ΒΡΕΤΑΝΙΑ Προχωρά η ιδιωτικοποίηση της Υγείας

ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Προχωρά η ιδιωτικοποίηση της Υγείας

Το πρώτο δημόσιο νοσοκομείο περνάει σε ιδιώτη

Οι φοιτητές και οι εργαζόμενοι προχτές στο Λονδίνο διαδήλωσαν ενάντια στις περικοπές σε δημόσιες υπηρεσίες, Παιδεία και Υγεία

ΛΟΝΔΙΝΟ.--

Από τις αρχές του καλοκαιριού έχει αρχίσει η προώθηση της λεγόμενης μεταρρύθμισης του συστήματος Υγείας στη Βρετανία, από την κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει την πόρτα στην ιδιωτικοποίηση της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας (NHS) της χώρας (ομολογουμένως σε υψηλό επίπεδο), κάτι που δεν είχε μπορέσει να πραγματώσει ούτε η Μάργκαρετ Θάτσερ ούτε οι Εργατικοί υπό τον Τόνι Μπλερ και κατόπιν υπό τον Γκόρντον Μπράουν εξαιτίας των λαϊκών αντιδράσεων.

Χτες ανακοινώθηκε και επίσημα η πρώτη περίπτωση νοσοκομείου που προσφέρεται βορά προς εκμετάλλευση στο κεφάλαιο, με το γνωστό ιδεολόγημα «της διάσωσής του από τη χρεοκοπία».

Η βρετανική ιδιωτική εταιρεία νοσοκομειακών ιδρυμάτων «Circle» «θα αναλάβει τη διαχείριση» του νοσοκομείου του Χίντσινγκμπρουκ στο Χάντινγκτον, στην ανατολική Αγγλία, από την 1η Φλεβάρη 2012, αναφέρει σε ανακοίνωσή της η NHS, η οποία χαρακτήρισε τη μεταβίβαση μία «νέα επαναστατική μορφή διαχείρισης», αφού μέχρι σήμερα ο ιδιωτικός τομέας διαχειριζόταν μόνο ορισμένες υπηρεσίες στα δημόσια νοσοκομεία.

Η μορφή της εκμετάλλευσης που επιλέχτηκε για το συγκεκριμένο νοσοκομείο είναι ιδιαίτερα συμφέρουσα για το κεφάλαιο. Οι εργαζόμενοι του νοσοκομείου θα εξακολουθήσουν να θεωρούνται δημόσιοι υπάλληλοι, που σημαίνει ότι μπορούν να απολυθούν στο πλαίσιο των περικοπών, ενώ όσοι μείνουν θα εξακολουθούν να πληρώνονται από το Δημόσιο. Ο ιδιώτης έτσι θα έχει καθαρό κέρδος χωρίς «μισθολογικά έξοδα».

Το συμβόλαιο ανάμεσα στη NHS και τη «Circle» υπογράφηκε για μια περίοδο δέκα ετών, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι τη διαδικασία της μεταβίβασης της διαχείρισης είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση των Εργατικών. Παράλληλα, πληροφορίες φέρνουν τη γερμανική εταιρεία «Helios» να βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το υπουργείο Υγείας για να αναλάβει τη διαχείριση 10 - 20 «νοσοκομείων».

Το σχετικό νομοσχέδιο αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του σχεδίου για τη μείωση των δημοσίων δαπανών κατά 20 δισεκατομμύρια στερλίνες, στο όνομα της λεγόμενης «δημοσιονομικής εξυγίανσης», ώστε το κεφάλαιο να βγει με λιγότερες απώλειες από τη βαθιά καπιταλιστική κρίση, που βιώνει και η Βρετανία, με τα βάρη να τα πληρώνουν τα λαϊκά στρώματα. Ειδικά για την Υγεία οι συγκεκριμένες περικοπές θα σημάνουν, όπως υπολογίζεται, το κλείσιμο 20 - 30 νοσοκομείων που βρίσκονται σε δύσκολη οικονομική κατάσταση ή στα όρια της χρεοκοπίας λόγω μη χρηματοδότησης από το κράτος. Ετσι στρώνεται το έδαφος για νέα πεδία κερδοφορίας του κεφαλαίου.

ΒΡΕΤΑΝΙΑ Προς μπαράζ ιδιωτικοποιήσεων στον αμυντικό τομέα

ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Προς μπαράζ ιδιωτικοποιήσεων στον αμυντικό τομέα

Eurokinissi

Σε επιτάχυνση των βημάτων ιδιωτικοποίησης δομών και υπηρεσιών του προχωρά το βρετανικό υπουργείο Αμυνας στο πλαίσιο των γενικότερων περικοπών στο δημόσιο τομέα, πυροδοτώντας έντονες αντιπαραθέσεις και προβληματισμούς, εντός και εκτός Βρετανίας, για το ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής, αφού πλέον ανοίγει ο δρόμος στα μονοπώλια να ελέγχουν άμεσα και χωρίς κανέναν περιορισμό τα ίδια τα θεμέλια των στρατιωτικών σχηματισμών και κατ' επέκταση τον προσανατολισμό και τις επιλογές τους. Οι ιδιωτικοποιήσεις γίνονται στο πλαίσιο του προγράμματος λιτότητας που η κυβέρνηση Κάμερον υλοποιεί από το 2010 και προβλέπει μείωση του προϋπολογισμού του υπουργείου Αμυνας κατά 8%.

Στο πλαίσιο των περικοπών αυτών έχει, ήδη, ανακοινωθεί μείωση των δαπανών για στρατιωτικούς εξοπλισμούς κατά 183 δισεκατομμύρια ευρώ από το 2012 μέχρι το 2020 καθώς και μείωση κατά 17,7 δισεκατομμύρια ευρώ του κόστους των αμυντικών υπηρεσιών στα μετόπισθεν (όλων των δραστηριοτήτων πλην όσων σχετίζονται με το πεδίο των μαχών) μέσα σε μια 10ετία μέχρι το τέλος του 2020. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση και του δυναμικού του βρετανικού τακτικού στρατού από 102.000 σε 82.000 άτομα μέχρι το 2020.

Ηδη από το Μάρτη, η κυβέρνηση συνεργασίας Συντηρητικών και Φιλελεύθερων Δημοκρατών υπό τον Ντέιβιντ Κάμερον είχε ανακοινώσει την παραχώρηση των υπηρεσιών εναέριας διάσωσης σε στεριά και θάλασσα στον αμερικανικό όμιλο «Bristow» έναντι 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τις συγκεκριμένες υπηρεσίες εδώ και 70 χρόνια παρείχαν η Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό με την υποστήριξη της Ακτοφυλακής. Το νέο καθεστώς θα τεθεί σε ισχύ από τις αρχές του 2015 και κατά τη συμφωνία θα διαρκέσει επτά χρόνια με δυνατότητα επέκτασής του στα δέκα, αλλά και περαιτέρω αναδιαπραγμάτευσης.

Διαπραγματεύσεις πώλησης για την υπηρεσία εξοπλισμού

Στις αρχές του Ιούλη, πηγές της αμυντικής βιομηχανίας υποστήριζαν ότι η κυβέρνηση Κάμερον προχώρησε ένα βήμα παραπέρα ανοίγοντας τη διαδικασία κατάθεσης προτάσεων για την ιδιωτικοποίηση της Υπηρεσίας Αμυντικού Εξοπλισμού και Υποστήριξης, η οποία μέχρι σήμερα λειτουργεί με προσωπικό του υπουργείου. Για τη συγκεκριμένη, κρίσιμης σημασίας όπως γίνεται αντιληπτό, Υπηρεσία το υπουργείο το 2012 διέθεσε σχεδόν το μισό προϋπολογισμό του, ύψους 39,7 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Κατά τις ίδιες πάντα πηγές, ενδιαφέρον έχουν εκφράσει 20 εταιρείες, μεταξύ των οποίων φέρονται να συγκαταλέγονται οι «Bechtel», «CH2M Hill», «BAE Systems Finmeccanica» και η «Balfour Beatty», ενώ ενδιαφέρον να αναλάβουν την επίβλεψη της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης φαίνεται να έχουν εκφράσει μεταξύ άλλων οι εταιρείες συμβούλων «PricewaterhouseCoopers» και «Deloitte». Οι σχετικές διαπραγματεύσεις με τη βρετανική κυβέρνηση, όπως όλα δείχνουν, έχουν ήδη αρχίσει και στόχος είναι μέχρι το τέλος του έτους να έχει επιλεγεί ένας μικρός αριθμός προσφορών προκειμένου να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις εντός 18μήνου.

Επισήμως, η βρετανική κυβέρνηση δε σχολίασε τη δημοσιοποίηση των πληροφοριών περί έναρξης της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης με την κατάθεση των προσφορών. Εντούτοις, ουπουργός Αμυνας, Φίλιπ Χάμοντ, από τις αρχές Ιουνίου, είχε αναφερθεί στην προοπτική ιδιωτικοποίησης της Υπηρεσίας Αμυντικού Εξοπλισμού και Υποστήριξης με το επιχείρημα ότι είναι μια κίνηση που μπορεί να συνεισφέρει στη γενικότερη προσπάθεια περιστολής των αμυντικών δαπανών.

Σε μια προσπάθεια να «απαντήσει», δε, στις σφοδρές επικρίσεις ως προς την επιλογή αυτή, οι οποίες επικεντρώνουν στο γεγονός ότι πλέον δεν θα είναι το βρετανικό κράτος αυτό που θα ελέγχει τις ανάγκες εξοπλισμού του συνόλου του στρατεύματος αλλά ιδιώτες, ο Χάμοντ είχε δηλώσει ότι η Υπηρεσία παραμένει υπό κρατικό έλεγχο και ιδιοκτησία αλλά απλώς δίνεται η λειτουργία της υπό τη μορφή υπεργολαβίας σε ιδιώτη. Οι διευκρινίσεις του Χάμοντ δεν έπεισαν πάντως όσους τονίζουν ότι η ανάληψη από ιδιώτες των καθηκόντων της Υπηρεσίας Αμυντικού Εξοπλισμού και Υποστήριξης, τους δίνει πρόσβαση σε απόρρητα στρατιωτικά στοιχεία.

Ενστάσεις φέρεται να έχει εκφράσει και το Πεντάγωνο, καθώς ΗΠΑ και Βρετανία διαθέτουν ορισμένα κοινά προγράμματα εξοπλιστικών προμηθειών, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στην Ουάσιγκτον απέναντι στο ενδεχόμενο διαρροών. Επιπλέον, υπάρχει και το ενδεχόμενο να προκύψουν αρκετές περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων, αφού αρκετές από τις προαναφερθείσες εταιρείες προμηθεύουν και σήμερα με εξοπλισμό τον βρετανικό στρατό οπότε δεν αποκλείεται, μετά το πέρας του διαγωνισμού, η ίδια εταιρεία ή κοινοπραξία εταιρειών να κληθεί να επιλέξει προμηθευτή από μια γκάμα εταιρειών μεταξύ των οποίων και η ίδια.

Στο «σφυρί» η μία μετά την άλλη οι αμυντικές υπηρεσίες

Τον ίδιο μήνα, τον Ιούνη, στο τελικό της στάδιο εισήλθε, σύμφωνα με την εξειδικευμένη στρατιωτική επιθεώρηση «Defense News» και η διαδικασία εξεύρεσης «στρατηγικού επιχειρηματικού εταίρου» από πλευράς του Οργανισμού Αμυντικών Υποδομών, ο οποίος επίσης υπάγεται στο υπουργείο Αμυνας. Ο Οργανισμός διαχειρίζεται όλες τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται στη δικαιοδοσία του υπουργείου και του βρετανικού στρατεύματος από κτίρια και γραφεία μέχρι ναυτικές και στρατιωτικές βάσεις.

Συχνά, ο Οργανισμός, που συστάθηκε από τη συνένωση διαφορετικών κρατικών υπηρεσιών το 2011, περιγράφεται από τα βρετανικά ΜΜΕ ως ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας της Βρετανίας αφού ελέγχει τουλάχιστον 2.400 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης και διαχειρίζεται εκπαιδευτικά κέντρα, στρατιωτικές βάσεις, εγκαταστάσεις φιλοξενίας στρατιωτών, προγράμματα ανοικοδόμησης, καθαρισμού και πολλές άλλες δραστηριότητες. Ο προϋπολογισμός του ξεπερνά τα 3,78 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το βρετανικό υπουργείο Αμυνας, κατά τις πληροφορίες της επιθεώρησης «Defense News», ανέμενε να έχουν κατατεθεί δεσμευτικές προσφορές για το ρόλο του «στρατηγικού επενδυτή» για μια δεκαετία μέχρι τα τέλη του Ιούνη. Βασικοί διεκδικητές φέρονταν να είναι τρεις εταιρείες: οι «Capita», «Serco» και «Telereal Trillium».

Και τα σχέδια ιδιωτικοποιήσεων δεν τελειώνουν εδώ... Κατά τις ίδιες πηγές, στο «τραπέζι» τίθενται και οι Υπηρεσίες επιμελητείας παντός είδους που διαχειρίζεται το βρετανικό υπουργείο Αμυνας. Πρακτικά, δηλαδή, πρόκειται για τη διαχείριση όλου του μη στρατιωτικού υλικού του βρετανικού στρατού και των υπολοίπων βρετανικών αμυντικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας τροφίμων, νερού, ρούχων, καυσίμων, ιατρικών εφοδίων και κάθε άλλου μη στρατιωτικού αγαθού. Το «πακέτο» περιλαμβάνει την αποθήκευση και διανομή όλου αυτού του υλικού.

Το μπαράζ των ιδιωτικοποιήσεων αυτών στον τομέα των αμυντικών υπηρεσιών έχει προκαλέσει πλήθος αντιδράσεων και έντονη ανησυχία και προβληματισμό για τις συνέπειές του τόσο σε επίπεδο θέσεων εργασίας όσο και σε επίπεδο ασφάλειας και άσκησης ελέγχου σε έναν τόσο κρίσιμο τομέα όπως ο αμυντικός. Εντούτοις, δεν είναι η πρώτη φορά.

Δοκιμασμένη τακτική

Το Ιδρυμα Ατομικών Οπλων (AWE - Atomic Weapons Establishment), η μετεξέλιξη του σχετικού κέντρου μελετών (1987) βγήκε «στο σφυρί» από τη βρετανική κυβέρνηση το 1989 με στόχο να αναλάβει ιδιώτης τη διαχείριση. Το AWE σχεδιάζει, κατασκευάζει και υποστηρίζει τις πυραυλικές κεφαλές του βρετανικού πυρηνικού οπλοστασίου. Το πρώτο συμβόλαιο πήρε το 1993 η κοινοπραξία «Hunting-BRAE» (αποτελούμενη από τις «Hunting Engineering», «Brown and Root», «AEA Technology»). Το 1998 η κοινοπραξία έγινε στόχος δύο διώξεων για προβλήματα στον τομέα της ασφάλειας, λόγω της διαρροής τριτίου σε γειτονικό ρέμα και λόγω ενός ατυχήματος που είχε ως αποτέλεσμα να εισπνεύσουν δύο εργαζόμενοι πλουτώνιο.

Το 1999, η διαχείριση του Ιδρύματος Ατομικών Οπλων πέρασε σε κοινοπραξία των εταιρειών BNFL, «Lockheed Martin», «Serco», που αποτελούν την «AWE Management Ltd», και ανέλαβε την καθημερινή λειτουργία και τις καθημερινές δραστηριότητές του για 25 χρόνια διά της θυγατρικής «AWE plc». Ολες οι εγκαταστάσεις του AWE παραμένουν στην ιδιοκτησία του βρετανικού κράτους, το οποίο επίσης κατέχει και σημαντικό τμήμα των μετοχών της «AWE plc». Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στην περίπτωση του AWE είναι η λεγόμενη GOCO (Government-Owned, Contractor-Operated) δηλαδή η ιδιοκτησία παραμένει στο κράτος, η διαχείριση περνά σε ιδιώτη, αυτό δηλαδή που σήμερα θα εφαρμοστεί και στην περίπτωση της Υπηρεσίας Εξοπλισμού και Υποστήριξης, του Οργανισμού Υποδομών κλπ.

Με ανάλογη διαδικασία το 2012, το βρετανικό υπουργείο Αμυνας παραχώρησε σε κοινοπραξία των εταιρειών «Serco» και «Accenture», τη διαχείριση των Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Αμυνας (DBS) για τέσσερα χρόνια, οι οποίες αφορούν τον έλεγχο των υπηρεσιών διαχείρισης ανθρώπινων πόρων, ελέγχου ασφαλείας, της τεχνολογίας πληροφοριών κλπ. Και σε αυτήν την περίπτωση, όπως και στις περιπτώσεις που βρίσκονται τώρα υπό διαπραγμάτευση, ένα από τα σημαντικότερα επιχειρήματα για να δικαιολογηθεί η ιδιωτικοποίηση είναι η «έλλειψη τεχνογνωσίας και ικανοτήτων» οι οποίες θα αποκτηθούν από τη σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα και θα αξιοποιηθούν στη συνέχεια.

Μέχρι στιγμής, πάντως, η άποψη αυτή δεν έχει δικαιωθεί. Αντιθέτως, όπως επισημαίνουν πολλοί επικριτές της, οι συμπράξεις αυτού του είδους ευνοούν τους ιδιώτες που κερδίζουν, θέσεις εργασίας χάνονται, ενώ ένα πιθανό λάθος ή παράλειψη, κάτι που π.χ. στις περιπτώσεις των υπηρεσιών Επιμελητείας είτε Διαχείρισης των Αμυντικών Υποδομών είτε πολύ περισσότερο της Υπηρεσίας Αμυντικού Εξοπλισμού και Υποστήριξης θα έχει ανυπολόγιστες συνέπειες σε πολλά επίπεδα ακόμη και σε ανθρώπινες ζωές, θα επιβαρύνουν το υπουργείο Αμυνας και κατ' επέκταση το βρετανικό λαό. Ταυτόχρονα, η πρακτική της βρετανικής κυβέρνησης δημιουργεί ένα προηγούμενο, που είναι σχεδόν προφανές ότι θα ακολουθηθεί ως μοντέλο και σε άλλες χώρες όπου ολοένα περισσότερα τα μονοπώλια θα συγκεντρώνουν υπηρεσίες και εξουσίες άμεσα στα χέρια τους σε κρίσιμους τομείς, με το πολυχρησιμοποιημένο επιχείρημα της μείωσης του κόστους και του «εκσυγχρονισμού».

ΗΠΑ Το κόστος των υποδομών τροχοπέδη στα σχέδια

ΗΠΑ

Το κόστος των υποδομών τροχοπέδη στα σχέδια

Μελέτη του CSIS καταγράφει τον προβληματισμό κυβέρνησης - μονοπωλίων για τα υπέρογκα ποσά που απαιτεί η εκμετάλλευση της Αρκτικής

Οι τεράστιες ποσότητες υδρογονανθράκων και άλλων ορυκτών στην Αρκτική είναι το μεγάλο δέλεαρ για τα μονοπώλια

Μια καλή εικόνα του αστικού κράτους ως συλλογικού εκφραστή των συμφερόντων της αστικής τάξης, του ρόλου του ως σκαπανέα για τη διάνοιξη δρόμων προς νέα πεδία κερδοφορίας για τους μονοπωλιακούς ομίλους, αλλά και της απροθυμίας των μονοπωλίων να επενδύσουν αν δεν έχουν επαρκείς εγγυήσεις υψηλής κερδοφορίας, δίνει η περίπτωση των ΗΠΑ και η σχέση τους με την Αρκτική. Σχέση που εξετάζει πρόσφατη μελέτη του γνωστού και μη εξαιρετέου CSIS, δεξαμενής σκέψης περιωπής στις ΗΠΑ, ελεγχόμενης απ' τους πλέον ισχυρούς μονοπωλιακούς ομίλους, οι υποδείξεις της οποίας αποτελούν ευαγγέλιο για την εκάστοτε κυβέρνηση.

Η μελέτη ξετυλίγεται γύρω απ' τον άξονα του ερωτήματος: «Είναι δυνατόν να υπάρξει μια ισορροπημένη οικονομική στρατηγική που θα απολαμβάνει τα πλεονεκτήματα της αρκτικής οικονομικής ανάπτυξης ενώ θα ελαχιστοποιεί το "κόστος του κρύου";». Το CSIS απαντά, μάλλον όχι, τουλάχιστον όχι προσώρας. Κι αυτό, όπως θα δούμε παρακάτω, επειδή η κατάσταση της οικονομίας των ΗΠΑ δεν επιτρέπει στη φάση αυτή την κατασκευή των απαραίτητων υποδομών που θα επιτρέψουν στα μονοπώλια να σουλατσάρουν στην Αρκτική, να μεταφέρουν τον πλούτο που θα εξορύσσουν στις αγορές που θα τον διαθέτουν προς πώληση.

Το CSIS τονίζει ότι τα οφέλη είναι σχετικά εύκολο να εκτιμηθούν παρότι η οικονομία της Αρκτικής είναι αρκετά εκτεθειμένη στη διακύμανση των διεθνών τιμών της Ενέργειας και των βασικών εμπορευμάτων. Η εκτίμηση του κόστους ωστόσο δεν είναι και τόσο απλό ζήτημα, καθώς συναρτάται άμεσα με τις αναγκαίες υποδομές που απαιτούνται για την υποστήριξη των επενδύσεων στην Αρκτική. Ακόμα πιο δύσκολο - επισημαίνεται - είναι να προσδιοριστεί ο αντίκτυπος που θα έχει στο αρκτικό περιβάλλον και στους αυτόχθονες πληθυσμούς μια αυξημένη οικονομική δραστηριότητα, με όλα τα συμπαρομαρτούντα.

Εκτός όλων των άλλων, οι ΗΠΑ κρίνουν ιδιαίτερα κοστοβόρα τη μεταφορά του πλούτου που κρύβει η Αρκτική στις παγκόσμιες αγορές

Η επίτευξη μιας κάποιας ισορροπίας - τονίζει το CSIS - προϋποθέτει μια στρατηγική που θα χαραχτεί με γνώμονα ταυτοχρόνως την επιστημονική έρευνα για την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και για την προστασία και τη διαφύλαξη ενός όλο και πιο επισφαλούς οικοσυστήματος. Διαπιστώνει ότι ορισμένα κράτη - κατονομάζει τη Ρωσία - δίνουν μεγαλύτερο βάρος στην οικονομική ανάπτυξη, ενώ άλλα δεν είναι σε θέση επί του παρόντος να αντέξουν οικονομικά δαπανηρές απαιτήσεις υποδομών, που επιπλέον απαιτούν και μεγάλο κόστος συντήρησης.

Στη ζυγαριά κόστη - οφέλη

Παρ' όλα αυτά, δεν κλείνει τα μάτια μπροστά στο προφανές, ότι δηλαδή σε μια εποχή αβεβαιότητας, όπως αναφέρει, ως προς την οικονομία και την εξέλιξή της, η Αρκτική και ειδικότερα το κομμάτι που ανήκει στις ΗΠΑ είναι ιδιαιτέρως ελκυστικό ως προς τις ευκαιρίες που προσφέρει για κέρδη. Και εξηγεί, σύμφωνα με τα δικά τους δεδομένα:

Η Αρκτική διαθέτει το 13% των άγνωστων πόρων πετρελαίου παγκοσμίως, δηλαδή 90 δισεκατομμύρια βαρέλια. Το 30% των ανεξερεύνητων αποθεμάτων φυσικού αερίου στον κόσμο (1.669 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου και 44 δισεκατομμύρια βαρέλια υγρού φυσικού αερίου). Το 84% περίπου των πόρων αυτών βρίσκονται σε υπεράκτιες περιοχές.

Εμπορικό πλοίο σε περιοχή της Αρκτικής

Η Αλάσκα υπολογίζεται ότι είναι η δεύτερη πιο πλούσια, μετά τη δυτική λεκάνη της Σιβηρίας, με περίπου 29,9 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, πάνω από 221 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου και 5,9 δισεκατομμύρια βαρέλια υγρού φυσικού αερίου.

Το CSIS εκτιμά ότι«αναλόγως της τιμής του πετρελαίου, μεταξύ ενός χαμηλού 65 δολαρίων το βαρέλι και ενός υψηλού 120 δολαρίων το βαρέλι, τα σωρευτικά έσοδα κυμαίνονται μεταξύ 193 και 312 δισ. δολαρίων»!

Κατόπιν αυτών, έρχεται στην «ταμπακιέρα»: Η εκμετάλλευση αυτών των μεγάλων φυσικών πόρων έχει περιοριστεί εξαιτίας της έλλειψης ενός συστήματος μεταφοράς των προϊόντων τους στις αγορές, ειδικότερα για το φυσικό αέριο. Οι δαπάνες υποδομών για την κατασκευή αγωγού, για υγροποίηση, εξαγωγή του φυσικού αερίου θα κόστιζαν έως και 65 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που φαίνεται υπέρογκο - κατά το CSIS - δεδομένων και των χαμηλών τιμών που σχιστολιθικού αερίου στις υπόλοιπες ΗΠΑ.

Οι συγγραφείς της μελέτης χαρακτηρίζουν το κόστος για την απόκτηση πρόσβασης στον ορυκτό πλούτο της Αρκτικής και για τη μεταφορά του «συγκλονιστικά υψηλό». Αναφέρεται, για παράδειγμα, ότι η κατασκευή ενός δρόμου 100 μιλίων κοστίζει από 400 έως 600 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το έργο συναντά μεγάλες αντιδράσεις, καθώς οι αυτόχθονες επιμένουν ότι παρεμποδίζει τις οδούς μετανάστευσης των καριμπού, όπως και τους ίδιους να κυνηγούν.

Το κόστος της κατασκευής ενός διάδρομου 500 μιλίων απ' τη χερσόνησο Seward στην περιοχή Fairbanks για τη μεταφορά ορυκτών πόρων υπολογίζεται ότι φτάνει μεταξύ 2,3 και 2,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι το έργο θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στους υδάτινους πόρους, στην άγρια ζωή και υψηλούς κινδύνους ρύπανσης του περιβάλλοντος από διαρροή τοξικών στοιχείων παρακείμενων ορυχείων.

Εξαιρετικά υψηλό είναι όμως και το κόστος συντήρησης των υποδομών αυτών, που φθείρονται ταχύτατα λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων. Υψηλότερο ίσως όλων είναι το κόστος για την κατασκευή λιμένων βαθέων υδάτων, για την αγορά παγοθραυστικών, πλοίων υποστήριξης, πλοίων μεταφοράς, για τη βελτίωση των δορυφόρων, για αεροπορικές υποδομές, συντήρησης αεροδιαδρόμων και αγωγών. Οπως αναφέρεται, ένα παγοθραυστικό κοστίζει έως και 1 δισεκατομμύριο δολάρια.

Προς το παρόν μένουν στα προσβάσιμα

Συνεπώς εκτιμάται ότι θα δοθεί βάρος σε άλλους, προσβάσιμους, πόρους της Αλάσκας, που της απέφεραν το 2010 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια, το 1/3 των εσόδων της από εξαγωγές. Οπως ο ψευδάργυρος και ο μόλυβδος, για τα οποία εκτιμάται ότι υπάρχουν πάνω από 80 εκατομμύρια τόνοι αποθέματος και ότι οι εργασίες εξόρυξής τους θα συνεχιστούν έως το 2031. Η Αλάσκα φιλοξενεί επίσης πάνω από 80 εκατομμύρια τόνους χαλκού, 500.000 ουγγιές χρυσού κατ' εκτίμηση, τα εκτιμώμενα αποθέματα άνθρακα αγγίζουν τα 3,2 τρισεκατομμύρια τόνους, ακόμα κοιτάσματα οξειδίου του ουρανίου κ.ά.

Δεν είναι όμως μόνο ο ορυκτός πλούτος, αλλά και τα καλούδια των θαλασσών, που αυξάνονται λόγω της «μετανάστευσης» μεγάλων πληθυσμών ψαριών βορειότερα, όπου ωθούνται απ' την άνοδο της θερμοκρασίας των θαλασσών. Υπολογίζεται, όσον αφορά στην αλιεία, πως περισσότερο από το 50% όλων των θαλασσινών που καταλήγουν στο εμπόριο των ΗΠΑ αλιεύονται στην Αλάσκα, και αποδίδουν 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Η αλιευτική βιομηχανία της Αλάσκας απασχολεί το 50% των ιδιωτικών υπαλλήλων στις παράκτιες κοινότητες.

Σε ό,τι αφορά στις μεταφορές: Κατά μήκος της Βόρειας Θάλασσας κινήθηκαν το 2012 46 πλοία που μετέφεραν πάνω από 1,26 εκατομμύρια τόνους φορτίο, που αντιπροσωπεύουν 53% αύξηση σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο, όταν 34 πλοία μετέφεραν 820.000 τόνους και μεγαλύτερη από δεκαπλάσια αύξηση απ' το 2010, όταν η διαδρομή επιλεγόταν μόνο από 4 πλοία που μετέφεραν 111.000 τόνους. Σύμφωνα με την αμερικανική ακτοφυλακή η κυκλοφορία μέσω του Βερίγγειου Πορθμού έχει σχεδόν διπλασιαστεί, από 245 πλοία το 2008 σε πάνω από 400 το 2011.

Κομμάτι απ' την πίτα διεκδικούν και τα μονοπώλια του τουρισμού, με τον αριθμό των κρουαζιερόπλοιων να υπερδιπλασιάζεται τα τελευταία 8 χρόνια. Περισσότεροι από 65.000 επιβάτες αναχώρησαν από το Svalbard της Νορβηγίας και τη Γροιλανδία το 2010, σύμφωνα με το γραφείο τουρισμού της Γροιλανδίας. Μερικές χιλιάδες επιπλέον επισκέπτες αναχωρούν από τον Καναδά και τη Ρωσία κάθε χρόνο. Η τουριστική βιομηχανία της Αλάσκας παράγει δύο δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο και είναι ο τρίτος σε μέγεθος τομέας της οικονομίας.

Η μελέτη του CSIS καταλήγει ότι προς το παρόν το κόστος της κατασκευής και συντήρησης απαραίτητων υποδομών φαίνεται να υπερτερεί στη σκέψη της αμερικανικής κυβέρνησης. Προσθέτουν ακόμα πως αν και η αξιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Αλάσκας είναι ζητούμενο καταρχήν για την ίδια την πολιτεία της Αλάσκας - η οποία προ ολίγων μηνών αποφάσισε τη μείωση των φόρων για την παραγωγή πετρελαίου, σε μια προσπάθεια προσέλκυσης επενδυτών - ωστόσο η ασταθής δημοσιονομική κατάσταση των ΗΠΑ, η απουσία δυνατότητας συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αλλά και η αδυναμία να κλειδώσουν εκ των προτέρων οι αγορές που θα απορροφήσουν τα παραγόμενα προϊόντα, απομακρύνουν το ενδεχόμενο.

Πολύ περισσότερο που σε όλα αυτά προστίθεται και ο κίνδυνος μιας περιβαλλοντικής καταστροφής, μαζί και εργατικών δυστυχημάτων λόγω των κλιματολογικών συνθηκών. Κίνδυνο που οι ίδιες οι πετρελαϊκές και άλλες εταιρείες αξιολογούν ως πολύ σημαντικό, όχι γιατί τις πήρε ο πόνος για το περιβάλλον ή για τους εργάτες, αλλά για τον αντίκτυπο που θα είχε μια καταστροφή στη δημόσια εικόνα τους.

    

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

17/8/2013

 -- Παιχνίδια με τη φωτιά στη γη των πάγων

17/8/2013

 -- Παιχνίδια με τη φωτιά στη γη των πάγων

8/8/2010

 -- Εξελίξεις στον ιμπεριαλιστικό ανταγωνισμό για την εκμετάλλευσή της

20/9/2009

 -- Πολλοί οι διεκδικητές του πλούτου της

17/8/2008

 -- Αρχίζει η μάχη για τον πλούτο που κρύβει στα σπλάχνα του

TESS Διάδοχος του «Κέπλερ» στην αναζήτηση εξωπλανητών

TESS

Διάδοχος του «Κέπλερ» στην αναζήτηση εξωπλανητών

Καλλιτεχνική απεικόνιση του TESS

Η αποστολή «Κέπλερ» της NASA έχει αποδειχτεί πολύ επιτυχημένη. Εχει ανακαλύψει χιλιάδες πιθανούς εξωπλανήτες - πλανήτες που περιφέρονται γύρω από άλλα άστρα εκτός του Ηλιου - από τους οποίους τουλάχιστον 100 έχουν ήδη επιβεβαιωθεί. Πολλοί από αυτούς μοιάζουν αρκετά στη Γη από πλευράς μεγέθους. Από τους 25 παρόμοιους με τη Γη εξωπλανήτες, οι 24 έχουν ανακαλυφθεί από το διαστημικό τηλεσκόπιο «Κέπλερ». Υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα με τις ανακαλύψεις του «Κέπλερ»: όλοι οι πλανήτες βρίσκονται εκατοντάδες ή και χιλιάδες έτη φωτός μακριά, είναι δηλαδή σε πολύ μεγάλη απόσταση για να μελετηθούν λεπτομερέστερα.

Η NASA έχει προγραμματίσει για το 2017 την εκτόξευση του TESS (από τα αρχικά στα αγγλικά της ονομασίας Δορυφόρος Καταγραφής Εξωπλανητικών Διαβάσεων). Ο TESS θα ερευνήσει πολύ ευρύτερο τμήμα του ουρανού σε σχέση με τον προκάτοχό του, με στόχο να ανακαλύψει ένα νέο πληθυσμό από κοντινούς εξωπλανήτες, που οι επιστήμονες θα μπορέσουν να μελετήσουν σε μεγαλύτερο βάθος με τα τηλεσκόπια που ετοιμάζονται. Ο TESS θα εξετάσει συνολικά περισσότερο από ένα εκατομμύριο άστρα, χιλιάδες από τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 100 ετών φωτός από το ηλιακό σύστημα.

Οπως το «Κέπλερ» και το ευρωπαϊκό CoRoT πριν απ' αυτό, έτσι και ο TESS θα ψάξει για πλανητικές διαβάσεις μπροστά από το φωτεινό δίσκο του άστρου. Οι διαβάσεις αυτές προκαλούν σύντομες αλλά τακτικές μειώσεις της φωτεινότητας του άστρου, οι οποίες προδίδουν την παρουσία του αόρατου εξωπλανήτη που μπαίνει για λίγο ανάμεσα σ' αυτό και τη Γη. Με βάση τα δεδομένα των προηγούμενων αποστολών, οι επικεφαλής του TESS εκτιμούν ότι το τηλεσκόπιο θα ανακαλύψει 500 ως 700 πλανήτες μεγέθους ανάλογου με της Γης, ή δυο-τρεις φορές μεγαλύτερους, από τους οποίους μια χούφτα θα είναι ενδεχομένως στη ζώνη των κατοικήσιμων (από πλευράς θερμοκρασίας).

Οταν ο TESS ολοκληρώσει τη λίστα των κοντινών εξωπλανητών στο τέλος της διετούς κύριας αποστολής του, οι αστρονόμοι ίσως να διαθέτουν ένα ισχυρό νέο μάτι προς τον ουρανό για να εξετάσουν τους νεοανακαλυφθέντες κόσμους: το τηλεσκόπιο Τζέιμς Γουέμπ, που προβλέπεται να τεθεί σε τροχιά το 2018. Το τηλεσκόπιο αυτό θα μπορεί να ανιχνεύσει τη φασματική υπογραφή των μορίων στις ατμόσφαιρες των κοντινότερων εξωπλανητών. Η χημική σύνθεση της ατμόσφαιρας μπορεί να οδηγήσει σε βάσιμες εκτιμήσεις για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής σε κάποιον από αυτούς τους πλανήτες. Ομως η ανίχνευση με βεβαιότητα των βιογενών χημικών υπογραφών θα μπορέσει να γίνει μόνο από την επόμενη γενιά διαστημικών οργάνων παρατήρησης.

Αν ο TESS μπορέσει πραγματικά να εντοπίσει εκατοντάδες κοντινούς εξωπλανήτες, οι αστρονόμοι θα έχουν πολλή δουλειά τα επόμενα χρόνια, χρησιμοποιώντας τα διαθέσιμα στοιχεία για να διατυπώσουν επιστημονικές εικασίες σχετικά με τη μορφή και τα υποστηρικτικά για τη ζωή χαρακτηριστικά αυτών των πλανητών. Δυστυχώς, με τη σημερινή πυραυλική τεχνολογία, η αποστολή διαστημοσυσκευής σε κάποιον ενδιαφέροντα εξωπλανήτη που θα απείχε μόλις μερικά έτη φωτός, δε θα μετέδιδε κάποιο εύρημα, πριν περάσουν πολλές γενιές ανθρώπων.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American»

    

ΑΣΤΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

Μικρόβια που τρέφονται με δηλητήριο

Η χημική ένωση υπερχλωρικό αμμώνιο (NH₄ClO₄) που χρησιμοποιείται ως οξειδωτικό σε στερεά καύσιμα πυραύλων, αποδεικνύεται ότι είναι τροφή για μια άρχαια μορφή ζωής. Ομάδα Ολλανδών ερευνητών απέδειξε ότι τα άρχαια μπορούν να αναπτυχθούν μια χαρά σε υπόστρωμα αυτής της τοξικής ουσίας. Τα άρχαια είναι μονοκύτταροι προκαρυωτικοί οργανισμοί (τα κύτταρά τους δεν έχουν πυρήνα), αποτέλεσμα των πρώτων βημάτων της εξέλιξης της ζωής στη Γη, και σχηματίζουν τον έναν από τους τρεις φυλογενετικούς βραχίονες, μαζί με τα βακτήρια και τους ευκαρυωτικούς οργανισμούς.

Το άρχαιο Archaeoglobus fulgidus (που φαίνεται και στην εικόνα) εγκολπώνεται υπερχλωρικό αμμώνιο, κερδίζει ενέργεια μετασχηματίζοντάς το σε υψηλής δραστικότητας χλωριώδη ιόντα (ClO₂^-) και συνεχίζει τη ζωή του κανονικά! Μάλλον δεν πρέπει να προξενεί εντύπωση το γεγονός ότι ο μικροοργανισμός αυτός κατοικεί σε ηφαιστειακές διεξόδους αερίων και σε άλλες υπέρθερμες περιοχές του πλανήτη, όπως τα κοιτάσματα πετρελαίου και οι περιοχές όπου θερμά πετρώματα μετασχηματίζουν το νερό σε ατμό. Το A. fulgidus και άλλα μικρόβια ίσως ευθύνονται γιατί δεν υπάρχουν ...ορυκτά στερεά καύσιμα πυραύλων στη Γη!

Πρόκειται για το πρώτο άρχαιο που διαπιστώθηκε ότι τρέφεται με υπερχλωρικό αμμώνιο, αλλά όχι για το πρώτο μικρόβιο γενικά που έχει αυτήν την ικανότητα. Μερικά βακτήρια πετυχαίνουν το ίδιο και μάλιστα παράγουν και ένα ένζυμο που διασπά ταχύτατα τα χλωριώδη ιόντα, παράγοντας οξυγόνο ως παραπροϊόν, πριν τα χλωριώδη προλάβουν να καταστρέψουν το ίδιο το κύτταρο. Το A. fulgidus, που δεν ανέχεται καθόλου το οξυγόνο, χρησιμοποιεί άλλες χημικές αντιδράσεις για να διασπάσει τα χλωριώδη: Στηρίζεται σε ενώσεις του θείου που υπάρχουν στο φυσικό περιβάλλον όπου ζει, μια περίπτωση όπου η ανόργανη χημεία έρχεται σε βοήθεια της βιοχημείας.

Το A. fulgidus είναι μια πρωτόγονη μορφή ζωής που πρέπει να αναπτύχθηκε πριν ορισμένοι πιο εξελιγμένοι οργανισμοί, τα φύκη (άλγες), ανακαλύψουν τη φωτοσύνθεση. Οταν τα φύκη προκάλεσαν συσσώρευση οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, οι πρόγονοι του A. fulgidus έπρεπε να καταφύγουν σε σκοτεινά, βαθιά, θερμά μέρη της υδρογείου.

Απρόσμενα, ίχνη υπερχλωρικών αλάτων υπάρχουν οπουδήποτε και να κοιτάξουν οι εξερευνητικές διαστημοσυσκευές στον πλανήτη Αρη. Μπορεί, άραγε, η δηλητηριώδης για τον άνθρωπο ουσία να είναι γεύμα για κάποιο σκληρό αρειανό μικρόβιο; Η επιφάνεια του Αρη είναι βέβαια πολύ κρύα για να επιβιώσει οποιοδήποτε μικρόβιο και ίσως γι' αυτό υπάρχει τόσο ...καύσιμο πυραύλων σε αυτή. Αλλά η ανακάλυψη του πρωτόγονου μικροβίου στη Γη που τρώει υπερχλωρικά, αυξάνει τις πιθανότητες κάτω από τη σχετικά πλούσια σε υπερχλωρικά επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη, να ζει το αρειανό αντίστοιχο του A. fulgidus.

ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ SUPER LEAGUE Oικοδόμημα υπό κατάρρευση

ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ SUPER LEAGUE

Oικοδόμημα υπό κατάρρευση

Ανοιξε χτες η αυλαία (πέφτει αύριο) της πρώτης αγωνιστικής του επαγγελματικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου της Super League. Ενα οικοδόμημα που βέβαια αντανακλά την εικόνα του κοινωνικοοικονομικού συστήματος. Κουβαλάει το... DNA του, εμφορείται από τις αγοραίες «αξίες» και τις πρακτικές του. Είναι γνήσιο προϊόν του καπιταλισμού.

Εξυπηρετεί - μέσω της εκμετάλλευσης/αλλοτρίωσης του λαοφιλέστατου αθλήματος - τα (αναλογικά) κέρδη, οικονομικά, ιδεολογικά και άλλα, των μελών του, των συνεταίρων τους κ.λπ. Χαρακτηριστικά του η εκμετάλλευση, η ανισομετρία, η ανισονομία, η σήψη κ.ο.κ.

Τα σύμφυτα προβλήματα και οι στρεβλώσεις του, δημιουργούν αλληλοτροφοδοτούμενες συνέπειες και αδιέξοδα. Η ζώσα πραγματικότητα «φώτισε» πιο έντονα τα συστημικά προβλήματα του επαγγελματικού ποδοσφαίρου, τα οποία δημιουργούν συνεχώς περισσότερα εμπόδια στην εμπορευματοποίηση του -κατ' αυτούς- προϊόντος. Με αποτέλεσμα, εκτός των άλλων, να μεγαλώνει ο κίνδυνος και της τυπικής κατάρρευσής του.

Παρά την εξόφθαλμη, απροκάλυπτη και αγωνιώδη προσπάθεια πολιτικών και αθλητικών παραγόντων, να το εξωραΐσουν, να του προσδώσουν νομιμοφάνεια, κύρος και μέλλον.

«Με όρους "καθαρής" και "ανόθευτης" ιδιωτικής οικονομίας της αγοράς»

«Το Μάρτιο ήρθε η ΕΠΟ και λέει ότι 7 με 8 ομάδες είχαν πρόβλημα μεταξύ των οποίων και ο Παναθηναϊκός, ο ΠΑΟΚ, η ΑΕΚ και ο Αρης. Δεν ήταν δυνατόν να γίνει πρωτάθλημα χωρίς αυτές τις ιστορικές και εμπορικές ομάδες. Αν είχε συμβεί αυτό θα κατέρρεαν όλα. Τα τηλεοπτικά συμβόλαια, ο ΟΠΑΠ και οι χορηγίες. Θα κατέρρεε το σύστημα»... (Γ. Μώραλης, πρόεδρος Super League σε συνέντευξη του στον τ/σ «ACTION 24»)...

Ολα - κατά την προπαγάνδα τους - γίνονται για το καλό του αθλήματος και των ομάδων. Η αλήθεια είναι πωςγίνονται για το «προϊόν» και τις επιχειρήσεις. Εφαλτήριο και στόχος τους είναι η προστασία του μοντέλου και η διαφύλαξη των συμφερόντων που διακυβεύονται. Σ' αυτό το πλαίσιο κινήθηκαν, κινούνται και θα κινούνται. Με ή χωρίς καπιταλιστική κρίση.

Icon

Ωστε να αυγατίζουν τα κέρδη μερίδας των κεφαλαιοκρατών που εμπλέκονται με αυτό, να εξυπηρετηθούν (ανάλογα τη συγκυρία) συγκεκριμένα συμφέροντα και ταυτόχρονα να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη διαιώνιση της διαδικασίας και του συστήματος.

«Η Λίγκα είναι ένας εμπορικός συνεταιρισμός με στόχο να αυξήσει τα έσοδα των μελών της. Προφανώς υπάρχει η ιστορία, η φανέλα, το συναίσθημα, αλλά υπάρχει και η επιχειρηματικότητα. Πρέπει οι ομάδες να έχουν έσοδα και να μπορούν να βγάζουν κέρδη»... (Γ. Μώραλης).

«Πρέπει να καταλάβουμε ότι το ποδόσφαιρο είναι και μια πάρα πολύ μεγάλη επιχειρηματική δραστηριότητα. Είναι δηλαδή, ένας κλάδος της διεθνούς βιομηχανίας θεάματος. Πλέον (σ.σ. ως εμπορευματοποιημένο) είμαστε σε μια άλλη διάσταση. Υπάρχουν πολλοί εμπλεκόμενοι. Είναι οι επενδυτές, οι τηλεοπτικοί μεταδότες -βασικοί χρηματοδότες του ποδοσφαίρου- οι χορηγοί που επίσης λειτουργούν σας αιμοδότες της βιομηχανίας του ποδοσφαίρου. Ολοι αυτοί λοιπόν εργάζονται από κοινού, ώστε το ποδόσφαιρο να είναι μια επιχειρηματική δραστηριότητα κερδοφόρα για όλους»... (Γρ. Κατσογιάννης, διευθυντής εταιρικής επικοινωνίας ομίλου Forthnet).

«Θα είναι έγκλημα, αν οι οργανωμένες δυνάμεις του ποδοσφαίρου, δε διεκδικήσουν, τώρα και όχι αύριο, συντονισμένα τον πλήρη επαναπροσδιορισμό των όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Πρέπει να λάβει άμεσα τέλος μακρά περίοδος του "θεσμικού πρωτογονισμού", για την ακρίβεια από το 1979, με τις ΠΑΕ να υπάρχουν μόνο στα χαρτιά, χωρίς κανένα εντελώς δικαίωμα ούτε στο παραγόμενο οικονομικό προϊόν, ούτε στα ενδεχόμενα οφέλη. Τη θέση της οφείλει να πάρει μια νέα τάξη πραγμάτων, με όρους καθαρής και ανόθευτης ιδιωτικής οικονομίας της αγοράς.

Eurokinissi

Η ΠΑΕ θα γίνει, επιτέλους, μια κανονική ανώνυμη εμπορική εταιρεία, η οποία, όντως, θα λειτουργεί με βάση τον αντίστοιχο νόμο 2190 και όχι ένα ψευδεπίγραφο κατασκεύασμα μιας ανατολικού τύπου κρατικής οικονομίας, χωρίς κανένα δικαίωμα, παρά μόνο με υποχρεώσεις. Η ΕΠΟ προτείνει κοινό μέτωπο, για να διεκδικήσουμε την εφαρμογή του αυτονόητου για το επαγγελματικό ποδόσφαιρο, που δεν είναι άλλο από την περιγραφή των όρων του παιχνιδιού, σε συνθήκες σύγχρονης ιδιωτικής οικονομίας της αγοράς»... (Γ. Σαρρής, πρόεδρος ΕΠΟ).

Γ. Κ.

    

Κανόνες - «λάστιχο»

Sportidea

Και τη νέα αγωνιστική περίοδο, όπως και τις προηγούμενες, θα γίνουμε ξανά μάρτυρες μιας ιλαροτραγωδίας, με μόνιμα και έκτακτα στοιχεία αλλά πάντα το ίδιο μοτίβο. Με τους ίδιους (είτε ως ιδιότητα, είτε ως πρόσωπα) πρωταγωνιστές.

Αποκαλυπτικότατη - περισσότερο φέτος απ' όσο πέρυσι - ήταν η διαδικασία αδειοδότησης των ΠΑΕ. Ειδικά αυτών που είχαν ή θα μπορούσαν να αποκτήσουν δικαίωμα συμμετοχής στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

Μετά από εισήγηση του διευθυντή του τμήματος αδειοδότησης της ΕΠΟ, Γ. Δημητρίου, οι ΠΑΕ ΠΑΣ Γιάννινα και Παναθηναϊκός δεν πήραν - από το Πρωτοβάθμιο Οργανο Αδειοδότησης - έγκριση. Οι ελλείψεις προϋποθέσεων και οι παραβάσεις ρητών διατάξεων (σύμφωνα με πληροφορίες) ήταν αρκετές και εξόφθαλμες. Παρ' όλα αυτά, οι δύο εταιρείες δικαιώθηκαν, στην Επιτροπή Εφέσεων Αδειοδότησης. Ετσι, εξασφάλισαν άδεια συμμετοχής. Ωσπου οι φάκελοί τους εξετάστηκαν από την UEFA και οι άδειες ανακλήθηκαν. Το σώμα οικονομικού ελέγχου της UEFA - σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση - κατέληξε «στο συμπέρασμα πως η άδεια που δόθηκε και στις δύο ομάδες από την εθνική ομοσπονδία (ΕΠΟ) δεν συνάδει με τους κανόνες αδειοδότησης της UEFA και με τους κανόνες του "Οικονομικού Ευ Αγωνίζεσθαι" (Financial Fair Play) εξαιτίας της μη εκπλήρωσης των οικονομικών κριτηρίων»...

Ετσι, αμφότερες οι εταιρείες «αποχαιρέτησαν» την ευρωπαϊκή συμμετοχή. Αντίθετα, εντός συνόρων, δεν υπέστησαν τις προβλεπόμενες συνέπειες (περιορισμό μεταγραφών κ.λπ.). Παρά το γεγονός ότι η Super League είχε αποφασίσει πως τα κριτήρια αδειοδότησης για Ευρώπη και Ελλάδα είναι τα ίδια. Δηλαδή, η άδεια είναι μία (σε αντίθεση με άλλες χώρες που έχουν δύο διαφορετικές), οι συνέπειες της μη αδειοδότησης αλλάζουν.

Κατά το δοκούν

Σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις (άρθρο 77Α παρ. 6 του νόμου 2725/99, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 24 παρ. 6 του νόμου 3057/02), η διαδικασία χορήγησης πιστοποιητικού συμμετοχής από την Επιτροπή Επαγγελματικού Αθλητισμού (ΕΕΑ) πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο δύο βδομάδες πριν από την έναρξη της αγωνιστικής περιόδου. Οι τελευταίοι φάκελοι εξετάστηκαν την περασμένη Δευτέρα, πέντε μέρες πριν από την πρώτη σέντρα...

Βάσει νόμου, μέχρι την παραπάνω «καταληκτική» ημερομηνία, οι ΠΑΕ (υποτίθεται ότι) θα πρέπει να έχουν καταθέσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Ας δούμε τι έγινε.

Από τις 18 ΠΑΕ, πιστοποιητικό (αρχικά) δεν δόθηκε μόνο στην ΠΑΕ Πανιώνιος «λόγω σοβαρής παραβιάσεως του νόμου που αφορά το δημόσιο συμφέρον και συγκεκριμένα τη μη προσκόμιση πιστοποιητικού φορολογικής ενημερότητας». Τελικά και η «κυανέρυθρη» ομάδα πήρε άδεια αφού την Τρίτη προσκόμισε, «έστω και εκπρόθεσμα, το πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητάς της».

Η ΠΑΕ Πανιώνιος δεν κατέθεσε ούτε εγγυητική επιστολή. Οπως και οι ΠΑΕ Παναθηναϊκός, ΟΦΗ, Αρης, Εργοτέλης. Μόνο που σ' αυτές είχε δοθεί, υπό αίρεση, πιστοποιητικό. Απασες θα πρέπει να προσκομίσουν την εγγυητική έως τις 30-9-2013 αλλιώς η ΕΕΑ (υποτίθεται ότι) θα επιβάλει τις προβλεπόμενες από το νόμο κυρώσεις.

Στις 22/5 η επιτροπή αποφάσισε να καλέσει, στην επόμενη συνεδρίασή της (επτά μέρες μετά), την ΠΑΕ Εργοτέλης για συμπλήρωση της εγγυητικής της. Στις 29/5, η υπόθεση αναβλήθηκε για τις 12/6. Στη συνεδρίαση της 26ης Ιούνη αποφασίστηκε αναβολή για τις 10/7, σ' εκείνη για τις 2/8 και τελικά στις 7 του μήνα χορηγήθηκε - όπως και στην ΠΑΕ Αρης - πιστοποιητικό «υπό τη διαλυτική αίρεση της προσκόμισης εγγυητικής». Αλλιώς, κ.τ.λ. κ.τ.λ.

Επίσης, την περασμένη Δευτέρα, δόθηκε πιστοποιητικό, χωρίς «αστερίσκους», στην ΠΑΕ Καλλονή. Η οποία, πάντως, έως τις 30/9 θα πρέπει να «προβεί στην αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, ποσού άνω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ». Αλλιώς, κ.τ.λ. κ.τ.λ.

    

«Επιστροφή στο μέλλον»

«

Σε απλά χρηματοοικονομικά λόγια οι ελληνικές ΠΑΕ έχουν φάει τα κεφάλαιά τους, δεν έχουν κεφάλαια. Στους περισσότερους ισολογισμούς εκφράζονται επιφυλάξεις, εκ μέρους των ορκωτών λογιστών, σχετικά με την απρόσκοπτη συνέχιση της δραστηριότητας. Οι περισσότερες υποχρεώσεις που αναφέρονται στους ισολογισμούς είναι ληξιπρόθεσμες. Επίσης, έχουν εντοπιστεί δαπάνες χωρίς δικαιολογητικά. Υπάρχουν εκκρεμότητες φορολογικών ελέγχων, υπάρχουν εκκρεμότητες ασφαλιστικών εισφορών»...Κ. Λουρόπουλος, (τελευταίος πριν την πλήρη ιδιωτικοποίηση) πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος στην ΟΠΑΠ ΑΕ.

Το 2004, η ΕΕΑ χορηγεί πιστοποιητικό σ' όλες τις ΠΑΕ. Ενδιαφέρουσα (και ενδεικτική) «λεπτομέρεια»: Πέντε ομάδες (Αρης, Ηρακλής, Ατρόμητος, Εθν. Αστέρας, Απόλλωνας) παραπέμφθηκαν στον αθλητικό δικαστή για αφαίρεση βαθμών, επειδή δεν εξόφλησαν όλες τις (τελεσίδικα επιδικασμένες) ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις αθλητών τους, πριν την έναρξη της αγωνιστικής περιόδου (όπως προβλέπει ρητά ο νόμος)...

Πέρυσι, τέτοια, εποχή η ΕΕΑ δε χορηγούσε πιστοποιητικό στις μισές (8) εταιρείες της Super League. Στις ΠΑΕ Παναθηναϊκό, Αρη, Πανθρακικό για μη κατάθεση εγγυητικής επιστολής. Σε ΠΑΟΚ, ΟΦΗ το ίδιο συν φορολογική ενημερότητα, ΑΕΚ φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, Πανιώνιο και τα τρία. Τέλος, στον Πλατανιά (επειδή δεν προλάβαινε να ολοκληρώσει την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου) για μη κατάθεση εγγύησης ύπαρξης των χρημάτων.

Η διοργανώτρια... ζήτησε και η κυβέρνηση την ικανοποίησε με (τροπολογία - «σωσίβιο», σε νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης) παράταση, κατά ένα μήνα, στην προθεσμία προσκόμισης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας...

Οι κυβερνώντες επικαλέστηκαν «(...) αδήριτη ανάγκη ομαλής έναρξης και εύρυθμης λειτουργίας των επαγγελματικών πρωταθλημάτων». Στα οποία τζιράρονται τεράστια συμφέροντα. Να γιατί παρουσιάστηκε σαν «απαραίτητο να διευκολυνθούν οι ομάδες (σ.σ. επιχειρήσεις) που συμμετέχουν στα επαγγελματικά πρωταθλήματα».

Κυβερνητική στήριξη

Τον Απρίλη, μετά από τρεις προθεσμίες συμμόρφωσης (η ΕΠΟ - ενημερώθηκε αλλά... - «εποίησε την νήσσαν»), η ΕΕΑ επέβαλε πρόστιμο (ΠΑΕ Παναθηναϊκός, Πανιώνιος, Αρης, ΟΦΗ) για μη κατάθεση εγγυητικής επιστολής...

Βέβαια, οι ΠΑΕ, ΕΠΟ και Super League αμφισβητούν (στηριζόμενες σε δικαίωμα που τους έδωσαν οι κυβερνώντες) τη δικαιοδοσία της Επιτροπής. Επικαλούνται το αυτοδιοίκητο του ποδοσφαίρου. Και το δικαίωμα που τους παραχωρήθηκε να εξαιρούνται από το νόμο. Μάλιστα, στον Πειθαρχικό Κώδικα της ΕΠΟ - Παράρτημα Α, άρθρο 1, παρ. ε - υπάρχει (μετά από συναίνεση του πρώην υπουργού Πολιτισμού, Π. Γερουλάνου) ρητή πρόβλεψη πως για μη κατάθεση εγγυητικής επιστολής η ποινή είναι αποκλειστικά πρόστιμο από 5 ως 50.000 ευρώ...

Για τον καταλογισμό του προστίμου, η ΕΠΟ παρέπεμπε στη Super League και αυτή στις ελληνικές καλένδες... Ακόμα πάντως και να έβαζε τα πρόστιμα «(...) νομίζω ότι προκειμένου να πληρώσει π.χ. ο Παναθηναϊκός 1,5 εκατ. που του καταλόγισε η Επιτροπή Επαγγελματικού Αθλητισμού, προτιμάει να πληρώσει 50 χιλ. ευρώ που είναι το ανώτατο» (Θ. Κουρίδης, επικεφαλής νομικής υπηρεσίας ΕΠΟ)...

«(...) Κάποια ΠΑΕ δηλώνει πτώχευση, μπαίνει σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης, αλλάζει ΑΦΜ. Επιστρέφει κατόπιν διαφόρων τεχνασμάτων, φωτογραφικών ρυθμίσεων κλπ. κλπ., με τα ίδια δομικά προβλήματα. Είναι γνωστά σε όλους.

(...) Από το Γενάρη του 2012 ως το Νοέμβρη του '12, στο σύνολο των ΠΑΕ της Super League έχουν επιδικαστεί - από προσφυγές - περίπου 12 εκατ. ευρώ. Εκκρεμούν περίπου 4,5 από τα οποία, σήμερα που μιλάμε (Γενάρης 2013), κάποια έχουν επίσης επιδικαστεί. Και μιλάμε για ποσά σε παίχτες, προπονητές άλλες ομάδες.

(...) Δεν μιλάμε για εφορία, ΙΚΑ. Εκεί υπάρχει η συνήθης πρακτική χρόνων. Δεν πλήρωνα κανέναν και το κράτος βέβαια δεν με έλεγχε (...). Κάποια στιγμή αποφάσιζε να με ελέγξει και διαπίστωνε παραβάσεις. Εγώ λοιπόν έκανα μια ρύθμιση, πλήρωνα για λίγο και μετά σταματούσα να πληρώνω. Και αφού "έπεφτε" η ρύθμιση πήγαινα και έκανα μια άλλη ρύθμιση για την προηγούμενη ρύθμιση. Και παράλληλα μια καινούρια ρύθμιση για τα τρέχοντα, αφού ούτε αυτά είχα πληρώσει.

(...) Το 2011 εννιά ΠΑΕ παραβίαζαν τα άρθρα (σ.σ. 47, 48 του νόμου 2190/20) και έπρεπε να ληφθούν τα προσήκοντα μέτρα. Τα νούμερα δεν απέχουν πολύ και τις προηγούμενες χρονιές δηλαδή '09 και '10. Φρόντισε το κράτος να ανακληθεί καμιά άδεια από αυτές τις ανώνυμες εταιρείες; Εδώ υπάρχει και η απορία τι δουλειά έκανε η Επιτροπή Επαγγελματικού Αθλητισμού, όχι πέρυσι ή φέτος, γενικότερα»...(Γ. Δημητρίου).

    

Παράταση στην ανασφάλεια

Eurokinissi

Τον περασμένο Μάρτη κάτοικοι και περαστικοί έξω από το γήπεδο του ΟΦΗ «έπαιξαν ρώσικη ρουλέτα» την ακεραιότητα ή/και τη ζωή τους.

Από τους ισχυρούς ανέμους, διαβρωμένος (!...) πυλώνας φωτισμού έξω από τη Θύρα 6, ξεκόλλησε από τη βάση του και έπεσε πάνω σε τέσσερα αυτοκίνητα και ένα σπίτι. Οι πολύ χειρότερες και μη αναστρέψιμες συνέπειες, για μια ακόμα φορά, αποφεύχθηκαν από θετικές συγκυρίες.

Οι αιτίες που οδήγησαν στην πτώση δεν αφορούν μόνο το συγκεκριμένο γήπεδο, αλλά την πλειοψηφία των υφισταμένων. Οπως αποδείχτηκε, (και αυτό) το γήπεδο λειτουργούσε χωρίς άδεια...

Στην υπ' αριθμόν 46596/2004 Κοινή Υπουργική Απόφαση, προβλέπονταν οι τρόποι ελέγχου και οι προϋποθέσεις παραχώρησης καταλληλότητας σε αθλητικές εγκαταστάσεις. Υποτίθεται πως οι έλεγχοι θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί το 2005. Ποτέ δεν ολοκληρώθηκαν ή/και δεν έγιναν.

Τον Ιούλη του 2010, ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μ. Χρυσοχοΐδης, καλεί - μέσω επιστολής - τους αρμοδίους να εφαρμόσουν τη νομοθεσία ελέγχου καταλληλότητας.

Παραδεχόμενος εγγράφως «το φαινόμενο της παράνομης λειτουργίας των γηπέδων και τους κινδύνους που αυτή συνεπάγεται για χιλιάδες ανθρώπινες ζωές, καθώς την αγωνιστική περίοδο 2009 - 2010 μεγάλος αριθμός αθλητικών εγκαταστάσεων δε διέθετε την προβλεπόμενη από το νόμο άδεια καταλληλότητας. Σύμφωνα με τις αναφορές των υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, σημαντικός αριθμός εγκαταστάσεων δεν ελέγχθηκαν για την καταλληλότητά τους»...

Motion Team

Οσο για την ΕΠΟ - μ' επιστολή στον τότε γγ Αθλητισμού, Π. Μπιτσαξή - αναγνώριζε ότι συνειδητά συμμετέχει στην παραβίαση της κείμενης νομοθεσίας... Επιχειρώντας να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα: «(...) Οπως είναι γνωστό οι αθλητικές εγκαταστάσεις ανήκουν ιδιοκτησιακά κατά 95% στους δήμους. (...)Στο σύνολό τους, οι δήμοι - ιδιοκτήτες αρνούνται την πραγματοποίηση οποιασδήποτε βελτίωσης. (...) Μπροστά στο αδιέξοδο, η ΕΠΟ και τα μέλη της (Super League, Ενωση Β΄- Γ΄ Εθνικής, ΕΠΣ) ανέλαβαν την ευθύνη και εξέδιδαν την απαραίτητη νομοθετικά άδεια διεξαγωγής των αγώνων, ανεξάρτητα από την άδεια καταλληλότητας και λειτουργίας του γηπέδου»!...

Τα όσα θα έπρεπε να (αλλά συνειδητά και διαχρονικά χωρίς συνέπειες δεν) γίνονται, ορίζονται στο άρθρο 56Α του ν. 2725/1999, όπως αυτό τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 22 του νόμου 4049/2012 (ΦΕΚ τ. 35 - 23/2/2012).

Στην παράγραφο 1 ρητά ορίζεται πως «ουδεμία αθλητική συνάντηση ή αγώνισμα διεξάγεται σε αθλητική εγκατάσταση που στερείται άδειας λειτουργίας». Στην παράγραφο 11, αναφέρονται οι ποινές για ιδιοκτήτη και χρήστη αθλητικής εγκατάστασης, χωρίς άδεια. Αλλά αμέσως μετά προβλέπεται: «Ποινική δίωξη δεν μπορεί να ασκηθεί και ο υπεύθυνος απαλλάσσεται από κάθε ποινή αν για οποιονδήποτε λόγο δεν έχουν συγκροτηθεί οι επιτροπές ή δεν είναι εφικτός ο έλεγχος των αθλητικών εγκαταστάσεων από τις επιτροπές του παρόντος άρθρου»...

Ετσι και αλλιώς, πάντως, η παραβίαση όσων προβλέπονται στο νόμο δεν επιφέρουν συνέπειες. Γιατί έχει δοθεί «ρεγάλο» μη εφαρμογής (18 μηνών). Η εκπνοή του φτάνει και θα ξεκινήσει δυναμικά η εφαρμογή; Σας γελάσανε. Εχει ήδη ετοιμαστεί ΚΥΑ (όταν γράφονταν αυτές οι γραμμές, ήταν προς υπογραφή στους συναρμόδιους υπουργούς), για νέα παράταση - μέχρι το τέλος του χρόνου - στ

200 χρόνια από τη γέννηση του Τζιουζέπε Βέρντι

Θεωρήθηκε ένας από τους δασκάλους της Ιταλικής Επανάστασης

200 χρόνια από τη γέννηση του Τζιουζέπε Βέρντι

Από την παράσταση «Ναμπούκο» που δόθηκε το 2011 στο Ηρώδειο από την Εθνική Λυρική Σκηνή

BIL

«Είναι ένας συνθέτης απολύτως ικανός να απογυμνώσει και να μιλήσει για τα πάθη και τον πόνο μας, για τις ευχές και τα ελαττώματά μας κι αυτός είναι ένας από τους λόγους της παγκοσμιότητάς του: θα είναι για πάντα επίκαιρος. Οσο ο άνθρωπος έχει τα ίδια χαρακτηριστικά και δε μοιάζει με φιγούρα του "Σταρ Τρεκ", κάθε γενιά θα ανακαλύπτει στη μουσική του Βέρντι μία κουβέντα παρηγοριάς»έχει πει για τον Βέρντι ο Ιταλός αρχιμουσικός Ρικάρντο Μούτι, χαρακτηρίζοντάς τον επίσης«μουσικό της Ζωής». Πράγματι, στο κέντρο της προσοχής του σπουδαίου συνθέτη Τζιουζέπε Βέρντι είναι οι τύχες των απλών ανθρώπων, η κοινωνική ανισότητα, οι προλήψεις των κοινωνικών στρωμάτων.

Γιος ταβερνιάρη, ο Τζιουζέπε Βέρντι γεννήθηκε στις 10 του Οκτώβρη 1813 στο Ρόνκολε της Πάρμας. Από επτά χρόνων άρχισε να μαθαίνει μουσική από έναν ιερέα στην εκκλησία του χωριού του, ενώ αργότερα απέκτησε μια σπινέτα, το ίδιο παλιό μικρό πιάνο που διασώζεται στο μουσείο του θεάτρου της Σκάλας, στο Μιλάνο. Αξίζει να σημειωθεί πως κατά την πορεία των σπουδών του απορρίφθηκε από το Ωδείο του Μιλάνου, λόγω μεγάλης ηλικίας. Η μουσική ιδιοφυΐα του Βέρντι ήταν έκδηλη από την αρχή. Ακόμα και ως μικρό παιδί συνέθετε ορχηστρικά θρησκευτικά έργα, συμφωνίες, άριες, εμβατήρια κτλ., όλα για τη Φιλαρμονική του Μπουσέτο, επαρχιακή κωμόπολη κοντά στο χωριό που μεγάλωσε. Η απόρριψή του από το Ωδείο τον οδήγησε να μαθητεύσει στο πλάι του μαέστρου και συνθέτη Β. Λαβίνια. Το 1834 διορίστηκε αρχιμουσικός του Δήμου Μπουσέτο και αργότερα διευθυντής του τοπικού ωδείου και της Φιλαρμονικής. Στόχος του, όμως, ήταν να γίνει συνθέτης όπερας. Από την πρώτη κιόλας όπερά του, με τίτλο «Ομπέρτο, κόμης του Σαν Μπονιφάτσιο», έδειξε ότι τον χαρακτηρίζει ένα καινούριο ύφος, διαφορετικό από τους κυρίαρχους μουσουργούς της εποχής, Ροσίνι, Ντονιτσέτι και Μπελίνι. Η δεύτερη όπερά του, όμως, «Μια μέρα βασιλείας», δεν είχε επιτυχία. O Βέρντι, που είχε χάσει πρόσφατα τη γυναίκα του Μαργαρίτα, σε ηλικία 26 ετών, από εγκεφαλίτιδα και ένα χρόνο νωρίτερα το γιο του Ιτσίλιο Ρομάνο, σε ηλικία 15 μηνών (το 1838 είχε χάσει και την κόρη Βιρτζίνια Μαρία Λουίτζα σε ηλικία 17 μηνών), έπεσε σε απελπισία και ορκίστηκε να μην ξαναγράψει όπερα...

Μελωδική πρόσκληση στον αγώνα

Απελπισμένος έφυγε από το Μιλάνο, για να επιστρέψει ένα χρόνο αργότερα. Ζούσε φτωχικά σε ένα δωμάτιο και τα χρήματά του έφταναν μόλις για ένα γεύμα τη μέρα. Μια βραδιά τον βρήκε στο δρόμο ο διευθυντής της Σκάλας του Μιλάνου, Μερέλι, κι αφού τον μάλωσε για την εξαφάνισή του, του έβαλε στην τσέπη το λιμπρέτο του «Ναμπούκο». Την επομένη το επέστρεψε στον Μερέλι, ο οποίος όμως του το ξανάβαλε στην τσέπη. Το λιμπρέτο βασισμένο στην ιστορία του Ναβουχοδονόσορα Β', το ξαναδιάβασε με κρύα καρδιά, ώσπου έφθασε στα λόγια των Εβραίων σκλάβων που τον συγκίνησαν καθοριστικά, απαλλάσσοντάς τον από τις αναστολές του. Πλημμυρισμένος από δημιουργική ορμή ο Βέρντι έγραψε την όπερα μέσα σε τρεις μήνες. Ο Μερέλι, μάλιστα, άλλαξε τον προγραμματισμό της Σκάλας και την παρουσίασε, με πρόχειρα σκηνικά και κοστούμια, το Μάρτη του 1842. Από τις πρώτες κιόλας δοκιμές φάνηκε ότι επρόκειτο για πολύ μεγάλη επιτυχία. Οι μηχανικοί και οι ηλεκτρολόγοι, στις πρόβες, σταματούσαν τη δουλειά τους για ν' ακούσουν τη μουσική. Στην πρεμιέρα του έργου, το ρόλο της κακιάς «Αμπιγκέλε» ερμήνευσε η δημοφιλής εκείνη την εποχή σοπράνο Τζουζεπίνα Στρεπόνι (1815-1897), η οποία έγινε η δεύτερη σύζυγός του το 1859.

Από τα πρώτα μέτρα της μουσικής του βρισκόμαστε μπροστά στην αντίθεση της εξαιρετικής δύναμης και της πιο βαθιάς γλυκύτητας. Ο Βέρντι είχε γεννηθεί σε μία διαμελισμένη Ιταλία. Γεννημένος Γάλλος πολίτης, ζούσε τώρα ως αλλοδαπός στο κατεχόμενο από τους Αυστριακούς Μιλάνο. Το κοινό του«Ναμπούκο» διέκρινε μέσα από την προσευχή των αιχμαλωτισμένων Εβραίων για απελευθέρωση τις δικές του ελπίδες να απαλλαγεί από το ζυγό της αυστριακής αυτοκρατορίας. Η δύναμη του έργου έφερνε το πάθος, την ηρωική πνοή, το κάλεσμα στον αγώνα, τις υποσχέσεις για ελευθερία. Οπως έλεγε ο Ροσίνι, σ' αυτή τη δύναμη χρωστά ο Βέρντι το ότι θεωρήθηκε ένας από τους δασκάλους της Ιταλικής Επανάστασης. Το χορωδιακό των Ιουδαίων δεσπόζει στο έργο, καθώς σπάνια βρίσκει κανείς στην παγκόσμια λυρική δημιουργία κάποια μελωδία ωραιότερη από αυτήν, την οποία διακρίνει η μελαγχολία, η ευγένεια, η γαλήνη.

«Η φωνή και η μελωδία θα είναι πάντα για μένα τα πιο κύρια», έλεγε ο Βέρντι, που συνολικά έγραψε 26 όπερες, καντάτες, έργα θρησκευτικής μουσικής, μουσική για φωνητικά σύνολα, τραγούδια κ.ά. Τα έργα του, δίκαια, δεν έπαψαν και μετά το θάνατό του να κατέχουν την πρώτη θέση στο διεθνές ρεπερτόριο της όπερας, δίπλα σε εκείνα του Μότσαρτ και του Βάγκνερ. Την τέχνη του τη χαρακτηρίζει ένας μοναδικός συγκερασμός δραματικού πάθους και μελωδικού λυρισμού, ενώ οι ρυθμικές εναλλαγές των μελωδιών του ακολουθούν την πορεία των ψυχικών συγκρούσεων των ηρώων. Μεταρρυθμιστής της όπερας, ο Βέρντι υπήρξε ο συνθέτης που άλλαξε σημαντικά το ύφος της ιταλικής όπερας. Ο ιδεολογικο-καλλιτεχνικός πλούτος, η ανθρωπιστική χροιά της δημιουργίας του, η σχέση της με την εθνική-δημοκρατική πρόοδο της Ιταλίας, καθώς και το αξεπέραστο σε ιστορική σημασία έργο του, έκαναν τις όπερες του Βέρντι λαοφιλείς σε όλο τον κόσμο.

Εμποτισμένες με ηρωικό επαναστατικό πάθος

Ο θρίαμβος του Βέρντι συνεχίστηκε και με την επόμενη όπερά του, «Οι Λομβαρδοί στην πρώτη Σταυροφορία», που ανέβηκε το 1843 στη Σκάλα. Εμποτισμένες με ηρωικό επαναστατικό πάθος, αυτές οι όπερες συνάντησαν ενθουσιώδη υποδοχή στην κατακτημένη από τους Αυστριακούς Ιταλία. Σε αυτά τα έργα οι ακροατές αντιλαμβάνονταν τους υπαινιγμούς για τα σύγχρονα γεγονότα και συχνά οι παραστάσεις συνοδεύονταν από πολιτικές διαδηλώσεις. Από το 1842 έως το 1849 ο Βέρντι δημιουργεί 13 όπερες, ανάμεσα στις οποίες τις «Ερνάνη», «Αττίλα», «Μάκβεθ» κ.ά. Μια από τις πατριωτικές εμπνεύσεις του ήταν και ο ύμνος «Να ηχήσει η σάλπιγγα», που έγραψε κατά την περίοδο της επανάστασης του 1848, ύστερα από πρόταση του Τζ. Ματσίνι (σε κείμενο του Γκ. Μαμέλς). Παγκόσμια αναγνώριση είχαν, επίσης, οι όπερες που έγραψε την περίοδο 1850-1860, «Ριγολέτο», «Τροβατόρε», «Τραβιάτα», στις οποίες οι ρομαντικές τάσεις παραχωρούν τη θέση τους σ' ένα ρεαλισμό, που διακρίνεται από βαθιά ψυχολογική διείσδυση. Ο Ριγολέτος, που βασίζεται στο έμμετρο δράμα του Βίκτορα Ουγκό «Ο Βασιλιάς διασκεδάζει», είχε προβλήματα με τη λογοκρισία, επειδή στο έργο του Ουγκό υπάρχει δολοφονική απόπειρα εναντίον ενός βασιλιά, πολιτικό ταμπού για την εποχή. Ετσι, ο Βέρντι αναγκάστηκε να παρουσιάσει τον ήρωά του ως δούκα για να μπορέσει να παρουσιάσει το έργο. Ανάλογα προβλήματα είχε και η «Τραβιάτα», που βασίζεται στο μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά «Η Κυρία με τις καμέλιες» και είχε προκαλέσει σκάνδαλο στο Παρίσι.

Ακολουθούν οι όπερες «Σικελικός εσπερινός», «Σιμόν Μποκανέγκρα», «Ο χορός των μεταμφιεσμένων», «Η δύναμη του πεπρωμένου», «Ντον Κάρλος», «Αϊντα». Η παγκόσμια πρώτη της «Αϊντα» - παραγγελία της νέας Οπερας του Καΐρου - το 1871, υπήρξε διεθνές καλλιτεχνικό γεγονός. Στη συνέχεια το συνταρακτικό «Ρέκβιεμ» (για τέσσερις σολίστ, μεικτή χορωδία και ορχήστρα), που ο Βέρντι το έγραψε στη μνήμη του Ιταλού συγγραφέα Α. Μαντσόνι. Δεκαπέντε χρόνια μετά την «Αϊντα» γράφει τον «Οθέλο», ένα αριστούργημα δραματικού πάθους και λυρικής έξαρσης. Η τελευταία του όπερα, «Φάλσταφ», βασισμένη στην ιταλική όπερα-μπούφα, παίχτηκε το 1893. Το μεγάλο κεφάλαιο Βέρντι έκλεισε στις 27 του Γενάρη του 1901, που έφυγε για το τελευταίο «ταξίδι» του.

Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ