουφλί κ.α. Πάντως στο τέλος της έρευνας, από μία επιστολή που είχαν στείλει οι φυματικοί κρατούμενοι προς τη Γερμανική αστυνομία, προκύπτουν απόλυτα  τα ονόματα των 18 φθισικών κομμουνιστών.

Ο Γερμανός στρατιωτικός διοικητής ανακοινώνει την εκτέλεση

Μία ανακοίνωση του Γερμανού Στρατιωτικού Διοικητή Μακεδονίας, που δημοσιεύθηκε στις 2 Μαρτίου 1943 στη φιλοναζιστική εφημερίδα της Θεσσαλονίκης Νέα Ευρώπη, αποκάλυπτε το νέο ομαδικό έγκλημα των χιτλερικών δημίων, το οποίο είχε διαπραχθεί και πάλι με κρατούμενους πατριώτες του «Παύλου Μελά». Όπως έλεγε η ανακοίνωση:

 «Μία εγκληματική κλίκα που τιτλοφορείται «Κομμουνιστική Κεντρική Επιτροπή»,δια προκηρύξεών της προς τον πληθυσμό, εκάλεσε εις ανυπακοήν έναντι των διαταγών των δυνάμεων Κατοχής, εις σαμποτάζ και εις επανάστασιν, εν συνεργασία μετά των εις τα όρη ευρισκομένων κομμουνιστικών συμμοριών. Οι Έλληνες, οι οποίοι παραπλανώμενοι από την Μόσχαν, πίπτουν τόσον χαμηλά, ώστε να μεταβάλλονται εις όργανα της κομμουνιστικής τρομοκρατίας, δεν έχουν θέσιν εις την ιδίαν πατρίδαν των. Είμαι σταθερώς αποφασισμένος, χάριν της ιδίας αυτού προστασίας, να απελευθερώσω από τους εγκληματίας αυτούς κομμουνιστάς τον Ελληνικόν πληθυσμόν, τον αγαπώντα την ήρεμον ζωήν. Δια την τήρησιν λοιπόν της δημοσίας ησυχίας και ασφαλείας, διέταξα την 1ην Μαρτίου 1943 τον τυφεκισμόν 46 κομμουνιστών. Αναμένω από όλα τα στρώματα του πληθυσμού της Μακεδονίας, να απομακρυνθώσιν από τα ανωφελή και ανόητα συνθήματα των μπολσεβίκων υποκινητών των οποίων τα αποτελέσματα τελικώς βλάπτουν μόνον τον Ελληνικόν λαόν».

Πως σώθηκε η λίστα με τα ονόματα των εκτελεσμένων

Ο κατάλογος με τα ονόματα και τα άλλα στοιχεία των εκτελεσμένων και την ημερομηνία εκτέλεσής τους, διασώθηκε χάρη σε έναν συγκρατούμενό τους, που είχε την προνοητικότητα να τα καταγράψει τη μέρα της εκτέλεσης σε ένα πρόχειρο κομμάτι χαρτί από ψώνια και να το διαφυλάξει επί 44 χρόνια με ευλάβεια σαν ιερό κειμήλιο.

Απίθανη ήταν η εφευρετικότητα των δεσμωτών των Ναζί όταν ήθελαν να διαφυλάξουν κάτι.

Ποιος ξέρει που είχε κρύψει σαν ακριβό φυλαχτό το πολύτιμο αυτό σγημείωμα και είχε κατορθώσει να το προστατέψει από τις έρευνες των δεσμοφυλάκων αλλά και τη φθορά του χρόνου! Θυμίζει ασφαλώς παρόμοια σημειώματα με πληροφορίες για τη ζωή στο στρατόπεδο του Άουσβιτς, που οι κρατούμενοι σφράγιζαν μέσα σε αδειανά μπουκάλια και τα πετούσαν στο δρόμο, όταν έβγαιναν από το στρατόπεδο για αγγαρείες, με την ελπίδα να πέσουν στα χέρια περιοίκων για να πληροφορηθούν τα φριχτά βασανιστήρια στα οποία υποβάλλονταν.

Στο στρατόπεδο χωρίς στρώματα

Ανάμεσα στους εκτελεσμένους την 1η Μαρτίου 1943, ήταν όπως είπαμε νωρίτερα και φυματικοί πολιτικοί κρατούμενοι από τη δικτατορία Μεταξά, οι οποίοι, από το σανατόριο της Πέτρας Ολύμπου, όπου νοσηλεύονταν φρουρούμενοι, είχαν μεταφερθεί το καλοκαίρι του 1942 στο στρατόπεδο «Παύλος Μελάς».

Ενδεικτικό της βαρβαρότητας των ναζιστικών δυνάμεων Κατοχής, ήταν και το ακόλουθο περιστατικό: Τους φυματικούς κρατούμενους, τους είχαν μεταφέρει και τους πέταξαν στο στρατόπεδο χωρίς στρώματα.

H απόδραση από το σανατόριο της Πέτρας

Στις 26 Ιουλίου 1942, στελέχη του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ, με τη συνεργασία της οργάνωσης Κατερίνης του κόμματος, οργανώνουν την απόδραση από το σανατόριο της Πέτρας Ολύμπου φυματικών ηγετικών στελεχών του ΚΚΕ, που είχαν μεταφερθεί εκεί από το κάτεργο της Ακροναυπλίας. Επικεφαλής της ομάδας των Κατερινιωτών που βοήθησαν στο εγχείρημα, ήταν ο γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής Κατερίνης του ΚΚΕ, Νίκος Σιδηρόπουλος, ενώ ανάμεσα στα κορυφαία στελέχη που απέδρασαν, ήταν ο Γιάννης Ιωαννίδης, ο Μήτσος Παπαρήγας, ο Κώστας Θέος κ.α.

Για την απελευθέρωση των φυματικών κρατουμένων στο σανατόριο της Πέτρας, είχε επιστρατευθεί και η πρώτη ανταρτοομάδα, που από το καλοκαίρι του 1941 δρούσε στην περιοχή του Ολύμπου, με καπετάνιο τον Ζαχαρία Καρακίτσιο (Παύλο). Μάλιστα, σύμφωνα με έναν από τους 15 αντάρτες εκείνης της ομάδας, τον Γιώργο Ελευθερίου, πριν την επιχείρηση απελευθέρωσης των νοσηλευόμενων στην Πέτρα Ολύμπου φυματικών κομμουνιστών, είχε προγραμματιστεί νωρίτερα και άλλο σχέδιο απόδρασης, που τελικά δεν υλοποιήθηκε την τελευταία στιγμή. 

Όπως εξιστόρησε:

«Στα μέσα του καλοκαιριού (1942), πήραμε εντολή από την οργάνωση Κατερίνης να πάμε να ελευθερώσουμε ορισμένα μέλη της Κ.Ε. του ΚΚΕ και άλλα στελέχη του, από το σανατόριο της Πέτρας Ολύμπου. Η χαρά μας ήταν απερίγραπτη. […] Καθαρίσαμε τον οπλισμό μας και κάναμε δοκιμαστική βολή. Η ομάδα μας είχε εφοδιαστεί τελευταία με ένα εγγλέζικο οπλοπολυβόλο και με ένα τόμσον. Η χαρά μας όμως αυτή δεν κράτησε πολύ. Η αποστολή αναβλήθηκε για λόγους που μάθαμε αργότερα και δεν πήγαμε…».

Μετά την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα, το καθεστώς Μεταξά παρέδωσε στους κατακτητές εκατοντάδες φυλακισμένους και εξόριστους κομμουνιστές και μεταξύ αυτών τους φυλακισμένους στο φοβερό κάτεργο της Ακροναυπλίας. Στις αρχές Μαίου του 1942, με τη μεσολάβηση του Ερυθρού Σταυρού αλλά και ενός Ιταλού αντιφασίστα γιατρού, αποφασίζεται 22 από τους φυλακισμένους της Ακροναυπλίας, που ήταν φυματικοί και έκαναν συνεχώς αιμοπτύσεις, να μεταφερθούν στο σανατόριο της Πέτρας Ολύμπου, 25 χιλιόμετρα από την Κατερίνη, για να θεραπευθούν. Ανάμεσά τους, ήταν τα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ Γιάννης Ιωαννίδης, Μήτσος Παπαρήγας, Κώστας Θέος, ο φοιτητής του Πολυτεχνείου Γιώργος Σαραντίδης, ο άλλοτε υποψήφιος δήμαρχος Πειραιά, Γιώργος Νικολαίδης, ο Γιάννης Αντωνιάδης από τις Σέρρες, ο δάσκαλος Κώστας Βούλγαρης από το Δομοκό, καθώς και οι Βασίλης Κωτσάβρας, Γιώργος Χρονόπουλος, ο φοιτητής της Ιατρικής Νίκος Παπαδιαμάντης, ο γνωστός γιατρός Μανόλης Σιγανός κ.α.

Η επαφή με το Μακεδονικό Γραφείο

Πριν ακόμη φτάσουν στην Κατερίνη, ειδοποιούν τις οργανώσεις του ΚΚΕ για τη μεταφορά τους στο Σανατόριο και ζητούν σύνδεση με το Μακεδονικό Γραφείο του κόμματος, ενημερώνοντας για την απόφασή τους να αποδράσουν. Πράγματι, τέσσερις μέρες μετά την άφιξή τους στην Πέτρα, καταφτάνει στο Σανατόριο το στέλεχος του Μακεδονικού Γραφείου, Βασίλης Τσουκαλίδης, κρατώντας ένα καλάθι με αυγά δήθεν για να τα πουλήσει. Γίνονται οι σχετικές συνεννοήσεις και οργανώνεται με λεπτομέρειες η απόδραση. Τελικά, από τους 22 φυματικούς κομμουνιστές, θα αποδράσουν μόνο οι 12, εκ των οποίων οι Ιωαννίδης, Σιγανός και Θέος θα κατευθυνθούν προς Αθήνα και οι εννέα, με βάρκα, θα προωθηθούν από την παραλία της Κατερίνης προς Θεσσαλονίκη. Μαζί τους, θα φύγει και ένας φρουρός τους χωροφύλακας για να ανέβει στο βουνό και να γίνει αντάρτης. Και οι υπόλοιποι;

Όπως έγραψε ο Μανόλης Σιγανός: «Για τους υπόλοιπους που μείνανε στο Σανατόριο, μάθαμε αργότερα πως τους μετέφεραν στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά» στη Θεσσαλονίκη. Εκτελέστηκαν όλοι. Γιατί δεν έφυγαν κι αυτοί, δεν έμαθε κανείς ποτέ». 

Αναφέρει όμως νωρίτερα, ότι οι υπόλοιποι παρέμειναν στο Σανατόριο γιατί ήταν πολύ άρρωστοι και δεν μπορούσαν να μετακινηθούν. 

Έμεινε επίσης ο Παπαδιαμάντης σαν υπεύθυνος της ομάδας, ο δάσκαλος Βούλγαρης που δεν δέχτηκε, γιατί περίμενε εκείνες τις μέρες να τον επισκεφθούν τα παιδιά του, ο Νικολαίδης που δύο μέρες πριν τη δραπέτευση έπαθε μεγάλη αιμόπτυση, καθώς επίσης και ο Σαραντίδης που ήταν ο σοβαρότερα άρρωστος. Ενώ τέλος δεν έγινε πρόταση να αποδράσουν έξι εξόριστοι φυματικοί που είχαν μεταφερθεί στο Σανατόριο από τη Φολέγανδρο, μεταξύ των οποίων «ο Εβραίος Γκαζές, ο φοιτητής της Ιατρικής Μιχαηλίδης και τέσσερις άλλοι.

Μία άλλη εκδοχή για την απόδραση, έδωσε ο Μάρκος Βαφειάδης, που σαν μέλος τότε του Μακεδονικού Γραφείου, είχε αποσταλεί στα μέσα Ιουνίου 1942 στο Σανατόριο της Πέτρας, μαζί με τον Σίμο Κερασίδη και τον Βασίλη Τσουκαλίδη για να οργανώσουν την απόδραση όλων των κρατούμενων-νοσηλευόμενων εκεί φυματικών. Όπως εξιστόρησε, με τη βοήθεια του Σιγανού, που μπορούσε να κινηθεί πιο άνετα με πρόσχημα την εξέταση κρατουμένων, οι Βαφειάδης και Κερασίδης συναντήθηκαν με τους Ιωαννίδη και Θέο.

«Τους ανακοινώθηκε η απόφαση της γραμματείας του Μακεδονικού Γραφείου, που ήταν να φύγουν ό λ ο ι  oι σύντροφοι, οι οποίοι ήταν 44. Όμως ο Ιωαννίδης κατηγορηματικά αρνήθηκε να φύγουν όλοι, με το πρόσχημα πως “είναι εττικίνδυνο να φύγουν όλοι γιατί θα τους πάρουν χαμπάρι και θα τους πιάσουν”. Και έβαλε ζήτημα πως θα πρέπει να φύγουν μόνο τρείς, δηλαδή ο ίδιος με τον Θέο και τον Σιγανό. Στις αντιρρήσεις των συντρόφων ότι «δεν μπορούμε να παραβιάσουμε την απόφαση του Μ.Γ., γιατί τους υπόλοιπους συντρόφους που θα μείνουν, θα τους τουφεκίσουν οι γερμανοί, ο Ιωαννίδης αντιτάχθηκε έτσι: “Oι γερμανοί δεν μπορούν να μας τουφεκίσουν γιατί είμαστε κρατούμενοι της Ελληνικής κυβέρνησης!”.

Στη βιογραφική του έκθεση προς το ΚΚΕ, που συνέταξε ο Ιωαννίδης τον Ιούλιο του 1951, αν και αναφέρεται στην απόδραση από το Σανατόριο της Πέτρας, δεν κάνει μνεία έστω σ’ αυτό τον διάλογο, λέγοντας ότι «τους υπόλοιπους δέκα δεν τους πήραμε μαζί μας γιατί ήταν βαριά άρρωστοι και δεν θα άντεχαν σε πορεία. Τους Παπαδιαμάντη. Χρονόπουλο και Νικολαίδη που είχαν θετικά πτύελα και τους πρότεινα να έρθουν μαζί μας, δεν δέχτηκαν, γιατί θέλαν να κάτσουν στο Σανατόριο για να σταθεροποιήσουν την κατάσταση της υγείας τους».

Πάντως, για να επιστρέψουμε στην εξιστόρηση του Μάρκου Βαφειάδη, σε δεύτερη συνάντηση που έγινε στις αρχές Ιουλίου 1942 στο γραφείο του Σιγανού, αυτή τη φορά ο Ιωαννίδης συμφώνησε να φύγουν εκτός από τους τρεις (Ιωαννίδης, Θέος και Σιγανός) που θα πήγαιναν Αθήνα και άλλοι τέσσερις  οι οποίοι θα κατευθύνονταν προς Θεσσαλονίκης, δηλαδή συνολικά επτά άτομα. Όταν όμως στις 2 τα ξημερώματα της 15ης Ιουλίου 1942 έγινε η απόδραση, αντί των τεσσάρων προς Θεσσαλονίκη,  εμφανίστηκαν 13 φυματικοί κρατούμενοι, με συνέπεια να δυσκολέψει το έργο της φυγάδευσής τους. Έτσι, πάντα κατά τον Βαφειάδη, στο Σανατόριο παρέμειναν 24 φυματικοί κομμουνιστές, που λίγο μετά οι Γερμανοί τους μετέφεραν στο στρατόπεδο του «Παύλου Μελά» και τους εκτέλεσαν το Μάρτιο του 1943. Και όπως λέει στο τέλος της αφήγησής του:

«Αυτή λοιπόν η κατάληξη, είναι η τραγική πλευρά της περίπτωσης των κρατουμένων συντρόφων στο Σανατόριο της Πέτρας Ολύμπου, γιατί η θυσία τους αυτή δεν ήταν αναπόφευκτη».

Διαφορετική ημερομηνία και ώρα απόδρασης των φυματικών κρατουμένων από το Σανατόριο της Πέτρας, δίνει ένας από τους τρεις του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ που οργάνωσαν και εκτέλεσαν το σχέδιο, ο Βασίλης Τσουκαλίδης.  Αναφέροντας ότι η έξοδος από το Σανατόριο έγινε στις 10 το βράδυ της 26 Ιουλίου 1942, με τη βοήθεια του χωροφύλακα που ακολούθησε τους δραπέτες. Και προσθέτει λέγοντας ότι η κατοχική ελληνική χωροφυλακή ήταν αυτή που ζήτησε να γίνει μεταφορά των υπόλοιπων φυματικών κομμουνιστών που έμειναν στο Σανατόριο σε άλλο «ασφαλέστερο» χώρο:

«Η χωροφυλακή από τον τρόπο που έγινε η απόδραση, την ερμήνευσε σαν αποτέλεσμα συνεννόησης των κρατουμένων με το χωροφύλακα που έφυγε μαζί τους […] κι έτσι δεν έγινε καμιά σύλληψη, επιβάρυνση ή αντίποινα. Η χωροφυλακή όμως ανέφερε ότι στο Σανατόριο της Πέτρας ήταν πια επισφαλής η φύλαξη κρατουμένων και ζήτησε από το υπουργείο Δικαιοσύνης της κατοχικής κυβέρνησης τη μεταφορά τους στο Ασβεστοχώρι. Η μεταφορά εγκρίθηκε για τις 11 Αυγούστου, καθυστέρησε όμως μέχρι τις 29 Αυγούστου. […] Οι Γερμανοί διατάξανε τη μεταφορά των κρατουμένων στην Πέτρα κομμουνιστών στου «Παύλου Μελά» και όχι στο Ασβεστοχώρι. Στο Σανατόριο έμεινε μόνο ένας, πολύ βαριά άρρωστος. Επίσης στις 29 Αυγούστου, έφθασαν στην Κατερίνη άλλοι 15 άρρωστοι κομμουνιστές από την Ανάφη, που προορίζονταν κι αυτοί για την Πέτρα. Κι’ αυτούς τους μετέφεραν αμέσως στου «Παύλου Μελά». Και οι τριάντα δύο αυτοί αγωνιστές εκτελέστηκαν».

Οι άθλιες για όλους τους κρατούμενους στου «Παύλου Μελά» ομήρους, όπως και για τους κρατούμενους στις άλλες φυλακές της πόλης, αποδείχθηκαν  εξοντωτικές για τους φυματικούς. Πείνα, κακομεταχείριση, έλλειψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ήταν η αιτία που πέρα από τις εκτελέσεις οδηγούσαν συχνά στο θάνατο. Οι ειδήσεις για την εφιαλτική αυτή κατάσταση, που μέσω των επισκεπτηρίων συγγενών τους, διοχετεύονταν και εκτός στρατοπέδου, προκαλούσαν την οργή του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης. Προκηρύξεις με τις οποίες καταγγέλονταν οι συνθήκες κράτησης στου «Παύλου Μελά», κυκλοφόρησαν στη Θεσσαλονίκη, στις 28 Οκτωβρίου 1942, στις οποίες αναγράφονταν και τα συνθήματα «Ζήτω η Ελλάς», «Ζήτω ο Ερυθρός Στρατός», «Ζήτω το ΕΑΜ», «Κάτω οι ληστές», «Κάτω οι δολοφόνοι» κ.α.

Ενδεικτική της κατάστασης την οποία βίωναν στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά» οι φυματικοί κρατούμενοι, είναι και μία έκκληση της οργάνωσης «Εθνική Αλληλεγγύη» Θεσσαλονίκης, που περιέγραφε την ίδια περίοδο τις συνθήκες κράτησης των φυματικών στο στρατόπεδο:

Αδέλφια,

…Οι φυματικοί αγωνιστές κρατούμενοι στο Σανατόριο της Πέτρας, μεταφέρθηκαν χωρίς στρώματα στο στρατόπεδο του Παύλου Μελά. Με καθημερινές αιμοπτύσεις και δυνατό πυρετό κοιμούνται επί ένα μήνα στο τσιμέντο, πάνω σε εφημερίδες. Από την πείνα και τα βασανιστήρια πέθαναν μέσα σε δύο μήνες 11 και οι περισσότεροι απ’ αυτούς που μείναν ζωντανοί, είναι σκελετωμένοι, σωστές σκιές. Ο αρχιφύλακας και χαφιές των Γερμανών, Γλάστρας, απαντά με ξύλο και μπουντρούμι για το τίποτα. Δεν έχουν τρόφιμα, δεν έχουν ρούχα, σκεπάσματα. Τα λιγοστά τρόφιμα που εξοικονομούν οι οικογένειές τους, τα εμποδίζουν να τους δοθούν, με την κυνική δήλωση «ας πεθάνουν».

Η Δραματική επιστολή των φυματικών κρατουμένων

Έχοντας πλέον φτάσει σε κατάσταση πλήρους απόγνωσης, οι φυματικοί κρατούμενοι των χιτλερικών στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά», αποστέλλουν δραματική έκκληση στην Γερμανική Αστυνομία Θεσσαλονίκης, με ημερομηνία 22 Φεβρουαρίου 1943, περιγράφοντας τις άθλιες και εξοντωτικές συνθήκες κράτησής τους και παρακαλώντας για τη μεταφορά τους σε Σανατόριο.

Έλεγε συγκεκριμένα η επιστολή:

«Αίτησις των εν τω Στρατοπέδω «Παύλος Μελάς» κρατουμένων φυματικών.

Εν Θεσσαλονίκη τη 22-2-1943

Προς την Γερμανικήν Αστυνομίαν Θεσσαλονίκης

                                                                        Ενταύθα

Αξιότιμοι κύριοι,

Οι κάτωθι υπογεγραμμένοι φυματικοί, μεταχθέντες εκ του Σανατορίου της Πέτρας, γνωρίζομεν υμίν και αύθις τα κάτωθι:

Αφ ής ημέρας μετήχθημεν εκ του Σανατορίου, η κατάστασίς μας ολοέν και περισσότερον εχειροτέρευσεν. Κατά το χρονικόν διάστημα της παραμονής μας εν τω Στρατοοπέδω απεβίωσαν δύο εξ ημών, οι Πατεράκος Γεώργιος και Μπουρέκας Νικόλαος, των δε υπολοίπων η θέσις είναι τραγική από πάσης απόψεως. Αιμοπτύσεις, αιματηρά πτύελα και καθημερινός πυρετός είναι τα επακόλουθα της παραμονής μας εν τω Στρατοπέδω, υπό συνθήκας ανεπαρκούς ιατροφαρμακευτικής περιθάλψεως και ανεπαρκούς τροφής δια φυματικούς. Ήδη δε τον τελευταίον καιρόν επεδεινώθη έτι πλέον  η κατάστασίς μας.

Όθεν και πάλιν σας παρακαλούμεν όπως, λαμβάνοντες υπ’ όψιν τα ως άνω εκτεθέντα, διατάξητε την μεταφοράν μας εις Σανατόριον.

                                                                                             

   Ευπειθέστατοι»

Και κάτω από την έκκληση, είχαν τεθεί τα ονόματα 18 φυματικών κρατουμένων, που ήταν τα ακόλουθα: 

Πασχάλης Πασχαλίδης, Ξενοφών Κολιός, Χρήστος Πάπογλου, Αριστοτέλης Μοσχονίδης, Ανδρέας Αξαρλής, Παναγιώτης Κουβελιώτης, Μιλτιάδης Τιμογιαννάκης, Δημήτρης Κριτσάς, Νίκος Παπαδιαμάντης, Νίκος Κατσίβελος, Νίκος Χρονόπουλος, Κώστας Βούλγαρης, Γιώργος Βέτας, Γιώργος Νικολαίδης, Παναγιώτης Βουγιουκλίδης, Βαγγέλης Σπανός, Γιώργος Σαραντίδης και Χαράλαμπος Τσίτσος.

Οι … φιλεύσπλαχνοι, ελεήμονες και ανθρωπιστές χιτλερικοί, έσπευσαν να λύσουν «μια για πάντα» το πρόβλημα των φυματικών κρατουμένων, οδηγώντας τους, μαζί με άλλους συγκρατουμένους τους Αναφιώτες και Ακροναυπλιώτες, οκτώ ημέρες αργότερα, στο εκτελεστικό απόσπασμα, στην περιοχή της Μίκρας, και συγκεκριμένα την 1η Μαρτίου 1943!

Μια συγκλονιστική τελευταία επιστολή

Συγκλονιστική, ήταν η τελευταία επιστολή, που έστειλε από του «Παύλου Μελά», λίγο πριν την εκτέλεσή του, ο 27χρονος φοιτητής της Ιατρικής Πασχάλης Πασχαλίδης. Όπως έγραφε:

«…Από χθες λιγοστέψαμε κατά 11. Πήραν τον Χατζηθεοκλή, τον Αραμπατζάνη, τον Καράσο, τον Γκαζέ κ.α. Τώρα με απόφαση περιμένουμε τη σειρά μας με θάρρος και σκληρή καρδιά. Πασχάλης».

Και λίγο πριν στηθεί μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα και πέσει από τα γερμανικά βόλια, ο Π.Πασχαλίδης φώναξε κατάμουτρα στους χιτλερικούς δήμιους: «.. Ότι και αν κάνετε, η ώρα της καταστροφής σας έφτασε. ΚΙ αν σκοτώσετε εμάς, χιλιάδες άλλοι θα πάρουν τη θέση μας».

O κατάλογος εκτελεσμένων της 1-3-1943

Τα ονόματα των εκτελεσμένων από τους χιτλερικούς την 1η Μαρτίου 1943, έχουν ως εξής:

-Ανδριώτης Κωνσταντίνος, 45 χρόνων, δάσκαλος, από τη Λήμνο. Αγωνιστής του ΕΑΜ και της Εθνικής Αντίστασης

-Αξαρλής Ανδρέας, 34 χρόνων, από την Καλλίπολη.

-Αστερίου Δημήτριος, 37 χρόνων, δημόσιος υπάλληλος, στέλεχος του ΚΚΕ, από τον Άγιο Κωνσταντίνο Φθιώτιδας

-Βέττας Γεώργιος, 53 χρόνων, από τη Στυλίδα

-Βουγιουκλίδης Παναγιώτης, 30 χρόνων, από την Ανδριανούπολη.

-Βούλγαρης Κώστας, 40 χρόνων, δάσκαλος, από τους Σοφιάδες Δομοκού, στέλεχος του ΚΚΕ, εξόριστος στη Φολέγανδρο, έγκλειστος στην Ακροναυπλία.

-Γούλιος Δημήτριος, 32 χρόνων, καπνεργάτης, από τη Χωριστή Δράμας.

-Δούμας Κωνσταντίνος, 41 χρόνων, από την Άγρα Ροδόπης, εξόριστος από το 1936 στον Άη-Στράτη.

-Ζώτος Δημήτριος, 32 χρόνων, από την Καβάλα, Γραμματέας της «Εργατικής Βοήθειας» Καβάλας.

-Κανάτος Γεώργιος, 30 χρόνων, ΕΛΑΣίτης, από τη Ραψάνη Λάρισας.

-Κατσίβελος Νικόλαος, 31 χρόνων, από τη Θάσο.

-Κολιός Ξενοφών, 30 χρόνων, από την Άνω Πέτρα Άρτας, κρατούμενος από το 1938 στην Ακροναυπλία.

-Κριτσάς Δημήτριος, 44 χρόνων, από το Μέτσοβο.

-Κουβελιώτης Παναγιώτης του Γεωργίου, 32 χρόνων, από τον Πήδασο Πύλου Μεσσηνίας, στέλεχος των σταφιδοπαραγωγών.

-Λαζανάς Αθανάσιος, 25 χρόνων, από το Σοφικό Κορινθίας, δικηγόρος, εξόριστος στον Άη-Στράτη

-Μάλλιος Μιχάλης του Κωνσταντίνου, 37 χρόνων, από το Δοξάτο Δράμας, έγκλειστος στην Ακροναυπλία από τη δικτατορία Μεταξά που τον παρέδωσε στους Ναζί.

-Μιχελιδάκης Μιχαήλ, 28 χρόνων, από την Κρήτη.

-Μοσχονίδης Αριστοτέλης, 30 χρόνων, από το Λυγμό Μουδανιών.

-Νικολαίδης Γεώργιος του Σπύρου, 46 χρόνων, από τη Μικρά Ασία, κατοικούσε μόνιμα την Κοκκινιά, οικοδόμος, γραμματέας της «Δημοκρατικής Ένωσης Προσφύγων», υποψήφιος δήμαρχος Κοκκινιάς, έγκλειστος στην Ακροναυπλία.

-Οθωνέρος Ονούφριος, 40 χρόνων, από το Πανόραμα

-Πανταζίδης Δημήτρης, 29 χρόνων από τις Σέρρες

-Παπαγαβριήλ Λυσίμαχος, 38 χρόνων, από τη Βιτάστα (Κρηνίδα) Σερρών

-Παπαδιαμάντης Νικόλαος του Σταύρου, 33 χρόνων, φοιτητής Ιατρικής, από τη Ζίτσα Ιωαννίνων, στέλεχος της ΟΚΝΕ, εξόριστος στον Άη-Στράτη.

-Πάπογλου Χρήστος, 26 χρόνων, από τη Σινώπη, κάτοικος Πειραιά, μέλος του ΚΚΕ

-Πασχαλίδης Πασχάλης, 27 χρόνων, φοιτητής Ιατρικής, από την Αθήνα, στέλεχος της ΟΚΝΕ.

-Σαραντίδης Γεώργιος του Στέλιου, 28 χρόνων, μαθηματικός, από την Καλλιθέα Αθήνας. Η δικτατορία Μεταξά τον είχε κλείσει σε Άη-Στράτη και Ακροναυπλία για να τον παραδώσει στη συνέχεια στους Γερμανούς.

-Σπανός Ευάγγελος, 30 χρόνων, από τη Λάρισα

-Τάσιος Ζήσης του Γεωργίου, 32 χρόνων, από τις Σέρρες

-Ταταρίδης Ευάγγελος του Δημητρίου, 32 χρόνων, από τα Λάβαρα Έβρου, στέλεχος της ΟΚΝΕ, εξόριστος στην Ανάφη.

-Τιμογιαννάκης Μιλτιάδης, 42 χρόνων, από την Κοκκινιά.

-Τίτος Νικόλαος του Απόστολου, 30 χρόνων, ΕΛΑΣίτης από τη Ραψάνη Λάρισας

-Τόνος Αριστείδης, 48 χρόνων, από τη Μυτιλήνη.

-Τσατσαρής Σωτήρης του Θεοχάρη, 35 χρόνων, από τις Κρανιές.

-Τσιτράκος Γιάννης, από τις Σέρρες

-Τσίτσος Χαράλαμπος, 37 χρόνων, από τη Βουνοπλαγιά Ιωαννίνων.

-Φανούδης Βασίλειος, 45 χρόνων, από την Τένεδο.

-Χρήστου Στέργιος, 17 χρόνων, από την Αθήνα.

-Χρονόπουλος Νικόλαος, 33 χρόνων, από τη Λάβδα Γρεβενών, μόνιμος κάτοικος Θεσσαλονίκης, στέλεχος του ΚΚΕ, πολιτικός κρατούμενος από τη δικτατορία Μεταξά, επί 4 χρόνια στις φυλακές της Κέρκυρας.

Πηγή