Η ποσοτική χαλάρωση διώχνει κεφάλαια

Η ποσοτική χαλάρωση διώχνει κεφάλαια

ASSOCIATED PRESS

Το μεγαλύτερο όφελος από τις αγορές κρατικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) είναι η μεγάλη υποτίμηση του ευρώ κατά 22% σε σχέση με το δολάριο. Στη διάρκεια του Μάρτη σημείωσε τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 12 ετών, διαμορφώνοντας τη μεταξύ τους ισοτιμία 1 ευρώ = 1,05 δολάρια, αναφέρει το «Bloomberg», που εκτιμά ότι «η εξασθένηση του ευρώ είναι, ίσως, το ισχυρότερο μέσο για τη βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων της Ευρώπης». Εκτιμούν επίσης ότι μια πτώση του ευρώ κατά 10% έναντι των υπόλοιπων ισχυρών νομισμάτων ενισχύει κατά 0,3% το ΑΕΠ της Ευρωζώνης. Η υποτίμηση του ευρώ ενισχύει την ανταγωνιστικότητα του ευρωενωσιακού κεφαλαίου στη διεθνή αγορά ενισχύοντας τις εξαγωγές των κρατών - μελών της Ευρωζώνης. Ταυτόχρονα, τα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ μειώνουν το κόστος δανεισμού των κρατών - μελών της Ευρωζώνης.
«Η πτωτική πορεία του ευρώ, αν και έχει ενταθεί από τον Ιανουάριο, ξεκίνησε προ αρκετών μηνών, όσο προετοίμαζε η ΕΚΤ τις αγορές για την υλοποίηση των μέτρων ποσοτικής χαλάρωσης, και το δολάριο, παράλληλα, ενισχυόταν από τα σχέδια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) να αυξήσει τα επιτόκια, πιθανώς μετά το πρώτο εξάμηνο του έτους» («Καθημερινή», 24/3/2015). Εχει τη σημασία της αυτή η επισήμανση γιατί οι εξελίξεις στην καπιταλιστική οικονομία δεν είναι μονοσήμαντες. Αλλωστε, οι εξελίξεις στην καπιταλιστική οικονομία διακατέχονται από τις αξεπέραστες αντιφάσεις του καπιταλισμού, που σε συνδυασμό με την ολοένα εντεινόμενη αλληλεξάρτηση των οικονομιών έχει ταυτόχρονα θετικές και αρνητικές συνέπειες για το κεφάλαιο. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως θα δούμε παρακάτω, μπορεί οι κινήσεις των κεντρικών τραπεζών που διαμορφώνουν τη νομισματική πολιτική να γίνονται με στόχο την τόνωση της καπιταλιστικής οικονομίας ενός κράτους ή μιας διακρατικής ένωσης, όπως η Ευρωζώνη, αλλά αλληλεπιδρούν έτσι που δεν ωφελούνται όλα τα τμήματα του κεφαλαίου. Για παράδειγμα, η ΕΚΤ με την πολιτική χαλάρωσης μέσω της αγοράς ομολόγων έχει όλες τις πιο πάνω θετικές αναφορές ενίσχυσης, όπως λένε, της καπιταλιστικής οικονομίας της Ευρωζώνης, με την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και των εξαγωγών, την άνοδο του πληθωρισμού, τη μείωση του κόστους δανεισμού, την υποτίμηση του ευρώ σε σχέση με το δολάριο, που ανατιμάται επειδή η Fed έχει εξαγγείλει ότι θα αυξήσει τα επιτόκια, αλλά έχει και αρνητικές συνέπειες.

Φυγή κεφαλαίων

Ετσι, σύμφωνα με την «Καθημερινή», 24/3/2015, «εγκαταλείπουν μαζικά τα κεφάλαια την Ευρωζώνη, καθώς έχουν μειωθεί σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα ή και σε αρνητικό πρόσημο τα κέρδη από τα κρατικά ομόλογα και τις ασφαλείς τοποθετήσεις και οι επενδυτές στρέφονται στις ΗΠΑ, όπου προσβλέπουν σε επικείμενη αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου.
Καταλυτικό παράγοντα που εξωθεί τα κεφάλαια εκτός Ευρωζώνης και προς τις ΗΠΑ αποτελεί η απόκλιση ανάμεσα στη νομισματική πολιτική στις δύο πλευρές του Ατλαντικού: Η ΕΚΤ εγκαινίασε πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης λίγους μήνες μετά τη λήξη του αντίστοιχου προγράμματος της Fed, ενώ παράλληλα διατηρεί σε μηδενικά επίπεδα τα επιτόκια του ευρώ, όταν η Fed προετοιμάζει διακριτικά τις αγορές για την πρώτη αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου από το 2006. Οπως σχολιάζει σχετικό δημοσίευμα της "Wall Street Journal", οι μαζικές εκροές κεφαλαίων από την Ευρωζώνη άρχισαν τον Ιούνιο του περασμένου έτους όταν η ΕΚΤ υιοθέτησε για πρώτη φορά αρνητικά επιτόκια στις καταθέσεις, εξωθώντας τους επενδυτές να στραφούν σε μετοχές και ομόλογα. Κορυφώθηκαν το τελευταίο τέταρτο του 2014 με τα κεφάλαια που εγκατέλειψαν την Ευρωζώνη να φθάνουν στα 124,4 δισ. ευρώ. Η μεγάλη αύξηση των εκροών σχετίζεται με την προθυμία μεγάλων επενδυτών να τροποποιήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις στις ΗΠΑ.
Σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ δεν έμειναν αλώβητες από την αλλαγή στην κατεύθυνση των ροών κεφαλαίων. Οι μαζικές εισροές κεφαλαίων όχι μόνον οδήγησαν το δολάριο στα ύψη, αλλά προκάλεσαν άνοδο των ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου παρά την προσδοκία για αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου πιθανώς μέσα στον Ιούνιο. Στοιχεία της Fed φέρουν τις νέες τοποθετήσεις που έγιναν μέσα στο 2014 σε ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου στα 374,3 δισ. δολάρια και η τάση συνεχίζεται στη διάρκεια του 2015».
Επομένως, η ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ ωθεί σε μαζική φυγή χρηματικού κεφαλαίου από την Ευρωζώνη. Αυτό σημαίνει μείωση των κεφαλαίων των τραπεζών, γεγονός που προκαλεί δυσκολίες στη δανειοδότηση επιχειρηματικών ομίλων, άρα εμπόδια στην προώθηση επενδύσεων και στην καπιταλιστική ανάπτυξη. Να λοιπόν που η πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης έχει και αρνητικές εξελίξεις, αφού συμβάλλει στη φυγή κεφαλαίων, άρα μειώνει τα διαθέσιμα κεφάλαια. Δρα αρνητικά, πρωταρχικά στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, στο τραπεζικό κεφάλαιο, αλλά και γενικότερα προκαλεί δυσκολίες στην ανάκαμψη. Βεβαίως υπάρχει και το αντίστροφο, δηλαδή από τις ΗΠΑ να έρχονται κεφάλαια στην ΕΕ, (πχ Τζ.Σόρος). Αυτό έχει σχέση με ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις και στο εσωτερικό κρατών,αλλά η τάση με την ποσοτική χαλάρωση είναι να φεύγουν κεφάλαια.

Ενίσχυση δολαρίου, μείωση ανταγωνιστικότητας

Βεβαίως, αυτή η τάση της φυγής χρηματικού κεφαλαίου από την Ευρωζώνη στις ΗΠΑ με την προσδοκία ότι θα αυξηθούν τα επιτόκια, άρα θα έχουν μεγαλύτερες αποδόσεις, δηλαδή μεγαλύτερα κέρδη, για την ώρα γίνεται επειδή στη Fed συζητούν ότι έρχεται η ώρα για αύξηση των επιτοκίων. Λόγω της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης, η Fed, για να αποτρέψει μαζική καταστροφή κεφαλαίων, των τραπεζών και άλλων μονοπωλιακών ομίλων στην παραγωγή, τύπωνε δολάριο, αγόραζε ομόλογα, όπως τώρα η ΕΚΤ, ενισχύοντας μ' αυτό τους επιχειρηματικούς ομίλους διευκολύνοντάς τους επίσης με χαμηλά επιτόκια δανεισμού. Η καπιταλιστική οικονομία των ΗΠΑ πέρασε από την κρίση στην ανάπτυξη. Ετσι μείωσε σταδιακά την αγορά ομολόγων ως το επίπεδο που σταματούσε το τύπωμα δολαρίου. Στη συνέχεια εξήγγειλε ότι ήρθε η ώρα για αύξηση των επιτοκίων. Αυτή η δράση της Fed άρχισε να ενισχύει το δολάριο έναντι του ευρώ και άλλων νομισμάτων, άρχισε να τραβά κεφάλαια στις ΗΠΑ, που επίσης ενισχύουν το δολάριο. Η ενίσχυση του δολαρίου ως διεθνούς νομίσματος δυσκολεύει αφάνταστα τις εξαγωγές των αμερικανικών μονοπωλίων, μειώνει την ανταγωνιστικότητα στη διεθνή αγορά. Και με δεδομένη την κατάσταση, ουσιαστικά στασιμότητας στις πιο πολλές και ισχυρές καπιταλιστικές οικονομίες, που μειώνουν τις εισαγωγές, προκαλεί προβλήματα στην ανάπτυξη της οικονομίας των ΗΠΑ. Αρα, έχουμε και εδώ τα ίδια αντιφατικά φαινόμενα.
Πράγματι, στη Fed συζητούσαν για αύξηση των επιτοκίων στα μέσα του 2015. Φαίνεται όμως ότι τα δεδομένα άλλαξαν. Ετσι η Fed εξετάζει το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων αλλά σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί παραπέρα βελτίωση στην αγορά εργασίας των ΗΠΑ, ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί προς τον στόχο 2% μεσοπρόθεσμα. Ετσι, θεωρεί πιθανή την αύξηση των επιτοκίων τον Ιούνη, ή στο τέλος του τρίτου τριμήνου/αρχές του τετάρτου.
Τι φοβάται; Την παραπέρα ενίσχυση του δολαρίου μέσω της μαζικής συγκέντρωσης κεφαλαίων στις ΗΠΑ. Γεγονός που θα δυσκόλευε αφάνταστα τις εξαγωγές, με αρνητικές συνέπειες στην ανάπτυξη των ΗΠΑ. Αλλωστε, ήδη υπάρχουν εκτιμήσεις της Fed «για ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας για το 2015 και 2016 στο 2,5% (μέση τιμή) και για τα δύο έτη έναντι προηγούμενης εκτίμησης 2,8% και 2,75% αντίστοιχα. Ανάλογες ήταν και οι εκτιμήσεις για τον δομικό δείκτη προσωπικής κατανάλωσης - ενδεικτικός δείκτης για τον πληθωρισμό που παρακολουθεί η τράπεζα - που αναθεωρήθηκε στο 1,35% και 1,7% για το 2015 και 2016 αντίστοιχα έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 1,65% και 1,85%» («Καθημερινή», 21/3/2015).

Ενδιαφέρει άμεσα τους εργαζόμενους

Θα ρωτήσει κάποιος: Τι σημασία, τι νόημα έχουν όλ' αυτά για την εργατική τάξη, τα άλλα φτωχά λαϊκά στρώματα; Ετσι κι αλλιώς αποκαλύπτουν πως στη δοσμένη φάση οι μορφές διαχείρισης της καπιταλιστικής οικονομίας δεν φέρνουν τα αποτελέσματα που θα ήθελαν οι καπιταλιστές. Οι διεθνείς διακρατικοί καπιταλιστικοί οργανισμοί εκφράζουν φόβους στασιμότητας στην ανάπτυξη με δεδομένες τις προβλέψεις για μείωση των ρυθμών ανάπτυξης των ΗΠΑ, στασιμότητα σε Ιαπωνία και Ευρωζώνη, επιβράδυνση της Κίνας παρά τους μεγάλους ακόμη ρυθμούς, αλλά και των BRICS, με δεδομένη την ύφεση στη Ρωσία και επιβράδυνση στις υπόλοιπες, με εξαίρεση ίσως την Ινδία.
Αυτό αποδεικνύει ότι οι προσδοκίες που καλλιεργούν για ανάπτυξη, η οποία θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα μειώσει την ανεργία, γίνονται «όνειρο» και όχι πραγματικότητα.
Το πρόβλημα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, εμφανίζεται με μεγάλη οξύτητα, αφού, σύμφωνα με το ΔΝΤ, έχουν χαθεί τριάντα εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην παγκόσμια οικονομία από την εκδήλωση της κρίσης μέχρι σήμερα, τα τρία τέταρτα των οποίων εντοπίζονται σε χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, ένα φαινόμενο που δεν έχει παρατηρηθεί ξανά από την Υφεση του '30, όπως αναφέρει ο Π. Λουνγκάνι, σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), στην περιοδική έκδοση «Finance & Development» του διεθνούς οργανισμού. Πάνω από 200 εκατομμύρια άτομα εργάζονται σε θέσεις μερικής απασχόλησης παγκοσμίως. Εκτιμούν ότι η κατάσταση είναι ιδιαίτερα απαισιόδοξη στην Ευρώπη, όπου η ανεργία των νέων από 15 έως 24 ετών αντανακλά την υποτονική ανάπτυξη των οικονομιών, ιδιαίτερα στον ευρωπαϊκό Νότο, σύμφωνα με την Α. Μπανέρτζι, στέλεχος του ΔΝΤ. Προτείνει δε για την αντιμετώπιση της ανεργίας εφαρμογή πολιτικής τόνωσης της ζήτησης γιατί θα ενισχυθεί η επιχειρηματικότητα και έτσι θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Μέχρι τον Ιούνη του 2014, ο αριθμός των ανέργων στην Ευρωζώνη υπολογίζεται στα 18 εκατ. άτομα, όσο είναι ο πληθυσμός της Ολλανδίας.
Αλλά η αύξηση της ζήτησης σημαίνει αύξηση μισθών, άρα μείωση κερδών. Είναι άλλη μια αντίφαση του καπιταλισμού. Αλλωστε, στις ΗΠΑ, που η οικονομία βγήκε από την κρίση, ούτε οι μισθοί αυξήθηκαν ούτε η φτώχεια μειώθηκε. Απ' αυτή την άποψη βεβαίως και ενδιαφέρει άμεσα την εργατική τάξη και τους συμμάχους της. Γιατί κατανοώντας ότι έτσι εξελίσσεται ο καπιταλισμός πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι ακόμη και αν βελτιωθεί, έστω ελάχιστα, η θέση, η ζωή κάποιων τμημάτων τους, αυτό θα είναι προσωρινό, ενώ η χειροτέρευση της ζωής στο σύνολό τους γίνεται καθολικό και μόνιμο φαινόμενο. Που σημαίνει ότι δεν αρκεί ο αγώνας αναχαίτισης της χειροτέρευσης της ζωής τους, αλλά πρέπει να συνδέεται με τον αγώνα για κάλυψη όλων των σύγχρονων αναγκών τους. Οι κατακτήσεις της επιστήμης και της τεχνικής, το σημερινό επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων μπορούν να το εκπληρώσουν. Η καπιταλιστική ιδιοκτησία είναι το φρένο. Αρα η πάλη πρέπει να είναι αντιμονοπωλιακή - αντικαπιταλιστική, μέχρι την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου, την εγκαθίδρυση εργατικής, λαϊκής εξουσίας για την αντικατάσταση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας με την κοινωνική.

Ορισμένα ζητήματα πίσω από την προκλητικότητα της Τουρκίας

Ορισμένα ζητήματα πίσω από την προκλητικότητα της Τουρκίας

Το ερευνητικό σκάφος της Τουρκίας «Μπαρμπαρός» που χρησιμοποιείται για τις προκλήσεις της στην Κύπρο και το Αιγαίο

Αυτήν την περίοδο, η Τουρκία έχει ανοίξει πολλές και μεγάλες υποθέσεις εν μέσω προεκλογικής περιόδου που ολοκληρώνεται με τις βουλευτικές εκλογές στη γειτονική χώρα στις 7 Ιούνη. Ως τότε μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα χρειάζεται να έχουν δρομολογηθεί για την τούρκικη αστική τάξη.
Η οικονομία της χώρας αναπτύχθηκε περίπου 4% το 2014, ωστόσο εκτιμάται ότι μειώνεται ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ (υπολογίζεται λιγότερο από 3% το 2015). Σε κάθε περίπτωση όμως ο τούρκικος λαός από αυτόν τον πλούτο, την προκλητική κερδοφορία των τούρκικων επιχειρηματικών ομίλων δεν έχει λαμβάνειν, ενώ οι επίσημα άνεργοι υπολογίζονται στα 3,1 εκατ, 12,6% για τις γυναίκες, 10,2% για τους άνδρες και 20,2% για τους νέους και τις νέες.

Στο επίκεντρο η Ενέργεια

Σε αυτό το περιβάλλον, η τούρκικη κυβέρνηση επιταχύνει τις κινήσεις της για να εξασφαλίσει νέα πεδία κερδοφορίας. Φέτος που μάλιστα έχει την προεδρία στο «G20», η Τουρκία ιεραρχεί το ενεργειακό σαν προμετωπίδα για τις κινήσεις της. Η συμφωνία της με τη Ρωσία για τον αγωγό φυσικού αερίου, «Τουρκικό Ρεύμα», χωρητικότητας περίπου 63 δισ. κυβ. μ. που προβλέπει τη διαδρομή Ρωσία, Τουρκία, Eλλάδα, μέσω της Μαύρης Θάλασσας, βρίσκεται σε αντίθεση με τα σχέδια των ΕΕ - ΗΠΑ για την Ενέργεια. Η σύμπραξη της Τουρκίας με τη Ρωσία για το «Τούρκικο Ρεύμα» - παρά τις τριβές που συνεχίζουν να έχουν μεταξύ τους για την τιμή του φυσικού αερίου - είναι φανερό ότι σπάει την ενιαία γραμμή που επιδιώκει να εφαρμόσει η ΕΕ μέσω της λεγόμενης «Ενεργειακής Ενωσης» και δυσκολεύει τα σχέδιά της, που να σημειωθεί ότι υλοποιούνται εν μέσω σφοδρών ανταγωνισμών και αντιθέσεων με επίκεντρο τη στάση ιδιαίτερα της Γερμανίας απέναντι στη Ρωσία.
Οι δε αποφάσεις της Εαρινής Συνόδου που επικύρωσαν τους σχεδιασμούς της ΕΕ για την Ενεργειακή Ενωση δεν αφήνουν περιθώριο παρερμηνείας. Προετοιμάζουν το έδαφος για να μπορεί η ΕΕ και τα κράτη - μέλη της να μειώσουν την ενεργειακή εξάρτησή τους από τη Ρωσία.
Γι' αυτό και η ΕΕ προωθώντας τη λεγόμενη Ανατολική Εταιρική Σχέση ενισχύει τις πιέσεις της ενάντια στη Ρωσία και με σχετικές κυρώσεις, τις οποίες αυτήν την περίοδο επεκτείνει. Επίσης, αναβαθμίζει τους προπαγανδιστικούς της μηχανισμούς στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, για να αποδυναμώσει την επιρροή της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή της Αν. Ευρώπης, των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ. Επιδίωξη της ΕΕ είναι με μοχλό τις κυρώσεις να περιορίσει όσο μπορεί περισσότερο το «πελατολόγιο» της Ρωσίας με τα κράτη - μέλη της, παρά τις επιμέρους αντιδράσεις ορισμένων κρατών - μελών της π.χ. βλέπε: Τσεχία, Σλοβακία.
Την ίδια ώρα, η Τουρκία προχώρησε τελικά σε μια κίνηση αντιφατική με την επιλογή της να συμπράξει με τη Ρωσία στο Τούρκικο Ρεύμα. Θεμελίωσε μαζί με τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν πριν μια βδομάδα την κατασκευή του αγωγού ΤΑΝΑΡ. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, από τα μέσα του 2018, ο αγωγός αυτός θα μεταφέρει 16 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, από το οικόπεδο Σαχ Ντενίζ 2 του Αζερμπαϊτζάν, στην Τουρκία και στη συνέχεια, μέσω Ελλάδας και Ιταλίας, στην υπόλοιπη Ευρώπη. Το αντιφατικό είναι ότι με αυτόν τον αγωγό τροφοδοτείται με φυσικό αέριο η ΕΕ, παρακάμπτοντας τη Ρωσία.
Οι φαινομενικά αντιφατικές αυτές κινήσεις της Τουρκίας έχουν εξήγηση, αφού σε συνθήκες μεγάλης ρευστότητας που τροφοδοτεί η ιμπεριαλιστική επέμβαση στην Ουκρανία και οι ανοικτοί λογαριασμοί των ιμπεριαλιστών σε Ιράκ, Συρία, Αφρική επιχειρούν να κατοχυρώσουν το ρυθμιστικό της ρόλο σε όποιο σενάριο, σε όποια τροπή κι αν πάρουν οι εξελίξεις στο ρευστό τοπίο ανακατατάξεων που φέρνει η καπιταλιστική κρίση και η διαχείρισή της. Οποιο δρόμο κι αν τελικά επιλέξει η Τουρκία ποντάρει στην εκτίμηση ότι το οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό της βάρος, της επιτρέπει να αντιμετωπίσει τριβές που μπορεί να συναντήσει στον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό.
Ανάλογο σχεδιασμό έχει και ως προς την προσέγγισή της με την ΕΕ. Κοντεύει μια δεκαετία που έχει εγκαταλείψει τη στρατηγική της άμεσης επιδίωξης για ένταξη στην ΕΕ. Η τούρκικη αστική τάξη κάθε φορά που πιεζόταν για «ενοχλητικά» ανταλλάγματα σε σχέση με την προώθηση της προενταξιακής διαδικασίας διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, για άνοιγμα κεφαλαίων, συνήθιζε να ξεκαθαρίζει ότι δεν ...καίγεται κιόλας να ενταχθεί στην ΕΕ.

Αλλάζει το τοπίο στις διακρατικές συμφωνίες

Ομως αυτήν την περίοδο, υπάρχει μια σοβαρή εξέλιξη που υποχρεώνει την Τουρκία σε αναπροσαρμογή της τακτικής της. Χωρίς να έχουν αλλάξει οι προτεραιότητές της ότι δεν ενδιαφέρεται άμεσα για ένταξη στην ΕΕ, καλοβλέπει τη μεγαλύτερη προσέγγιση με την ΕΕ, γιατί προ των πυλών βρίσκεται η συμφωνία Διατλαντικού Εμπορίου ΕΕ - ΗΠΑ (ΤΤΙΡ). Η εν λόγω συμφωνία αλλάζει το τοπίο στις διακρατικές συμφωνίες και οι όροι τους οποίους αυτήν την περίοδο η ΕΕ και οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με σκληρούς ανταγωνισμούς αφήνουν εκτεθειμένα τα συμφέροντα των μονοπωλίων της Τουρκίας. Η Τελωνειακή Ενωση ΕΕ - Τουρκίας, με τη σύναψη της ΤΤΙΡ συνίσταται πλέον κενό γράμμα αφού τα μονοπώλια των ΗΠΑ θα μπορούν να εισβάλουν αδασμολόγητα στην Τουρκία μέσω της ΕΕ, πλήττοντας τα συμφέροντα των τούρκικων επιχειρηματικών ομίλων, ενώ ανάλογο πλήγμα θα δεχθούν και τα τούρκικα εξαγωγικά μονοπώλια που δε διασφαλίζουν την κερδοφορία τους στις νέες αυτές συνθήκες.
Απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις, η Τουρκία δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Εδώ και αρκετούς μήνες βρίσκεται σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για επικαιροποίηση της τελωνειακής συμφωνίας ΕΕ - Τουρκίας, προκειμένου να θωρακιστεί σε συνθήκες ενεργοποίησης της ΤΤΙΡ αλλά και για να ξεκινήσει η διαδικασία ξεμπλοκαρίσματος των 17 κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων που εκκρεμούν. Η διαδικασία αυτή πάει χέρι - χέρι όμως και με το ζήτημα των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, από το οποίο εξαρτάται και η απεμπλοκή των κεφαλαίων της διαπραγμάτευσης για ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ.

Ο παράγοντας Κυπριακό και οι «διεκδικήσεις»

Με την πολυπλόκαμη αυτή διαπραγμάτευση με την ΕΕ, τις ΗΠΑ αλλά και τη Ρωσία, η Τουρκία επιχειρεί να επιταχύνει τα σχέδιά της αποκομίζοντας τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη. Γι' αυτό επιχειρεί να παρακάμψει το «εμπόδιο» του Κυπριακού και να κρατήσει τον έλεγχο της κατάστασης στο Κουρδικό που η κινητικότητα που αναπτύσσεται σε αυτό δημιουργεί αστάθεια και πηγές απρόβλεπτων κινδύνων στα νοτιοανατολικά της σύνορα. Ετσι εξηγείται και η παρελκυστική τακτική της απέναντι στην εκστρατεία των ιμπεριαλιστών ενάντια στους τζιχαντιστές. Πάντως, στο σχεδιασμό της για το Κυπριακό η Τουρκία έχει ξεκάθαρη επιδίωξη να επιβάλλει ένα διχοτομικό σχέδιο τύπου Ανάν, εκβιάζοντας με την απειλή ότι σε περίπτωση ναυαγίου των διαπραγματεύσεων, θα προχωρήσει σε μονομερή αναγνώριση αεροδρομίου στα κατεχόμενα που θα σημάνει πρακτικά τον τερματισμό της απομόνωσης του ψευδοκράτους.
Γύρω από αυτό το τραπέζι των ανταλλαγμάτων η Τουρκία έχει μεθοδεύσει έναν καταιγισμό προκλήσεων και επιθετικότητας, προβάλλοντας τις δήθεν «διεκδικήσεις» της στο Αιγαίο και συνολικά την Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Οι προκλήσεις της με τις σεισμικές έρευνες του «Μπαρμπαρός» συνεχίζονται όπως και με τις διαρκείς παραβιάσεις της ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ, του ελληνικού εναέριου και θαλάσσιου χώρου. Η Τουρκία έχοντας πάντα ενεργοποιημένο το casus beli (αιτία πολέμου) στην περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 μίλια, γκριζάρει το Αιγαίο και επιδιώκει τη διχοτόμησή του. Μάλιστα, δε χάνει την ευκαιρία να διευρύνει κάθε τόσο τη λίστα των «διεκδικήσεών» της, ζητώντας για μια ακόμα φορά να διατηρεί ίδιο αριθμό πεδίων βολής με την Ελλάδα στο Αιγαίο. Εναλλασσόμενα κάθε φορά ανακοινώνει κι αποσύρει Ναυτικές Οδηγίες με πρόσχημα στρατιωτικές ασκήσεις και σεισμικές έρευνες στο Αιγαίο και στα ανοικτά της Κύπρου, δεσμεύοντας προκλητικά εναέριο χώρο και χωρικά ύδατα των δυο χωρών. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργεί προηγούμενα, καταγράφει τις απαιτήσεις της που αποτελούν πρόσθετα εφόδια στη φαρέτρα της για διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος.

«Πρόοδος» η επιθετικότητα της Τουρκίας κατά την ΕΕ

Η στάση της ΕΕ, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, απέναντι σε αυτή την επιθετικότητα της Τουρκίας είναι αποκαλυπτική. Φανερώνει ότι πάνω από όλα κριτήριο για τη στάση τους απέναντι στην Τουρκία είναι η έκβαση των διαπραγματεύσεών τους με την αστική της τάξη. Καθόλου τυχαία, λοιπόν, ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κ.Τζομπάτι, στην πρόσφατη Διακοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ - Τουρκίας στην Αγκυρα εντόπισε... «βήματα προόδου της Τουρκίας στην υλοποίηση των κριτηρίων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής, Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ, ιδιαίτερα μάλιστα από το Νοέμβρη του 2014». Δηλαδή η ΕΕ αναγνωρίζει πρόοδο στην Τουρκία τους μήνες που αυτή ενίσχυσε την επιθετικότητα και προκλητικότητά της στη ΝΑ Μεσόγειο και το Αιγαίο. Ομως καμιά έκπληξη δεν χωρά. Η εν λόγω δήλωση αποκαλύπτει τι πραγματικά σημαίνουν για τους λαούς της περιοχής, η ΚΕΠΠΑ και τα κριτήριά της. Αυτά είναι ταυτόσημα με την επιθετικότητα, την όξυνση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, τις προκλήσεις που προετοιμάζουν το έδαφος για πολεμικές συγκρούσεις, για να εξασφαλιστεί η εξυπηρέτηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Ανάλογη είναι και η στάση του ΝΑΤΟ που καλούσε προκλητικά σε αυτοσυγκράτηση όλων των πλευρών την ώρα που η Τουρκία προκαλούσε στην Κυπριακή ΑΟΖ. Αποδεικνύεται, για μια ακόμα φορά, ότι όπως και στο ίδιο το Κυπριακό, η εισβολή και η κατοχή φέρουν τη σφραγίδα του ΝΑΤΟ έτσι και σήμερα όχι μόνο καμιά ασφάλεια δεν υπάρχει για τους λαούς εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ αλλά σοβαροί κίνδυνοι είναι μπροστά τους, όσο δεν παίρνουν αποφάσεις να επιλέξουν άλλο δρόμο.
Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, στο δίμηνο που έχει στο κυβερνητικό πηδάλιο, συνεχίζει την εμπλοκή της χώρας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Η συμφωνία και στοίχισή της πίσω από τις επικίνδυνες αποφάσεις της ΕΕ, οι εμπρηστικές δηλώσεις του υπουργού Αμυνας Π. Καμμένου, οι διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης για συμμετοχή σε στρατιωτικές ασκήσεις του ΝΑΤΟ, οι διακηρύξεις περί προστασίας των χριστιανικών πληθυσμών, ως πρόσχημα για νέες επεμβάσεις στην περιοχή, η ενεργή της στράτευση στη λεγόμενη εκστρατεία ενάντια στους τζιχαντιστές, οι κάθε είδους διευκολύνσεις σε ΗΠΑ ΝΑΤΟ και ΕΕ αποδεικνύουν ότι τα περί «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» με γέφυρες και προς τη Ρωσία υπηρετούν τους γενικότερους στόχους της αστικής τάξης και την αναβάθμιση του ρόλου της στον ανταγωνισμό των μεγάλων συμφερόντων. Υπηρετούν τις ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις και δεν έχουν σχέση με τα συμφέροντα του λαού.
Η κυβέρνηση παίζει με τη φωτιά και ο επικίνδυνος ρόλος που διαδραματίζει αποκαλύπτεται και από τις εθνικιστικές κορόνες που χρησιμοποιεί και προσπαθεί να καλύψει με το μανδύα του πατριωτισμού και της «εθνικής ομοψυχίας».
Μπροστά σε αυτούς τους κινδύνους, ο ελληνικός λαός, οι λαοί της περιοχής χρειάζεται να επαγρυπνούν, να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και να διαμορφώσουν τη δική τους αυτοτελή παρέμβαση ενάντια στα μονοπώλια και τον καπιταλισμό. Μόνο σε σύγκρουση με τα μονοπώλια και την εξουσία τους, με αποδέσμευση από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, με το λαό σε κάθε χώρα στην εξουσία υπάρχει προοπτική. Είναι δύσκολος, αλλά ο μοναδικός φιλολαϊκός δρόμος που ο λαός με την πάλη του μπορεί να επιλέξει.

Του Κώστα ΠΑΠΑΔΑΚΗ*
*Ο Κώστας Παπαδάκης είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και ευρωβουλευτής

ΟΥΚΡΑΝΙΑ Οι αντιθέσεις που αιματοκύλησαν το λαό είναι εδώ

ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Οι αντιθέσεις που αιματοκύλησαν το λαό είναι εδώ

Οχημα του ουκρανικού πυροβολικού κοντά στη γραμμή αντιπαράθεσης

Με σποραδικές συγκρούσεις κύλησε και αυτή η βδομάδα στην Ανατολική Ουκρανία ανάμεσα στις δυνάμεις της αντιδραστικής κυβέρνησης του Κιέβου και των ρωσόφωνων πολιτοφυλάκων, διατηρώντας την εύθραυστη συμφωνία - συμβιβασμό της 12ης Φλεβάρη στο Μινσκ της Λευκορωσίας, που μπήκε σε εφαρμογή στα μέσα Φλεβάρη, με τη στήριξη των κυβερνήσεων Γερμανίας, Γαλλίας και Ρωσίας.
Αν και περιορισμένες οι μάχες με βαριά όπλα, και οι δύο πλευρές φαίνεται ότι συγκεντρώνουν δυνάμεις καθώς η πιθανότητα κλιμάκωσης είναι πολύ πιθανή, με δεδομένο ότι οι αιτίες της ενδοαστικής και ενδοϊμπεριαλιστικής σύγκρουσης είναι παρούσες.
Αλλωστε και οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας από την πλευρά της ΕΕ και των ΗΠΑ διατηρούνται και οι προκλητικές ασκήσεις του ΝΑΤΟ στη Μαύρη Θάλασσα και τις βαλτικές χώρες συνεχίζονται. Χαρακτηριστικές και οι δηλώσεις του πτέραρχου της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, Φίλιπ Μπρίντλαβ, την περασμένη Δευτέρα από τη Γερμανία ότι «εξετάζονται όλα τα μέσα ως απάντηση στη ρώσικη επιθετικότητα». Επίσης, η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις, Βικτόρια Νούλαντ, γνωστή για τη δράση της στην Ουκρανία και τη στήριξη των εθνικιστικών και φασιστικών δυνάμεων που ανέτρεψαν την προηγούμενη αστική κυβέρνηση του Βίκτορ Γιανουκόβιτς πριν από ένα χρόνο, σημείωσε ότι η αποστολή όπλων από τις ΗΠΑ προς την Ουκρανία εξαρτάται από την πορεία εφαρμογής της συμφωνίας εκεχειρίας.
Την Τρίτη, επίσης, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ με ψήφισμά της που στήριξαν Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι τάχθηκε υπέρ της αποστολής οπλικών συστημάτων στην ουκρανική κυβέρνηση «που θα βελτιώσουν την ικανότητα των δυνάμεών της να υπερασπιστούν την εδαφική κυριαρχία της Ουκρανίας από τη συνεχιζόμενη και αδικαιολόγητη επιθετικότητα της Ρωσικής Ομοσπονδίας».
Και η Επιτροπή Αμυνας της Βουλής της Βρετανίας δήλωσε ότι χρειάζεται επειγόντως να «ξαναχτίσει» η χώρα τις αμυντικές δυνατότητές της που εγκαταλείφθηκαν μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, εξαιτίας των αυξανόμενων παγκόσμιων απειλών, μεταξύ των οποίων και η Ρωσία.

Στην αντιπαράθεση η ρωσική κυβέρνηση

Εντονη ήταν η αντίδραση της ρώσικης κυβέρνησης που σημειώνει ότι η κυβέρνηση του Κιέβου σκόπιμα κωλυσιεργεί και δεν εφαρμόζει τη διαδικασία για την πολιτική διευθέτηση, όπως προέβλεπαν οι όροι της συμφωνίας του Μινσκ. Ο εκπρόσωπος της ρωσικής Προεδρίας, Ντμίτρι Πεσκόφ κάλεσε τις κυβερνήσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας να «αναλάβουν την ευθύνη τους» και να «διασφαλίσουν ότι το Κίεβο θα σεβαστεί τη συμφωνία του Μινσκ». Οπως σημείωσε «οι χώρες που λειτουργούν ως εγγυήτριες των συμφωνιών του Μινσκ... η Ρωσία, η Γερμανία, η Γαλλία... θα πρέπει να αναλάβουν το μερίδιο της ευθύνης τους ώστε να διασφαλιστεί πως τηρούνται οι όροι. Το να αγνοήσουμε ότι η μία πλευρά δεν τηρεί τις συμφωνίες δεν προάγει την εξομάλυνση της κατάστασης».
Επίσης, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ έκανε λόγο για ενίσχυση του εθνικισμού στην Ουκρανία, με αφορμή δηλώσεις στρατιωτικών να δολοφονούνται οι Ρώσοι που συμμετέχουν στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) και κάλεσε τις χώρες της Ευρώπης που ευνοούν την ουκρανική κυβέρνηση να συμβάλουν, για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο ενώ και αυτός με έμφαση τόνισε ότι «όλες οι προσπάθειες πρέπει να κατευθυνθούν στην αποκατάσταση της πολιτικής διαδικασίας στο πλαίσιο των συμφωνιών Μινσκ, όπου υπάρχει μια προφανής επιβράδυνση από την πλευρά του Κιέβου» και επέμεινε ότι η «Ομάδα Επαφής (κυβέρνηση, πολιτοφύλακες, Ρωσία) θα πρέπει να εντατικοποιήσει τις επαφές για την επίλυση της κατάστασης».
Στην ίδια την Ουκρανία προωθούνται νέα αντιλαϊκά μέτρα ως όροι για την εκταμίευση δανείου από την ΕΕ ύψους 1,8 δισ. ευρώ σε δόσεις και διάρκεια αποπληρωμής σε 15 χρόνια. Το μνημόνιο αυτό με τη λυκοσυμμαχία όπως και αυτό με το ΔΝΤ, που επίσης εξετάζει δάνειο 40 δισ. ευρώ, που γίνονται για την ανάκαμψη της καπιταλιστικής κερδοφορίας φέρνουν νέα βάσανα στα λαϊκά στρώματα.

Λαϊκές αντιδράσεις για τη διέλευση αμερικανικών τανκς στην Ανατολική Ευρώπη

Σημαντικό γεγονός που βέβαια θάβεται από τα διεθνή αστικά ΜΜΕ, είναι οι κινητοποιήσεις που πραγματοποιούνται αυτές τις μέρες στην Τσεχία και τη Σλοβακία ενάντια στην παρουσία ΝΑΤΟικών δυνάμεων και τη διέλευση μεγάλης φάλαγγας αρμάτων μάχης (πάνω από 100 τανκς) που συμμετέχουν στις προκλητικές ασκήσεις του ΝΑΤΟ στις Βαλτικές χώρες καθώς και στην πρόθεση των αστικών κυβερνήσεων να τοποθετήσουν βάσεις στο έδαφός τους. Στις κινητοποιήσεις πρωτοστατούν οι κομμουνιστές όπως στη διαδήλωση που είχε προγραμματιστεί για χτες στην κεντρική πλατεία της Πράγας από το ΚΚ Βοημίας - Μοραβίας και την Κομμουνιστική Ενωση Νεολαίας Τσεχίας, και τις 4 περιφερειακές εκδηλώσεις που έγιναν σε πόλεις της Σλοβακίας, από τη λεγόμενη Χάρτα 2015, μιας πλατιάς ομπρέλας - αν και ετερόκλητων - οργανώσεων που συνενώνονται στον αγώνα ενάντια στον πόλεμο, την ευρωατλαντική επέμβαση στην Ουκρανία, την ανάδειξη εθνικιστών και φασιστών, ενάντια στις ξένες βάσεις, για την ειρήνη και τη φιλία των λαών, όπου συμμετέχει και το ΚΚ Σλοβακίας. Οι πρωτοβουλίες αυτές δείχνουν ότι 24 χρόνια μετά την καπιταλιστική παλινόρθωση στην Ανατολική Ευρώπη, οι λαοί αντιστέκονται και οργανώνουν τον αγώνα τους ενάντια στον ιμπεριαλισμό. Ζήτημα που αναπτύσσεται με αρκετές αντιφάσεις αλλά ελπιδοφόρο για την προοπτική.

Πολύπλευρος ο ρόλος των βιολογικών ρολογιών

Πολύπλευρος ο ρόλος των βιολογικών ρολογιών

Sci Am - Kyle Bean

Οποιοσδήποτε έχει ταξιδέψει αεροπορικώς σε κάποια μακρινή χώρα της ανατολής ή της δύσης, έχει γνωρίσει από πρώτο χέρι τι συμβαίνει όταν το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού αποκτήσει μεγάλη διαφορά ώρας από το ρολόι του τόπου προορισμού. Η κατάσταση του οργανισμού που ονομάζεται τζετ λαγκ (jet lag) μπορεί να χρειαστεί ακόμη και μια βδομάδα για να ξεπεραστεί, ανάλογα αν το βιολογικό ρολόι που βρίσκεται βαθιά μέσα στον εγκέφαλο χρειάζεται να πάει μπροστά ή πίσω, ώστε ο εγκέφαλος και όλος ο οργανισμός να θέλει πάλι να κοιμηθεί όταν έξω υπάρχει σκοτάδι. Προς έκπληξή τους, οι επιστήμονες έμαθαν τα τελευταία χρόνια ότι, εκτός από το κεντρικό βιολογικό ρολόι στον εγκέφαλο, ο ανθρώπινος οργανισμός εξαρτάται και από πολλά περιφερειακά ρολόγια, που βρίσκονται στο συκώτι, στο πάγκρεας και άλλα όργανα, ακόμα και στο λιπώδη ιστό. Αν κάποιο από αυτά τα περιφερειακά ρολόγια αποσυγχρονιστεί με το κεντρικό, τότε δημιουργούνται προϋποθέσεις για παχυσαρκία, διαβήτη, κατάθλιψη και άλλες σύνθετες παθήσεις.

Κεντρικός ρόλος στην εξέλιξη

Οι μελέτες στα εργαστήρια επικεντρώνονται κυρίως στα ποντίκια αλλά γονίδια κιρκαδικών ρυθμών (βιολογικών ρολογιών) έχουν εντοπιστεί σε ευρύτατο φάσμα ζωντανών οργανισμών, από τα βακτήρια και τις φρουτόμυγες, μέχρι τους ανθρώπους. Πολλά απ' αυτά τα γονίδια είναι παρόμοια σε πολλά είδη, δείγμα ότι είχαν κεντρικό ρόλο για την επιβίωση σε όλη την πορεία της εξέλιξης των ειδών.
Μεγαλύτερη πρόοδος μέχρι σήμερα έχει σημειωθεί στην αποκρυπτογράφηση του ρόλου των βιολογικών ρολογιών στο μεταβολισμό, το σύνολο των διεργασιών με το οποίο το σώμα μετατρέπει την τροφή σε ενέργεια και αποθηκεύει «καύσιμα» για όταν χρειαστούν. Το πότε τρώμε φαίνεται να έχει ίδια σημασία με το τι τρώμε, όσον αφορά τη ρύθμιση του βάρους. Οι κιρκαδικοί ρυθμοί, φυσικά, δεν εξηγούν κάθε πλευρά αυτών των σύνθετων καταστάσεων του οργανισμού αλλά η αγνόηση των βιολογικών ρολογιών δεν μπορεί να γίνει χωρίς συνέπειες. Η βαθύτερη και ευρύτερη γνώση των κιρκαδικών ρυθμών ενδέχεται να επηρεάσει ριζικά τον τρόπο διάγνωσης και θεραπείας ορισμένων παθήσεων και να συμβάλει στη διατήρηση της υγείας των ανθρώπων στο μέλλον.

Στο ρυθμό του ημερονυκτίου

Η ζωή στη Γη κινείται με βάση τους ρυθμούς του εικοσιτετράωρου ημερονύκτιου. Στους ανθρώπους ένα κεντρικό βιολογικό ρολόι στον εγκέφαλο συγχρονίζει ελεγχόμενα απ' αυτό ρολόγια σε διάφορους ιστούς του σώματος. Ορισμένα γονίδια παράγουν πρωτεΐνες συγκεκριμένες ώρες της μέρας, που εντείνουν ή κατευνάζουν βιολογικές διεργασίες. Αν αποσυγχρονιστούν εμφανίζονται προβλήματα υγείας.

Ολοι οι βιολογικοί οργανισμοί στη Γη είναι προσαρμοσμένοι στο εικοσιτετράωρο ημερονύκτιο. Κιρκαδικοί ρυθμοί παρατηρούνται ακόμα και στις πιο πρώιμες μορφές ζωής, που επιζούν ως σήμερα, τα κυανοβακτήρια, μονοκύτταρα φύκη διαδεδομένα σε διάφορα οικοσυστήματα. Αυτοί οι οργανισμοί παίρνουν ενέργεια από τον ήλιο μέσω φωτοσύνθεσης, χρησιμοποιώντας το φως για να παράγουν τα απαραίτητα οργανικά μόρια (και οξυγόνο) από νερό και διοξείδιο του άνθρακα. Ενα εσωτερικό ρολόι επιτρέπει σε κάθε κυανοβακτήριο να «προθερμάνει» το φωτοσυνθετικό του μηχανισμό λίγο πριν την ανατολή, ώστε να αξιοποιήσει στο μέγιστο την ενέργεια που θα του δώσει το φως του ήλιου κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το ίδιο ρολόι «κλείνει το διακόπτη» της φωτοσύνθεσης μόλις σουρουπώσει, ώστε το κυανοβακτήριο να μη χάσει ενέργεια και χρήσιμες πρώτες ύλες σε ένα μηχανισμό που δε μπορεί να λειτουργήσει τη νύχτα.
Πειράματα με κυανοβακτήρια έδειξαν ότι όταν το εσωτερικό τους ρολόι ήταν συγχρονισμένο με το εξωτερικό, αυτά παρουσίαζαν την πιο γρήγορη ανάπτυξη. Μάλιστα, όταν το εσωτερικό τους ρολόι ρυθμίστηκε στις 22 ώρες και ο κύκλος φωτός - σκότους προσαρμόστηκε ανάλογα, τα βακτήρια αυτά αναπτύσσονταν ακόμη πιο γρήγορα από εκείνα με ρολόι και ημερονύκτιο 24 ωρών. Αν και ο μηχανισμός των βιολογικών ρολογιών του ανθρώπου στηρίζεται σε διαφορετικά γονίδια από των κυανοβακτηρίων, μοιράζεται πολλά κοινά χαρακτηριστικά μ' αυτά, δείχνοντας ότι και οι δύο μηχανισμοί αναπτύχθηκαν ξεχωριστά κατά τη βιολογική εξέλιξη για να αντιμετωπίσουν τις ίδιες βιολογικές ανάγκες και λειτουργίες.

Οι συνέπειες του αποσυντονισμού

Παλιότερες μελέτες με εργάτες που κάνουν άλλοτε πρωινές και άλλοτε βραδινές βάρδιες και γι' αυτό αντιμετωπίζουν χρόνιο αποσυγχρονισμό του εσωτερικού τους ρολογιού από το ηλιακό ημερονύκτιο, έδειξαν, μεταξύ άλλων, αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης μεταβολικών, καρδιαγγειακών και γαστρεντερικών ασθενειών. Αλλά οι εργάτες που κάνουν βάρδιες, επιπλέον, δεν κοιμούνται αρκετά, δεν τρέφονται σωστά και δε γυμνάζονται αρκετά, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να απομονωθεί η επίδραση του αποσυγχρονισμού των ρολογιών. Οι έρευνες με ποντίκια έδωσαν αδιαμφισβήτητες αποδείξεις στηριγμένες σε διαφορές στο γονιδίωμα, επιτρέποντας η έρευνα για τους κιρκαδικούς ρυθμούς να περάσει σε νέα εποχή, που επιτρέπει πιο σίγουρα συμπεράσματα.
Οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν ως τώρα για τα περιφερειακά βιολογικά ρολόγια δείχνουν ότι ίσως έχουν πολύ διαφορετικούς ρόλους. Μάλιστα, στις περιπτώσεις του συκωτιού και του παγκρέατος ρυθμίζουν αντίθετες φυσιολογικές διεργασίες (αύξηση ή μείωση του σακχάρου στο αίμα). Ωστόσο, όταν είναι ολοκληρωμένα σε ένα λειτουργικό σύστημα, αυτά τα επιμέρους ρολόγια συγχρονίζονται με ακρίβεια ώστε να διατηρούν την ομοιόσταση του οργανισμού, δηλαδή να τον προμηθεύουν με σχετικά σταθερά επίπεδα κρίσιμης σημασίας μορίων, παρά τις έντονα μεταβαλλόμενες συνθήκες του περιβάλλοντος. Το κεντρικό βιολογικό ρολόι μπορεί να θεωρηθεί ως ο μαέστρος μιας ορχήστρας που φροντίζει να συντονίζονται τα όργανα μεταξύ τους και με το περιβάλλον, βελτιστοποιώντας την απόδοση του όλου συστήματος.
Ειδικότερα για το θέμα της παχυσαρκίας, έρευνα με ποντίκια το 2009 έδειξε ότι εκείνα που τρέφονταν με υψηλής θερμιδικής αξίας τροφή κατά τη διάρκεια της ημέρας (που είναι η περίοδος ύπνου για τα ποντίκια) πάχαιναν περισσότερο από τα ποντίκια που τρέφονταν με ίδιας θερμιδικής αξίας τροφή κατά τη διάρκεια της νύχτας (περίοδος εγρήγορσης). Αλλη μελέτη έδειξε ότι επιπλέον ο περιορισμός της λήψης τροφής μόνο στη διάρκεια ενός οχταώρου, κατά τη φυσιολογική περίοδο διατροφής (νύχτα), είχε αποτέλεσμα να μην προκληθεί παχυσαρκία ή άλλη μεταβολική δυσλειτουργία στα ποντίκια, παρά τη μεγάλη ποσότητα θερμίδων που λάμβαναν. Ισως αυτά τα ευρήματα να αποδειχτούν ιδιαίτερα χρήσιμα στους ανθρώπους που πάσχουν από το σύνδρομο των βραδινών επιδρομών στο ψυγείο...

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: Scientific American

Η δημοκρατία και η δικτατορία στην επιχείρηση

 Η δημοκρατία και η δικτατορία στην επιχείρηση

Τώρα γιατί μου ζαλίζουν τον άγιο κάποιοι με τις αστικές αντιλήψεις τους για τις δικτατορίες και τις δημοκρατίες όχι μόνο στην κοινωνία αλλά και στην επιχείρηση, όπου δήθεν στον καπιταλισμό ο εργάτης επιλέγει δημοκρατικά και ελεύθερα όποιον καπιταλιστή θέλει (χάγιεκ) ενώ στον σοσιαλισμό όλες οι επιχειρήσεις έχουν έναν ιδιοκτήτη (την κοινωνία), δεν καταλαβαίνω.

Λέτε να καταλάβουν οι αστοί και οι οπαδοί τους, τι εννοούν οι εργάτες; Άντε να τους… ξαναμπερδέψουμε για να δούμε τι κατάλαβαν.

Στη δικτατορία του κεφαλαίου ο ιδιοκτήτης (μέτοχος, μέτοχοι) της μεγάλης καπιταλιστικής επιχείρησης είναι το ανώτατο όργανο της επιχείρησης, αποφασίζει μόνος του (κόντρα και σε ανταγωνισμό με όλους) ποιόν διευθύνοντα σύμβουλο θα προσλάβει για να του φέρει κέρδη, ποιους εργάτες θα προσλάβει και απολύει κατά βούληση όποιον δεν του φέρνει κέρδος, ενώ όλο το προϊόν της εργασίας των εργαζομένων του ανήκει ολοκληρωτικά και απαγορεύεται στους εργάτες να το ιδιοποιηθούν αλλιώς θα πάνε φυλακή.

Στη δικτατορία του Προλεταριάτου οι εργάτες που είναι, μαζί με την κοινωνία, ιδιοκτήτες της μεγάλης κοινωνικοποιημένης επιχείρησης, έχουν  ως ανώτατο όργανο της επιχείρησης τη Γενική Συνέλευση, σχεδιάζουν και ψηφίζουν τα πλάνα (σε συνδυασμό με τα πλάνα της κοινωνίας), εκλέγουν τον πρόεδρο και το ΔΣ της επιχείρησης για να διευθύνουν την εταιρεία και αποφασίζουν  με εκλογές ή διαγωνισμό ποιόν διευθύνοντα σύμβουλο θα προσλάβουν για εκτελέσει το πλάνο και τους στόχους ένας των οποίων είναι και το «κέρδος και απολύουν κατά βούληση όποιον πρόεδρο, ΔΣ και διευθύνοντα  σύμβουλο παρεκκλίνει των αποφάσεων της ΓΣ , ενώ όλο το προϊόν της εργασίας των εργαζομένων ανήκει ολοκληρωτικά στους ίδιους και στην κοινωνία και απαγορεύεται σε ιδιώτες να το ιδιοποιηθούν αλλιώς θα πάνε φυλακή.

Όποιος δεν μπορεί να καταλάβει πού η δικτατορία είναι στο περιεχόμενο δημοκρατία και που η δικτατορία είναι ωμή δικτατορία, ας ψάξει να βρει που η ελευθερία του καπιταλισμού είναι ελευθερία για τους καπιταλιστές και δικτατορία για τους εργαζομένους και που η απελευθέρωση από τον καπιταλισμό (στον σοσιαλισμό) είναι ελευθερία για τους εργαζόμενους και δικτατορία για τους καπιταλιστές.

Κι επειδή ξέρω τις γνωστές αντικομουνιστικές ρετσέτες για το πως εφαρμόστηκε στο σοσιαλισμό η δικτατορία του προλεταριάτου γενικά και στην επιχείρηση ειδικά, αντί να αρχίσουν τα γνωστά, τουλάχιστον αν τολμάνε ας διαψεύσουν μόνο αυτό που γράφω για τον καπιταλισμό. Αν δεν μπορούν, και να μη συμφωνούν μαζί μου, έκαναν το πρώτο βήμα  για να ανοίξουν διάλογο για την ανατροπή του και την εγκαθίδρυση άλλου συστήματος και το ποιο, πως θα είναι αυτό, με τον όρο ότι καταργεί ολοκληρωτικά την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και δεν επαναφέρει από την πίσω πόρτα τον καπιταλισμό με… «ανθρώπινο πρόσωπο» που τόσο μας προτείνουν παλιοί και νεόκοποι σοσιαλιστές και αριστερίζοντες. Τουλάχιστον θα ξεκολλήσουν από τα γνωστά  στερεότυπα.

   «Ελλάς· πυρ! Ελλήνων· πυρ! Χριστιανών· πυρ! Τρεις λέξεις νεκρές. Γιατί τις σκοτώσατε;»

Από Οικοδόμος 

Επιμέλεια: Οικοδόμος //

Στις 28 Μάρτη του 1969 ο Γιώργος Σεφέρης με μαγνητοφωνημένο μήνυμά του που στέλνει κρυφά και μεταδίδεται από την Ελληνική Υπηρεσία του BBC, εκφράζεται ανοιχτά κατά του δικτατορικού καθεστώτος της χούντας των συνταγματαρχών. Την ίδια δήλωση διένειμε στον ελληνικό και ξένο τύπο. Η ―για πρώτη φορά δημόσια― τοποθέτηση του γνωστού παγκοσμίως ποιητή (το 1963 έχει τιμηθεί με το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας) εναντίον της χούντας προκάλεσε αίσθηση.

Η Μαρώ Σεφέρη διηγείται: “Τη δήλωση κατά της δικατορίας τη σκεφτότανε από πολύ καιρό. Όταν μάλιστα ήμασταν στο Πρίνστον είχε αποφασίσει να την κάνει από εκεί, αλλά μετά μετάνιωσε. “Όχι”, λέει, “δεν θα την κάνω στο εξωτερικό, θα πάω πίσω και θα την κάνω στην πατρίδα μου”. Όταν γυρίσαμε εδώ, είχε ήδη αρχίσει κάποια κίνηση κατά της χούντας με πρωτοβουλία του Γιάγκου Πεσμαζόγλου. Να συγκεντρωθούν κάποιοι λογοτέχνες και να κάνουν μια κοινή δήλωση. Ήρθε ο Πεσμαζόγλου με έναν φίλο Αμερικάνο και του ζήτησαν να κάνει τη δήλωση που θα την υπέγραφαν και οι άλλοι. Ο Γιώργος αντέδρασε. “Δεν δέχομαι”, είπε, “αν κάνω δήλωση, θα την κάνω μόνος μου”. Έτσι έγραψε το γνωστό κείμενο αναλαμβάνοντας μόνος του όλη την ευθύνη. Ο Πεσμαζόγλου βοήθησε πολύ στο να το στείλει έξω και να γίνει γνωστό. Εγώ πήρα πολλά αντίγραφα, τα έβαλα σε φακέλους και πήγα και τα μοίρασα σε όλες τις εφημερίδες εκτός από την “Εστία”. Ο Σεφέρης είχε καθήσει στου “Ζώναρς” και με περίμενε. Όταν τέλειωσα το μοίρασμα, πήγα τον βρήκα και φύγαμε αμέσως για τους Δελφούς μαζί με τον Ιταλό εκδότη Έντζο Κρέα. Όταν γυρίσαμε στην Αθήνα πολλοί φοβόνταν να μας πλησιάσουν. (…) Λίγες μέρες μετά, ήρθε στο σπίτι ένας απ’ αυτούς τους μυστικούς της χούντας με τα καπέλα και τα μαύρα γυαλιά και ρώτησε τον Σεφέρη γιατί έκανε τη δήλωση. “Άκουσε να δεις”, του λέει, “εγώ ήμουνα έξω κι όμως γύρισα στον τόπο μου κι έκανα τη δήλωση στην Ελλάδα. Δεν κρύφτηκα από κανέναν, την έστειλα σ’ όλες τις εφημερίδες, και τις ξένες και τις ελληνικές. Αν θέλετε, πιάστε με”. Εκείνος του έκανε και μερικές άλλες ερωτήσεις και σηκώθηκε κι έφυγε. Λίγο αργότερα όμως, ο Πιπινέλης μας πήρε τα διαβατήρια για να μη μπορούμε να ταξιδέψουμε κι αυτό μας έφερε πολλές δυσκολίες.”
[ΜΑΡΩ ΣΕΦΕΡΗ: “ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΦΕΡΗ” (συνομιλία με τον Α. Φωστιέρη και τον Θ. Νιάρχο, περιοδικό Η ΛΕΞΗ τ. 53, Μάρτης – Απρίλης 1986) – πηγή: λογομνήμων…]

Ο Σεφέρης συνεργαζόταν επ’ αμοιβή με το BBC από τις αρχές της δεκαετίας του ’50, όταν υπηρετούσε ως σύμβουλος στην Πρεσβεία της Ελλάδας στο Λονδίνο («Η εκπομπή μου στο ραδιόφωνο πληρώθηκε 58 λίρες. Σπάνια ήμουν τόσο περήφανος για χρήματα που κέρδισα» είχε γράψει στο ημερολόγιό του). Ποιήματα του Σεφέρη ακούστηκαν πολλές φορές από τα μικρόφωνα του BBC και κατά τη διάρκεια της εφταετούς δικατορίας στην Ελλάδα.

Η δήλωση της 28 Μάρτη:
«Πάει καιρός. Πάει καιρός που πήρα την απόφαση να κρατηθώ έξω από τα πολιτικά του τόπου. Προσπάθησα άλλοτε να το εξηγήσω, αυτό δε σημαίνει διόλου πως μου είναι αδιάφορη η πολιτική ζωή μας.
Έτσι, από τα χρόνια εκείνα ως τώρα τελευταία έπαψα κατά κανόνα ν’ αγγίζω τέτοια θέματα. Εξάλλου τα όσα δημοσίεψα ως τις αρχές του 1967, και η κατοπινή στάση μου ―δεν έχω δημοσιέψει τίποτε στην Ελλάδα από τότε που φιμώθηκε η ελευθερία― έδειχναν, μου φαίνεται αρκετά καθαρά, τη σκέψη μου.
Μολαταύτα, μήνες τώρα αισθάνομαι μέσα μου και γύρω μου ολοένα πιο επιτακτικά το χρέος να πω ένα λόγο για τη σημερινή κατάστασή μας. Με όλη τη δυνατή συντομία, να τι θα έλεγα:
Κλείνουν δύο χρόνια που μας έχει επιβληθεί ένα καθεστώς ολωσδιόλου αντίθετο με τα ιδεώδη για τα οποία πολέμησε ο κόσμος μας, και τόσο περίλαμπρα ο λαός μας, στον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο.
Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης όπου, όσες πνευματικές αξίες κατορθώσαμε να κρατήσουμε ζωντανές με πόνους και με κόπους, πάνε κι αυτές να καταποντιστούν μέσα στα ελώδη, στεκάμενα νερά. Δε θα μου ήταν δύσκολο να καταλάβω πως τέτοιες ζημιές δεν λογαριάζουν πάρα πολύ για ορισμένους ανθρώπους. Δυστυχώς δεν πρόκειται μόνο γι’ αυτόν τον κίνδυνο.
Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές καταστάσεις η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει, αναπότρεπτη, στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μάς βασανίζει, συνειδητά ή ασυνείδητα, όπως στους παμπάλαιους χορούς του Αισχύλου. Όσο μένει η ανωμαλία, τόσο προχωρεί το κακό.
Είμαι ένας άνθρωπος χωρίς κανέναν απολύτως πολιτικό δεσμό, και, μπορώ να το πω: μιλώ χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο. Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι εθνική επιταγή.
Τώρα ξαναγυρίζω στη σιωπή μου. Παρακαλώ το Θεό να μη με φέρει άλλη φορά σε παρόμοια ανάγκη να ξαναμιλήσω.
28 Μαρτίου 1969.»
Ο τίτλος της ανάρτησης είναι στίχοι του Σεφέρη, από το ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΩΝ, Β΄:

Από βλακεία

Ελλάς· πυρ! Ελλήνων· πυρ! Χριστιανών· πυρ! Τρεις λέξεις νεκρές. Γιατί τις σκοτώσατε;

Αθήνα, καλοκαίρι — Princeton N. J., Χριστούγεννα 1968

Βρέθηκε ο Φώτης Κουβέλης

 Βρέθηκε ο Φώτης Κουβέλης

Μετά από εξαφάνιση περίπου δύο μηνών και σωρεία ερευνών, ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης, εντοπίστηκε φορώντας κόκκινη ριγέ πυτζάμα να περιφέρεται με απλανές βλέμμα στο Μέγαρο Μαξίμου.

Όταν τον πλησίασαν και του προσέφεραν κουβέρτες και ζεστό τσάι, ο Φώτης Κουβέλης φαίνονταν να μην έχει επαφή με την πραγματικότητα και ψέλλισε μόνο  ότι η λίστα μεταρρυθμίσεων του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνει συγκεκριμένες προτάσεις, χωρίς υφεσιακό χαρακτήρα και εξέφρασε την εκτίμηση ότι θα υπάρξει θετικό αποτέλεσμα στο Eurogroup.

Όταν τελικά μεταφέρθηκε στους οικείους του και του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες, ο Φώτης Κουβέλης εξέφρασε τη στήριξή του στον ΣΥΡΙΖΑ.

Αλλά τελικά ποιος νοιάζεται...

   Ο σχολικός εκφοβισμός και η αόριστη αποκήρυξη της βίας (ή του φαντάσματός της)

Από herko

Ξεκινάμε ένα αφιέρωμα στο φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας, με αναδημοσίευση από το έντυπο περιοδικό «Θέματα Παιδείας» δύο κειμένων που εξηγούν γιατί «ο όρος σχολικός εκφοβισμός έχει τη χρήση ομπρέλας».  Σήμερα ανα δημοσιεύουμε το εισαγωγικό σημείωμα της σύνταξης που συνοδεύει τα κείμενα.
Τα κείμενα πρώτη φορά αναδημοσιεύονται στο διαδίκτυο.
Στο θέμα «bullying στα σχολεία» το περιοδικό έχει ήδη αναφερθεί με ανάρτηση του συνεργάτη μας 2310
«Το anti-bullying και το ice-bucket challenge» και θα συνεχίσουμε και με άλλες παρεμβάσεις.

Ο σχολικός εκφοβισμός και η αόριστη αποκήρυξη της βίας (ή του φαντάσματός της)
 Πολύς ντόρος γίνεται τα τελευταία χρόνια για την ενδοσχολική βία και τα φαινόμενα εκφοβισμού μέσα στο σχολείο. Ο όρος «σχολικός εκφοβισμός» (ή «θυματοποίηση»), χρησιμοποιείται για να αποδώσει στα ελληνικά τον ξενικό όρο bullying, που πρωτοπαρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τον Oweus το 1994, για να περιγράψει διαφόρων ειδών ταπεινώσεις ή απειλές με στόχο την πρόκληση σωματικού ή ψυχικού πόνου που υφίστανται κάποια παιδιά ή ομάδες παιδιών από άλλα παιδιά ή άλλες ομάδες παιδιών, που θεωρούνται σωματική ή ψυχικά ισχυρότερα. Τέτοια περιστατικά διαπιστώνονται κυρίως στις μικρότερες ηλικίες (μέχρι το τέλος του Γυμνασίου) και περισσότερο μεταξύ των αγοριών παρά μεταξύ των κοριτσιών^.  μεταξύ των τελευταίων εκδηλώνονται περισσότερο λεκτικά και με κοινωνική απομόνωση του θύματος παρά με φυσική βία και απευθείας, όπως συμβαίνει συχνότερα στην περίπτωση των αγοριών. *
Όμως η επιθετικότητα που εκδηλώνουν τα παιδιά και οι έφηβοι στη συμπεριφορά τους είναι καινούργιο φαινόμενο; Αναμφισβήτητα τέτοιες συμπεριφορές, αν και δε φτάνουν ποτέ στο μέγεθος που παρουσιάζεται,  σε συνθήκες κρίσης πολλαπλασιάζονται, όμως οι αιτίες τους είναι ενδοσχολικές; Μήπως οι περιβόητες εκστρατείες που προετοιμάζει το Υπουργείο Παιδείας έχουν ιδεολογικό στόχο να προβάλουν σαν εναλλακτική μέθοδο στη βία τις αδιέξοδες διαχειριστικές λύσεις (πάντα εντός της καπιταλιστικής κοινωνίας που βασίζεται στην ταξική βία και εδραιώνει το ατομικό συμφέρον, τον ανταγωνισμό και την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο) για φαινόμενα που μόνο ριζικά μπορούν να αντιμετωπιστούν; Μήπως μάλιστα έντεχνα στοχοποιούν ακριβώς τη δράση που είναι αναγκαία για την αντιμετώπισή τους χαραχτηρίζοντας βίαιες τις κινητοποιήσεις και τις όποιες αντιδράσεις στο σημερινό εκπαιδευτικό και κοινωνικό σύστημα, κατά τον ίδιο τρόπο που όλα τα μέσα του συστήματος βαφτίζουν «παρεμπόδιση», «βία» και «τρομοκρατία» τις απεργιακές φρουρές, τις καταλήψεις χώρων εργασίας, και τις διαδηλώσεις;
Αυτόν τον προβληματισμό αναπτύσσουν οι αρθρογράφοι μας, που είναι ενεργοί εκπαιδευτικοί στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. ** Και συνάδει με τις διαπιστώσεις ερευνητών παιδαγωγών και της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ότι ο όρος σχολικός εκφοβισμός έχει τη χρήση ομπρέλας για μια σειρά κοινωνικά φαινόμενα που αντιστρέφονται κι αποδίδονται στο σχολείο ή στην οικογένεια, εκδήλωση μιας γνωστής και γενικευμένης τάσης ψυχολογικοποίησης και ψυχιατρικοποίησης κοινωνικών κατά βάση φαινομένων που προβάλλει διαχειριστικές λύσεις σε “ενδοατομικό” ή στην καλύτερη περίπτωση σε “διατομικό” επίπεδο, ενοχοποιώντας μαθητές μικρής ηλικίας που δυσκολεύονται στο τωρινό εκπαιδευτικό και κοινωνικό σύστημα ή ακολουθούν αντικομφορμιστικές συμπεριφορές, και καταδικάζοντάς τους σε πολλές περιπτώσεις ως παρείσακτους ή ανεπιθύμητους.*** Κι αυτό την ίδια ώρα που η εκπαιδευτική διαδικασία γίνεται όλο και πιο απρόσωπη, με την αύξηση του αριθμού των μαθητών στην τάξη και τις συγχωνεύσεις σχολείων, με την περιθωριοποίηση του παιδαγωγικού ρόλου του εκπαιδευτικού από τυπικά προγράμματα χειραγώγησης και τη φροντιστηριοποίηση του σχολείου.

* Olweus, D. (1994). Annotation: Bullying at School: Basic Facts and Effects of a School Based Intervention Program. Journal of Child Psychology and Psychiatry, (35)7, pp.1171-1190.
** Ο Κώστας Σιδηρόπουλος είναι δάσκαλος, ταμίας του Δ.Σ. του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Παιονίας (Κιλκίς), ενώ ο Παναγιώτης Μερτίκας είναι καθηγητής της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Κω^. και οι δυο είναι συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ εκπαιδευτικών.
*** Βλ. Τουρτούρας Δ.Χρήστος – Μπαλή Ελευθερία, “H ενδοσχολική βία και άλλα ζητήματα ψυχολογικοποίησης στην εκπαίδευση. Μια αντισυμβατική προσέγγιση” (υπό δημοσίευση μελέτη).

«Λεφτά υπάρχουν... » και τα παίρνουν από τις ίδιες τσέπες

«Λεφτά υπάρχουν... » και τα παίρνουν από τις ίδιες τσέπες

Δύο μήνες και δύο μέρες μετά την εκλογική επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ και τη συγκρότηση κυβέρνησης μαζί με τους ΑΝΕΛ, μάθαμε το εξής: «Λεφτά υπάρχουν!». Αυτός είναι ο τίτλος του πρώτου θέματος της «Αυγής» στο οποίο αναφέρει πιο αναλυτικά: «Στα 500 εκατ. τα έσοδα από τη ρύθμιση εξπρές για τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, που λήγει σήμερα. Συμφωνία Ελλάδας - Ελβετίας για "απτά αποτελέσματα" μέχρι τον Ιούνιο από τις "χρυσές" τραπεζικές καταθέσεις. Ετοιμο το νομοσχέδιο για πάταξη της λαθρεμπορίας στα προϊόντα καπνού, όπου τα διαφυγόντα κέρδη αγγίζουν τα 700 εκατ. το χρόνο. "Ξετινάζονται" με γοργό ρυθμό οι "λίστες της φοροδιαφυγής" με διαφυγόντα κέρδη 2,5 δισ., αλλά και οι δημόσιες "συμβάσεις της διαφθοράς"».
Τι άλλο μάθαμε; Οπως αναφέρει σε άλλο σημείο το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ: «Η ελληνική κυβέρνηση έχει δηλώσει σε όλους τους τόνους ότι δεν μπορεί να λάβει ΕΠΙΠΛΕΟΝ (σ.σ. τα κεφαλαία δικά μας) μέτρα που μειώνουν το εισόδημα και τις συντάξεις. Συμφώνησε στην τετράμηνη παράταση της δανειακής σύμβασης για να διαπραγματευτεί μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα του χρέους», κάνοντας λόγο για σκόπιμη ολιγωρία των προηγούμενων κυβερνήσεων να αντιμετωπίσουν τις «λίστες φοροδιαφυγής», ενώ την ίδια ώρα, χωρίς κανέναν ενδοιασμό, επιδίδονταν σε αιματηρές περικοπές μισθών και συντάξεων.

* * *

Αυτά λέει η ΑΥΓΗ, ο ΣΥΡΙΖΑ, και δεν θα ήταν υπερβολή να πει κάποιος ότι: κάπου τα έχουμε ξανακούσει αυτά. Τα έχουμε ξανακούσει από το 2009 και μετά πολλές φορές και από διαφορετικές κυβερνήσεις. Και κάθε φορά που ο λαός άκουγε από τις αστικές κυβερνήσεις ότι «Λεφτά υπάρχουν», ακολουθούσε μια αντιλαϊκή - αντεργατική επέλαση σε βάρος του ακριβώς για να βρεθούν αυτά τα λεφτά. Εργασιακά, μειώσεις μισθών, χτύπημα στο Ασφαλιστικό, μείωση στις συντάξεις, νέοι φόροι, αυξήσεις τιμών στα είδη πρώτης ανάγκης, επιβολή χαρατσιών, εισφορές αλληλεγγύης, περαίωση στους αυτοαπασχολούμενους επαγγελματίες κ.λπ. Και νάτα τα λεφτά. Που τα έπαιρναν από τους εργάτες, τα φτωχά λαϊκά στρώματα για να τη βγάλουν καθαρή από την καπιταλιστική οικονομική κρίση οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι.
Αλλωστε, είναι καθαρό και από όσα λέει η ΑΥΓΗ ότι μία από τις πηγές που δικαιολογεί το «Λεφτά υπάρχουν» είναι η πληρωμή των χρεών των λαϊκών νοικοκυριών που προέρχονται από τα αντιλαϊκά χαράτσια που έχουν επιβληθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια (ΕΕΤΗΔΕ, εισφορά αλληλεγγύης, περαίωση κ.λπ.). Επιπλέον, όταν μιλάνε για φοροδιαφυγή επίσης είναι καθαρό σε ποιους απευθύνονται. Ακόμα και φοροχαφιέδες θα επιστρατεύσουν για να ελέγχουν τους ίδιους γνωστούς φτωχούς καταστηματάρχες που με το ένα χέρι κρατάνε το λουκέτο και με το άλλο τα ειδοποιητήρια της εφορίας που δεν μπορούν να πληρώσουν. Και έχουν το θράσος να λένε ότι δε θα παρθούν ΕΠΙΠΛΕΟΝ μέτρα που μειώνουν τους μισθούς και τις συντάξεις, όταν υλοποιούν τα ήδη υπάρχοντα μέτρα που θα έχουν καθηλωμένους μισθούς και συντάξεις για πολλά χρόνια ακόμα. Και αυτό το χαρακτηρίζουν «περήφανη φιλολαϊκή πολιτική»...

* * *

«Λεφτά υπάρχουν». Τις τελευταίες μέρες μάλιστα η κυβέρνηση τα σηκώνει από παντού. Τα ταμειακά διαθέσιμα του ΟΑΕΔ, της Περιφέρειας Αττικής, του ΟΠΕΚΕΠΕ και δεκάδων άλλων φορέων. Είναι χρήματα των εργαζομένων, των ανέργων, του λαού, που δεσμεύονται σε λογαριασμούς της Τράπεζας της Ελλάδας και που αντί να αξιοποιηθούν για τις εργατικές - λαϊκές ανάγκες προορίζονται για αλλού, ενδεχομένως για αποπληρωμή δανείων, για τρέχοντα έξοδα του κράτους κ.ά. Οπως λεφτά υπήρχαν και τότε, το 2012, που 13 δισ. ευρώ έκαναν φτερά από τα αποθεματικά των Ταμείων μέσω του περιβόητου PSI.
Λεφτά υπάρχουν, λοιπόν, παντού εκτός από το μεγάλο κεφάλαιο, τους επιχειρηματικούς ομίλους, τα μονοπώλια. Η κερδοφορία τους όχι μόνο μένει απείραχτη, αλλά η συγκυβέρνηση «σκίζεται» στις διαπραγματεύσεις με τους εταίρους της, προκειμένου να εξασφαλίσει ρευστό, ζεστό χρήμα που θα διατεθεί στα διάφορα επενδυτικά σχέδια των επιχειρηματικών ομίλων.
Ο λαός το έχει ξαναδεί πολλές φορές αυτό το έργο να παίζεται στις πλάτες του. Και δεν μπορεί να αφήσει να συνεχίζεται η αντιλαϊκή επέλαση σε βάρος του, όσες πατριωτικές και υπερήφανες κορόνες και άλλα τέτοια επικίνδυνα κουραφέξαλα κι αν επιχειρούν να του φυτέψουν στο μυαλό...

Ολα για το κεφάλαιο

Ολα για το κεφάλαιο

Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ συνεχίζει την παράδοση της κυβέρνησης ΝΔ - ΠΑΣΟΚ και βάζει «χέρι» στον κουμπαρά με τα «φραγκοδίφραγκα» οργανισμών του Δημοσίου που έχουν να κάνουν με την κάλυψη άμεσων αναγκών των λαϊκών στρωμάτων. Εχει προηγηθεί η λεηλασία με το PSI, όπου τα χρήματα των Ταμείων εξαερώθηκαν για να ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες. Σήμερα, δεν πληρώνει για στοιχειώδη στα νοσοκομεία, αρπάζει τα διαθέσιμα του ΟΑΕΔ που προορίζονται για τους ανέργους, έβαλε «χέρι» στα διαθέσιμα του ΟΠΕΚΕΠΕ που είναι αναγκαία, για να σταθούν όρθιοι οι αγρότες, «νοικοκυρεύει», δηλαδή σπρώχνει στο ταμείο της Τράπεζας της Ελλάδας, και τα διαθέσιμα των Περιφερειών.
Η κυβέρνηση ποντάρει στην κοντή μνήμη. Οτι κανείς δεν θυμάται πως σε μια νύχτα έκαναν φτερά τα διαθέσιμα των οργανισμών με το πρόγραμμα ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, όπως δε θυμάται πως έγιναν φύλλο και φτερό τα αποθεματικά των Ταμείων από τον ιδρυτικό νόμο του ΙΚΑ ακόμα. Η κοντή μνήμη δεν δικαιολογείται. Οταν οι άνεργοι ζητάνε ψίχουλα για να ζήσουν, οι αγρότες ενισχύσεις για να τα βγάλουν πέρα, οι έμποροι ταμείο ανεργίας μετά το λουκέτο, κανείς δεν επιτρέπεται ελαφρά τη καρδία να δηλώνει ότι «δεν ήξερα». Κάθε υπογραφή στις αποφάσεις, που τινάζουν στον αέρα τα ταμεία των οργανισμών, ισοδυναμεί με υπογραφή καταδίκης για τους δικαιούχους του κάθε οργανισμού.
Αν πάρει κάποιος τοις μετρητοίς τις σχετικές κυβερνητικές ανακοινώσεις καταλήγει στο συμπέρασμα ότι όλα για το καλό μας γίνονται. Το υπουργείο Γεωργίας ισχυρίζεται ότι τα διαθέσιμα του ΟΠΕΚΕΠΕ θα αυγατίσουν στην Τράπεζα της Ελλάδας. Το ίδιο ισχυρίζεται και η Ρ. Δούρου για τα διαθέσιμα της Περιφέρειας Αττικής, δίνοντας γραμμή και στις άλλες Περιφέρειες. Στον ΟΑΕΔ, βεβαίωσαν μάλιστα ότι όχι μόνο θα αυγατίσουν αλλά και ότι διασφαλίζονται με προβλεπόμενες αποζημιώσεις.
Πέρα από τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης, προκύπτει το ερώτημα «γιατί το κάνει»: Είτε αξιοποιηθούν για να πληρωθούν οι δόσεις προς τους δανειστές, είτε για άλλα λειτουργικά έξοδα του κράτους, το δεδομένο είναι ένα: Καλούνται ο λαός, οι εργαζόμενοι να πληρώσουν την ίδια ώρα που μένουν απείραχτα το κεφάλαιο και τα κέρδη του. Το ομολογούν οι ίδιοι με μία προς μία τις αποφάσεις τους. Η αρπαγή των διαθέσιμων είναι νύχι - κρέας με τη φοροαφαίμαξη. Χτες θυμήθηκαν ότι πρέπει να πληρωθεί και το τέλος ακίνητης περιουσίας του 2013, το περίφημο χαράτσι της ΔΕΗ. Οι διαρκείς εκκλήσεις της Βαλαβάνη να πληρωθεί ο ΕΝΦΙΑ, οι ρυθμίσεις για τις εκατό δόσεις, όλα μα όλα υπηρετούν την ανάγκη του κεφαλαίου να έχει το κράτος διαθέσιμο χρήμα για τις ανάγκες των καπιταλιστών. Η αφαίμαξη των εργαζομένων δεν γίνεται μόνο στο χώρο της παραγωγής με την καθήλωση των μισθών, αλλά και με την αρπαγή των εισφορών, με τους φόρους, με τα διαθέσιμα.
Και η σημερινή κυβέρνηση κινείται με βάση το δόγμα «όλα για το κεφάλαιο». Ετσι δε διστάζει να βάλει χέρι στους κόπους του λαού και των εργαζομένων την ίδια στιγμή που αφήνει απείραχτα τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων. Οσον αφορά τα περί αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου κ.λπ. και μάλιστα σε συνθήκες απελευθέρωσης κίνησης κεφαλαίων, συναλλαγών κ.ά. αποτελούν τη συνηθισμένη κοροϊδία κάθε κυβέρνησης προς το λαό, για να αποφύγει τη συζήτηση για την ταμπακιέρα για τα καθ' όλα νόμιμα κέρδη των μονοπωλίων που έχει δεσμευτεί ότι θα στηρίξει και θα ενισχύσει.