Νίκος Ζαχαριάδης - Γράμμα στα παιδιά της Ελλάδας

Νίκος Ζαχαριάδης - Γράμμα στα παιδιά της Ελλάδας

Aποσπάσματα από το “Γράμμα του σ. Νίκου Ζαχαριάδη στα παιδιά της Ελλάδας” που απευθυνόταν στο Επονίτικο Γραφείο του σταθμού “Παπαρήγας” της Βουδαπέστης και στους μαθητευομένους της “Tatra” στην Κοπρίβνιτσα της Τσεχοσλοβακίας. Το γράμμα πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Αετόπουλα” – που έβγαινε για τα Ελληνόπουλα που ζούσαν στις σοσιαλιστικές χώρες, τον Γενάρη του ’51.

Από τον Οδηγητή

«Αγαπητοί σύντροφοι,

Πρώτ’ απ’ όλα ζητώ πολύ συγνώμη απ’ τούς επονίτες “Παπαρρήγα”, που άργησα να σας απαντήσω στο γράμμα σας της 15/5/50. Μαζί με το γράμμα σας πήρα και τις 9 εκθέσεις σας. Η μόνη, ίσως, δικαιολογία για την τόσην αργητά μου μπορεί νάνε το γεγονός ότι, όπως θα ξέρετε και θα μάθατε και σεις, στους μήνες αυτούς είχαμε αρκετή δουλιά και το Κόμμα αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα και ζητήματα τόσο του κινήματος γενικά όσο και εσωκομματικά Αυτό δεν άφηνε πολύ διαθέσιμο χρόνο για μια απάντηση όχι, φυσικά, τυπική.

Πάντως, αυτό πρέπει να το πω απ’ την πρώτη στιγμή, στο επονίτικο γραφείο “Παπαρρήγα”, μου κάνετε πολλή τιμή, περισσότερη απ’ ό,τι προσωπικά μου αξίζει, όταν θυμάστε και μάλιστα και σημειώνετε και με άμιλλα τα γενέθλια μου. Βέβαια, εσείς στο πρόσωπό μου τιμάτε το Κόμμα μας, το ΚΚΕ, που αυτό γαλούχησε και δημιούργησε και μένα και που, όλοι μας, το υπηρετούμε σαν ισότιμοι μαχητές και στρατιώτες, γιατί αυτό εκπροσωπεί την Ελλάδα μας και οδηγεί το Λαό μας στον αγώνα και στη νίκη, στον αγώνα που όλοι οι λαοί κάνουν με επικεφαλής τη μεγάλη μας πατρίδα, τη Σοβιετική Ένωση, για το λυτρωμό, για τον κομμουνισμό.

Με το γράμμα μου απαντώ και στους μαθητευόμενους της Κοπρίβνιτσας της “Tatra”, που μού ’γραψαν με την ευκαιρία των 32 χρόνων του Κόμματος μας και έστειλαν και το δώρο τους εκφράζοντας έτσι και αυτοί την πίστη και την αγάπη τους στο ΚΚΕ. Εκ μέρους του Κόμματος τους ευχαριστώ για το γράμμα και το δώρο.

Η πίστη, η αφοσίωση, η προσήλωση που δείχνετε στο Κόμμα μας, τιμώντας το με άμιλλα απ’ αφορμήν μιάν κατά τα άλλα όχι και τόσο αξιοπρόσεχτη επέτειο, είναι η (…) αρετή για το λαϊκό αγωνιστή, για [τον] επονίτη, για τον κομμουνιστή, (…) δίνει υψηλό, ανώτερο, λαϊκό [νόημα], επαναστατικό σκοπό, κατεύθυνση, [στοχοπροσήλωση] στη ζωή. Χωρίς αυτό το [ανώτερο] νόημα και το επαναστατικό, το ολοκληρωτικό δόσιμο στην υπόθεση του Λαού δεν υπάρχει στη ζωή πραγματική δημιουργία. Και όσες ικανότητες και αν έχει κανένας, όσο και νάνε “προικισμένος” απτή φύση, όταν τις ικανότητες αυτές και τα “προικιά” του δεν τα θέσει στην υπηρεσία του Λαού και δεν τα εμπλουτίσει, δεν τα “βαφτίσει” μέσα στο λαϊκό, επαναστατικό αγώνα, έτσι είτε αλλιώς αυτός θα σέρνεται στη ζωή, θα γίνει καλός καταφερτζής, καπάτσος, όπως λέμε εμείς, πότε όμως δημιουργός, αγωνιστής, πραγματικός άνθρωπος.

Δεν μπορεί να υπάρξει πίστη στον άνθρωπο, όταν αυτός δεν είναι αγωνιστής στη ζωή, όποια θέση και δουλιά κι αν έχει σ’ αυτή. Όταν δεν είναι δημιουργός, δηλαδή, μαχητής, που κι αυτός προσφέρει αυτό πώ ’χει, τη δύναμη και τις ικανότητες του και συντελεί έτσι και ο ίδιος στο να γκρεμιστεί το παληό, το σάπιο και να δημιουργηθεί, ν’ ανοικοδομηθεί το καινούργιο, ο κομμουνισμός.

Πιστεύοντας στον άνθρωπο αγωνιστή, στον άνθρωπο δημιουργό, αναμορφωτή, ανακαινιστή, εμείς του εκφράζουμε έτσι και την πιο υψηλή εχτίμηση, τον ανώτερο σεβασμό μα, ταυτόχρονα, του προβάλλουμε και τις πιο υψηλές και ανώτερες απαιτήσεις.

Τέτοιες υψηλές και ανώτερες απαιτήσεις προβάλλει και σε σας τους επονίτες – αγωνιστές του ΚΚΕ, ο Λαός μας. Απ’ τις εκθέσεις και τα γράμματα σας φαίνεται καθαρά ότι μαθαίνετε και δουλεύετε με τη συναίσθηση μιας ανώτερης αποστολής, ενός υψηλού προορισμού. Ξεκινήσατε τα πιο πολλά αγράμματα, (…) παιδιά του φτωχού λαού, παιδιά αγωνιστών, που πολλοί έχουν δώσει τη ζωή και το αίμα τους για τον αγώνα, για τη λεφτεριά της πατρίδας μας.

Να λοιπόν, από πού βγαίνουν οι μεγάλες και ανώτερες απαιτήσεις που προβάλλει ο αγώνας σε σας. Βγαίνουν απτό αίμα των γονιών και των αδερφιών σας, απτούς καπνούς της πατρίδας μας, απτά δάκρυα και τα βάσανα της μάνας. Δεν μπορεί να υπάρχει πιο [ευγενική] επιταγή και […] απ’ αυτή. Όλη μας η σκέψη, όλη [μας η] θέληση και η δουλιά πρέπει να [συγκεντρώνεται] στο πώς να τα βγάλουμε πέρα, [πώς να] φανούμε άξιοι.

Η ζωή σας προβάλλει περισσότερες απαιτήσεις απόσες, κάτω από κανονικές ομαλές συνθήκες θα μπορούσαν να προβληθούν σε νέους, που δεν μπόρεσαν να νοιώσουν και να χαρούν την παιδική ζωή και ξενοιασιά. Όμως είστε κι όλας επονίτες, πολλοί έχετε δουλέψει από πολύ μικρά για το ψωμί σας, πολλοί περάσατε και από δοκιμασίες σκληρές, αυτό έκανε ώστε να περάσει βιαστικά η παιδική ηλικία σας, σας φόρτωσε, ίσως πρόωρα βάρη και φροντίδες ανώτερες, ωριμάσατε γρήγορα. Αυτό ας μη σας κάνει να λυπάστε.

Γεννηθήκαμε στη πιο ιστορική περίοδο της ανθρωπότητας. Και η γενιά σας επωμίστηκε και επωμίζεται βαριά υπεύθυνη αποστολή. Έχετε την τιμή νάστε κιόλας επονίτες. Και αυτό τα ισοφαρίζει όλα τα άλλα. Σβήνει τις πίκρες και τις λύπες γιατί γεννά, δίνει τη χαρά του αγώνα, την ανωτερότητα του αγωνιστή, τη συναίσθηση ότι στον αγώνα που παλεύουμε αξίζει να τα θυσιάζει κανένας όλα.

Ποιες τώρα είναι οι “απαιτήσεις”, που το Κόμμα προβάλλει μπροστά σας. Χωρίς να νομιστεί ότι εξαντλείται το θέμα, μπορούμε να συνοψίσουμε στα παρακάτω:

Να διαμορφώνετε έντιμο, ειλικρινή, ακέραιο, αγωνιστικό χαραχτήρα. Προσήλωση στο καθήκον μέχρι τέλος. Επιμονή και συνέπεια στην επονίτικη-κομματική αποστολή. Όχι μικρότητες. Να βλέπετε, να μην κρύβετε, να διορθώνετε τις αδυναμίες και τα λάθη σας. Μην ξεχνάτε ποτέ ότι είσε ένας μέσα στους πολλούς, όχι απομονωμένος και χωριστός, Ο ένας για όλους και όλοι για τον ένα. Αυτή την αρετή της συντροφικής συνεργασίας και προσήλωσης, της κολεχτιβιστικής δουλιάς πρέπει να την καλλιεργείτε και να την αναπτύσσετε.

Να μαθαίνετε, να μαθαίνετε, όπως συμβούλευε ο Λένιν τους κομσομόλους. Οι Λαϊκές Δημοκρατίες σας δέχτηκαν με ανοιχτή αγκαλιά. Εσείς τώρα εισπράττετε τους τόκους απτούς αγώνες άλλων. Σας αγαπούν, και σας εχτιμούν και σας βοηθούν επειδή είστε παιδιά του αγωνιζόμενου λαού μας. Πρέπει με την επιμέλεια και τις επιτυχίες να φανείτε άξιοι της αγάπης και της βοήθειας που σας δίνουν. Να αξιοποιείστε εξαντλητικά και σωστά τη φιλοξενία και τα μέσα που μας δίνουν τ’ αδερφά μας Κόμματα στις ΛΔ. Ο σ. Απόστολος Έξαρχος γράφει: η τέχνη μου είναι τορναδόρος και την έχω αγαπήσει πολύ. Την ίδια αγάπη να δείχνετε για όλα όσα μαθαίνετε, για όλα τα ζητήματα και προβλήματα του αγώνα. Η τέτοια αγάπη στη μάθηση και στη δουλιά είναι αποφασιστικός παράγοντας για την επιτυχία. Στη μάθηση και στη δουλιά να δίνετε όλες σας τις δυνάμεις. Με τη γνώση και τη μάθηση πάλι δεκαπλασιάζετε τις δυνάμεις σας. Πλουτισμένοι με τη γνώση, την επιστήμη, την τέχνη, την πείρα και τη θεωρία του κινήματος μας, πρέπει να τείνετε να γίνετε όσο μπορείτε, όσο σηκώνουν οι δυνάμεις και οι ικανότητες σας πιο ικανοί και πιο δυνατοί για τον αγώνα.Όλες τις ικανότητες, τις γνώσεις, τις δυνάμεις σας πρέπει χωρίς επιφύλαξη, να τις δίνετε στον αγώνα.

Ν’ αγαπάτε και να θυμάστε αδιάκοπα την πατρίδα μας, την Ελλάδα. Όσα μαθαίνετε και όσα αποχτάτε πρέπει ένα σκοπό νάχουν: να σας κάνουν καλλίτερους αγωνιστές για την απελευθέρωση και τη σοσιαλιστική ανοικοδόμηση της Ελλάδας. Είστε και σεις μαχητές του στρατού που θ’ απελευθερώσει τη χώρα μας και το Λαό μας. Μη το ξεχνάτε αυτό λεφτό. Εκεί, στον αγώνα για τη λέφτερη, σοσιαλιστική Ελλάδα θα ολοκληρώσετε, θ’ αποτελειώσετε αυτό που συσσωρεύετε τώρα σε πείρα και γνώση. Εκεί θανε και η αποφασιστική για τον καθένα σας δοκιμασία. Αυτή τη δοκιμασία πρέπει να την περάσουμε άξια. Και προς αυτό πρέπει να τείνουν όλες οι προσπάθειες μας τώρα, στη μάθηση, στην τέχνη, στην επιστήμη.

Να δημιουργίεστε σε πραγματικούς επαναστάτες αγωνιστές διεθνιστές. (…) Χωρίς να ξεριζώσουμε το σαράκι του σωβινισμού και της εθνικιστικής διαίρεσης δε δημιουργίεται, πραγματικός κομμουνιστής. Αγαπάτε με όλη σας την ψυχή τη Σοβιετική Ένωση, τη Μεγάλη Πατρίδα μας. Σήμερα οι Λαοί της ΕΣΣΔ γιορτάζουν τη μέρα του Σταλινικού των Συντάγματος που κατοχυρώνει τις ανώτερες καταχτήσεις, που γνώρισε μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα. Και αποτελεί οδηγό αστέρι για τους Λαούς όλου του κόσμου. Ας είνε και για μας οδηγός και παράδειγμα. Να διδάσκεστε και να παραδειγματίζεστε απτήν ηρωική Κομσομόλ. Να έχετε τη φιλοδοξία να γίνετε άξιοι αγωνιστές σαν τους κομσομόλους. (…)

Και να μισάτε με όλη σας την ψυχή τους καταπιεστές και βασανιστές της πατρίδας και του Λαού μας, αμερικανοάγγλους και μοναρχοφασίστες.

Αγαπάτε τις χώρες, του λαούς, τη νεολαία των ΛΔ, που σας γαλούχησαν, σας αγάπησαν, σας βοήθησαν και σας μόρφωσαν.

Ατσαλώνετε αδάμαστη ψυχή, ατσαλένιο κορμί. Έτσι θα γίνετε ικανοί να τα βγάλτε πέρα παλληκαρίσια με όλες τις μπόρες, που ακόμα θ’ αντιμετωπίστε. Ένας σοβιετικός συγγραφές λέει: Ο άνθρωπος δεν γίνεται δούλος απτό ότι του πέρασαν αλυσσίδες. Δούλος γίνεται όταν πάυσει να πιστεύει και να παλεύει.

Ο Λαός μας μένει αδούλωτος, παρόλες τις αλυσσίδες που του περνούν γιατί δεν έπαυσε ποτέ να πιστεύει και να παλεύει.

Ένας πρέπει νάνε ο άσβεστος πόθος σας: Με κάθε σκέψη και πράξη, μικρή ή μεγάλη, κάθε μέρα και κάθε ώρα να φαίνεστε, να είστε πάντα άξιοι και αντάξιοι του πολύπαθου μα αδάμαστου και ηρωικού Λαού μας.

Χαιρετισμούς σ’ όλα τα παιδιά.

Με αγωνιστικές ευχές,

Ν. ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ

5 του Δεκέμβρη 1950»

*Έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του πρωτότυπου. Επίσης, οι λέξεις που σημειώνονται με αγκύλες συνάγονται απ’ την ερμηνεία του κειμένου καθώς σε ορισμένα σημεία οι σελίδες του πρωτότυπου είναι σχισμένες.

Στη μνήμη του Νίκου Ζαχαριάδη

Στη μνήμη του Νίκου Ζαχαριάδη

Τις προάλλες κυκλοφόρησε μια ένθετη έκδοση της κυριακάτικης ελευθεροτυπίας με επιστολές πολιτικά κείμενα και σημειώσεις από το ημερολόγιο του νίκου ζαχαριάδη από τα χρόνια της εξορίας του στη σοβιετία (στο προάστιο της μόσχας μπόροβιτς κι αργότερα στη σιβηρία). Είχε κυκλοφορήσει από την ίδια εφημερίδα και το 91’, την χρονιά που επαναπατρίστηκε η σορός του ζαχαριάδη στην ελλάδα, αλλά η τωρινή επανέκδοση συμπεριέλαβε και την απόφαση αποκατάστασης του ζαχαριάδη από το κκε και την πανελλαδική συνδιάσκεψη για το β’ τόμο του δοκιμίου ιστορίας του κόμματος. Πρόκειται για κείμενα που κατάφεραν να σώσουν και να μεταφέρουν ο γιος του σήφης και άλλοι πολιτικοί πρόσφυγες που μπόρεσαν να επισκεφτούν τον ζαχαριάδη στους τόπους εξορίας του. Δεν γνωρίζω αν υπάρχουν μελετητές ή ερευνητές που να αμφισβητούν την αυθεντικότητα των κειμένων αυτών, πάντως η γλώσσα και η σκέψη του ζαχαριάδη γίνεται φανερή και με μια απλή ανάγνωση, πιστοποιώντας τη γνησιότητά τους.

Το μεγαλύτερο κομμάτι καταλαμβάνει ένα κείμενο του ζαχαριάδη με τίτλο «προβλήματα της κρίσης του κκε» (συμβολή στην πολιτική συζήτηση) γραμμένο το μάη του 62’, που μπορείτε να το βρείτε διαδικτυακά και να το κατεβάσετε εδώ. Το συγκεκριμένο κείμενο δυστυχώς είναι πρόχειρα και βιαστικά γραμμένο, γιατί ο ζαχαριάδης ήθελε να προλάβει να το ολοκληρώσει πριν τον εξορίσουν οι σοβιετικοί στο σοργκούτ. Το αποτέλεσμα είναι να υστερεί κάπως στην πρόζα και τη μορφή, αλλά δε μειώνει σε τίποτα το περιεχόμενό του από πολιτική άποψη.

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον κατά τη γνώμη μου παρουσιάζει η αλληλογραφία του ζαχαριάδη και οι επιστολές που έστελνε σε συντρόφους του από την τασκένδη, όπου μέσα σε λίγες γραμμές εκθέτει πολύ συγκροτημένες σκέψεις, με αναλυτική και διεισδυτική ικανότητα. Ως φόρο τιμής λοιπόν για τη συμπλήρωση σαράντα χρόνων από το θάνατό του η κε του μπλοκ δημοσιεύει αποσπάσματα από μια επιστολή του ζαχαριάδη προς τους σ. γιάννη και εβγένη (που μάλλον δεν πρέπει να έχει ανέβει διαδικτυακά, απ’ ό,τι διαπίστωσα με ένα πρόχειρο γκουγκλάρισμα), παραλείποντας μόνο το άνοιγμα και το κλείσιμο, που περιέχουν –ανάμεσα σε άλλα- κάποια προσωπικά νέα και στοιχεία, και διατηρώντας φυσικά τη δική του ορθογραφία.

(…) 1. Νομίζω πως όλοι όσοι ζούμε στην προσφυγιά πρέπει να ξεκαθαρίσουμε μια κατά τη γνώμη μου ατράνταχτη αλήθεια, ότι δηλαδή το ξαναγέννημα του ΚΚΕ θα πραγματοποιηθεί από τους κουκουέδες που παλέβουν κάτω στην Ελλάδα μέσα στη φωτιά της δοκιμασίας και το λαμπικάρισμα του αγώνα του λαού μας, επικεφαλής του αγώνα αφτού για μια καλύτερη ζωή για τη δημοκρατία, την ανεξαρτησία το σοσιαλισμό.

Τα πράγματα δείχνουν ότι το κόμμα μας κάτω έχει όλες τις απαραίτητες δυνάμεις και τα αναγκαία στελέχη που θα μπουν επικεφαλής του αγώνα αφτού και θα συσπειρώσουν γύρω από μια ελάχιστη δημοκρατική πλατφόρμα όλες τις αντιδιχτατορικές δυνάμεις, θα συνεργαστούν με αφτές για να ρίξουν τη χούντα και έτσι θα ανοίξουν το δρόμο προς μια καινούρια Ελλάδα λεύτερη, ανεξάρτητη και λαϊκή, σταθμό για το πέρασμα στο σοσιαλιστικό στάδιο της επανάστασής μας.

2. Η πραγματικότητα του κινήματός μας από το 1956 και δω δείχνει και αποδείχνει τετραγωνικά ότι οι διορισμένοι είναι ανίκανοι σωστά να δουν και να αναλύσουν τη νεοελληνική κίνηση ανάπτυξη και πορεία, να δώσουν σωστή θεωρία για το κόμμα μας, να τους δώσουν επιστημονική θεμελιωμένη πολιτική γραμμή και μπολσεβίκικη οργανωτική καθοδήγηση.

Η γενική τοποθέτησή τους είναι άρνηση του Μαρξισμού-Λενινισμού, υποστολή της κουκουέδικης σημαίας, προδοσία των επαναστατικών παραδόσεων του λαού μας γενικά του ΔΣΕ μερικά. Η δράση τους είναι ατελείωτη σειρά από γκάφες και καραμπόλες. Άρνηση συνωμοτικότητας, άρνηση πολιτικής ουδετερότητας σαν αντίρροπη της νατοϊκής (ΝΑΤΟ) πολιτικής της αντίδρασης, λάθη στο κυπριακό, κατάρρευση αντιμεσογειακής αντίληψης διορισμένων κτλ. Ανάφερα μερικά από τα λιγότερα μελετημένα μαργαριτάρια της πολιτικής τους. Οι διορισμένοι στάθηκαν κλασικά ανίκανοι συνθετικά να ενώσουν το όλο πρόβλημα της χώρας μας και του αγώνα μας, ολόγυμνοι και ψωραλέοι πρόβαλαν μπροστά μας τα δυο τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα με το πραξικόπημα της χούντας τους έπιασε όλους στον ύπνο. Απ’ εδώ και το πελάγωμα και το παραλόγισμα στη σωστή εχτίμησή του και στον καθορισμό καθαρής γραμμής αντιμετώπισής τους, εργασίες, δηλώσεις, διακηρύξεις, άρθρα μοιάζουν σαν τα μαλλιά της παλαβής, αλληλοσυγκρουόμενες αποφάσεις, διαφορετικές εχτιμήσεις. Τελεφταία απόδειξη άρθρο Ζωγράφου στα «Προβλήματα ειρήνης και σοσιαλισμού» αρ., 12 του 1967, συνέντεφξη Κολιγιάννη (Πράβδα 9-9-67), άρθρο Γκρόζου «Η ακατανίκητη δύναμη του Οχτώβρη», (Πράβδα) καθώς και το δημοσίεβμα της Πράβδα 1-1-68. Συνάντηση στην ΚΕ του ΚΚΣΕ: Όλα αφτά δείχνουν θολούρα μπέρδεμα τρικλίασματα. (Δεν ξέρω τι μεταδίδει η «Φωνή της Αλήθειας» γιατί τις τελεφταίες μέρες δεν ακούγεται καθόλου. Πάντως αφτά που μετέδωσε τις πρώτες μέρες ύστερα από το πραξικόπημα δείχνουν πλήρη σύγχυση φρένων).

3. Η νίκη της αντίδρασης το 1949 δεν έλυσε γι’ αφτή το «ελληνικό πρόβλημα». «Ο ασθενής των Βαλκανίων» δεν γιατρέφτηκε αφού φαίνεται ακόμα από το 1950-51 εσωτερική αντίδραση και αμερικανοί δεν μπόρεσαν να τιθασέψουν, να ειρηνέψουν το λαό μας, που έδειξε τις δυνάμεις του, το αδάμαστο φρόνημά του και στην εθνική αντίσταση και με το ΔΣΕ και στα κατοπινά χρόνια ακριβώς γιατί δεν έλυσαν, δεν μπορούν να λύσουν κανένα από τα θεμελιακά προβλήματα του τόπου. Το πραξικόπημα της χούντας αποτέλεσε ακόμα μια απεγνωσμένη προσπάθεια της αντίδρασης και των αμερικάνων να πετύχουν αφτό που μέχρι σήμερα πάντα αποτύγχαναν: Να καταπνίξουν το δημοκρατικό κίνημα, να εξοντώσουν το ΚΚΕ. Οι αυξανόμενες αντιθέσεις στο ΝΑΤΟ και η όξυνση της κατάστασης στη Μεσόγειο αποτέλεσαν πρόσθετα απ’ τα έξω κίνητρα για το πραξικόπημα. Οι σακαράκες συνταγματάρχες δεν κατάφεραν τίποτε, αντίθετα, οι αντιθέσεις μέσα στην αντίδραση και στη δεξιά μεγάλωσαν και ο βασιλιάς εφεδρεία τους και δεύτερη γραμμή υποχώρησης θάνε για να «διορθώσει» τη χούντα και απότυχε γιατί φοβάται πιο πολύ το λαό, το ξεσκέπασμά του.

Αντίδραση και αμερικανοί παραδέρνουν μέσα σε μια αξεπέραστη αντίθεση: Απροσκύνητος λαός και ανάγκη αλυσοδέματός του χωρίς να λύσουν κανένα ζήτημά του. Δηλαδή ετοίμασαν διατήρηση αντιδημοκρατικού καθεστώτος. (Η χούντα είναι ο μοναδικός συνδυασμός).

4. Ιδιομορφία του σημερινού αντιχουντικού αγώνα αποτελεί το γεγονός ότι και παράγοντες και δυνάμεις της άκρας δεξιάς παρά το ότι θεωρητικά συγγενέβουν με τη χούντα, όμως βλέποντας την απομόνωσή τους και διδαγμένοι από την εθνική αντίσταση, προσπαθούν έτσι είτε αλλιώς να ταχθούν αντιχουντικά τόσο για να μπασταρδέψουν την αντιχουντική πάλη όσο και για να μην αφήσουν την πρωτοβουλία στις συνεπείς δημοκρατικές δυνάμεις και σε αφτή απ’ τις κεντρώες που συνεργάζονται μ’ αφτές.

5. Ο σημερινός αγώνας απαιτεί θαρραλέα πρωτοβουλία, εβλίγιστη αποφασιστική καθοδήγηση που θα μπορεί σωστά να εχτιμά την όλη κατάσταση και τα ξεχωριστά στάδιά της και σωστά να πραγματοποιεί την ενότητα αντιχουντικής πάλης απ’ τα κάτω κι από τα πάνω χωρίς καμιά εξαίρεση, χρησιμοποιώντας κάθε φορά κάθε μορφή οργάνωσης και πάλης, από τις πιο απλές ως τις πιο σύνθετες και ανώτερες, μέχρι την τελική πολιτική ενέργεια και τις συνδυασμένες εκδηλώσεις λαού και στρατού, αντιθέτοντας στην κατάλληλη στιγμή βία στη βία.

6. Σήμερα με ατράνταχτη βεβαιότητα μπορούμε να διαπιστώσουμε πως αν έλειπε η προδοσία της Βάρκιζας (αποτέλεσμα και επισφράγισμα της όλης οπορτουνιστικής και προδοτικής γραμμής της ηγεσίας στον αγώνα της εθνικής αντίστασης), δεν θα γινότανε αναγκαίος ο αγώνας του ΔΣΕ, έτσι κι αν έλειπε το τσαλάκωμα του ΚΚΕ στα 1956 δε θα είχαμε ούτε το παλατιανό προνουτσιαμέντο του 1965 ούτε το πραξικόπημα της χούντας, πολύ περισσότερο αν το κόμμα μας είχε όλα τα συμπεράσματα και βοήθεια που πήραν οι διορισμένοι για να μπορούν να σέρνονται με τα δεκανίκια τους. Σήμερα οι διορισμένοι όχι μονάχα δε μπορούν μα και δε θέλουν να δουν τις αιτίες που οδήγησαν στην τωρινή κατάσταση στην Ελλάδα γιατί τότε και θα αφτοξεσκεπάζονταν μαζί με όλη την πολιτική τους της υποστολής της κουκουέδικης σημαίας. Απεδώ ακόμα μια ατράνταχτη διαπίστωση. Οι διορισμένοι ούτε ιδεολογικά ούτε πολιτικά, οργανωτικά μπορούν να κινητοποιήσουν κόμμα και λαό στην πάλη ενάντια στη χούντα και για την ανατροπή της.

7. Εδώ ξαναρχόμαστε στο σημείο απ’ όπου ξεκινήσαμε: Κάνοντας τη σωστή διαπίστωση ότι οι διορισμένοι δεν παρέχουν καμιά μαρξιστική-λενινιστική εγγύηση για μια τελεσφόρα καθοδήγηση του αγώνα, θα πέφταμε σε θεμελιακό λάθος αν φανταζόμασταν ότι το μαρξιστικό-λενινιστικό ξαναγέννημα του ΚΚΕ θα γίνει στην Τασκένδη, είτε γενικά στην προσφυγιά είτε πάνω στην «πλατφόρμα» τη «γραμμή του Λαϊκού Δρόμου» του ΣΠΑΚ είτε από άλλα παρόμοια αντικουκουέδικα παρακλάδια. Επαναλαμβάνω: Το ξαναγέννημα αφτό θα πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα, μέσα στον αγώνα του λαού μας, θα πραγματοποιηθεί από τους μπροστάρηδες κουκουέδες.

8. Το δικό μας καθήκον είναι να βοηθήσουμε όσο μπορούμε. Μα για να ανταποκριθούμε στο πρωταρχικό αφτό καθήκον μας πρέπει πρώτ’απ’όλα να ξεκαθαρίσουμε τις συγχύσεις και τη θολούρα στα ίδια τα μυαλά μας. Η «Συνεπής Πολιτική Αριστερή Κίνηση» (ΣΠΑΚ) με την «διακήρυξή» της δεν προσφέρει ούτε ίχνος θετικού προγράμματος. Αποτελεί μονάχα άρνηση του ΚΚΕ, δεν απαντά στα θεμελιακά τοπικά προβλήματα και διεθνώς αποτελεί απόφυση του Μαοϊσμού με τον λυσσασμένο αντισοβιετισμό του. Η ΣΠΑΚ θυμίζει έντονα το Αρχείο. Τάσσεται με καινούριο κόμμα, δηλαδή θάβει το ΚΚΕ! Ο αντισοβιετικός κομμουνισμός της αποτελεί ψοφιογέννητο τέρας και αποτελεί άρνηση του κουκουεδισμού. Αν δούμε καθαρά και παρουσιάσουμε την αλήθεια αφτή και αποτινάξουμε οριστικά και τον τυφλό υποκειμενισμό στις εχτιμήσεις και διαπιστώσεις μας, πρώτ’απ’όλα σε σχέση προς το ΚΚΣΕ και την ΕΣΣΔ, τότε μονάχα θα μπορέσουμε να πάρουμε και μια σωστή και δημιουργική τοποθέτηση και απέναντι στους διορισμένους και σχετικά προς το κόμμα μας στην Ελλάδα και το δικό μας ρόλο και αποστολή σ’ αφτό. Αφτό σημαίνει μαρξιστική-λενινιστική ατσαλένια συσπείρωση γύρω από την κουκουέδικη σημαία με γόνιμη μελέτη όλων των προβλημάτων της πατρίδας μας και του κόμματός μας για να μπορέσουμε να συμβάλουμε κατά δύναμη στο ξαναγέννημα του κουκοέδικου. Το ότι αφήσαμε ακάλυπτη τη νεολαία μας και το ρίξαμε στο σχολαστικισμό και τη θεωρητικολογία δείχνει γενικότερα τη στειρότητα και την αδυναμία μας. Χωρίς τη νεολαία είμαστε δίχως ρίζες και μέλλον.

Φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια του ΚΚΕ και 20 χρόνια από την εποποιία του Γράμμου και του Μαλιμάδι. Αν πάνω στις ηρωικές παραδόσεις του λαού μας (1821, ΚΚΕ, εθνική αντίσταση, ΔΣΕ, σημερινός αγώνας) δεν μπορέσαμε να συγκινήσουμε, να τραβήξουμε τη νεολαία μας, τότε πρέπει να βάλουμε σταβρό στον εαφτό μας. Οι αρχαίοι έλεγαν: «Των οικιών υμών εμπιμπραμένων υμείς άδετε».

9. Η διεθνής κατάσταση μπερδέβεται και οξύνεται. Όμως ο ιμπεριαλισμός μέρα με τη μέρα δε δυναμώνει μα αδυνατίζει και οι αντινομίες του μεγαλώνουν. Αν έλειπε η κινέζικη κρίση, οι αμερικανοί στο Βιετνάμ θα πάθαιναν συντριφτική ήττα χωρίς πολεμική γενίκεψη. Μα και τώρα πιάσανε το διάολο και δεν ξέρουν πώς να ξεμπλέξουν!

Στη Μεσόγειο και στην κοντινή ανατολή παρά την ήττα των Αράβων, οι θέσεις μας ενισχύθηκαν και η παρουσία αφτού του σοβιετικού στόλου αποτελεί έβγλωττη προειδοποίηση για τους ιμπεριαλιστές. Ο νομισματικός σεισμός που τραντάζει τις κύριες καπιταλιστικές χώρες μαζί με τις ΕΠΑ δείχνει διάβρωση και σάπισμα. Η ΕΣΣΔ και το ΚΚΕ παραμένουν κύριος στόχος του ιμπεριαλισμού μα και η ελπίδα για όλους τους εργαζόμενους της γης. Από δω πρέπει να πηγάζει και η δική μας τοποθέτηση δίχως υποκειμενισμούς και μνησικακία και χωρίς συμβιβασμούς αρχών.

10. Απ’ όλα τα πιο πάνω βγαίνει και η θέση μας απέναντι στους διορισμένους: Ασυμβίβαστος αγώνας αρχών και δουλειά δική μας όχι στέρφα και αρνητική, μα γόνιμη, δημιουργική. Οι διορισμένοι περνούσαν και περνούν από γεννησιμιού τους (1956) αγιάτρευτη κρίση. Το φούντωμα που θα πάρει το κόμμα μας, αφτό θα τους ξετινάξει τελειωτικά και πρέπει να το πούμε αντικειμενικά, η χούντα με το πραξικόπημά της τους έδωσε αναστολή γιατί διέκοψε το εσωκουκοέδικο δημοκρατικό ξεκαθάρισμα. Μα η αναστολή αφτή κάποτε θα τελειώσει και μεις με έργα και όχι με λόγια πρέπει να αποδείξουμε ότι είμαστε καλύτεροί τους.

Τις πιο πάνω σκέψεις έκανα μελετώντας τα γράμματα που πήρα. Φυσικά τα ζητήματα είναι πολλά και η συζήτηση πρέπει να συνεχιστεί αν και δεν είμαι βέβαιος ότι το γράμμα μου αφτό θα φτάσει στα χέρια σας.

(…)

Γεια χαρά Νίκος Σουργκούτ 15-1-68

Παραθέτω συμπληρωματικά και ένα άλλο απόσπασμα από μια λίγο προγενέστερη επιστολή του ζαχαριάδη, προς τους κουκουέδες της τασκένδης, όπου φαίνεται η διορατικότητά του και η διεισδυτική του ανάλυση για τα τεκταινόμενα στην ελλάδα του απριλιανού πραξικοπήματος και τις προοπτικές για τη διάδοχη κατάσταση.

Βασική ιδιομορφία είνε το γεγονός ότι η έξω από την αριστερά αντιχουντική παράταξη διδαγμένη και φοβισμένη από την πείρα της Εθνικής Αντίστασης προσπαθεί με όλα τα μέσα που διαθέτει να μην αφήσει στην αριστερά την πρωτοκαθεδρία στην αντιχουντική πάλη για τη διεκδίκηση, την πρωτοβουλία και την ηγεμονία σ’ αφτή. (Βλέπε ανάμεσα στ’ άλλα και στάση Κανελλόπουλου, Ελένης Βλάχου και άλλα παρόμοια). Η χούντα και εσωτερικά και εξωτερικά όλο και πιο πολύ απομονώνεται, δε στέκει καλά.

Η δεξιά με μέρος του κέντρου και σοβαροί αμερικανικοί παράγοντες, την ανάγκη φιλοτιμίαν ποιούμενοι, ετοιμάζουν είτε έτσι είτε αλλιώς, κάποιο διάδοχο της χούντας σχήμα. (Αφτό φαίνεται συζήτησε και ο Κωνσταντίνος με τον Τζόνσον). Η χούντα μπορεί να πέσει, μα οι αμερικανοί θα ξεκαθαρίσουν την θέση τους εδώ, μονάχα όταν πεισθούν ότι υπάρχει η εξωαριστερή δύναμη που μπορεί να σπρώξει την χούντα να πέσει.

Το βιβλιαράκι αυτό (με πρόλογο του πέτρου τουλούδη, που έχει γράψει αναλυτικά για την τασκένδη και την χρουτσωφική επέμβαση στο κκε σε δικό του βιβλίο) μπορείτε να το βρείτε και στα βιβλιοπωλεία, από τις εκδόσεις παπαζήση (και σε αρκετά καλή τιμή μάλιστα) κι αξίζει σε κάθε περίπτωση να το διαβάσετε. Αντί επιλόγου παραθέτω ένα απόσπασμα από το ανοιχτό γράμμα του ζαχαριάδη προς όλους τους έλληνες και ελληνίδες, γραμμένο περίπου την ίδια περίοδο, που βρίσκεται στο οπισθόφυλλο αυτής της έκδοσης.

Η ιστορία της μακρόχρονης πορείας του ΚΚΕ απέδειξε τετραγωνικά ότι Ελλάδα τώρα δεν μπορεί να νοηθεί δίχως το ΚΚΕ, ότι προκοπή και ανόρθωση στην πατρίδα μας δεν μπορεί να υπάρξει δίχως τους κουκουέδες. Αυτό είναι το ιστορικό πρόσταγμα, η ιστορική αποστολή για το ΚΚΕ, αυτό είναι το θεμελιακό δίδαγμα της ιστορικής του περιόδου. Και από δω αμείλιχτα απορρέει το καθήκον για όλους τους κουκουέδες: Να ξεσηκώσουμε το ΚΚΕ ολοζώντανο, ακατανίκητο και αμείλιχτο, να ξαναστήσουμε το αγωνιστικό φλάμπουρό του στα πολύβαθα της λαϊκής ψυχής στα κατάμεσα του καινούριου αγώνα.

Και για να ξεκινήσουμε σωστά και για να προχωρήσουμε τελέσφορα και γοργά πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να βάλουμε τάξη στο ίδιο μας το σπίτι. ΓΙ’ αυτό το σκοπό το ατράνταχτο θεμέλιο είναι μονάχα ένα μοναδικό, κουκουέδικη ενότητα, θεωρητική ιδεολογική πολιτική οργανωτική ενότητα, στηριγμένη στη μαζική επαναστατική δράση.

Τις επόμενες μέρες, καλώς εχόντων των πραγμάτων θα αναδημοσιευτούν δύο ακόμα αποσπάσματα από τα κείμενα που περιλαμβάνει η έκδοση σε μια προσπάθεια να δοθεί ένα γενικό αντιπροσωπευτικό περίγραμμα της πολιτικής σκέψης του νίκου ζαχαριάδη.

Παιδική εργασία ανά τον κόσμο - Φωτογραφίες που κόβουν την ανάσα, που ο καθένας πρέπει να δει

Παιδική εργασία ανά τον κόσμο - Φωτογραφίες που κόβουν την ανάσα, που ο καθένας πρέπει να δει

Επί του παρόντος, περίπου 215 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται στον κόσμο, πολλά από αυτά με πλήρη απασχόληση. Αυτά τα παιδιά δεν πηγαίνουν σχολείο και δεν έχουν χρόνο για να παίζουν. Πολλά δεν λαμβάνουν τρόφιμα ή κατάλληλη φροντίδα. Έχουν στερηθεί την ευκαιρία να είναι παιδιά.

Περισσότερα από τα μισά από αυτά τα παιδιά είναι εκτεθειμένα στις χειρότερες μορφές παιδικής εργασίας, όπως η εργασία σε επικίνδυνα περιβάλλοντα, η δουλεία, και άλλες μορφές καταναγκαστικής εργασίας, παράνομες δραστηριότητες, όπως διακίνηση ναρκωτικών και πορνεία και ακούσια συμμετοχή σε ένοπλες συγκρούσεις .

Παρά τις διάφορες διεθνής διασκέψεις και συνέδρια που λαμβάνουν μέρος κατά καιρούς για την καταπολέμηση των χειρότερων μορφών παιδικής εργασίας, υπάρχει ακόμα η επείγουσα ανάγκη για συντονισμένη δράση σε παγκόσμιο επίπεδο για τον τερματισμό της παιδικής εργασίας.

Οι φωτογραφίες είναι του διάσημου φωτογράφου Steve McCurry, από το άλμπουμ του "Stolen Childhood. (http://stevemccurry.com/)

Πηγη

Ούννοι, Γότθοι και Ρωμαίοι

 Ούννοι, Γότθοι και Ρωμαίοι

του Neil Faulkner (μτφ. proletariates)

Η ευρασιατική στέπα είναι μια αχανής περιοχή που απλώνεται από τις ουγγρικές πεδιάδες έως τον Ειρηνικό ωκεανό. Ένα άδεντρο λιβάδι ακραίων κλιματικών συνθηκών που από τα προϊστορικά χρόνια έως και το 19ο αιώνα κατοικούνταν από νομαδικές φυλές βοσκών. 

Η ιστορία της Ευρώπης, της Τουρκίας, της Περσίας, της Ινδίας και της Κίνας είναι σημαδεμένη από στρατιωτικές κρίσεις λόγω των εξορμήσεων των νομαδικών αυτών φυλών έξω από τα όρια της πατρίδας τους. Οι εξορμήσεις των Ούννων από το 370-450 μΧ επιτάχυναν την κατάρρευση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Οι Ούννοι συνδύαζαν κυνήγι και τροφοσυλλογή με βοσκή αλόγων, βοοειδών και αιγοπροβάτων. Η περιορισμένη σε πόρους στέπα και ο πρωτόγονος τρόπος παραγωγής δεν βοηθούσαν στην αύξηση και συγκεντροποίηση του πληθυσμού και, έτσι, η κοινωνική τους οργάνωση ήταν χαλαρή και δημοκρατική. Η διαμόρφωση του εδάφους και ο τρόπος ζωής του τους έκανε εξαιρετικούς ιππείς. Πολεμούσαν ιππεύοντας με τόξα, σκοινί (λάσο) και σπαθιά. Το άλογο, το τόξο και το λάσο ήταν ο εξοπλισμός της στέπας. Το σπαθί ήταν πολύτιμο ανταλλάξιμο όπλο.

Είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσουμε τους λόγους που ανάγκασαν τους Ούννους να μετακινηθούν προς τα δυτικά στα μέσα του 4ου μΧ αιώνα. Ο πρωτόγονος παραγωγικός τρόπος που είχαν δεν τους άφηνε και πολλά περιθώρια να αισθάνονται ασφαλείς. Η ξηρασία την στέπα ισοδυναμούσε με θάνατο. Πιθανότατα μετακινήθηκαν λόγω κάποιας οικολογικής κρίσης. Η βία, η υποδούλωση άλλων λαών και η εξάπλωση προς τα δυτικά ήταν οι διέξοδοι διαφυγής από μια ρημαγμένη από την ξηρασία και με υπερβολικό πληθυσμό πατρίδα.

Όταν έφτασαν στην Ουκρανία συνέτριψαν τους Οστρογότθους. Προχωρώντας περισσότερο, ανάγκασαν τους Βησιγότθους να αναζητήσουν καταφύγιο μέσα στην ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

Οι συγκρούσεις μεταξύ Γότθων και Ρωμαίων εξελίχθηκαν σε πόλεμο. Ο στρατός της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας εξολοθρεύτηκε στην μάχη της Αδριανούπολης το 378 μΧ. Εμμέσως, οι νομάδες της στέπας, άρχισαν να μεταμορφώνουν τον αρχαίο κόσμο. Και ν μεταμορφώνονται κι ίδιοι.

 Οι Γότθοι ήταν εύποροι αγρότες. Όταν υποδουλώθηκαν από τους Ούννους αναγκάστηκαν να πληρώνουν φόρο υποτέλειας στους κατακτητές. Οι νομάδες της στέπας καρπώνονταν τα αγροτικά πλεονάσματα και πλούτιζαν. Οι Ούννοι πολέμαρχοι χρησιμοποίησαν αυτά τα πλεονάσματα για να ενισχύσουν το στρατό τους και, κατά συνέπεια, την κατακτητική τους ικανότητα.

Μέσα στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία τους περίμενε ακόμη πιο πλούσια λεία. Και όπως είχαν αποδείξει στην Αδριανούπολη οι Γότθοι, ο στρατός της αυτοκρατορίας ήταν πολύ ευάλωτος.

Οι ρωμαίοι αγρότες μεταβλήθηκαν σε σκλάβους. Η εκμετάλλευση και η απομόνωση είχαν υποσκάψει την παραδοσιακή πηγή ανθρώπινου δυναμικού του ρωμαϊκού ιμπεριαλισμού. Και οι ρωμαίοι αυτοκράτορες βασίζονταν ολοένα και περισσότερο σε μισθοφόρους βάρβαρους παρά σε λεγεωνάριους για την υπεράσπιση των συνόρων τους. 

Άλλες φορές οι Ούννοι προσλαμβάνονταν ως πολεμιστές επί μισθώσει, άλλοτε εξαγοράζονταν έναντι σημαντικών ανταλλαγμάτων. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ο ρωμαϊκός πλούτος μεταφερόταν στους Ούννους και προστιθέμενος στο φόρο υποτέλειας των Γότθων μεταφόρτωσε τους Ούννους από μια νομαδική φυλή σε κυρίαρχους μιλιταριστές όλης της ηπείρου – με αποκορύφωμα την έλευση του Αττίλα (434-453 μΧ). 

Στο απόγειό της η αυτοκρατορία του Αττίλα εκτεινόταν από τη Βαλτική έως τις Άλπεις και από το Ρήνο ως την Κασπία. Η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας – μισό κανονικο χωρίο, μισό καταυλισμός νομάδων – λάμβανε φόρο υποτέλειας από τους υπόδουλους και επιχορήγηση και μισθούς από τους γύρω λαούς.

Ένα αιώνα πριν, οι Ούννοι πολεμούσαν ως ομάδες λίγων εκατοντάδων με εκλεγμένους πολέμαρχους. Τώρα, ο πόλεμος ήταν για αυτούς μια μόνιμη κατάσταση, η στρατιωτικοποίηση της κοινωνία του ολοκληρωτική και η εξουσία του ηγέτη τους απόλυτη.

Το στρατιωτικό κράτος των Ούννων επιτάχυνε την παρακμή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας απορροφώντας τα πλεονάσματα που παρήγαγε η τεχνική της Εποχής του Σιδήρου. Στο απόγειό του ο ρωμαϊκός ιμπεριαλισμός τροφοδοτούνταν από τα πλεονάσματα αυτά και στηριζόταν σε στρατούς που αποτελούνταν από λεγεωνάριους αγρότες-ελεύθερους πολίτες. Κατά την παρακμή του ήταν ένας νόθος ιμπεριαλισμός και τα πλεονάσματά του τροφοδοτούσαν μια αυτοκρατορία νομάδων με κέντρο τις πεδιάδες της Ουγγαρίας.

Ως πολέμαρχος ο Αττίλας ήλεγχε τα στρατιωτικά πλεονάσματα και, καθώς ο πόλεμος αποτελούσε μόνιμη κατάσταση, η εξουσία του ήταν απόλυτη. Ο βασιλιάς των Ούννων έσπασε την αρχαία αλυσίδα πίστης στη φυλή και δημοκρατιών περιορισμών που εμπόδιζε την επικυριαρχία κάποιου προσώπου.

Αλλά το τεράστιο δίκτυο πατρωνίας που συνέδεε τον Αττίλα με βασιλιάδες-πελάτες, αρχηγούς υπόδουλων λαών και φοροεισπράκτορες βασιζόταν σε μια συνεχή ροή φόρων, ανταλλαγμάτων, κλοπιμαίων και πολύτιμων αγαθών. Ο Αττίλας, εκ των πραγμάτων, ήταν ένας λήσταρχος-βαρώνος, ένας έμπορος πολέμου και ένας ακάματος κατακτητής. Ο δυναμισμός ήταν εγγενής στον κράτος των Ούννων. Για την άρχουσα τάξη του ύστερου ρωμαϊκού κόσμου, ο Αττίλας ήταν η «Μάστιγα του Θεού». Πολλοί από τους φτωχούς τον είδανε με άλλο μάτι. Ούννοι και επαναστατημένοι αγρότες της Γαλατίας (Bagaudae) συμμάχησαν κάποιες φορές εναντίον ρωμαιο-γαλατών αρχόντων.

Αλλά το βασίλειο των Ούννων ήταν πολύ βίαιο, ληστρικό και ασταθές για αποτελέσει αξιόπιστη δύναμη προοδευτικών κοινωνικών αλλαγών. Όταν ο Αττίλας επιτέθηκε τη Γαλατία το 451 μΧ είχε χάσει την υποστήριξη των επαναστατημένων αγροτών λόγω παντελούς έλλειψης διπλωματικής επιδεξιότητας. Οι ρωμαιο-γαλάτες άρχοντες και οι αγρότες Βησιγότθοι ένωσαν τις δυνάμεις τους και πέτυχαν μια συντριπτική νίκη εις βάρος του Αττίλα στη Μάχη των Καταλανικών πεδίων, γνωστή και ως Μάχη των Εθνών.

Ο Αττίλας υποχώρησε στην κεντρική Ευρώπη. Δυο χρόνια μετά πέθανε και η αυτοκρατορία του διαλύθηκε μέσα σε διαμάχες των διαδόχων του και σε επαναστάσεις των υπόδουλων λαών.

Η παρέμβαση των νομάδων της στέπας ήταν ξαφνική και καταστροφική αλλά η συνεισφορά της στην ιστορία μηδενική. Η δυτική ρωμαϊκή αυτοκρατορία διασπάστηκε σε μυριάδες βαρβαρικά βασίλεια που κυβερνούνταν από τους Γερμανούς και τους Γότθους. Η ανατολική αυτοκρατορία βυθίστηκε σε μια γραφειοκρατική και συντηρητική αδράνεια. Η αυτοκρατορία των Ούννων απλά εξαφανίστηκε από το ιστορικό προσκήνιο.

Γιατί η κατάρρευσή της ήταν τόσο ξαφνική και ολοκληρωτική?

Μέσα σε μια γενιά, οι Ούννοι είχαν μεταμορφωθεί από νομάδες ποιμένες σε στρατιωτικούς άρπαγες. Έχασαν την όποια παραγωγική δύναμη είχαν και βασίζονταν εξ ολοκλήρου στους άλλους: μέσω λεηλασιών, φορολογίας, καταστροφής και καταπίεσης. Ο αριθμός των ήταν μικρός αλλά η περιοχή που είχαν υπό τον έλεγχό τους τεράστια. Και για να συντηρηθεί η αυτοκρατορία έπρεπε να επεκτείνεται προς αναζήτηση νέων πλεονασμάτων. Όταν αυτό δεν ήταν πια δυνατό, το δίκτυο των φυλάρχων, φοροεισπρακτόρων και πολεμάρχων κατέρρευσε.

Η ιστορία της ανόδου και πτώσης των Ούννων μεταξύ 370 και 450 μΧ βρίσκεται σε απόλυτη αντίθεση με την ιστορία ενός άλλου νομαδικού-ποιμενικού λαού. Ο οποίος προερχόμενος, όχι από τις στέπες της κεντρικής Ασίας αλλά από τις ερήμους της Αραβίας, όχι μόνο συνέτριψε την ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία και την περσική αυτοκρατορία μέσα σε λίγα χρόνια αλλά δημιούργησε και ένα δικό του καινούργιο πολιτισμό βασιζόμενος στις πόλεις, στις τεχνικές, στη γνώση και στην τέχνη της αρχαιότητας.

Άραβες, Πέρσες και Βυζαντινοί

 Άραβες, Πέρσες και Βυζαντινοί

του Neil Faulkner (μτφ. proletariates)

Οι κοινωνικοί αναβρασμοί είναι γόνιμοι σε πνευματικά προϊόντα. Όλες οι μεγάλες θρησκείες προέκυψαν σαν αποτέλεσμα τέτοιων αναβρασμών. Ο Ιουδαϊσμός προέκυψε ως αποτέλεσμα των προσπαθειών μιας άρχουσας τάξης να ηγεμονεύσει την Παλαιστίνη κατά τον 6ο πΧ αιώνα. Ο Χριστιανισμός έλκει την καταγωγή του από την πικρία των καταπιεσμένων μαζών της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας του 1ου μΧ αιώνα.

Το Ισλάμ ήταν ο τρίτος κλώνος που προέκυψε από τον ίδιο βλαστό. Πρωτοεμφανίστηκε στο ιστορικό προσκήνιο κάπου στη δεκαετία του 620 μΧ ως αποτέλεσμα συγκρούσεων τοπικής σημασίας μεταξύ φυλών σε δυο απομακρυσμένες πόλεις της ερήμου, στην περιοχή Χιτζάζ της κεντροδυτικής Αραβίας. Αλλά η βίαιη εξάπλωση του κατά τη δεκαετία του 630 μΧ έμελλε να αλλάξει για πάντα τον κόσμο.

Οι Ούννοι ήταν νομάδες της στέπας χωρίς πόλεις, εμπόριο και αστικό πολιτισμό. Αποκομμένοι από τον τρόπο ζωής της στέπας, βρέθηκαν μπροστά σε αδιέξοδο. Με την ίδια ταχύτητα που ρήμαξαν τον κόσμο μιας ετοιμοθάνατης αρχαιότητας εξαπολύοντας έναν πόλεμο-αστραπή, εξαφανίστηκαν χωρίς να αφήσουν κανένα ίχνος.

Αλλά οι Άραβες ήταν διαφορετικοί. Οι νομάδες της ερήμου ήταν βοσκοί αιγοπροβάτων και εκτροφείς αλόγων και καμήλων και κατά αυτά, είχαν ομοιότητες με τους Ούννους. Αλλά η καμήλα, εξημερωμένη από το 1000 πΧ, μπορούσε να διασχίσει μεγάλες αποστάσεις μέσα στην έρημο κουβαλώντας βαριά φορτία. Και πολλοί από τους εκτροφείς καμήλων έγιναν έμποροι.

Το εμπόριο ανάμεσα στη Μεσοποταμία και τον Κόλπο, τη νότια Αραβία και την Ερυθρά Θάλασσα ,βασιζόμενο στα μεγάλα καραβάνια με καμήλες, δημιούργησε πλούτο σε πόλεις σαν τη Μέκκα, τη Μεδίνα και άλλες.

Οι πόλεις, κτισμένες μέσα στις οάσεις των δρόμων της ερήμου, ήταν και κοινότητες τεχνητών και καλλιεργητών. Εν ολίγοις, και σε αντίθεση με τη στέπα, ήταν σύνθετες δομήσεις με κοινωνική διαστρωμάτωση και αστικό πολιτισμό. Και μεταξύ των φυλετικών συνηθειών, των προφορικών παραδόσεων και του πολυθεϊσμού των νομάδων της ερήμου, υπήρχε και η γραπτή αραβική και ιουδαιοχριστιανική θρησκεία των εμπόρων και των αστών.

Συχνά, επίσης, υπήρχαν και συγκρούσεις. Οι μεγάλες αποστάσεις ξέκοψαν τους δεσμούς συγγένειας και φυλετικής αφοσίωσης. Οι επιδρομές απέδιδαν λάφυρα στις φυλές της ερήμου αλλά στοίχιζαν στους εμπόρους. Οι φυλετικοί δεσμοί αίματος και η βεντέτα προσέφεραν ασπίδα προστασίας στις τοπικές φυλές αλλά όχι και στους εμπόρους των μακρινών πόλεων.

Σε μέρη όπως η Μέκκα και η Μεδίνα όπου νομάδες και αγρότες αντάλλασαν τα εμπορεύματα τους, φύλαρχοι ανταγωνίζονταν τους εμπόρους και συγκρούονταν οι παραδόσεις ερήμου και πόλης, άνδρες και γυναίκες συζητούσαν για το πώς λειτουργεί ο κόσμος – ή, μάλλον, για το έπρεπε να λειτουργεί. Και όταν το έκαναν, έβλεπαν τα πράγματα εντός θρησκευτικού πλαισίου. Στον πρώιμο μεσαιωνικό κόσμο, το να ασχολείται κάποιος με τέτοια πράγματα σήμαινε ότι αντιπροσώπευε τις προθέσεις του Θεού.

Ένας νέος άντρας, γόνος μια ασήμαντος εμπορικής οικογένειας, βίωνε όλες αυτές τις ζυμώσεις ως ένα προσωπική πνευματικό μαρτύριο. Μέσα στα οράματά του, πίστεψε ότι του μίλησε ο Θεός (Αλλάχ στα αραβικά). Έπεισε κάποιους ότι αυτό όντως γινόταν και μερικοί από αυτούς άρχισαν να καταγράφουν τα λεγόμενά του, που ήταν τα λόγια του Αλλάχ. 

Ο Προφήτης λεγόταν Μωάμεθ και τα λόγια του Αλλάχ έγιναν το Κοράνι.

Το Ισλάμ πήρε πολλά από την ιουδαιοχριστιανική μυθολογία και παράδοση. Ο Αβραάμ και ο Μωυσής είναι προφήτες και των εβραίων και των χριστιανών και των μουσουλμάνων. Κοινή, επίσης, και στις τρεις θρησκείες είναι η έννοια της παγκόσμιας σωτηρίας. Το Ισλάμ έκοψε σα ξυράφι τους φυλετικούς κώδικες και τις ταξικές διαφορές.

Στη θέση των ανταγωνιζόμενων θεών των αντίπαλων φυλών υπήρχε τώρα μια υπέρτατη θεότητα. Εκεί όπου κυριαρχούσαν η πατριά και ο δεσμός αίματος, εμφανίστηκε ένας γενικός κώδικας-νόμος επικοινωνίας. Στη θέση της αδιαφορίας για την κακομεταχείριση των καταπιεσμένων – γυναικών, σκλάβων, φτωχών και περιθωριοποιημένων – η συμπόνια, η ελεημοσύνη και η προστασία έγιναν ηθικές υποχρεώσεις.

Οι μουσουλμάνοι σχημάτισαν μια κοινότητα (umma) που βασιζόταν στην επίσημη ισότητα, στα παγκόσμια δικαιώματα και σε έναν από κώδικα νόμων. Το Ισλάμ ήταν μια προσπάθεια να δημιουργηθεί τάξη μέσα στην αναρχία.

Όπως αναμενόταν, ο Μωάμεθ αντιμετώπισε μια βίαιη αντίδραση. Η πορεία του προς τη Μέκκα ξεκίνησε περίπου το 620 μΧ ενώ το 622 μΧ εξαναγκάστηκε να καταφύγει πρόσφυγας στη Μεδίνα.

Εκεί έφτιαξε ένα μικρό μαζικό κίνημα. Στο αναπτυσσόμενο πολιτικο-θρησκευτικό επιτελείο του που αποτελούνταν από ενθουσιώδεις νεαρούς άντρες και γυναίκες, προσέθεσε εμπόρους που αναζητούσαν εμπορικά πλεονεκτήματα, φύλαρχους τσακισμένους από τις λεηλασίες και αστούς και αγρότες που επιθυμούσαν τάξη και ειρήνη.

Επέστρεψε στη Μέκκα το 629 μΧ ηγούμενος ενός μεγάλου στρατού, εισέβαλε στην πόλη και την κατέλαβε αναίμακτα και πήρε τον έλεγχο της κεντρικοδυτικής Αραβίας.

Όταν πέθανε το 632 μΧ, το κίνημά του θα μπορούσε να έχει διαλυθεί λόγω των παραδοσιακών αντιθέσεων των φυλών της ερήμου. Αλλά δε διαλύθηκε γιατί τα δυο «χαλιφάτα» (διάδοχοι) - Abu Bakr και Umar – επέλεξαν να εκτονώσουν τη συσσωρευμένη βίαιη ενέργεια σε εξωτερικούς στόχους: στις αυτοκρατορίες των Περσών και των Βυζαντινών.

Και όταν οι αραβο-ισλαμικοί στρατοί τις χτύπησαν, οι παλιές αυτοκρατορίες κατέρρευσαν σαν χάρτινοι πύργοι. Οι μεγάλες πόλεις της αρχαιότητας έπεσαν η μια μετά την άλλη – η Δαμασκός το 636, η Κτησιφών (Ιράκ) το 637, η Βαβυλώνα εν Αιγύπτω – Κάιρο το 639 και η Αλεξάνδρεια το 642. Μέσα σε δέκα χρόνια από το θάνατο του Μωάμεθ, οι διάδοχοί του έκτισαν μια μεγάλη μεσανατολική αυτοκρατορία. Όπως οι Ούννοι κι οι Γότθοι είχαν διαλύσει τις παλιές αυτοκρατορίες της Ευρώπης, έτσι κι Άραβες διέλυσαν τις αυτοκρατορίες της ανατολής. 

Η βυζαντινή και η περσική αυτοκρατορία είχαν εμπλακεί σε μεταξύ τους μαζικούς και αναποτελεσματικούς πολέμους για αιώνες. Ο πιο πρόσφατος, μεταξύ 613-628, είχε αφήσει και τις δυο αυτοκρατορίες εξαντλημένες, με διαλυμένα οικονομικά, αποδεκατισμένους στρατούς και πληθυσμούς απογοητευμένους και εξουθενωμένους από τη φορολογία, την επιστράτευση και τη βίαιη στρατολόγηση.

Οι αυτοκρατορίες είχαν οχυρώσεις, εξοπλισμένο στρατό και οπλισμό υψηλής τεχνολογίας. Οι Άραβες είχαν την έρημο και τις καμήλες. Η αραβική έρημος είναι μια λωρίδα γης από ξηρή άμμο και αμμοχάλικα που απλώνεται από τη Συρία στη δύση ως το Ιράκ στην ανατολή. Στη εδαφική διαμόρφωση αυτή οι καμήλες είναι ασυναγώνιστες και ο στρατός που τις διέθετε μπορούσε να κινηθεί μέσα στην έρημο όπως τα πλοία στη θάλασσα.

Οι Άραβες επιτίθεντο ξαφνικά και απρόβλεπτα σε οποιοδήποτε σημείο της ερήμου. Με ελαφρύ εξοπλισμό και μεγάλη ευκινησία κατάφερναν να επιφέρουν καίρια πλήγματα στους δυσκίνητους αυτοκρατορικούς στρατούς μέσα στη σκόνη συνεχών ελιγμών.

Οι αγρότες της Συρίας και του Ιράκ δεν έδειχναν να στενοχωριούνται ιδιαιτέρως με τις ήττες των αρχόντων τους. Συχνά δε, υποδέχονταν τους Άραβες ως απελευθερωτές. Πολλοί από τους τοπικούς άρχοντες εκδιώκονταν. Οι φορολογία ήταν ήπια. Ο Ιουδαϊσμός, ο Χριστιανισμός και ο Ζωροαστρισμός ήταν ανεκτοί αλλά πολλοί κάτοικοι στράφηκαν στο Ισλάμ. Η αραβική κυριαρχία για τους περισσότερους σήμαινε βελτίωση της ζωής τους. 

Οι αραβικές κατακτήσεις συνεχίστηκαν. Οι αραβικοί στρατοί κατέλαβαν τις ακτές της βόρειας Αφρικής (Λιβύη, Αλγερία και Μαρόκο) και τελικά εισέβαλαν στην Ισπανία ή οποία κατελήφθη ολοκληρωτικά το 711 μΧ.

Εν τω μεταξύ, άλλες αραβικές στρατιές προχωρούσαν προς τα ανατολικά. Η Καμπούλ στο Αφγανιστάν έπεσε στα χέρια τους το 664 μΧ.

Ήταν μια από τις πιο εκτεταμένες, ξαφνικές και μεταρρυθμιστικές εκστρατείες στην ιστορία των στρατιωτικών κατακτήσεων. Αλλάζοντας όμως τον κόσμο, άλλαζαν και οι ίδιοι οι κατακτητές – διεργασίες που είναι και αντιφατικές και ανταγωνιστικές.

Οι λαοί της ερήμου (ποιμενικοί νομάδες, έμποροι και πλιατσικολόγοι) επεκτάθηκαν κατά μήκος της Μέσης Ανατολής και της βόρειας Αφρικής. Εκεί, έχοντας κληρονομήσει τα πλούτη του αρχαίου κόσμου, άρχισε η παλιά, γνωστή και με παγκόσμια ισχύ ιστορία: εχθρότητα και ανταγωνισμός για το διαμοιρασμό του πλούτου, δολοφονίες, εμφύλιοι πόλεμοι.

Μεροκάματα πείνας για τους νέους στις παραλίες

Μεροκάματα πείνας για τους νέους στις παραλίες

Eurokinissi

Ενα μπάνιο για μια λαϊκή οικογένεια σε μία από τις λεγόμενες οργανωμένες πλαζ της Αττικής είναι γνωστό πως κοστίζει χρυσάφι. Χρειάζεται ένα και δύο μεροκάματα πλέον για να μπορέσει μια 4μελής οικογένεια να πάει στη θάλασσα κυρίως τέτοιες μέρες αφόρητου καύσωνα. Και τα ταμεία των επιχειρηματιών που εκμεταλλεύονται τις παραλίες γεμίζουν. Υπάρχει και μια άλλη πλευρά πολύ σημαντική. Σε αυτές τις επιχειρήσεις - που διαφημίζονται δεόντως από δελτία ειδήσεων καναλιών και ιστοσελίδες στο διαδίκτυο για τις... υψηλές παρουσίες που φιλοξενούν - δουλεύουν νέοι και νέες με μισθούς κυριολεκτικά πείνας. Με 40 βαθμούς Κελσίου, 18άρηδες που παλεύουν για το μεροκάματο χτυπάνε ακόμα και 10ωρα κάνοντας πότε το σερβιτόρο, πότε το παιδί για τις ξαπλώστρες, πότε τον καθαριστή της παραλίας, δουλειές ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης. Και πληρώνονται 20 και 25 ευρώ μεροκάματο χωρίς ασφάλιση και όχι ωράριο σπαστό, δηλαδή μερικές ώρες το πρωί μερικές το απόγευμα. Κι επειδή πολλή κουβέντα γίνεται τελευταία για τις φορολογικές παραβάσεις επιχειρηματιών σε τουριστικές περιοχές που δήθεν θα κυνηγήσει η κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών, αξίζει να πούμε ότι τέτοιες εργασιακές σχέσεις, όπως του παραδείγματος που αναφέραμε, είναι γενικευμένες και θεσμοθετημένες...

Τα φώτα στην Κίνα στρέφουν τα αστικά επιτελεία

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Τα φώτα στην Κίνα στρέφουν τα αστικά επιτελεία

Προβληματισμός και ανησυχία από τα σημάδια κόπωσης της δεύτερης μεγαλύτερης καπιταλιστικής οικονομίας στον κόσμο

Η κυβέρνηση της Κίνας ζήτησε ανακαταμέτρηση του χρέους, προκαλώντας ανησυχία για τα στοιχεία που συνθέτουν την πραγματική εικόνα της οικονομίας της

Σημάδι των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που οξύνονται, τόσο ανάμεσα στην Ευρωζώνη και το ΔΝΤ, όσο και στο εσωτερικό τους, είναι το γεγονός ότι έντεκα χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής δε στήριξαν την απόφαση τουΔιεθνούς Νομισματικού Ταμείου που πάρθηκε τη Δευτέρα, για την εκταμίευση της δόσης των 1,7 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα, επικαλούμενες τον κίνδυνο να μην αποπληρωθεί το δάνειο.

Τη σχετική ανακοίνωση έκανε ο Βραζιλιάνος Πάουλο Νογκέιρα Μπατίστα, που συμμετέχει στο ΔΣ του ΔΝΤ. Οπως σημείωσε, «οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ελλάδα επιβεβαιώνουν ορισμένους από τους χειρότερους φόβους μας (...) Οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα του χρέους συνεχίζουν να είναι υπεραισιόδοξες».

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι με τη νέα δόση, το συνολικό ποσό που έχει χορηγηθεί στην Ελλάδα από το ΔΝΤ φτάνει τα 28,4 δισ. ευρώ και η Αθήνα ενδέχεται να αθετήσει την υποχρέωση αποπληρωμής του, «σε περίπτωση που την εγκαταλείψουν οι εταίροι της στην Ευρωζώνη». Μιλώντας εξ ονόματος της αστικής τάξης ανταγωνιστικών προς την Ευρωζώνη χωρών, ο Βραζιλιάνος εκπρόσωπος στο ΔΝΤ εκφράζει την άρνηση ανερχόμενων καπιταλιστικών οικονομιών να συνεισφέρουν χρήματα για να βγει η ΕΕ από την κρίση.

Στο μεταξύ, εκταμιεύθηκαν χτες τα 4 δισ. ευρώ από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό EFSF προς την Ελλάδα. Συγκεκριμένα, εκταμιεύθηκαν 2,5 δισ. ευρώ από τον EFSF και 1,5 δισ. ευρώ από τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών της Ευρωζώνης, μέσω του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων (SMP).

Στην ανακοίνωση του EFSF, επισημαίνεται ότι αναμένεται ακόμα να εκταμιευθούν 500 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβρη (συνολικά 3 δισ. ευρώ είναι η πέμπτη δόση του δεύτερου προγράμματος). Μέχρι σήμερα, ο ελληνικός λαός έχει φορτωθεί στην πλάτη του δάνεια 133,04 δισ. ευρώ από τον EFSF, από τα 144,6 δισ. ευρώ που αναμένεται να εκταμιευθούν συνολικά.

Δύο μείγματα, ίδια στρατηγική

Σε μια παράλληλη εξέλιξη, ο υποψήφιος των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών (SPD) Πέερ Στάινμπρουκ, δήλωσε «πολύ επιφυλακτικός» σε σχέση με μια νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, ταυτιζόμενος με τη θέση της γερμανικής κυβέρνησης. Ο ίδιος ζητάει ένα «Σχέδιο Μάρσαλ Β'» για τις χώρες σε κρίση, προκειμένου να ρεύσει χρήμα προς το κεφάλαιο και να γίνουν επενδύσεις που θα το τραβήξουν έξω από την κρίση.

Σε συνέντευξή του στη γερμανική Wall Street Journal, ο Π. Στάινμπρουκ επισημαίνει ότι, παρά το γεγονός ότι πολλοί οικονομολόγοι προβλέπουν ότι η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει ζήτημα βιωσιμότητας του χρέους, ένα «κούρεμα» θα οδηγούσε σε απώλειες για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, ενώ θα απέτρεπε τους ιδιώτες επενδυτές από το να δανείσουν χρήματα στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, αν εκλεγόταν ο υποψήφιος των σοσιαλδημοκρατών, «θα ήταν πιο γενναιόδωρος απέναντι στις χώρες που αντιμετωπίζουν την κρίση, καθώς μιλά υπέρ της παραχώρησης περισσότερου χρόνου για δημοσιονομική εξυγίανση και παροχής βοήθειας μέσω αναπτυξιακών μέτρων».

Ομολογεί, δηλαδή, ότι το μείγμα της διαχείρισης που προτείνει ο Στάινμπρουκ, θεωρεί δεδομένες τις αντιλαϊκές αναδιαρθρώσεις υπέρ των μονοπωλίων και διαφοροποιείται από αυτό της Μέρκελ στους ρυθμούς επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων, προκειμένου να περισσεύει περισσότερο χρήμα για το κεφάλαιο. Ο ίδιος λέει ότι τα χρήματα για το «Σχέδιο Μάρσαλ Β'» που προτείνει, όπως και ο Τσίπρας στην Ελλάδα, θα μπορούσαν να προέλθουν από τα υπάρχοντα κοινοτικά ταμεία και από ένα φόρο χρηματοοικονομικών συναλλαγών.

Σημάδια κόπωσης στην Κίνα;

Στο μεταξύ, ολοένα και μεγαλώνουν οι ανησυχίες των αστικών επιτελείων παγκόσμια για την κατάσταση της οικονομίας της Κίνας, που δείχνει σημάδια κόπωσης. Χαρακτηριστική είναι η τριμηνιαία έκθεση της Standard & Poor's, που εξετάζει τις πιστωτικές συνθήκες στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την περιοχή Ασίας - Ειρηνικού.

Σύμφωνα με την S&P, η πιο σημαντική μακροοικονομική εξέλιξη ενδεχόμενα σε ολόκληρο τον κόσμο, είναι η συνεχιζόμενη επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Κίνα. Ο ρυθμός ανάπτυξης της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο επιβραδύνθηκε στο 7,5% στο β΄ τρίμηνο και είναι αρκετά χαμηλότερος από το μέσο όρο ανάπτυξης του 9,1% που κατέγραφε η χώρα την περίοδο 2009 - 2012. Ο οίκος πιστεύει πως το κινεζικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 7,3% το τρέχον έτος και το επόμενο.

Σύμφωνα με άλλα στοιχεία των διεθνών οργανισμών, η απόδοση κεφαλαίου περιορίζεται στην Κίνα, καθώς το πρόσθετο εθνικό εισόδημα που εξασφαλίζει κάθε γουάν νέας πίστωσης μειώθηκε τα τελευταία τέσσερα χρόνια από τα 0,85 στα 0,15 γουάν.

Συνολικά, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, ο λόγος του χρέους (κρυφού και φανερού) προς το κινεζικό ΑΕΠ, εκτοξεύτηκε την τελευταία πενταετία κατά 75% στο 200% (έναντι αύξησης κατά 40% στις ΗΠΑ την ίδια περίοδο).

Επιπλέον, η ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων χαρακτηρίστηκε από την ένταση κεφαλαίου και όχι την ένταση εργασίας: μεταξύ 2004 και 2009 η επένδυση σε εγκαταστάσεις τετραπλασιάστηκε, όμως οι θέσεις εργασίας στη μεταποίηση αυξήθηκαν μόνο κατά 15%.

Εξελίξεις σε άλλες οικονομίες

Γενικά, ο Standard & Poor's εκτιμάει ότι οι πιστωτικές συνθήκες παραμένουν εν γένει ευνοϊκές στη Βόρεια Αμερική, έχουν αποδυναμωθεί ελαφρώς στην περιοχή Ασίας - Ειρηνικού και συνεχίζουν να παραμένουν αδύναμες στην Ευρώπη. Διατηρούνται σημαντικοί κίνδυνοι καθοδικής απόκλισης εν μέσω ήπιας ανάπτυξης στις ΗΠΑ, συνεχιζόμενης ύφεσης στην Ευρωζώνη και βραδύτερης ανάπτυξης στην Ασία. Ανησυχία υπάρχει για τον περιορισμό της πολιτικής ποσοτικής χαλάρωσης που ακολουθούσε έως τώρα η Fed.

Για την Ευρωζώνη, ο Standard & Poor's διαπιστώνει ότι συνεχίζει να είναι ο πιο αδύναμος κρίκος για τις παγκόσμιες πιστωτικές συνθήκες, καθώς παραμένει η αδυναμία να ανακάμψει. Ο οίκος προβλέπει συρρίκνωση 0,8% της Ευρωζώνης το τρέχον έτος και ανάκαμψη μόλις 0,7% το 2014. Για τις ΗΠΑ, η S&P αναμένει ήπια βελτίωση της οικονομίας στο β' εξάμηνο του έτους, με μερική επιτάχυνση το 2014. Ειδικότερα, προβλέπει ότι η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο θα αναπτυχθεί με ρυθμό μόλις 2% φέτος -από 2,7% που είχε προβλέψει τον Απρίλη-, ενώ διατηρεί την πρόβλεψη για ανάπτυξη περίπου 3,1% το επόμενο έτος.

Στην Κύπρο, ολοκληρώνονται οι διαβουλεύσεις της κυβέρνησης με την τρόικα για την επικαιροποίηση του μνημονίου, προκειμένου στις 13 Σεπτέμβρη το Γιούρογκρουπ να ανάψει το «πράσινο φως» για την εκταμίευση της δεύτερης δόσης του δανείου, ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Ομοίως, η κυβέρνηση της Ρουμανίας ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις για μια νέα «προληπτικού χαρακτήρα» συμφωνία χρηματοδότησης με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Ενωση και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Τέλος, μεγαλύτερη των εκτιμήσεων ήταν η πτώση της βιομηχανικής παραγωγής τηςΙαπωνίας τον Ιούνη, εντείνοντας τις ανησυχίες για το εάν τα σχέδια οικονομικής τόνωσης της κυβέρνησης θα έχουν ουσιαστική επίδραση. Η βιομηχανική παραγωγή υποχώρησε 3,3% σε μηνιαία βάση το Μάη, που αποτελεί την πρώτη πτώση των τελευταίων πέντε μηνών.