MAΛΙ Ακονίζουν τα μαχαίρια για την επέμβαση

MAΛΙ

Ακονίζουν τα μαχαίρια για την επέμβαση

Από πρόσφατη διαδήλωση στην πρωτεύουσα Μπαμάκο κατά της στρατιωτικής επέμβασης της ECOWAS στο βορρά

Ολοένα και περισσότερες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις εκδηλώνουν ενδιαφέρον για συμμετοχή στην επικείμενη στρατιωτική επέμβαση που καταστρώνεται στο Δυτικοαφρικανικό Μάλι με αφορμή τη δράση εξτρεμιστών ισλαμιστών και απώτερο στόχο τον έλεγχο σημαντικού ορυκτού πλούτου και στρατηγικών περασμάτων μεταξύ της Βόρειας και Υποσαχάριας Αφρικής.

Μέσα στη βδομάδα που πέρασε, η Γαλλία, που πρωτοστατεί εδώ και πολύ καιρό στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την έκδοση αποφάσεων που θα εξουσιοδοτούν τη λήψη στρατιωτικής δράσης στο Μάλι, ανακοίνωσε την αποστολή μη επανδρωμένων στρατιωτικών και κατασκοπευτικών αεροσκαφών στη δυτικοαφρικανική χώρα στο πλαίσιο παροχής «επιμελητειακής βοήθειας». Η γαλλική «αρωγή» ετοιμάζεται, ενόψει της επέμβασης που θα πραγματοποιήσει στο Βόρειο Μάλι δύναμη-βιτρίνα της «Δυτικοαφρικανικής Οικονομικής Κοινότητας» (ECOWAS). Το ίδιο διάστημα ανακοινώθηκε πως το Παρίσι ξανάρχισε τη στρατιωτική «βοήθεια» στο μαλινέζικο στρατό και γνωστοποιήθηκε πως οι Γάλλοι αξιωματούχοι πραγματοποιούν απανωτές συναντήσεις με Αμερικανούς ομολόγους τους προκειμένου να συντονίσουν τη στρατηγική τους στην περιοχή...

Το ίδιο διάστημα στη Γερμανία η καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ εξέφραζε την υποστήριξή της στην εξαπόλυση στρατιωτικής επέμβασης στο Μάλι, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν επιθυμεί την άμεση εμπλοκή και συμμετοχή Γερμανών στρατιωτών στις χερσαίες επιχειρήσεις, αλλά την αποστολή Γερμανών στρατιωτικών εκπαιδευτών που θα «βοηθήσουν» το μαλινέζικο στρατό έναντι των ισλαμιστών στο βορρά. Η Μέρκελ επιχείρησε να εκφράσει το σύνολο της ΕΕ, δηλώνοντας με νόημα ότι «ελεύθερες και δημοκρατικές χώρες δεν μπορούν να δεχθούν να αποκτήσουν διεθνείς τρομοκράτες ασφαλές καταφύγιο στο Βόρειο Μάλι». Κοντολογίς η Μέρκελ είπε με άλλα λόγια αυτό που υποστηρίζουν, μιλώντας σε δημοσιογράφους, Ευρω-ενωσιακοί αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες το τελευταίο διάστημα: Η ισλαμοποίηση του Μάλι στο κατώφλι της Ευρώπης δεν αρέσει στην ΕΕ.

Παράλληλα, δημοσιεύματα του ευρωπαϊκού και αμερικανικού Τύπου έκαναν εκτενείς αναφορές στα λαθρεμπόρια όπλων, ναρκωτικών, ακόμη και ανθρώπων από τους «γκάνγκστερς- ισλαμιστές» οργανώσεων-παρακλάδια της Αλ Κάιντα στην Αφρική («Αλ Κάιντα στο Ισλαμικό Μαγκρέμπ» ή AQIM, «Κίνημα για την Ενότητα και την Τζιχάντ στη Δυτική Αφρική» ή MUJAO)...

Η στάση των ΗΠΑ

Οι Αμερικανοί βέβαια δεν πήγαν πίσω... Παρά το γεγονός πως η Ουάσιγκτον έχει ρίξει το μεγαλύτερο βάρος στις επικείμενες αμερικανικές προεδρικές εκλογές, η κυβέρνηση του προέδρου Μπάρακ Ομπάμα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την κατάσταση στο Μάλι. Η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον έχει από καιρό χαρακτηρίσει την κατάσταση στο μαλινέζικο βορρά «πυριτιδαποθήκη» της ευρύτερης περιοχής, ενώ την περασμένη Τρίτη ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας Λίον Πανέτα χαρακτήρισε «αναπόφευκτο τον πόλεμο για την αποκατάσταση της τάξης στο Βόρειο Μάλι» και αρνήθηκε να διαψεύσει την ύπαρξη Αμερικανών κομάντος στο Μάλι ή τη διενέργεια άλλων επιχειρήσεων από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ενόψει της επέμβασης, αν και την ίδια ώρα στελέχη του Πενταγώνου υπό καθεστώς ανωνυμίας τροφοδοτούσαν τον Τύπο με πληροφορίες που συνδέουν τους ισλαμιστές της AQIM με τους δράστες της δολοφονίας του Αμερικανού πρέσβη στη Βεγγάζη Κρίστοφερ Στίβενς...

Η παρέμβαση της Αφρικανικής Ενωσης

Απ' την άλλη, η Αφρικανική Ενωση (ΑΕ) αποφάσισε μεσοβδόμαδα να ενεργοποιήσει τη συμμετοχή του Μάλι στους κόλπους της, εγκρίνοντας στη συνέχεια ένα «σχέδιο δράσης» (δηλαδή στρατιωτικής επέμβασης) μέσω της στρατιάς που θα στείλει η Δυτικοαφρικανική Οικονομική Κοινότητα «ECOWAS» στην περιοχή και στη συνέχεια ...έναν «πολιτικό οδικό χάρτη» για τη διεξαγωγή «ελεύθερων» εκλογών ως τον Απρίλη του 2013. Ταυτόχρονα, φρόντισαν να αφήσουν ανοικτή και την πόρτα διαπραγματεύσεων με τους ισλαμιστές ή τους ένοπλους αυτονομιστές της φυλής των Τουαρέγκ στο μαλινέζικο βορρά, καλώντας τις αρχές της χώρας «να δημιουργήσουν το ταχύτερο δυνατό μια εθνική δομή που θα διαπραγματευτεί με όσους από τις ένοπλες ομάδες του βορρά είναι έτοιμοι να μετάσχουν σε ένα διάλογο για να βρεθεί μια πολιτική λύση στην κρίση με αυστηρό σεβασμό της εθνικής ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας».

Ομως δεν είναι μόνον οι δυτικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που επιδιώκουν την προώθηση γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων στο Μάλι.

Η σιωπή του Πεκίνου

Η Κίνα έχει από χρόνια κάνει αισθητή την παρουσία της στη δυτικοαφρικανική χώρα (όπως και αλλού στην Αφρική...) προχωρώντας στην ανάληψη μεγάλων κατασκευαστικών έργων (π.χ. υδροηλεκτρικά φράγματα, σταθμούς ενέργειας), συμμετέχοντας στην εκβιομηχάνιση της χώρας. Επιπλέον Κινέζοι επιχειρηματίες και κρατικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στους τομείς της Γεωργίας, της Εκπαίδευσης, της Υγείας, των Τηλεπικοινωνιών και των κατασκευών έργων υποδομής.

Προς το παρόν, βέβαια, η Κίνα δεν έχει εκφράσει ούτε αντίθεση, αλλά ούτε και θετικό ενδιαφέρον για την πραγματοποίηση επέμβασης στο βόρειο τμήμα του Μάλι. Αυτό, βέβαια, δεν προεξοφλεί τίποτε για τη στάση της στο μέλλον, αν και είναι μάλλον ζήτημα χρόνου η ενδοϊμπεριαλιστική αντιπαράθεσή της με Αμερικανούς, Ευρωπαίους και άλλους, με δεδομένα τα μεγάλα κοιτάσματα χρυσού στο Νότιο Μάλι και τα τεράστια κοιτάσματα ουρανίου, πετρελαίου και φυσικού αερίου στο βορρά και συγκεκριμένα στη Λεκάνη Ταουντένι (κοντά στα σύνορα με τη Μαυριτανία και την Αλγερία) και τον άλλο σημαντικό ορυκτό πλούτο της χώρας σε χαλκό, βωξίτη, ασήμι, γρανίτη κ.λπ. Με δεδομένα τα πρόσφατα σχέδια του Πεκίνου να προχωρήσει στην ανάπτυξη της παραγωγής ενέργειας από τη δημιουργία νέων πυρηνικών σταθμών αντιλαμβάνεται κανείς πως σύντομα θα δείξει ενεργότερο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στο (γεμάτο σημαντικά κοιτάσματα ουρανίου) Μάλι, μη αποκλείοντας το ενδεχόμενο να έρθει σε αντιπαράθεση με το Παρίσι και το γαλλικό κολοσσό (πυρηνικής και όχι μόνον...) ενέργειας AREVA.

Απ' την άλλη, υπάρχουν και γείτονες που επιβουλεύονται μερίδιο από τα σημαντικά πετρελαϊκά κοιτάσματα του Μάλι. Η Αλγερία, για παράδειγμα, που είναι απρόθυμη για την επέμβαση στο μαλινέζικο βορρά, κατάφερε μέσω της κρατικής εταιρείας «SONATRACH» να εξασφαλίσει άδεια για γεωτρήσεις σε περιοχές της Λεκάνης Ταουντένι. Εντούτοις, κανείς δεν εξασφαλίζει στην αλγερινή εταιρεία αυτά ή νέα συμβόλαια στο μέλλον, ιδιαίτερα δε μετά την εξαπόλυση της στρατιωτικής επέμβασης στο μαλινέζικο βορρά και την πιθανή εγκατάσταση μιας φιλικότερης προς τους Δυτικούς ιμπεριαλιστές κυβέρνησης στην πρωτεύουσα Μπαμάκο.

Βέβαια, όσα σχέδια και να γίνονται εντός της ενδοϊμπεριαλιστικής αρένας, τον καταλυτικό ρόλο των περαιτέρω εξελίξεων θα παίξει ο μαλινέζικος λαός. Αυτός είναι και ο μόνος που μπορεί και πρέπει να παλέψει ώστε ο τεράστιος ορυκτός πλούτος της χώρας του να αξιοποιηθεί για το δικό του όφελος...

Δέσποινα ΟΡΦΑΝΑΚΗ

28η ΟΚΤΩΒΡΗ Παρακαταθήκη για τη σημερινή πάλη των λαϊκών γυναικών

28η ΟΚΤΩΒΡΗ

Παρακαταθήκη για τη σημερινή πάλη των λαϊκών γυναικών

Πηγή έμπνευσης και συμπερασμάτων για τους σύγχρονους αγώνες του λαϊκού κινήματος αποτελεί η επέτειος της 28ης Οκτώβρη. Παρά τη συστηματική και εντεινόμενη προσπάθεια διαστρέβλωσης, η 28η Οκτώβρη του 1940 αποτέλεσε την αφετηρία σκληρών αγώνων του λαού ενάντια στην ιμπεριαλιστική εισβολή και κατοχή, ενάντια στο φασισμό και το ναζισμό. Αφησε παρακαταθήκη την οποία συνέχισε ο Δημοκρατικός Στρατός με την ηρωική πάλη ενάντια στην εκμετάλλευση και κάθε μορφής καταπίεση. Τη δική τους συμβολή στους αγώνες αυτούς είχαν οι εργάτριες, οι φτωχές αγρότισσες, οι νέες γυναίκες, που σφράγισαν με τη συμμετοχή τους όλες τις μορφές που πήρε η πάλη εκείνα τα χρόνια: Από τη μάχη για την επιβίωση του λαού μέσα σε τρομερές κακουχίες, μέχρι την αναμέτρηση με τον αντίπαλο με το όπλο στο χέρι. Στάθηκαν παραδείγματα τόλμης, ηρωισμού και αντοχής στις δυσκολίες του αγώνα, δημιούργησαν πρότυπα ανυπότακτης στάσης ζωής που φωτίζουν και σήμερα το δρόμο της πάλης.

Πηγή έμπνευσης και διδαγμάτων

Από τα «μετόπισθεν» μέχρι την πρώτη γραμμή της μάχης, η συμβολή των γυναικών στάθηκε καθοριστική. Αλλωστε, για να αγκαλιάσει το ΕΑΜ και οι οργανώσεις του τη μεγάλη πλειοψηφία του λαού, για να γίνει ο ΕΛΑΣ μαζικός λαϊκός στρατός, δε θα μπορούσε να μένει αμέτοχο και μακριά από την πάλη το μισό του λαού, δε θα μπορούσε να λείπει η συμμετοχή των γυναικών, η δράση τους, η πολύπλευρη στήριξή τους στον αγώνα. Η ένταξη και η δράση τους στο ΕΑΜ, στην ΕΠΟΝ, στον ΕΛΑΣ, όπως και αργότερα στον ΔΣΕ, έγινε σε σύγκρουση με τις προκαταλήψεις και τις αναχρονιστικές αντιλήψεις που κυριαρχούσαν για τη θέση και το ρόλο τους. Οι απόψεις που θεωρούσαν ασυμβίβαστη με τη «γυναικεία φύση» τη συμμετοχή στη διαδήλωση, στην απεργία, πόσο μάλλον στον ένοπλο αγώνα, τσακίστηκαν στην πράξη.

Πολλές γυναίκες πήραν μέρος στον ΕΛΑΣ και πολέμησαν με το όπλο στο χέρι. Αλλες στήριξαν τους αντάρτες, βοήθησαν στον ανεφοδιασμό τους με τρόφιμα, ρουχισμό και πυρομαχικά, τους πρόσφεραν κρυψώνα και κατάλυμα. Εδωσαν τη μάχη της ενημέρωσης και της αφύπνισης του λαού, έγραψαν και μοίρασαν προκηρύξεις, συνθήματα στους τοίχους, ξεσήκωναν τις γειτονιές με τα «χωνιά». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δράση της θρυλικής ΕΠΟΝ: Από τη νεολαία που συγκεντρωνόταν στις γραμμές της οι μισές ήταν κοπέλες. Βρέθηκαν στην αλυσίδα της συγκέντρωσης και της απεργίας, με αυτοθυσία που την εποχή εκείνη δεν αφορούσε μόνο στο μεροκάματο αλλά ακόμα και στην ίδια τους τη ζωή. Σε αυτό τον αγώνα έδωσαν τη ζωή τους οι δυο ΕΠΟΝίτισσες Παναγιώτα Σταθοπούλου και Κούλα Λίλη, που σκοτώθηκαν σε διαδήλωση στο κέντρο της Αθήνας τον Ιούλη του 1943. Η πρώτη έπεσε νεκρή κάτω από τις ερπύστριες του γερμανικού τεθωρακισμένου, ενώ η δεύτερη σκοτώθηκε από πυρά όταν σκαρφάλωσε και χτύπησε τον οδηγό του στο πρόσωπο. Με αντίστοιχο ηρωισμό και αποφασιστικότητα απάντησαν οι γυναίκες στην τρομοκρατία το Δεκέμβρη του '44: Σήκωσαν το πανό που απάντησε στο δίλημμα «τις αλυσίδες ή τα όπλα», απορρίπτοντας την υποταγή και το συμβιβασμό και διαλέγοντας την αντίσταση και την αντεπίθεση.

Γυναίκες, ακόμα και μικρά κορίτσια, πάλεψαν για να επιβιώσει ο λαός κόντρα στις κακουχίες και την πείνα, μέσα από την ΕΑΜική οργάνωση της «Εθνικής Αλληλεγγύης». Εγιναν χέρι βοήθειας για τις χιλιάδες οικογένειες των εκτελεσμένων και των διωκόμενων αγωνιστών, για τις οικογένειες των ανταρτών, για όλους όσοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη λεηλασία και τον αφανισμό των χωριών τους από τα ναζιστικά στρατεύματα και τους ντόπιους συνεργάτες τους.

Για τη δράση τους διώχθηκαν και βασανίστηκαν χωρίς να δώσουν ούτε ένα όνομα, ούτε την πιο μικρή πληροφορία. Πολλές βρέθηκαν στις φυλακές και στις εξορίες, ακόμα και μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Στάθηκαν κι εκεί ασυμβίβαστες, με το κεφάλι ψηλά. Ενδεικτικά μόνο αναφέρουμε την ΕΠΟΝίτισσα Ηρώ Κωνσταντοπούλου, που εκτελέστηκε το Σεπτέμβρη του '44 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, σε ηλικία 17 χρόνων, και την κομμουνίστρια Ηλέκτρα Αποστόλου, που βασανίστηκε άγρια και δολοφονήθηκε στην Ασφάλεια τον Ιούλη του '44.

Μέτωπο στη διαστρέβλωση

Με δεδομένο ότι η ιστορική αυτή περίοδος συγκεντρώνει τα «πυρά» του αντιπάλου, με αφορμή την 28η Οκτώβρη περισσεύουν τα ψέματα και η διαστρέβλωση. Από τις αναφορές των κάθε λογής και απόχρωσης υπερασπιστών του καπιταλιστικού συστήματος στην επέτειο, συσκοτίζεται και θολώνει τελικά το ποιος, με ποιον τρόπο και ενάντια σε ποιον έγραψε τις ηρωικές σελίδες της Αντίστασης. Κρύβουν το γεγονός ότι βασικός αιμοδότης της πάλης στάθηκε το ΚΚΕ, ότι στο κάλεσμα των κομμουνιστών ανταποκρίθηκαν τα φτωχά λαϊκά στρώματα και οι γυναίκες που ανήκαν σε αυτά. Αποσιωπούν ότι δε βρέθηκαν όλοι στο ίδιο στρατόπεδο, καθώς ένα μέρος του αστικού πολιτικού κόσμου εγκατέλειψε τη χώρα περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να επιστρέψει πάλι στις κυβερνητικές θέσεις και τα υπουργεία, ενώ ένα άλλο συνεργάστηκε με τους κατακτητές.

Στη θέση της αλήθειας βάζουν τα κηρύγματα για «εθνική ομοψυχία» μπροστά στην καπιταλιστική κρίση, για υποταγή δηλαδή στην αντιλαϊκή πολιτική, τις κραυγές ενάντια στην υποτιθέμενη «ξένη κατοχή» και τη «γερμανική μπότα». Ορισμένοι κάνουν λόγο για την ανάγκη για ένα «νέο ΕΑΜ», προσπαθούν να φέρουν το ΕΑΜ στα μέτρα τους και στα μέτρα της «αριστερής κυβέρνησης» που προβάλλουν ως διέξοδο. Σε αυτά τα δίχτυα οι γυναίκες είναι πιο εύκολο να εγκλωβιστούν. Από τη μια τις πιέζει ασφυκτικά η αντιλαϊκή πολιτική και από την άλλη τις χωρίζει απόσταση από την οργάνωση και τη δράση στο κίνημα, τις δυσκολεύει η έλλειψη ελεύθερου χρόνου ακόμα και να συζητήσουν, να μελετήσουν, να προβληματιστούν σχετικά με τα ιστορικά γεγονότα και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτά.

Παράλληλα, δε σταματούν να ρίχνουν στη συνείδηση των εργαζομένων το δηλητήριο της εξίσωσης του κομμουνισμού με το φασισμό και της θεωρίας για τη σύγκρουση των «δύο άκρων». Συκοφαντούν το σοσιαλισμό και παράλληλα βγάζουν λάδι το καπιταλιστικό σύστημα που γέννησε και έθρεψε το φασισμό και το ναζισμό. Διαμορφώνουν το κατάλληλο έδαφος που χρειάζεται για να παρουσιάζονται ως «πατριωτικές» δυνάμεις, όπως η «Χρυσή Αυγή», που είναι ιδεολογικοί και πολιτικοί απόγονοι των προδοτών και των δοσίλογων, των βασανιστών και των δολοφόνων χιλιάδων αγωνιστών και αγωνιστριών. Δυνάμεις που σήμερα βάζουν πλάτη στη μετατροπή των εργαζομένων σε σύγχρονους σκλάβους, αναλαμβάνουν πρόθυμα το ρόλο του μαστιγίου στα χέρια του αστικού πολιτικού συστήματος και καλλιεργούν σκοταδιστικές απόψεις.

Η ανασύνταξη και η αντεπίθεση του εργατικού και λαϊκού κινήματος ενάντια στη σημερινή επίθεση του κεφαλαίου δεν μπορεί να γίνουν πράξη χωρίς τη συμβολή των γυναικών των λαϊκών οικογενειών. Η οργάνωσή τους σε κάθε χώρο δουλειάς και σε κάθε λαϊκή γειτονιά πρέπει και σήμερα να γίνει σε σύγκρουση με εμπόδια και δυσκολίες. Είναι απαραίτητο να αντιμετωπίσει τα σύγχρονα ιδεολογήματα για την «αναποτελεσματικότητα» των αγώνων, τη μοιρολατρία, τη διάδοση του ατομισμού και την απαξίωση της συλλογικότητας. Χρειάζεται να απαντήσει σε αντιδραστικές αντιλήψεις που αναβιώνουν στο έδαφος της καπιταλιστικής κρίσης και περιορίζουν το ρόλο των γυναικών στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού, στη φροντίδα των παιδιών και της οικογένειας. Οι σελίδες της Ιστορίας είναι για τις εργαζόμενες, τις νέες, τις γυναίκες των λαϊκών στρωμάτων πηγή έμπνευσης και οδηγός ώστε να ανταποκριθούν στο σημερινό καθήκον της πάλης για την ανατροπή.

Ευτ. Χαϊντ.

Νέα ζωή σε αρχαίο DNA

ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Νέα ζωή σε αρχαίο DNA

Για περισσότερα από 150 χρόνια οι επιστήμονες κατά κύριο λόγο στηρίζονταν σε απολιθωμένα οστά και δόντια για να μελετήσουν ζώα από τα βάθη του χρόνου. Οι σκελετοί αποκαλύπτουν το μέγεθος και το σχήμα των ζώων που χάθηκαν. Τα σημεία όπου οι μυς συνδέονται στα κόκαλα δείχνουν πόσο μυώδες ήταν ένα ζώο και πώς κινούνταν. Το σχήμα και η φθορά των δοντιών υποδείχνουν τα είδη τροφής του. Με τέτοιες μεθόδους οι επιστήμονες κατάφεραν να εξάγουν σημαντικές πληροφορίες από τα σκληρά απομεινάρια των ζώων. Σε σπάνιες περιπτώσεις, έπεσαν στα χέρια τους καλοδιατηρημένες μούμιες και παγωμένα κουφάρια ζώων, που τους επέτρεψαν να προσθέσουν περισσότερες λεπτομέρειες όπως το μήκος της γούνας τους, το σχήμα των αυτιών, το περιεχόμενο του τελευταίου γεύματος ενός ζώου. Παρά όλα όσα μάθαμε για τα φυσικά χαρακτηριστικά μορφών ζωής παλαιότερων εποχών, ξέρουμε ελάχιστα για τις βιολογικές διεργασίες που συντελούνταν μέσα τους.

Παλαιοφυσιολογία

Αυτό το κενό αρχίζει να κλείνει. Πρόσφατες πρόοδοι στη βιοτεχνολογία επιτρέπουν τώρα να ανασυνθέσουμε αρχαία γονίδια από ζώα που έχουν εκλείψει και να «αναστήσουμε» τις πρωτεΐνες που κωδικοποιούσαν αυτά τα γονίδια. Πρωτεΐνες που σχηματίζουν, αλλά και οδηγούν τους κυτταρικούς μηχανισμούς, που βρίσκονται στη βάση όλων των διεργασιών της ζωής. Σύμφωνα με ορισμένους βρισκόμαστε στην αυγή μιας νέας επιστήμης: της παλαιοφυσιολογίας, δηλαδή της μελέτης του τρόπου που λειτουργούσαν εν ζωή τα σώματα ζώων που έχουν πια εκλείψει. Αν και οι σχετικές μελέτες βρίσκονται στα σπάργανα, ήδη έχουν βγει εκπληκτικά συμπεράσματα για το πώς το προϊστορικό ζώο-είδωλο, το μαμούθ, προσαρμόστηκε στις εχθρικές για τη ζωή κλιματολογικές συνθήκες της εποχής των παγετώνων. Η κλωνοποίηση προϊστορικών ζώων στο στιλ του ...«Τζουράσικ Παρκ» παραμένει επιστημονική φαντασία, αποδεικνύεται όμως ότι είναι εφικτή η παρατήρηση κρίσιμων φυσιολογικών λειτουργιών σε όντα, που από καιρό έχουν εξαφανιστεί από το πρόσωπο της Γης.

Σπάνια κουφάρια, όπως αυτό το 42.000 ετών μωρό μαμούθ που βρέθηκε στη Ρωσία, περιέχουν πλούτο πληροφοριών, αλλά μόνο το DNA μπορεί να αποκαλύψει τις ακριβείς βιολογικές διεργασίες που συντηρούσαν αυτό το ζώο εν ζωή

Τα απολιθώματα που έχουν βρεθεί δείχνουν ότι οι πρόγονοι των μαμούθ ξεκίνησαν από τις υποτροπικές πεδιάδες της Αφρικής και μετακινήθηκαν στη Σιβηρία πριν από λιγότερο από δύο εκατομμύρια χρόνια, την περίοδο που η Γη έμπαινε σε ένα από τα μεγαλύτερα επεισόδια ψύξης στην ιστορία της: τους παγετώνες του Πλειστόκαινου. Οπως και οι αφρικανικοί ελέφαντες σήμερα, η κύρια φυσιολογική πρόκληση για τους προγόνους των μαμούθ ήταν η αποφυγή της υπερθέρμανσης. Οταν όμως μετανάστευσαν βόρεια, η διατήρηση της θερμότητας του σώματος έγινε ζήτημα πρωτεύουσας σημασίας.

Κοκκινότριχα και ξανθά μαμούθ

Τα μαμούθ σταδιακά ανέπτυξαν πλούσιο και μακρύ τρίχωμα, αλλά αυτό είναι μόνο μία πλευρά του ζητήματος. Οι πρώτες μελέτες για την αξιοποίηση των κομματιών αρχαίου DNA που διατηρούνται στα παγωμένα μαμούθ ηλικίας δεκάδων χιλιάδων ετών, που ανακαλύφθηκαν στη Σιβηρία, επικεντρώθηκαν στο μιτοχονδριακό DNA, που αντιπροσωπεύει μικρό αριθμό γονιδίων, σε σχέση με το πυρηνικό DNA, αλλά βρίσκεται σε πολλά αντίγραφα μέσα στο κύτταρο. Η τεχνολογική εξέλιξη στη μελέτη του γενετικού κώδικα επέτρεψε τα τελευταία χρόνια την ανάκτηση μακρών ακολουθιών νουκλεοτιδίων από το πολύ σημαντικότερο DNA του πυρήνα, αλλά και ολόκληρου του 16.500 νουκλεοτιδίων γονιδιώματος, του μιτοχονδριακού DNA του μαμούθ. Στην πορεία ανακτήθηκε και μελετήθηκε ένα γονίδιο που προσδιορίζει το χρώμα του τριχώματος και διαπιστώθηκε ότι εκτός από τα κοκκινόχρωμα υπήρχαν και ξανθά μαμούθ. Το πιο ανοιχτόχρωμο τρίχωμα, σε αντίθεση με αυτό που θα περίμενε κανείς, βοηθάει στην απορρόφηση θερμότητας από το περιβάλλον, καθώς ανακλά ένα μέρος της εξωτερικής ακτινοβολίας προς το δέρμα του ζώου, σε αντίθεση με το σκούρο τρίχωμα, που απορροφά περισσότερη θερμική ακτινοβολία, αλλά μόνο στο εξωτερικό του μέρος, από το οποίο γρήγορα αποβάλλεται και πάλι με το φύσημα του ανέμου.

Αντιψυκτικές τεχνικές

Ολα τα σύγχρονα μεγαλόσωμα θηλαστικά που είναι προσαρμοσμένα στο κρύο, διαθέτουν πυκνό σύστημα αρτηριών και φλεβών που διατρέχουν τα άκρα τους αντιπαράλληλα, λειτουργώντας σαν εναλλάκτης θερμότητας, που επιτρέπει την επιστροφή στο κέντρο του σώματος ενός μέρους της θερμότητας που μεταφέρει το αρτηριακό αίμα. Ετσι τα ζώα αυτά καταφέρνουν να διατηρήσουν τις πατούσες τους σε θερμοκρασία λίγο πάνω από το μηδέν, αλλά και να μειώσουν τις θερμιδικές ανάγκες τους το χειμώνα, που η διαθέσιμη τροφή είναι ελάχιστη.

Παραδόξως, αυτή η ανατομική προσαρμογή στερεί από τα άκρα των ζώων την ενέργεια που απαιτείται, ώστε η αιμογλοβίνη να αποδώσει το οξυγόνο που συνέλεξε περνώντας από τους πνεύμονες. Αν και οι σχετικοί μοριακοί μηχανισμοί δεν έχουν γίνει απολύτως κατανοητοί ακόμα, ως αντιστάθμισμα στα ζώα αυτά συνδέονται άλλα μόρια με την αιμογλοβίνη, σε μια εξώθερμη αντίδραση που προσφέρει την απαιτούμενη ενέργεια για την απελευθέρωση του οξυγόνου και την οξυγόνωση των ιστών.

Ερευνητές θεώρησαν ότι κάτι ανάλογο πρέπει να συνέβαινε και με τα μαμούθ και γι' αυτό σύγκριναν το DNA του γονιδίου που κωδικοποιεί την αιμογλοβίνη στα μαμούθ με εκείνο που την κωδικοποιεί στους ασιατικούς ελέφαντες. Πράγματι βρήκαν διαφορές σε τρεις από τις 146 θέσεις αμινοξέων. Για να βεβαιωθούν ότι οι αλλαγές αυτές έκαναν την αιμογλοβίνη των μαμούθ να αποδίδει πιο εύκολα το οξυγόνο ακόμα και σε χαμηλές θερμοκρασίες, σύνθεσαν και μελέτησαν σε εργαστήριο για πρώτη φορά στην ιστορία μια κρίσιμη πρωτεΐνη ζώου που έχει εξαφανιστεί (βλ. γραφική απεικόνιση της μεθόδου), επιβεβαιώνοντας την εικασία, με τη διαφορά ότι ο σχετικός μοριακός μηχανισμός στα μαμούθ αποδείχτηκε διαφορετικός απ' ό,τι στα σύγχρονα προσαρμοσμένα στο κρύο θηλαστικά.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗ

Για τον αναντικατάστατο ρόλο του επαναστατικού κομματικού Τύπου

Για τον αναντικατάστατο ρόλο του επαναστατικού κομματικού Τύπου

Στιγμιότυπο από το αφιέρωμα στον Κομματικό Τύπο που οργάνωσε η ΚΝΕ στο ΤΕΙ Αθήνας

Ενα δεκαπενθήμερο εκδηλώσεων, αφιερωμένο στον επαναστατικό - κομματικό Τύπο, διοργάνωσαν τις προηγούμενες μέρες η Αχτίδα ΑΕΙ - ΤΕΙ - Ερευνας της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ και οι Νομαρχιακές Οργανώσεις ΑΕΙ και ΤΕΙ Αττικής της ΚΝΕ. Με εκδηλώσεις - συζητήσεις, εκθέσεις βιβλίου, φωτογραφικό υλικό, προβολή βίντεο αλλά και επισκέψεις στο ιστορικό τυπογραφείο της οδού Σκρα στην Καλλιθέα και στο Επιμορφωτικό Κέντρο «Χαρίλαος Φλωράκης», στόχος ήταν να αναδειχθούν βασικές πλευρές της ανάγκης ύπαρξης του κομματικού επαναστατικού Τύπου, της αξίας του και της μοναδικότητάς του. Μια μοναδικότητα που αναδεικνύεται όχι μόνο από τις θεωρητικές επεξεργασίες των κομμουνιστών που καταλήγουν στον αναντικατάστατο ρόλο του κομματικού Τύπου, ως καθημερινού πολιτικού προπαγανδιστή, ιδεολογικού διαφωτιστή και οργανωτή της δράσης του Κόμματος, αλλά και από την ίδια τη δράση και το ρόλο του αστικού Τύπου, που είναι εχθρός, όργανο των πολιτικών και ταξικών αντιπάλων της εργατικής τάξης και του λαού. Του Τύπου των αστών που ως το τελευταίο μονόστηλο στις εφημερίδες του και το κάθε λεπτό ραδιοτηλεοπτικής εκπομπής είναι δηλητήριο για τις συνειδήσεις του εργαζόμενου λαού. Που με απίστευτη υποκρισία και άτιμα προπαγανδιστικά μέσα, αποτελεί ένα διαρκές εργαστήριο παραχάραξης της αλήθειας. Και από κοντά και τα οπορτουνιστικά Μέσα, να λειτουργούν ως 5η φάλαγγα.

***

Σύσσωμος ο αστικός Τύπος, το τελευταίο διάστημα, πασχίζει με όλα τα μέσα που διαθέτει να περάσει στις εργατικές - λαϊκές συνειδήσεις την άποψη ότι η τρόικα είναι που πιέζει για τη δρομολόγηση των νέων εργασιακών ανατροπών - κόλαση στον ιδιωτικό τομέα, ενώ η κυβέρνηση των ΝΔ - ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ έχει τάχα διαφωνία μ' αυτά.

Γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι ανατροπές στα εργασιακά είναι δρομολογημένες στην Ευρωπαϊκή Ενωση ακόμη από το 1992 με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και με τη Λευκή Βίβλο δύο χρόνια αργότερα. Ομως δεν ντρέπονται καθόλου οι αναλυτές που φοράνε τα άσπρα κολάρα του σοβαρού να λένε με το στόμφο του ειδικού και του τάχα αντικειμενικού ότι η τρόικα επέβαλε αξιώσεις στη συζήτηση για το νέο μνημόνιο. Γνωρίζουν, επίσης, πολύ καλά ότι ένα μεγάλο μέρος των αντεργατικών ανατροπών και κυρίως εκείνο που αφορά στη διαμόρφωση των μισθών με κυβερνητική απόφαση, είναι ήδη σε ισχύ μετά το 2ο μνημόνιο και ότι τα όσα αφορούν στις ανατροπές στο χρόνο εργασίας περιλαμβάνονται σε σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία, για την πλήρη εφαρμογή της οποίας η κυβέρνηση έχει ήδη δεσμευτεί απέναντι στην τρόικα. Και επίσης ότι για τη μείωση των αποζημιώσεων μετά από απόλυση, η κυβέρνηση έχει συμφωνήσει να μειωθούν για να είναι σε αντιστοιχία με το μέσο όρο στις χώρες της ΕΕ.

***

Απόδειξη πλήρους παραχάραξης της αλήθειας, αλλά και απίστευτου βαθμού κοροϊδίας αποτελούν - για παράδειγμα - τα κύρια άρθρα των εφημερίδων ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΕΘΝΟΣ και ΝΕΑ που δημοσιεύτηκαν την περασμένη Τετάρτη, «χτυπημένα» μάλιστα και στις πρώτες σελίδες, ως δήθεν σοβαρές και υπεύθυνες παρεμβάσεις.

«Η κατάσταση της χώρας - γράφει η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ - είναι οριακή και απαιτεί σύνεση αλλά και υπευθυνότητα, τόσο από τους αρχηγούς, που στηρίζουν τη σημερινή κυβέρνηση όσο και από την τρόικα. Ο πρωθυπουργός έχει αποδείξει ότι είναι αποφασισμένος να επωμισθεί το τεράστιο βάρος της συμφωνίας με τους εταίρους και της διάσωσης της χώρας. Οι Κ. Βενιζέλος και Κουβέλης έχουν επίσης επιδείξει πολιτική τόλμη, γνωρίζοντας πόσο μεγάλο είναι το πολιτικό κόστος όσων θα ψηφίσουν στη Βουλή. Τώρα, όμως, είναι η στιγμή της αλήθειας. Η τρόικα μπορεί και πρέπει να δεχτεί έναν έντιμο συμβιβασμό, γιατί θα είναι παράλογο να τινάξει στον αέρα μια διαπραγμάτευση που φτάνει στο τέλος της. Ο μαξιμαλισμός σε αυτή την κρίσιμη φάση δεν εξυπηρετεί κανέναν. Θα οδηγήσει τη χώρα σε βαθιά πολιτική κρίση, με απρόβλεπτες και επικίνδυνες συνέπειες».

Στο ίδιο μοτίβο το ΕΘΝΟΣ: «Τελικά τα εργασιακά, τα οποία αιφνιδιαστικά ανακίνησε η τρόικα, εξελίσσονται σε νάρκη που απειλεί να δυναμιτίσει τη διαπραγματευτική διαδικασία, με ό,τι θα συνεπάγεται αυτό για την εκταμίευση της δόσης των 31,5 δισ. Αρα μόνο υπερβολική δεν είναι η εκτίμηση ότι η χώρα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη μ' ένα σοβαρό κίνδυνο απρόβλεπτων διαστάσεων και συνεπειών. Φυσικά, τίποτα δεν είναι οριστικό. Η διαπραγμάτευση είναι ανοιχτή και συνεχίζεται. (...) Αλλά δεν πρέπει από κανέναν να διαφεύγει ποιο είναι το διακύβευμα της συγκεκριμένης διαπραγμάτευσης και τι θα σημάνει για τη χώρα αν παρ' ελπίδα δεν καταλήξουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα μέσα στα επόμενα εικοσιτετράωρα. (...) Είναι δεδομένο ότι σε μια διαπραγμάτευση δεν εξασφαλίζει κανείς το απόλυτο των επιδιώξεών του. Οι συμφωνίες σε τέτοιες περιπτώσεις μόνο μέσα από εκατέρωθεν παραχωρήσεις και υποχωρήσεις επιτυγχάνονται...»

Και τα ΝΕΑ: «Προκαλεί κατάπληξη η κοντόφθαλμη λογική της τρόικας, τα στελέχη της οποίας εμμένουν ως την τελευταία στιγμή σε απαιτήσεις - όπως στα εργασιακά - που δεν περιλαμβάνονται σε καμία συμφωνία, αλλά και δεν έχουν την παραμικρή δημοσιονομική ωφέλεια. Αδυνατούν άραγε να αντιληφθούν ότι με τον τρόπο αυτό σπρώχνουν όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και την Ευρωζώνη ολόκληρη, σε αδιέξοδα; Οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι οφείλουν να πάρουν θέση το ταχύτερο. Αλλά και οι τρεις πολιτικοί αρχηγοί έχουν το ύψιστο καθήκον να διατηρήσουν συμπαγή την ενότητα της κυβερνητικής πλειοψηφίας, με τους συμβιβασμούς που αυτό συνεπάγεται. Αν καταρρεύσει τώρα η τρικομματική κυβέρνηση, η χώρα οδηγείται σε καταστροφικό αδιέξοδο».

***

Αρθρα που γράφτηκαν, βέβαια, από διαφορετικούς αρθρογράφους, αλλά με το ίδιο χέρι, το χέρι της εξουσίας των μονοπωλίων. Που δίνει «γραμμή» για την παραπλάνηση του λαού, αλλά ταυτόχρονα δίνει και εντολή στην τρικομματική κυβέρνηση να φέρει σε πέρας την αποστολή που έχει αναλάβει για το τσάκισμα των εργατών, με όποιο πολιτικό κόστος.

Την κοροϊδία προωθεί και η ΑΥΓΗ της νέας σοσιαλδημοκρατίας που γράφει την ίδια ημέρα, επίσης στην 1η σελίδα: «Στη χθεσινή συνάντηση των τριών πολιτικών αρχηγών ήταν ωσεί παρούσα η λαϊκή οργή. Αυτή ανάγκασε τους μικρότερους εταίρους της τρικομματικής κυβέρνησης να σκεφτούν και να... ξανασκεφτούν σε ποια μέτρα διάλυσης της κοινωνίας έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους. (...) Ολοι τους φοβούνται τη λαϊκή οργή. (...) Η δραματική αποστροφή Σαμαρά (με ποιητική εσάνς...), ότι "θα σώσουμε τη χώρα όσοι το τολμήσουμε", εικονογραφεί τον μονόδρομό του: Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα! Οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι η κυβέρνηση είναι κυβέρνηση έσχατης λαϊκής μειοψηφίας. (...) Η λαϊκή παρέμβαση και η δυναμική εξουσίας του ΣΥΡΙΖΑ προδιαγράφουν την πορεία της δημοκρατικής ανατροπής».

***

Με άλλα λόγια: Ο Τύπος των αστών δεν «ενημερώνει» απλά για την πολιτική, αλλά αποτελεί κομμάτι της αστικής πολιτικής, εχθρός της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων. Και με αυτήν την έννοια δεν πρέπει να μπαίνει σε κανένα εργατικό λαϊκό σπίτι, σε κάθε του μορφή.

Η εργατική τάξη έχει τον δικό της Τύπο. Και πρώτα και κύρια την εφημερίδα του Κόμματός της το «Ριζοσπάστη». Με τον μοναδικό και αναντικατάστατο ρόλο του καθημερινού πολιτικού προπαγανδιστή, ιδεολογικού διαφωτιστή και οργανωτή της δράσης του Κόμματος.

Ο «Ριζοσπάστης» είναι η μόνη εφημερίδα που λέει την αλήθεια του λαού, για το λαό, που συμβάλλει καθημερινά στο κύριο καθήκον της - με αλλαγή συνειδήσεων και απελευθέρωσή τους από την αστική χειραγώγηση - συγκέντρωσης των δυνάμεων για την ανατροπή του καπιταλισμού. Η καθημερινή δράση μέσα στο λαό με τη στρατηγική του ΚΚΕ, για να γίνεται αποτελεσματικά και ολοκληρωμένα απαιτεί τη μελέτη, τη διάδοση του «Ριζοσπάστη», των άλλων κομματικών εντύπων, του μαρξιστικού βιβλίου. Αυτό το καθήκον μπαίνει πιο επιτακτικά στη νέα γενιά, την επόμενη βάρδια της εργατικής τάξης. Το 15ήμερο των εκδηλώσεων που έγινε με επιτυχία, σίγουρα θα φέρει αποτελέσματα.

Ανερχόμενα ταλέντα... σε σκοτεινά μονοπάτια

ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

Ανερχόμενα ταλέντα... σε σκοτεινά μονοπάτια

Επικίνδυνη και θολή η άλλη όψη του νομίσματος για τον ...παράδεισο των ποδοσφαιρικών ακαδημιών

Η μάχη της Μίλαν με την Ιντερ για την απόκτηση του 14χρονου Μαστούρ αποδεικνύει το παιχνίδι συμφερόντων που παίζεται στις πλάτες... νεαρών παικτών

Associated Press

Η είδηση για τη μάχη του Μιλάνου μονοπώλησε το φως της δημοσιότητας πριν λίγες ημέρες. Μάλιστα, στην Ιταλία έγινε πρώτο θέμα αφού δεν υπήρχε και αγωνιστική δραστηριότητα εξαιτίας των υποχρεώσεων των Εθνικών ομάδων. Τι ήταν αυτή η μάχη του Μιλάνου; Οπως γίνεται αντιληπτό, μια νέα κόντρα των δυο ομάδων της πόλης, Μίλαν και Ιντερ. Οχι όμως σε αγωνιστικό επίπεδο, καθώς το ντέρμπι των δυο είχε προηγηθεί πριν λίγες ημέρες αλλά για ένα εξωαγωνιστικό θέμα. Την απόκτηση ενός 14χρονου, του Μαροκινού Χασίμ Μαστούρ που λέγεται ότι αποτελεί ένα πολύ σπουδαίο ποδοσφαιρικό ταλέντο! Οι δυο ομάδες έκαναν ό,τι μπορούσαν, μπήκαν σε ένα αδυσώπητο αγώνα παρασκηνίου, που θύμισε κυνήγι κατασκόπων, προκειμένου μία από τις δύο να τον εντάξει στο δυναμικό της. Νικητές αποδείχθηκαν τελικά οι «Ροσονέρι» (Μίλαν).

Παρασκηνιακός πόλεμος για τον νέο ...Μπαλοτέλι

Ο 14χρονος Χασίμ Μαστούρ θεωρείται αυτό που λένε «ποδοσφαιρικό διαμάντι» που έχει στα φυτώριά της η Μίλαν και της στοίχισε περίπου 500.000 ευρώ, και έκανε το (εντυπωσιακό) ντεμπούτο του με τους Παίδες των «Ροσονέρι» κόντρα στην Αλμπινολέφε. Ο πιτσιρικάς με το όλο στυλ, την τεχνική του και τις αντιδράσεις του εντός γηπέδου άφησε τους πάντες άφωνους. Ο Μαστούρ, Ιταλός από Μαροκινούς γονείς, έχει βαφτιστεί ήδη ως «ο νέος Μπαλοτέλι».

Παντως, στα 11 του, ο Χασίμ είχε αγωνιστεί σε τουρνουά με την Ιντερ, η οποία όμως δεν μπορούσε να τον αποκτήσει τότε από την Ρετζιάνα, αφού ο νόμος στην Ιταλία επιτρέπει μετακινήσεις ανηλίκων μετά τα 14. Οταν, όμως, ο Χασίμ γιόρτασε τα 14α γενέθλιά του (15 Ιουνίου φέτος), ο αντιπρόεδρος της Μίλαν, Αντριάνο Γκαλιάνι, αποδείχθηκε (και πάλι) πιο έξυπνος και γρήγορος από τους παράγοντες των «Νερατζούρι» και τον ...άρπαξε! Αρχικά ο Χασίμ δεν πέρασε τις ιατρικές εξετάσεις(!), αλλά πλέον έχει τεθεί κανονικά στην διάθεση του προπονητή Φιλίπο Ιντσάγκι (ναι, ο γνωστός!), ο οποίος πλέον τρίβει τα χέρια του με το θαυματουργό πιτσιρικά. «Ο Μαστούρ φαίνεται να έχει πολλές αρετές, αλλά δεν πρέπει να εξασκηθεί πίεση πάνω του. Είναι μόλις 14 ετών. Είναι το μέλλον, αλλά είναι ακόμα μόνο ένα παιδί», είχε δηλώσει με την ολοκλήρωση της ακριβότερης μεταγραφής στον κόσμο για 14χρονο, ο αντιπρόεδρος της Μίλαν, Αντριάνο Γκαλιάνι

Η άλλη πλευρά

Ωστόσο, υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος. Ιδιαίτερα σκοτεινή και με επικίνδυνα μονοπάτια ακόμα και για το μέλλον του ίδιου του 14χρονου. Τα όσα έγιναν στη κόντρα των δυο συλλόγων με την τελική αρπαγή του από τη Μίλαν, αποδεικνύουν για μια ακόμη φορά το παιχνίδι συμφερόντων που παίζεται πίσω από τα λεγόμενα ποδοσφαιρικά ταλέντα στις μικρές ηλικίες. Είναι γνωστό πλέον ότι ένα ολόκληρο γαϊτανάκι αποτελούμενο από μάνατζερς, παράγοντες ακόμα και χορηγούς - πολυεθνικές έχουν στήσει τα τελευταία χρόνια τα πλοκάμια τους προκειμένου να αρπάξουν οτιδήποτε θεωρείται ξεχωριστό με σκοπό βέβαια την μελλοντική του εκμετάλλευση και το τελικό ...μοσχοπούλημά του μερικά χρόνια αργότερα. Το φαινόμενο μάλιστα βρίσκει μεγάλη απήχηση σε χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής όπου η φτώχεια (π.χ. της οικογένειας κάποιου παιδιού) κάνει πιο εύκολη τη δουλειά του συγκεκριμένου κυκλώματος. Ο τρόπος λειτουργίας του κυκλώματος και οι λογικές οι οποίες αντιπροσωπεύει έκαναν αρκετούς να ονομάσουν την όλη διαδικασία ως «παιδομάζωμα» χωρίς βέβαια να απέχουν και πολύ τέτοιου είδους απόψεις από την πραγματικότητα. Το θέμα μάλιστα έχει απασχολήσει και τα υψηλά κλιμάκια της FIFA και της UEFA με τον πρόεδρο της δεύτερης Μισέλ Πλατινί, να κάνει λόγο για πάταξη του φαινομένου. Στα λόγια βέβαια γιατί οι πρακτικές και των δυο οργανισμών του ποδοσφαίρου κάθε άλλο παρά προς την πάταξη του αποσκοπούν.

Σε επικίνδυνα μονοπάτια

Πέρα όμως απ' όλα αυτά, υπάρχει και κάτι πιο σκοτεινό. Αυτό έχει να κάνει με τα επικίνδυνα μονοπάτια που ενδεχομένως να υποχρεωθεί να βαδίσει ο εκάστοτε πιτσιρικάς που βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση. Μπορεί τα μερικά χιλιάδες δολ. που θα δαπανήσει ο ισχυρός σύλλογος να φαντάζουν όαση για την -στις περισσότερες περιπτώσεις- φτωχή οικογένεια του νεαρού παίκτη ή η προοπτική της μεταγραφής σε μια σπουδαία ομάδα να φαίνεται ότι του λύνει μελλοντικά προβλήματα (π.χ. οικονομική αποκατάσταση, καταξιώση) ωστόσο το παραμύθι δεν σημαίνει ότι δεν περιέχει και δράκους!!! Και παραδείγματα του παρελθόντος αλλά και του παρόντος το αποδεικνύουν.

Την ώρα που η είδηση για το ταλέντο του μικρού μονοπωλούσε το ενδιαφέρον σε Ιταλία και Ευρώπη μια άλλη σημαντική είδηση έβλεπε το φως της δημοσιότητας. Αυτή είχε να κάνει με τις σοβαρότατες καταγγελίες (και όχι φυσικά μοναδικές) του άλλοτε εκκολαπτόμενου αστέρα της Ιντερ, Μάρτιν Μπέγκτσον, που κατέστρεψε μία πολλά υποσχόμενη καριέρα κόβοντας τις φλέβες του. Ο Σουηδός συγκλονίζει με όσα ισχυρίζεται πως συνέβαιναν στις ακαδημίες των «νερατζούρι». Από χρήση μαριχουάνας μέχρι απομόνωση από τον έξω κόσμο.

Το... σκοτεινό άβατο των ποδοσφαιρικών ακαδημιών

Ο Μάρτιν Μπέγκτσον σε ηλικία 17 ετών εκπλήρωσε το δικό του ποδοσφαιρικό όνειρο υπογράφοντας το 2003 επαγγελματικό συμβόλαιο με την Ιντερ, όντας από τα μεγαλύτερα ταλέντα του σκανδιναβικού ποδοσφαίρου την προηγούμενη δεκαετία. Ξεκίνησε την καριέρα του από την τοπική ΙΚ Στούρενχοφ, ενώ προτού εγκαταλείψει την πατρίδα του μεταπήδησε στην Ερεμπρο. Δοκιμάστηκε στον Αγιαξ αλλά έμελλε να καταλήξει στην Ιντερ που διέγνωσε έγκαιρα το ταλέντο του.

Στο Μιλάνο άντεξε για μόλις εννιά μήνες. Αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει κόβοντας τις φλέβες του. Νοσηλεύτηκε σε ψυχιατρική κλινική για να επιστρέψει εν συνεχεία στην πατρίδα του. Ο Σουηδός χαρακτήρισε τη σύντομη θητεία του στις ακαδημίες της Ιντερ ως ...φυλακή!

«Αναζητούσα τρόπο για να δραπετεύσω. Τα ξυράφια ήταν η διέξοδός μου. Επρεπε να φύγω δεν άντεχα. Εκοψα τα χέρια μου όσο πιο δυνατά μπορούσα» τόνισε προσφάτως σε σχετική συνέντευξη όπου παρουσιάστηκε ιδιαίτερα αναστατωμένος μιλώντας για το παρελθόν, παρότι έχουν περάσει εννιά χρόνια από εκείνη την αποφράδα βραδιά.

Σύμφωνα με τον Μπένγκτσον, η κατάσταση στους «νερατζούρι» έγινε ανυπόφορη όταν οι ανερχόμενοι άσοι της ιταλικής ομάδας έκαναν χρήση μαριχουάνας! «Δημιουργήθηκε ένα πρόβλημα στο προπονητικό κέντρο και έπρεπε να τιμωρήσουν κάποιους παίκτες επειδή κάπνιζαν μαριχουάνα στο μπαλκόνι. Επρεπε όμως να τιμωρηθούν όλοι, ακόμη και οι παίκτες που δεν είχαν καμία σχέση με το περιστατικό» επισημαίνει ο 26χρονος σήμερα Μπένγκτσον για να προβεί σε νέες καταγγελίες:

«Για δύο τρεις μήνες χάσαμε την ελευθερία μας. Δεν μπορούσαμε να βγούμε έξω από το σπίτι και να κυκλοφορήσουμε στους δρόμους του Μιλάνου, ούτε να αγοράσουμε ψιλικά. Επαθα κατάθλιψη καθώς αισθανόμουν κλεισμένος σε φυλακή». Να σημειωθεί πάντως ότι επίσημα η Ιντερ αρνήθηκε να κάνει κάποιο σχόλιο για τις δηλώσεις του Σουηδού.

Ο ίδιος, που ζει μόνιμα στο Βερολίνο όπου δραστηριοποιείται μουσικά, δεν παραλείπει να δίνει τις συμβουλές σε όσους ονειρεύονται να πραγματοποιήσουν επαγγελματική καριέρα στο ποδόσφαιρο.

«Γίνονται πολλά λάθη αναφορικά με τον τρόπο που συμπεριφέρονται στους παίκτες. Θα πρέπει να έχεις δυνατό χαρακτήρα για να αντέξεις. Εγκλωβίζεσαι σε έναν άλλο κόσμο και είναι δύσκολο μετά να αντιληφθείς τι συμβαίνει έξω» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Στις λογικές της εμπορευματοποίησης

Βέβαια, τα περιστατικά που έχουν να κάνουν με τη διαπαιδαγώγηση δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Αντίθετα, υπάρχουν και άλλα ακόμα σοβαρότερα που έχουν να κάνουν με τα όσα επιτάσσουν οι λογικές του εμπορευματοποιημένου ποδοσφαίρου σήμερα. Για παράδειγμα, το αίσθημα του ανταγωνισμού (και όχι του συναγωνισμού) που ποτίζονται στο μυαλό των «πιτσιρικάδων» -αφού και οι ακαδημίες λειτουργούν στα πρότυπα της πρώτης ομάδας- το κυνήγι της επιτυχίας (και μόνο αυτής) με οποιοδήποτε κόστος, ακόμα και τη χρήση αναβολικών είναι παράγοντες που διαμορφώνουν ένα συγκεκριμένο χαρακτήρα στους μελλοντικούς επαγγελματίες παίκτες. Ο ...πιτσιρικάς επί της ουσίας μετατρέπεται σε ένα προϊόν που θα πρέπει να ετοιμαστεί με τον κατάλληλο τρόπο ώστε να αποδώσει στο μέλλον κέρδος. Με κάθε τρόπο όμως... Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι ο 14χρονος Μαστούρ αρχικά δεν πέρασε τις ιατρικές εξετάσεις ωστόσο σήμερα είναι στις ακαδημίες της Μίλαν....

ΜΠ.ΤΣ

Ο ευνουχισμός του «Τσίρκου»

Ο ευνουχισμός του «Τσίρκου»

Γρηγοριάδης Κώστας

Ημουν από τους τυχερούς εκείνο το καλοκαίρι του 1973 όταν παιδάκι που μεγάλωνε μέσα στη χούντα και που πρακτικά είχε γνωρίσει μόνο το χουντικό καθεστώς βρέθηκα μαζί με τους γονείς μου στο θέατρο «Αθήναιον» για να παρακολουθήσω την παράσταση «Το Μεγάλο μας Τσίρκο». Ηταν μια παράσταση που με σημάδεψε για όλη μου τη ζωή, μια παράσταση που χαράχτηκε ανεξίτηλα στη μνήμη μου. Το «Τσίρκο» αποτέλεσε την πολιτική μου αφύπνιση, μια αφύπνιση που μερικούς μήνες αργότερα με τα γεγονότα του Πολυτεχνείου μετατράπηκε σε πολιτικοποίηση. Δεν ξέρω πόσο το καταλάβαιναν εκείνη τη στιγμή ο Ρωμιός και το Ρωμιάκι αλλά διαπαιδαγωγούσαν συνειδήσεις.

Το ανέβασμα του «Τσίρκου» δεν είναι απλά το ανέβασμα μιας ακόμα θεατρικής παράστασης αλλά είναι μια βαθιά πολιτική πράξη. Ο θεατής βιώνει μέσα από τα διάφορα σκετς του την Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας μέσα από μια άλλη σκοπιά, μια σκοπιά που η άρχουσα τάξη δεν μπορεί να διανοηθεί ότι μπορεί να διδαχτεί στα σχολεία. Ενώ το «Τσίρκο» τότε τραγουδούσε για την επανάσταση του 1843, η Ελλάδα σήμερα όχι μόνο την έχει ξεχάσει αλλά μέσα από τα σχολικά βιβλία κόντεψε να την κάνει κίνημα βγάζοντας έξω εντελώς το λαϊκό παράγοντα. Ενώ το «Τσίρκο» τότε υμνούσε τους λαϊκούς αγωνιστές, τους κομμουνιστές που η δικτατορία του Μεταξά παρέδωσε στους γερμανοφασίστες, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη σήμερα προσπαθούν να μας πείσουν ότι ναζισμός, φασισμός και κομμουνισμός είναι το ίδιο, η γνωστή θεωρία των άκρων.

Φέτος, λοιπόν, έμαθα με χαρά μου ότι επιτέλους μετά από 39 χρόνια και καθώς και οι καιροί το επιτρέπουν το «Τσίρκο» θα ανέβει ξανά για πρώτη φορά μετά το 1973 από επαγγελματικό θίασο. Ηταν η σειρά μου, λοιπόν, να πάρω τα παιδιά μου σε αυτό το μάθημα πολιτικής ιστορίας, να τους προσφέρω την ίδια συγκίνηση που είχα νιώσει και εγώ. Και καθώς το «Τσίρκο» γράφτηκε μέσα στη χούντα με αποτέλεσμα λόγω λογοκρισίας να μην μπορεί να πει ανοιχτά πολλά από αυτά που θα ήθελε να πει, περίμενα ότι η παράσταση του 2012 θα πήγαινε πιο μπροστά και κρατώντας το πνεύμα του έργου θα το απελευθέρωνε πολιτικά. Το πόσο λάθος έκανα δεν μπορούσα να το φανταστώ όταν περίμενα την έναρξη του έργου. Η παράσταση ήταν πολύ προσεγμένη με πολύ καλές ερμηνείες (ιδιαίτερα από το Ρωμιάκι και τον τραγουδιστή) αλλά σε αυτό το σημείωμα δε θέλω να κάνω καλλιτεχνική κριτική αλλά πολιτική. Η παράσταση που είδα μου θύμισε έργο της Αγκάθα Κρίστι που έχουν κοπεί οι δέκα τελευταίες σελίδες και που δε μαθαίνουμε ποτέ το δολοφόνο, μου θύμισε πολιτικό λόγο της δήθεν αριστεράς του «ευρωμονόδρομου», που μιλάει για σοσιαλισμό αλλά απάντηση δεν έχει πώς αυτό θα πραγματοποιηθεί μέσα στην καπιταλιστική και ιμπεριαλιστική ΕΕ. Το «Τσίρκο» δε χάνει ευκαιρία να αποκαλύψει τις ιμπεριαλιστικές διαθέσεις των δήθεν συμμάχων μας. Στην παράσταση που είδα όσο πλησιάζαμε στη σημερινή εποχή οι αναφορές αυτές προσπαθούσαν να γίνουν όλο και πιο απαλές. Π.χ., αφαιρέθηκε από την καταστροφή της Σμύρνης η ατάκα: «Ολοι μας σφάζαν και μας πνίγανε μαζί, Εγγλέζοι, Γάλλοι κι Αμερικανοί». Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι σήμερα που δεν έχουμε αμερικανική ιμπεριαλιστική επέμβαση στην Ελλάδα αυτή η ατάκα είναι άχρηστη. Ναι, αλλά έχουμε μια σύγχρονη ιμπεριαλιστική πολιτική, λόγω και της συμμετοχής της καπιταλιστικής Ελλάδας στην ΕΕ. Θα μπορούσε, λοιπόν, να αντικατασταθεί με μια ατάκα του στιλ: «Ολοι μας σφάζαν και μας πνίγανε μαζί, Εγγλέζοι, Γάλλοι και οι Γερμανοί». Τέτοιες επεμβάσεις είχαν ήδη γίνει στο έργο. Ο ζητιάνος την εποχή του Ανδρόνικου ανέφερε ξεκάθαρα ότι υπάρχει κίνδυνος να μας διώξουν από το Βυζάντιο, ουσιαστικά ταυτίζοντας στο μυαλό των θεατών το Βυζάντιο με τη λυκοσυμμαχία της ΕΕ.

Ομως, το πραγματικό ατόπημα που ουσιαστικά ευνούχισε πολιτικά την παράσταση έγινε στο τέλος. Το «Τσίρκο» τελειώνει με το Ρωμιάκι να λέει ότι «ο δράκος είναι εκεί, και θα είναι και αύριο εκεί, είδε πως σκότωσαν την παρέα του Καραγκιόζη και περιμένει ότι θα τους φάει, αλλά δεν θα τους φάει, κι ούτε τους σκότωσαν. Αν δεν με πιστεύετε βάλτε στο χώμα το αυτί σας και ακούστε. Η Γη μας χτυπάει με 80 σφυγμούς το λεπτό, ωραίους σαν από παλιό τύμπανο. Κάτι γίνεται. ΚΑΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ». Και τότε έρχεται η κάθαρση καθώς όλος ο θίασος τραγουδάει «Λαέ μη σφίγγεις άλλο το ζωνάρι, η πείνα το καμάρι είναι του κιοτή του σκλάβου που του μέλλει να χαθεί». Ο στίχος επαναλαμβάνεται αρκετές φορές που τελικά μένει στο μυαλό του θεατή με αποτέλεσμα μαζί με το θίασο στο τέλος να το τραγουδάει και ο κόσμος. Το τραγούδι αυτό είναι καρφωμένο στο μυαλό των θεατών όταν αυτοί φεύγουν από την παράσταση ανεβασμένοι και αισιόδοξοι. Θυμάμαι παιδάκι να φεύγω από το έργο με αυτούς τους στίχους καρφωμένους στο μυαλό μου. Ενα τραγούδι που σήμερα με τις τόσες αυτοκτονίες και την πείνα που επιβάλλει η κυρίαρχη πολιτική για να διασωθεί η πλουτοκρατία από την κρίση και να την πληρώσει ο λαός είναι επίκαιρο όσο ποτέ.

Το «Τσίρκο» είναι μια πολιτική πράξη γιατί είναι μια κραυγή για εξέγερση, μια κραυγή για την ανάπτυξη αγώνων για την ελευθερία, όχι απλά την εθνική, αλλά την ταξική, από την οποία προκύπτουν και τα «εθνικά» προβλήματα, «μια ελευθερία που πριν έλθει φαινότανε τόσο πλατιά» (μια ακόμα ατάκα του «Τσίρκου» αφιερωμένη σε όλους αυτούς τους ευρωκολλημένους που στο μυαλό τους έχουν μια Ευρώπη που πριν έλθει νόμιζαν ότι θα είναι δημοκρατική). Στην παράσταση του 2012 η ατάκα για το δράκο έχει φύγει (μάλλον από αμηχανία καθώς στα μυαλά των θεατών θα πρέπει ο δράκος να ταυτιστεί με κάτι και αυτό το κάτι σήμερα είναι η πολιτική της ΕΕ και της ντόπιας και ξένης πλουτοκρατίας) και το τραγούδι του τέλους έχει αντικατασταθεί από το τραγούδι του «Τσίρκου» Νο 2 για το Πολυτεχνείο. Αντί ο κόσμος να τραγουδάει ότι η πείνα το καμάρι είναι του κιοτή τραγουδάει «Ορέστη από το Βόλο, Μαρία από τη Σπάρτη την κόρη μου ψάχνω». Το τραγούδι αυτό μπορεί θαυμάσια να είναι ένα ακόμα επεισόδιο του «Τσίρκου» αλλά δεν έχει το ειδικό βάρος να δώσει την κάθαρση στο θεατή και να του προτείνει λύση. Σήμερα, που στην Ελλάδα πραγματοποιούνται ηρωικές απεργίες πολλών μηνών, όπως των Χαλυβουργών, σήμερα που η ανάγκη για αντίσταση είναι επιτακτική, σήμερα που το μέλλον μας και των παιδιών μας φαντάζει πιο σκοτεινό από ποτέ, σήμερα που η Παιδεία, η Υγεία, οι συντάξεις, οι μισθοί, το δικαίωμα της εργασίας, το δικαίωμα της απεργίας πυροβολούνται ασύστολα από το ντόπιο και ξένο κεφάλαιο, οι συντελεστές της παράστασης ενώ κράτησαν ακόμα και κομμάτια τα οποία είχαν γραφτεί για να κοπούν από τη λογοκρισία έκοψαν το τέλος και ευνούχισαν το έργο. Αντί, λοιπόν, το έργο να πει αυτά που δεν μπορούσε το 1973 λόγω της λογοκρισίας, τελικά λέει πολύ λιγότερα από όσα έλεγε τότε. Το «Τσίρκο» του 2012 ως πολιτική πράξη θυμίζει τη μια Ελλάδα του 2012, την Ελλάδα των στρογγυλεμένων άκρων, τη φοβισμένη Ελλάδα, τη μικρή Ελλάδα που δεν έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό της, τη σχιζοφρενή Ελλάδα, που ενώ θέλει να μείνει σε ένα κλαμπ εκμετάλλευσης ταυτόχρονα δε θέλει να την εκμεταλλεύονται. Το «Τσίρκο» του 1973, το πραγματικό «Τσίρκο», αναφέρεται στην άλλη Ελλάδα, στην ανυπότακτη Ελλάδα, στην Ελλάδα των αγώνων, της αντίστασης, στη σημερινή Ελλάδα της «Χαλυβουργίας».

Ομως, όπως συμβαίνει με όλα τα διαχρονικά έργα, το «Τσίρκο» και η προτροπή του για αντίσταση θα είναι δίπλα μας όσο ο δράκος του ιμπεριαλισμού και της ΕΕ θα είναι ακόμα εδώ και θα ονειρεύεται ότι θα μας φάει. Αλλά δε θα μας φάει γιατί η πείνα το καμάρι είναι του κιοτή και αυτός εδώ ο τόπος, αν μη τι άλλο, για ένα από τα πράγματα που μπορεί να καυχιέται είναι για τους ήρωές του.

Θεσμός που παρά την αποσιώπηση ριζώνει στους εργάτες

ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ «ΑΝΘΡΩΠΟΙ - ΧΡΩΜΑ + ΣΙΔΕΡΟ 6»

Θεσμός που παρά την αποσιώπηση ριζώνει στους εργάτες

Η καθημερινή βιοπάλη, η εκμετάλλευση των εργατών από τους κατόχους των μέσων παραγωγής, ο αγώνας της εργατικής τάξης ως έμπνευση για την καλλιτεχνική δημιουργία, αλλά και η καλλιτεχνική δημιουργία ως όπλο στα χέρια των εργατών είναι τα στοιχεία που συνδυάζονται στηνΕκθεση Εικαστικών Τεχνών «Ανθρωποι - χρώμα + σίδερο»που για 6η συνεχή χρονιά πραγματοποιείται μέσα στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη στο Πέραμα. Εκθεση που αποτελεί πλέον ένα θεσμό ο οποίος συνεχώς εμπλουτίζεται και ενδυναμώνεται.

Αύριο η έκθεση μπορεί να ρίχνει αυλαία ωστόσο οι φετινές εκδηλώσεις οργανώθηκαν από περισσότερους φορείς ενώ χιλιάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας τις παρακολούθησαν. Μπορεί τα αστικά ΜΜΕ να μη βρήκαν ούτε ένα δευτερόλεπτο για την έκθεση, ωστόσο αυτή ριζώνει και αποδεικνύει ότι τα πρωτοπόρα τμήματα της εργατιάς χτίζουν διόδους επικοινωνίας με τον πολιτισμό και την καλλιτεχνική δημιουργία. Φέτος 250 ζωγράφοι, χαράκτες, γλύπτες, φωτογράφοι, μαζί με καλλιτέχνες επαγγελματίες και ερασιτέχνες από το χώρο της μουσικής, του θεάτρου, με καλλιτεχνικά εργαστήρια για τα παιδιά των εργαζομένων και των ανέργων, βάζουν το δικό τους «πετραδάκι» στο μέτωπο της αγωνιστικής ταξικής αλληλεγγύης. Κάνουν πράξη το μήνυμα της διοργάνωσης «Οι αγώνες είναι τέχνη του λαού και η τέχνη όπλο του».

Επίσης ο ποιοτικός κινηματογράφος πλαισίωσε τις εκδηλώσεις της Εκθεσης με προβολή τεσσάρων μικρού μήκους ταινιών από το Φεστιβάλ Δράμας, από την Ελλάδα και το εξωτερικό όπως η «Κατάληψη» του Frederic Dubreuil (Γαλλία, 2008, 24'), «Το νησί των λουλουδιών» του Jorge Furtado (Βραζιλία, 1989, 12'), «Μάθε Εργάτη Πώς» των Σήφη Στάμου και Κώστα Σταματόπουλου (Ελλάδα, 2011, 11'), «Πιγκουίνοι» του Δημήτρη Ζάχου (Ελλάδα, 2012, 16') βασισμένη στο διήγημα «Πιγκουίνοι έξω απ' το λογιστήριο» του Χρήστου Οικονόμου.

Οπως τονίζουν οι ίδιοι οι καλλιτέχνες, «Στο Πέραμα, η Τέχνη προσπαθεί να υπηρετήσει τον πραγματικό της ρόλο. Να εμπνευστεί και να εμπνεύσει, να διαμορφώσει συμπεριφορές, στάση και δράση. Σε αυτήν την αλληλεπίδραση καλλιτέχνες και εργαζόμενοι συντονίζουν το βήμα τους. Η Τέχνη επιχειρεί να γίνει συναγωνιστής των εργαζομένων. Οπλίζεται η ίδια. Καλλιτέχνες και εργαζόμενοι στο ίδιο έργο αγωνιστές».

Αύριο Κυριακή, 6.30 μ.μ., είναι προγραμματισμένη συζήτηση με θέμα: «Οι αγώνες είναι τέχνη του λαού και η τέχνη όπλο του».

Υπεύθυνοι γι' αυτό το όμορφο «πάντρεμα» της καλλιτεχνικής δημιουργίας με τη ζωή των εργαζομένων και των παιδιών τους είναι οι : Κίνηση εικαστικών καλλιτεχνών «Πέρα(σ)μα», Συνδικάτο Μετάλλου Πειραιά, Πανελλήνια Ενωση Αμμοβολιστών - Καθαριστών, Σωματείο Ναυπηγοξυλουργών, Σωματείο Ηλεκτρολόγων Πλοίων. Με την υποστήριξη των: ΕΛΜΕ Πειραιά, Λαϊκών Επιτροπών Περάματος, Σαλαμίνας, Νίκαιας, Επιτροπής Ανέργων Νίκαιας, Συλλόγου Δασκάλων και Νηπιαγωγών Σαλαμίνας.

    

Το «όπλο» της ταξικής αλληλεγγύης

Από τη συζήτηση για τον ηρωικό αγώνα των Χαλυβουργών

Οταν εργάτες, υπάλληλοι, άνεργοι, σπουδαστές, νέοι και νέες συζητάνε θέματα όπως «Η αλληλεγγύη όπλο της εργατικής τάξης στην πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση. Το παράδειγμα της "Ελληνικής Χαλυβουργίας"» μέσα στη Ζώνη και ανάμεσα σε εικαστικά έργα, τότε έχεις μια «εικόνα»... από το μέλλον. Το απόγευμα του περασμένου Σαββάτου οΠαντελής Παπαβασιλείου, πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου Ελευσίνας «ΜΑΣΙΝΑ» (ενταγμένο στη δύναμη του ΠΑΜΕ) και γραμματέας της ΠΟΕΜ και ο Ακης Αντωνίου, γραμματέας του Συνδικάτου Μετάλλου Πειραιά, συζήτησαν με τους εργαζόμενους και τους επισκέπτες της έκθεσης για την ταξική αλληλεγγύη των εργατών. Και όπως είπε ο πρόεδρος του σωματείου των χαλυβουργών,Γιώργος Σιφωνιός: «Αν δεν ήταν αυτή η αλληλεγγύη οι χαλυβουργοί δε θα άντεχαν ούτε μια βδομάδα».

    

«Μάθημα» ζωής

Πολλοί μαθητές γνώρισαν μορφές της τέχνης (ζωγραφική, χαρακτική, γλυπτική κλπ.) και μίλησαν με καλλιτέχνες και εργαζόμενους

«Εντυπωσιακή. Ηταν κάτι πρωτόγνωρο για μας. Κατάλαβα ότι οι καλλιτέχνες μέσα από αυτό το χώρο θέλουν να δείξουν τα άσχημα συναισθήματα, όπως η απόγνωση που προκαλεί στους εργαζόμενους η κρίση, η έλλειψη δουλειάς. Ομως, δείχνουν και τους αγώνες των εργαζομένων που νομίζω ότι είναι το αισιόδοξο». Λόγια της Αφροδίτης, μαθήτριας του 7ου Γυμνασίου Νίκαιας που επισκέφθηκε την έκθεση. Ενα από τα πολλά που ακολούθησαν και που πρέπει να γίνουν περισσότερα.

Οι μαθητές στάθηκαν μπροστά σε κάθε έργο και με τη βοήθεια των καλλιτεχνών έγιναν αποδέκτες των μηνυμάτων της έκθεσης. Μία από τις καθηγήτριες που συνόδευαν τα παιδιά ανέφερε: «Πρόκειται για εκπληκτική προσπάθεια. Για τα παιδιά ήταν μοναδική εμπειρία, ήρθαν σε επαφή με το χώρο εργασίας με τρόπο ζωντανό. Οι εικόνες και τα μηνύματα της έκθεσης βοήθησαν τη σκέψη τους».

    

Στο «σανίδι» με «όπλο» την ψυχή

Την ψυχή τους έδωσαν, για μια ακόμη φορά, τα μέλη τηςθεατρικής ομάδας που αποτελούν εργαζόμενοι, άνεργοι και φοιτητές, στην παράσταση «Η πτώση και η άνοδος του κυρίου Γκρόσαπ». Πρόκειται για έργο «βγαλμένο» από το συγκλονιστικό βιβλίο «Αγνωστη Ιστορία του Εργατικού Κινήματος των ΗΠΑ» των Ρίτσαρντ Μπόγιερ και Χέρμπερτ Μορε. Λιτά μέσα, ευρηματικές σκηνοθετικές - σκηνογραφικές λύσεις, φιλότιμες ερμηνείες και ζωντανός ρυθμός ήταν τα «συστατικά» της αξιόλογης προσπάθειας που χειροκροτήθηκε με θέρμη και ενθουσιασμό.

Σήμερα Σάββατο 7μ.μ. επίσης θα παιχτεί η παράσταση «Καληνύχτα Μαργαρίτα» από τη θεατρική Ομάδα «Αλέκα Παΐζη».

    

Νότες αγώνα και αντίστασης

Ο Βαγγέλης Κορακάκης με την κομπανία του

«Οποιος γνωρίζει το Πέραμα, πόσες ζωές έχουν χαθεί εδώ, τι όνειρα έχουν χαθεί εδώ και έχουν κερδηθεί και τι αγώνας έχει γίνει, σε τέτοιου είδους μηχανοστάσια, στα ορυχεία, στις φλόγες και τα πυρακτωμένα σίδερα, το να πεις ένα τραγούδι γι' αυτό τον κόσμο, γι' αυτούς που ζουν τέτοια γεγονότα, τόσο καιρό με τέτοια προβλήματα όπως ανεργία, αυτή η βαρβαρότητα, το να πεις λοιπόν ένα τραγούδι είναι το λιγότερο που μπορείς να κάνεις».

Αυτά είπε ανάμεσα σε άλλα, στο «Ρ» ο Γιώργος Μεράντζας μόλις κατέβηκε από την εξέδρα της μεγάλης συναυλίας με γενικό τίτλο «Ενα τραγούδι για τους ανέργους» όπου ερμήνευσε μέρος από τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος» του Ρίτσου.

Ηταν την πρώτη Κυριακή της έκθεσης και η προσέλευση του κόσμου ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Εργατικές, λαϊκές οικογένειες μαζί με τα παιδιά τους από περιοχές του Πειραιά και της Αθήνας, με ξεχωριστή την παρουσία της νεολαίας, πέρασαν την πύλη του μηχανουργείου, κατακλύζοντας το χώρο και ένωσαν τις φωνές τους με τους καλλιτέχνες.

Συμμετείχαν επίσης οι: Bαγγέλης Κορακάκης, Βασίλης Λέκκας, Γιώργος Σαρρής, Γιάννης Λάρδης, Στέφανος Ψαραδάκος, Γρηγόρης Νικολόπουλος.

Ξεχωριστή ήταν η στιγμή, όταν με φόντο τα εργαλεία που βρίσκονται στο μηχανουργείο, η ατμόσφαιρα δονήθηκε από το σύνθημα: «Χωρίς εσένα γρανάζι δε γυρνά, εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά».

Επίσης, την Κυριακή στις 8.30 μμ το πρόγραμμα θα πλαισιώσει ο Βασίλης Βασιλάτος με τις «Ιστορίες για κρουστά».

    

Η γωνιά των παιδιών

Ξεχωριστά ήταν τα στιγμιότυπα που εκτυλίχθηκαν τα πρωινά του Σαββάτου και της Κυριακής, όταν ο εκθεσιακός χώρος του μηχανουργείου «πλημμύρισε» από παιδιά, ξεσηκώνοντας και ζωντανεύοντας τους πάντες με τα γέλια και τις φωνές τους. Με τη βοήθεια των καλλιτεχνών, έπαιξαν θεατρικό παιχνίδι, γεύτηκαν τη διαδικασία της βιβλιοδεσίας. Πήραν στα χέρια τους πινέλα, μπογιές, ακουαρέλες, όλα τα απαραίτητα εργαλεία για κατασκευές και εικαστικό παιχνίδι. Ηρθαν σε επαφή με τη χαρά της δημιουργίας. Τα έργα τους βέβαια «κατέλαβαν» τη δική τους θέση στην έκθεση. Βιβλιοδεσία, ζωγραφική, κατασκευές, θεατρικό παιγνίδι από την Εύη Γιαννοπούλου.

Σάββατο και Κυριακή επίσης από 11.00 π.μ. έως 1.00 μ.μ. θα λειτουργήσουν εργαστήρια για παιδιά με Ζωγραφική κατασκευές / αφήγηση παραμυθιού από τηνΘαλασσιά Αντωνοπούλου.

«Δημιουργώντας» πελατεία για τα «πολιτιστικά προϊόντα»

«ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟΥ»

«Δημιουργώντας» πελατεία για τα «πολιτιστικά προϊόντα»

«Οργασμός» σχεδίων στον πολιτιστικό τομέα επικρατεί στην ΕΕ στο πλαίσιο του στόχου για πλήρη εμπορευματοποίηση του πολιτισμού

ΚΟΥΚΟΣ

Αξιοσημείωτη, αν μη τι άλλο, είναι η έντονη κινητικότητα που δείχνει το τελευταίο διάστημα η ΕΕ στον πολιτιστικό τομέα. Στις 26 Σεπτέμβρη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη στρατηγική «Ωθηση στους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας για την οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση στην ΕΕ».

Ως εμφανιζόμενος στόχος ήταν «η αύξηση του εξαγωγικού δυναμικού αυτών των τομέων αλλά και η μεγιστοποίηση των δευτερογενών οφελών τους για άλλους τομείς, όπως η καινοτομία, οι ΤΠΕ (σ.σ. Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας) και η αστική ανάπλαση». Η στρατηγική ζητά «τη λήψη μέτρων για την προώθηση της ανάπτυξης δεξιοτήτων, την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, την προώθηση νέων επιχειρηματικών μοντέλων, την ανάπτυξη ακροατηρίου, την πρόσβαση σε διεθνείς αγορές και τη βελτίωση των συνδέσμων με άλλους τομείς». Οπως σημείωνε ο «Ρ», πρόκειται ουσιαστικά για ένα «εργαλείο» εφαρμογής του αντεργατικού «Συμφώνου για την ανάπτυξη και την απασχόληση», που υιοθετήθηκε τον περασμένο Ιούλη από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, στον πολιτιστικό τομέα.

Ελάχιστες βδομάδες αργότερα, στις 16 και 17 Οκτώβρη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τα σχέδιά της για τη «διεύρυνση του ακροατηρίου για τα πολιτιστικά προϊόντα». Δηλαδή... για την ανάπτυξη της «πολιτιστικής» «πελατείας». Βέβαια, η Επιτροπή το έθεσε πιο «κομψά», παρουσιάζοντας τα σχέδια αυτά ως απόπειρα «να τεθούν τα ακροατήρια αλλά και οι καλλιτέχνες στο επίκεντρο του νέου προγράμματος Δημιουργική Ευρώπη για τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας».

Η «διεύρυνση του ακροατηρίου» είναι για τα μονοπώλια του πολιτιστικού τομέα πολύ σημαντική. Μάλιστα, η ΕΕ λέει ότι «θα αποτελέσει βασικό στοιχείο των σχεδίων που θα λάβουν υποστήριξη από το προτεινόμενο ευρωπαϊκό ταμείο ύψους 1,8 δισ. ευρώ, το οποίο θα περιλαμβάνει και θα ενισχύει τα υφιστάμενα προγράμματα "Πολιτισμός" και MEDIA (κινηματογράφος) και θα προσφέρει ένα πρόγραμμα εγγύησης δανείων για την υποστήριξη της τραπεζικής δανειοδότησης των ΜΜΕ (σ.σ. μικρομεσαίων επιχειρήσεων) στους τομείς του πολιτισμού».

Γιατί, όμως, η ΕΕ δίνει τόσο μεγάλη σημασία; Επειδή ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη του πνευματικού επιπέδου των λαών; Φυσικά όχι. Η κ. Ανδρούλλα Βασιλείου, επίτροπος Εκπαίδευσης και Πολιτισμού της ΕΕ, δήλωσε σχετικά: «Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να φέρουμε το κοινό κοντά στον ευρωπαϊκό πολιτισμό και για να προστατέψουμε την πολυμορφία. Για να είμαστε αποτελεσματικοί πρέπει να βοηθήσουμε τους καλλιτέχνες και άλλους επαγγελματίες να προσεγγίσουν νέα ακροατήρια, στις χώρες τους αλλά και έξω από αυτές, να επαναξιολογήσουν τη σχέση τους με υφιστάμενα ακροατήρια και να διαφοροποιήσουν ακροατήρια. Αν θέλουμε να φέρουμε νεότερα σε ηλικία ακροατήρια κοντά στον πολιτισμό πρέπει να σκεφτούμε νέους τρόπους για να το επιτύχουμε. Αν δεν εξετάσουμε αυτό το θέμα σοβαρά κινδυνεύουμε να υπονομεύσουμε την πολιτιστική μας πολυμορφία και τα οφέλη που έχει αυτή για την οικονομία και την κοινωνική ενσωμάτωση».

Ενίσχυση των μονοπωλιακών κερδών και της χειραγώγησης των λαϊκών συνειδήσεων

Αυτό ενδιαφέρει λοιπόν την ΕΕ: Οχι μόνο η αύξηση της κερδοφορίας από τον πολιτιστικό τομέα, αλλά και η «κοινωνική ενσωμάτωση», γνωστή και ως «κοινωνική συνοχή» ή «κοινωνική ειρήνη». Δηλαδή, η ιδεολογική χειραγώγηση των λαών ώστε να «καταπιούν» «αμάσητη» την επίθεση εναντίον τους από το κεφάλαιο που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Ολα αυτά, φυσικά, δεν είναι καινούρια. Πάντα το σύστημα χρησιμοποιούσε τον πολιτισμό και για ιδεολογική χειραγώγηση. Ομως, οι πρόσφατες απανωτές ανακοινώσεις της Επιτροπής για το εργασιακό και «πελατειακό» κομμάτι του πολιτιστικού τομέα δείχνουν ότι η ΕΕ θέλει να «κλείνει» άμεσα ανοιχτά ζητήματα που αφορούν στον πλήρη έλεγχο της καλλιτεχνικής δημιουργίας από τα μονοπώλια, στη μετατροπή των δημιουργών σε υπαλλήλους τους, των θεατών σε «καταναλωτές» «πολιτιστικών προϊόντων».

Ενα από τα βασικά εργαλεία για τη «διεύρυνση ακροατηρίου» είναι οι ευρωπαϊκές «Πολιτιστικές Πρωτεύουσες». Για την ΕΕ, οι «Πολιτιστικές Πρωτεύουσες» «επισημαίνουν» την «πολυμορφία του ευρωπαϊκού πολιτισμού» και τον «αντίκτυπο των έξυπνων πολιτιστικών επενδύσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη πόλεων». Βέβαια, πρόκειται για θεσμό που αντανακλά την αντιδραστική ουσία της ΕΕ και του ευρωπαϊκού κεφαλαίου. Το καλοκαίρι του 2005 τέθηκαν οι βάσεις για ακόμη πιο ασφυκτικό ιδεολογικοπολιτικό πλαίσιο, από το υπάρχον ήδη αντιδραστικό, για τις «Πολιτιστικές Πρωτεύουσες». H Ευρωπαϊκή Επιτροπή «πρότεινε» τότε νέα διαδικασία επιλογής των Πολιτιστικών Πρωτευουσών με «σαφέστερα» κριτήρια, αυξάνοντας την «έμφαση σε μια ευρωπαϊκή διάσταση» του θεσμού. Δηλαδή, στην ικανοποίηση της ευρωπαϊκής κεφαλαιοκρατικής επιταγής για «ενιαία ευρωπαϊκή ταυτότητα».

H Επιτροπή εκτιμούσε τότε ότι «οι νέοι κανόνες αντιπροσωπεύουν έναν ισορροπημένο συμβιβασμό μεταξύ των συμφερόντων των κρατών - μελών στο κεφάλαιο του πολιτισμού και της ανάγκης να υπάρξει μια ισχυρή ευρωπαϊκή διάσταση». Ο νέος κανονισμός ενισχύει το «ανταγωνιστικό στοιχείο της διαδικασίας επιλογής» μεταξύ των πόλεων (σ.σ. ποιος θα είναι περισσότερο «ευρωπαϊστής») και «αυξάνει το ρόλο της επιτροπής επιλογής».

Το αποτέλεσμα των παραπάνω ήταν να ανακηρυχθεί το... Τάλιν της Εσθονίας «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» για το 2011! Θυμίζουμε ότι πρόκειται για την πρωτεύουσα ενός κράτους που θεωρεί τους συνεργάτες των ναζί ...«μαχητές» της «ελευθερίας»...

Τέλος, με αφορμή τη συνάντηση για τη «διεύρυνση ακροατηρίου» στον πολιτιστικό τομέα, η Επιτροπή έδωσε και πιο συγκεκριμένα στοιχεία για το νέο αντιδραστικό της πρόγραμμα με την επωνυμία «Δημιουργική Ευρώπη», για την «ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αυτών των τομέων και για την προώθηση», υποτίθεται, της «πολιτιστικής πολυμορφίας». Η Επιτροπή προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό 1,8 δισ. ευρώ για τη «Δημιουργική Ευρώπη», για την περίοδο 2014 - 2020, ποσό που αντιστοιχεί σε αύξηση 37% σε σύγκριση με τα τωρινά επίπεδα χρηματοδότησης. Το πρόγραμμα, λοιπόν, «θα υποστηρίξει 8.000 πολιτιστικές οργανώσεις και θα δώσει τη δυνατότητα σε 300.000 καλλιτέχνες, επαγγελματίες από το χώρο του πολιτισμού και στα έργα τους να προβληθούν πέραν των συνόρων τους και να αποκτήσουν διεθνή εμπειρία. Επίσης, θα παρέχει χρηματοδότηση για τη μετάφραση άνω των 5.000 βιβλίων».

Και συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου

Θυμίζουμε ότι με τη «Δημιουργική Ευρώπη» η ΕΕ στοχεύει αποκλειστικά στη στήριξη της «πολιτιστικής» αγοράς και, κατ' επέκταση, χρηματοδοτεί τη διαδικασία συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης κεφαλαίου και στον πολιτιστικό τομέα. Αυτό ουσιαστικά «λέει», εξηγώντας το λόγο της συνένωσης των υφιστάμενων προγραμμάτων «Πολιτισμός», «MEDIA» και «MEDIA Mundus» σε ένα πρόγραμμα (σ.σ. οι υπογραμμίσεις δικές μας): «Οι εν λόγω τομείς αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις, όπως τον κατακερματισμό της αγοράς που απορρέει από την πολιτισμική και γλωσσική πολυμορφία, την παγκοσμιοποίηση και την ψηφιοποίηση, καθώς και σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά την πρόσβαση σε εμπορική δανειοδότηση. Επιπλέον, έχουν παρόμοιες ανάγκες ως προς την (...) ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους, ώστε να συμβάλουν στην απασχόληση και στην ανάπτυξη». Ετσι, «η Δημιουργική Ευρώπη απαντά σ' αυτή την ανάγκη με μια πιο στρατηγική προσέγγιση και σχεδιάζει να πραγματοποιήσει επενδύσεις στους τομείς όπου ο αντίκτυπος θα είναι μεγαλύτερος».

Επίσης, μέσω της δημιουργίας «μηχανισμού χρηματικών εγγυήσεων» προς τις τράπεζες, θα τους στέλνει πελατεία με αφορμή τη χρηματοδότηση των... «πολιτιστικών» τους «επιχειρήσεων»...

Γρηγόρης ΤΡΑΓΓΑΝΙΔΑΣ