ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΙ ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΟΠΟΙ

 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΙ ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΟΠΟΙ

Η εκλογή του Ντ. Τραμπ ως 45^ου προέδρου των ΗΠΑ έδωσε την εντύπωση πως αιφνιδίασε την Ευρώπη, που υποκρινόμενη την αθώα εκδηλώνει με ευγένεια τη  ανησυχία της για ανθρωπιστικού  χαρακτήρα προβλήματα που συνδέονται με την επικράτηση του Τραμπ.

Στη δική μας γωνιά, ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης, σε μια προσπάθεια ενδυνάμωσης της εικόνας της για τον πολιτικό της ρόλο, δίνοντάς του διαστάσεις δυσανάλογες της σημασίας του και  ψυχογραφώντας υπουργούς πρώην και νυν, μαζί με τους «αγώνες»  για συγκρότηση του Εθνικού Ραδοτηλεοπτικού Συμβουλίου, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της πλαστής αντιπαλότητας κυβέρνησης αντιπολίτευσης, εξελίχτηκαν  σε μείζονα θέματα.   

Και κάπου, σαν ψίθυρος, οι συνομιλίες με διακριτικότητα και οι καλοπροαίρετες(;) ελπίδες μας για λύση του κυπριακού μας υπενθυμίζουν το μείζον πρόβλημά μας που θέλουμε να μένει στη σκιά και το περιθώριο ώσπου η έκρηξή του να μας συμπαρασύρει.

               Κι όλες αυτές οι ειδήσεις και η διαχείρισή τους στις κοινωνίες της ευημερούσας δύσης, στις οποίες ξεφυτρώνουν όλο και περισσότερο οικονομικά και εθνικά γκέττο κι ενώ για χιλιάδες εργαζόμενους η ανεργία ή υποαπασχόληση αποτελούν τις μοναδικές εφικτές  προοπτικές κι ενώ πληθαίνουν οι εστίες πολέμου που με την ευγενική χορηγία της δύσης (ΗΠΑ και ΕΕ) δημιουργούνται, δεν δείχνουν παρά πώς  η πολιτική εξουσία συνεχίζει να  είναι και φορέας τελικά μιας ιδεολογίας για την οποία η απόλυτη αξία είναι η «επικοινωνία» που γίνεται αντιληπτή αυτόνομα και ως αυτοσκοπός.

               Και μεις  ψυχανεμιζόμαστε πως οδεύουμε προς νέες κοινωνικές σχέσεις και  νέα κοινωνική οργάνωση, το πραγματικό περιεχόμενο των οποίων παραμένει για μας σκοτεινό και αινιγματικό κι έτσι πορευόμαστε στα σκοτεινά, όμοια τυφλοί, χωρίς να κατανοούμε γεγονότα ούτε να αντιλαμβανόμαστε τις σκοπιμότητες και στο τέλος βρισκόμαστε με υποστηρικτές και συμμάχους που κανονικά καθόλου δεν θα έπρεπε να επιθυμούμε.

               Και ξαναπιάνουμε αναλύσεις επί αναλύσεων για την εκλογή του Τραμπ, ανίχνευση των προθέσεων των εκλογέων του και κινδυνολογίες για την πολιτική που θα εφαρμόσει, ξεχνώντας πως οι εκλογές στις αστικές μας δημοκρατίες ήταν και παραμένουν μια μορφή νομιμοποίησης του συστήματος, μέσω της κινητοποίησης του πληθυσμού  με σκοπό την υποστήριξη του καθεστώτος και την καλλιέργεια  θετικών στάσεων και αντιλήψεων σε σχέση με το πολιτικό σύστημα  και τη θέση των εκλογέων σ’  αυτό, εξασφαλίζοντας συνάμα και την πολιτική σταθερότητα, αξία ανεκτίμητη για όσους κατέχουν πολιτική εξουσία. Εξάλλου το εκλογικό σώμα δεν είναι παρά μια αφαίρεση,  μάλλον ένα στατιστικό σύνολο που δύσκολα μετατρέπεται σε πολιτικό υποκείμενο. Τότε έχουν σημασία για τους εργαζόμενους οι πολιτικές επιλογές μέσω εκλογών, αν πίσω από τη νόμιμη και κοινοβουλευτική δράση υπάρχει η οργάνωση της εργατικής τάξης, έτοιμη να μπει σε ενέργεια μόλις  χρειαστεί. Σε κάθε άλλη περίπτωση, οι ποσοστώσεις και οι αριθμοί των εκλογών, αν και πολλαπλώς ερμηνευόμενοι, το πολύ να καταδείχνουν την ύπαρξη κοινωνικών εντάσεων και αναγκών –προειδοποίηση για την άρχουσα τάξη. Γι’ αυτό,  επειδή τα αστικά μας καθεστώτα ομνύουν στη δημοκρατία και στον αυξανόμενο ρόλο του απλού ανθρώπου στις κρατικές υποθέσεις κι είναι περήφανα για  τις δυνατότητες που δίνουν στους πολίτες τους να εισβάλλουν στον κλειστό κύκλο των κυβερνώντων, όταν γίνεται αντιληπτή από την άρχουσα τάξη η ύπαρξη μιας γενικής δυσαρέσκειας, που ακόμα δεν είναι απειλητική, δεν προκρίνεται ο αποκλεισμός τους από την πολιτική αλλά εντείνεται η χειραγώγησή τους. Εν πρώτοις, θα πρέπει η διάθεση  και πρόθεση του εκλογικού σώματος να αναγνωριστεί προκειμένου να δαμαστεί καθοδηγώντας το σε ελεγχόμενα μονοπάτια. Δημιουργούνται λοιπόν τέτοιες κοινωνικές και πολιτικές αξίες και θεσμικές πρακτικές που οριοθετούν το πεδίο της πολιτικής διαδικασίας, έτσι ώστε δημοσίως να συζητούνται και να επιλύονται εκείνα τα ζητήματα που είναι ασφαλή για το σύστημα, ενώ τίθενται εκτός πολιτικής άλλα. Μ’ αυτόν τον τρόπο καθορίζονται και ποιες είναι  οι επιτρεπόμενες συγκρούσεις, σε ποιους τομείς επιτρέπεται αγώνας για τη μεταβολή του συσχετισμού των κοινωνικοπολιτικών δυνάμεων. Κι όσο το εκλογικό σώμα  περιορίζει την κριτική του στους θεσμούς εξουσίας του καπιταλιστικού συστήματος, αναζητεί τις αιτίες για την ένδειά του στους τρόπους και την τακτική που ασκείται η αστική κυριαρχία αφήνοντας στο απυρόβλητο την οικονομική δομή τόσο πιο εύκολο για την κυρίαρχη εξουσία να χρησιμοποιεί εμπρηστικότερες ταμπέλες σαν κράχτες για το εκλογικό σώμα που κάθε φορά θα κρύβουν τις πολιτικές που εφαρμόζει η κυρίαρχη τάξη και που μεταστρέφονται τελικά στις πιο αντιδραστικές.

Το εκλογικό λοιπόν σώμα των ΗΠΑ ζητούσε να χτυπηθεί το σύστημα, καληώρα όπως στη χώρα μας, και του προσφέρθηκε η καρικατούρα του αντισυστημικού, με αποκλίσεις από τον ορθό πολιτικό λόγο, την πουριτανική ηθική, το ωραίο της αισθητικής  κλπ. αναστέλλοντας για …την επομένη φορά την όποια αμφισβήτηση του συστήματος. Αν όμως κάτι δείχνουν αυτές οι εκλογές των ΗΠΑ δεν είναι κάτι διαφορετικό απ’ αυτό που δείχνουν και στην Ευρώπη. Η αστική δημοκρατία υποτάσσεται στην ανάγκη του ιμπεριαλισμού να τσακίσει τις μάζες, και όσο έχει την ικανότητα να τις χειραγωγεί στρέφει τη δυσαρέσκειά τους σε εθνικιστικές και φασίζουσες επιλογές που τις προσφέρει αφειδώς, μέχρις που να αποδειχτεί ανεπαρκής σ’ αυτό το ρόλο και ξεκάθαρα ν’ αντικατασταθεί με τη δικτατορία και το φασισμό.

Επιλεγόμενα στην "Ευρώπη ... απόλυτη μοναρχία" (του κεφαλαίου)

Στην προηγούμενη ανάρτηση, πριν μερικούς μήνες, είδαμε πώς η Συνθήκη του Μάαστριχτ καθιστά την καπιταλιστική ιδιοκτησία απόλυτο μονάρχη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της αναγόρευσης των ελευθεριών της (ελευθερία ανταγωνισμού, απαραβίαστο της κίνησης των κεφαλαίων) και της «ανοιχτής αγοράς» σε υπέρτατες αρχές…

Ας ρίξουμε όμως μια ματιά και στις αντίστοιχες εθνικές «υπέρτατες αρχές» και συγκεκριμένα στην αντιμετώπιση της «ιδιοκτησίας» από το ισχύον Σύνταγμα.

Πρώτα, με μια πρόχειρη ιστορική αναδρομή, διαπιστώνουμε ότι στο σύνταγμα του 1952 η σχετική πρόβλεψη του άρθρου 17 περιορίζεται ουσιαστικά στη χάραξη του πλαισίου που αφορά τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις  για δημόσια ωφέλεια και υπό τον όρο της σχετικής αποζημίωσης. Στη συνέχεια έρχεται το χουντικό «σύνταγμα» του 1968, όπου – εκτός της τροποποίησης του περιεχομενου του και αλλαγής της αρίθμησης του άρθρου από 17 σε 21 – προστέθηκε και η αρχική διάταξη: «Η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του κράτους». Τέλος το 1975, το σχετικό άρθρο ξανααριθμήθηκε από 21 σε 17 και – υποθέτω ως αποτύπωση της επίδρασης των αντιδικτατορικών αγώνων και του περιεχομένου τους στους «συσχετισμούς» – η μεν φράση του 1968 παρέμεινε αλλά δίπλα της προστέθηκε άλλη μια: «Η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος».

Πολύ ωραία… Αν λοιπόν τώρα τους πει κανείς ότι ακριβώς τα δικαιώματα που απορρέουν από την «ιδιοκτησία» και συγκεκριμένα από την καπιταλιστική ιδιοκτησία, δηλαδή από την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, όχι απλώς «μπορούν να ασκούνται», αλλά εξ ορισμού ασκούνται ακριβώς «σε βάρος του γενικού συμφέροντος», τι θα του απαντήσουνε;

Αν τους πει κανείς ότι είναι ακριβώς τα δικαιώματα που απορρέουν από την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής αυτά που προκαλούν τη συσσώρευση του κοινωνικού πλούτου σε λίγα χέρια, από τη μια, και την απαλλοτρίωση του ίδιου αυτού κοινωνικού πλούτου  από την κοινωνική πλειοψηφία  των παραγωγών του, τον (αβέβαιο) περιορισμό αυτής της κοινωνικής πλειοψηφίας  στο αναγκαίο για την απλή συντήρηση και αναπαραγωγή της μέρος αυτού του πλούτου, από την άλλη; Θα απαντήσουν τι; Ότι το «δημόσιο συμφέρον» συνίσταται σε αυτή τη μορφή απαλλοτρίωσης (χωρίς… αποζημίωση) των παραγωγών από τους «ιδιοκτήτες», στην υπηρέτηση μιας μικρής μειοψηφίας «ιδιοκτητών» και στην οικονομική-πολιτισμική καθήλωση της κοινωνικής πλειοψηφίας;

Αν τους πει κανείς ότι ακριβώς εξαιτίας των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής η οικονομική ανάπτυξη με «μαθηματική» αναγκαιότητα οδηγεί – και οδήγησε – στην οικονομική κρίση, χωρίς να υπάρχουν σημάδια «ομαλής» εξόδου από αυτήν; Το ξέρουν, άλλωστε,  όλοι κατά βάθος! Στα χρόνια της ανάπτυξης ξέραν όλοι «πού ζούνε» και είχαν έτοιμη την διαιολόγηση του συμβιβασμού τους: «στον καπιταλισμό ζούμε…». Μόνο πού σήμερα οι συνθήκες άλλαξαν και η ίδια φράση δεν αποτελεί υπόβαθρο συμβιβασμού, αλλά αφετηρία αντίστασης. Γι’ αυτό και ο «καπιταλισμός» σαν σχήμα – ας πούμε – ιδεολογικού αυτοπροσδιορισμού έχει δώσει τη θέση του στους «300», στους «κλέφτες πολιτικούς», στην… «τελευταία σοβιετική δημοκρατία» ή στις διάφορες παραλλαγές πίστης του είδους ότι «μας ψεκάζουν».

Αν τους πει κανείς ότι τα δικαιώματα που απορρέουν από την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής είναι «αντισυνταγματικώς» υπαίτια για τη μόνιμη και διαρκή παραβίαση του άρθρου 22 του συντάγματος που «ορίζει» ότι: «Η εργασία αποτελεί δικαίωμα και προστατεύεται από το Κράτος, που μεριμνά για τη δημιουργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πολιτών και για την ηθική και υλική εξύψωση του εργαζόμενου αγροτικού και αστικού πληθυσμού»;

Αν κανείς επιμείνει ότι φταίνε τα «δικαιώματα που απορρέουν από την ιδιοκτησία» και δη την καπιταλιστική, για το γεγονός των λουκέτων σε μια σειρά επιχειρήσεις που η λειτουργία τους «δεν συμφέρει» πια τους ιδιοκτήτες τους, πράγμα που όμως έρχεται σε άμεση αντίθεση με το «γενικό συμφέρον»;

Κι αν τους πει ότι τα δικαιώματα που απορρέουν από την καπιταλιστική ιδιοκτησία βρίσκουν την ολοκλήρωσή τους – κι ότι η ίδια η καπιταλιστική ιδιοκτησία βρίσκει την ολοκλήρωσή της- στην «απαραβίαστη» ελευθερία της αγοράς, του ανταγωνισμού και της κίνησης των κεφαλαίων, που μέσω της συνθήκης του Μάαστριχτ την έχουν ανυψώσει σε νόμο του κράτους; Ότι αυτή η ελευθερία σημαίνει το απαραβίαστο της ελευθερίας των μονοπωλητών της κοινωνικής παραγωγής και του κοινωνικού πλούτου, και ότι η μονοπώληση της κοινωνικής παραγωγής και του κοινωνικού πλούτου έχει – κατ’ ανάγκη – οδηγήσει στην σημερινή οικονομική κρίση και στην έλλειψη ουσιαστικής διεξόδου από αυτήν;

Τι θα κάνουν τότε, αν τους τα πεις όλα αυτά; Θα καταργήσουν τη συνθήκη του Μάαστριχτ και την καπιταλιστική ιδιοκτησία σαν αντισυνταγματική; Θα… «ταραχτούνε στη νομιμότητα»; Θα σηκώσουν τη σημαία της τήρησης του συντάγματος, την επαφιέμενη στον πατριωτισμό των Ελλήνων;

Το πιθανότερο είναι άλλο: Αν τους τα πεις όλα αυτά, και άλλα τόσα, θα σε κοιτάξουν με λαγνεία ανάλογη με αυτή που κοιτούσαν οι ιεροεξεταστές τον Τζορντάνο Μπρούνο πριν τον στείλουν να καεί ζωντανός, γιατί επέμενε (χωρίς δήλωση μετανοίας) ότι δε γυρνά ο ήλιος γύρω από τη γη αλλά η γη γύρω από τον ήλιο… Διότι όπως και τότε, έτσι και τώρα, το θέμα είναι εξίσου επιστημονικό…

    Με το ίδιο "σκονάκι"

Δεν περνάει ούτε μέρα που να μην καταγράφεται και μια παρέμβαση από τα αστικά κόμματα, τον αστικό Τύπο, απευθείας από τους κόλπους του κεφαλαίου, την ΕΕ κ.λπ., που συνηγορεί υπέρ της επιτάχυνσης των αναγκαίων για το κεφάλαιο αντιλαϊκών αναδιαρθρώσεων, όπως αυτές που βρίσκονται στην παρούσα φάση στο επίκεντρο της δεύτερης «αξιολόγησης». Θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί ότι είναι συνεννοημένοι, αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητο, αφού το «σκονάκι» με τις ανάγκες του κεφαλαίου είναι ενιαίο, κοινής λήψης για το πολιτικό του προσωπικό και τους διάφορους μηχανισμούς του.

Οι δηλώσεις, μέσα στη βδομάδα, του κυβερνητικού εκπροσώπου, του προέδρου της ΝΔ, της προέδρου του ΠΑΣΟΚ, παραγόντων του Γιούρογκρουπ, όλες υπέρ της γρήγορης ολοκλήρωσης της δεύτερης «αξιολόγησης», η «υποδοχή» του ανασχηματισμού απ' τον αστικό Τύπο, που τον εγκωμίασε σαν υποστηρικτικό αυτής της στόχευσης, η υπονομευτική στάση της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ απέναντι στην ανάγκη οργάνωσης της πάλης των εργαζομένων, επιβεβαιώνουν ότι από διαφορετικές θέσεις υπηρετούν την ενιαία στρατηγική του κεφαλαίου και πασχίζουν να κρατήσουν το λαό στη γωνία, αν όχι χειροκροτητή της πολιτικής που σφαγιάζει τα δικαιώματά του, τουλάχιστον απαθή θεατή.

Κάπως έτσι η κυβέρνηση «κόβει» ιεραρχώντας τους στόχους της: «Πρώτον: Η τάχιστη ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης (...) Δεύτερον: Η έναρξη της συζήτησης για τον προσδιορισμό των συγκεκριμένων μέτρων για τη ρύθμιση του ελληνικού χρέους... Τρίτον: Η ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας στην ελληνική οικονομία», καθορίζοντας ως σημαντικό σταθμό το Γιούρογκρουπ της 5ης του Δεκέμβρη, προσδοκώντας ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Και η αντιπολίτευση «ράβει», με τον Κυρ. Μητσοτάκη να δηλώνει ότι «θα βάλουμε πλάτη στη διεθνή σκηνή για τη διασφάλιση των καλύτερων συμφωνιών για τη χώρα μας...», ιεραρχώντας και αυτός τα ίδια ζητήματα και την Φώφη Γεννηματά να πλειοδοτεί υπέρ της «υποχρέωσης των πολιτικών δυνάμεων του τόπου να συνεννοηθούμε γύρω από ένα Εθνικό Σχέδιο παραγωγικής και οικονομικής ανασυγκρότησης της χώρας».

Από κοντά, ο αστικός Τύπος εκφράζει προσδοκίες από τον κυβερνητικό ανασχηματισμό μιλώντας για ευκαιρία, βήμα προς την ωριμότητα, εκθειάζοντας τη δέσμευση του Αλ. Τσίπρα για επιτάχυνση της αντιλαϊκής επίθεσης ενόψει δεύτερης «αξιολόγησης». Δηλαδή, νέες ανατροπές στα Εργασιακά, χτύπημα στο συνδικαλιστικό κίνημα, άνοιγμα των ομαδικών απολύσεων, «μαχαίρι» στα προνοιακά επιδόματα και όσα άλλα απαιτούνται.

Στο ίδιο πνεύμα και οι δηλώσεις των αξιωματούχων της ΕΕ, όπως του Ντάισελμπλουμ και του Μοσκοβισί, για εποικοδομητική συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση και πρόοδο στις διαπραγματεύσεις. Την ίδια ώρα, η δρομολογούμενη συμμετοχή και του ΔΝΤ στο πρόγραμμα της χρηματοπιστωτικής στήριξης προς το ελληνικό κράτος ανοίγει τη συζήτηση για την υπογραφή ενός ακόμη μνημονίου μαζί του, όπως επιβεβαίωσε πριν από λίγες μέρες ο εκπρόσωπος του ιμπεριαλιστικού οργανισμού, Τζ. Ράις, υποδεικνύοντας μάλιστα την «αντιμετώπιση» του συνταξιοδοτικού.

Σε αυτό το κλίμα συναίνεσης και συνεννόησης πρέπει να ενταχθεί και ο υπονομευτικός ρόλος των συνδικαλιστικών πλειοψηφιών σε ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ, που, σε συνεννόηση και με μοιρασμένους ρόλους, εμπόδισαν την οργάνωση πανεργατικής πανελλαδικής απεργίας από κοινού σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, όπως πρότεινε το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα, βάζοντας πλάτη στο κεφάλαιο και την κυβέρνηση στην προσπάθεια να περάσουν τα νέα μέτρα χωρίς να ακουστεί κιχ.

Οι εργαζόμενοι, τα λαϊκά στρώματα έχουν συμφέρον να απορρίψουν τα κηρύγματα συναίνεσης, ανοχής και συμβιβασμού μπροστά στα νέα και παλιά αντιλαϊκά μέτρα που συσσωρεύονται, στην ένταση της εκμετάλλευσης, στο τσάκισμα του λαϊκού εισοδήματος. Να αξιοποιήσουν τις απεργιακές μάχες του επόμενου διαστήματος για να κάνουν βήματα στην κατεύθυνση ανασύνταξης του εργατικού κινήματος, ενίσχυσης της λαϊκής συμμαχίας σε κατεύθυνση σύγκρουσης με το κεφάλαιο, την ΕΕ, τις κυβερνήσεις τους, την εξουσία τους.

Μη μου κάνεις εμένα εφέ!

 Μη μου κάνεις εμένα εφέ!

Δημοσιεύθηκε στο Ατέχνως


Αυτό πρόκειται να είναι ένα λίγο διαφορετικό άρθρο από αυτά που συνηθίζω να γράφω. Πάντως τη στιγμή που το ξεκινάω και έτσι όπως το έχω στο μυαλό μου δεν αναμένεται να μιλήσω καθόλου για πολιτική, για ιστορία κλπ κλπ. Στην πορεία βέβαια αυτό μπορεί και να αλλάξει –οπότε δεν υπόσχομαι- όμως δηλώνω υπεύθυνα ότι δεν το έχω σκοπό εξ αρχής. Αυτό που εξαρχής έχω σκοπό, είναι να παραθέσω κάποιες από τις σκέψεις μου σχετικά με το τέλμα στο οποίο μοιάζει να έχει πέσει ο αμερικάνικος κινηματογράφος, και κυρίως δύο από τα αγαπημένα μου κινηματογραφικά είδη, οι ταινίες τρόμου και οι ταινίες φαντασίας (επιστημονικής και επικής).

Κάποτε, αυτό που μας/με εντυπωσίαζε σε αυτού του είδους τις ταινίες ήταν τα καλοφτιαγμένα «ειδικά εφέ», και αυτό, γιατί τότε, τις παλιές καλές εποχές, ήταν ακόμη κάτι ζητούμενο και όχι δεδομένο. Με τον καιρό και την εξέλιξη των υπολογιστών, τα εφέ και πιο εντυπωσιακά έγιναν, και πιο ρεαλιστικά όπου χρειαζόταν, και λιγότερο κοστοβόρα. Κάτι αντίστοιχο έχει συμβεί και στη βιομηχανία των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, τα πολύ καλά γραφικά είναι σχεδόν δεδομένα. Αυτό δυστυχώς ή ευτυχώς έχει ως επακόλουθο να συνηθίσουμε την υψηλή ποιότητα ειδικών εφέ και να μη μας κάνουν [σχεδόν] καθόλου εντύπωση. Ναι μεν μια ταινία με πρόχειρα εφέ δεν θα είχε καμία τύχη, αλλά όσο περνάει ο καιρός, όλο και λιγότερο πάμε σε μια ταινία στον κινηματογράφο απλά και μόνο για τα εφέ της. Υπήρχαν βέβαια ταινίες επιστημονικής φαντασίας με απλά εφέ, όπως για παράδειγμα το the cube, που ήταν μικρά διαμαντάκια, όμως είχαν απλά εφέ όχι κακοφτιαγμένα.



Πέρα από τα εφέ, αν σε κάτι έχουν γίνει καλοί οι παραγωγοί του Χόλυγουντ είναι στο μάρκετινγκ. Είναι πλέον επιστήμονες στο να δημιουργούν το λεγόμενο Hype1,με αποτέλεσμα να γεμίζουν τις αίθουσες –και τα ταμεία- τις πρώτες μέρες προβολής. Αν η ταινία είναι «πατάτα» μπορεί τελικά να πάρει χαμηλή βαθμολογία από κοινό και κριτικούς στους σχετικούς ιστότοπους, όμως η μπάζα έχει ήδη γίνει. Και δυστυχώς οι ταινίες είναι συχνά «πατάτες», και με το πατάτες εννοώ σεναριακά αδιάφορες, ξαναζεσταμένες, και ανέμπνευστες, τουλάχιστον για τα δικά μου γούστα. Σε αυτό σίγουρα συμβάλει το γεγονός ότι κοντεύω τα 40 και ότι από τα παιδικά μου χρόνια έχω δει χιλιάδες ταινίες, οπότε είναι πιο δύσκολο πλέον κάτι να με εντυπωσιάσει. Όμως δεν είναι μόνο αυτό, δεν είναι μόνο υποκειμενικό το ζήτημα αλλά και αντικειμενικό. Αντικειμενικά τα περισσότερα χολυγουντιανά σενάρια, ειδικά στις κατηγορίες που ανέφερα, είναι αδιάφορα, ξαναζεσταμένα και ανέμπνευστα.

Έχουμε περάσει από μια παλιότερη εποχή που ακόμα και οι τσόντες είχαν σενάρια, σε μια νεότερη εποχή που τα σενάρια των υπερπαραγωγών είναι συχνά κατώτερα από αυτά των πορνό ταινιών της δεκαετίας του 80.

Γκουσγκούνης: «Έφερα τις πίτσες»
Παραλήπτριες: «Μα δεν παραγγείλαμε πίτσες»
Γκουσγκούνης: «Παραγγείλατε, δεν παραγγείλατε, εγώ θα σας πηδήξω!»

Ε, άμα στη θέση του «πηδήξω» μπει η λέξη «σκοτώσω», μπορεί κάλλιστα ο παραπάνω διάλογος να χρησιμοποιηθεί σε ταινία δράσης του στυλ The Expendables. Όχι ότι τέτοια απλοϊκά σενάρια και διάλογοι δεν υπήρχαν παλιότερα, όμως δεν θα έπρεπε μετά από τόσα χρόνια να είχαμε πάει λίγο παρακάτω; Βαρετοί διάλογοι, επανάληψη σκηνοθετικών τρικ κ.α. Ας εξετάσουμε ένα ακόμα παράδειγμα. Υπάρχει μια κλασική σκηνή που επαναλαμβάνεται συχνά στις παλιές ταινίες τρόμου σε διάφορες εκδοχές.
Ο ήρωας ανοίγει την ντουλάπα, ή ντουλαπάκι του μπάνιου, ή την πόρτα του ψυγείου, και όταν μετά από λίγο την κλείνει υπάρχει από πίσω ο ψυχοπαθής δολοφόνος με το κασόνι. Κάποια στιγμή σε μια ταινία γύρισαν αυτή τη σκηνή χωρίς τελικά να εμφανιστεί κάποιος από πίσω, και με αυτόν τον τρόπο πρωτοτύπησαν (δεν θυμάμαι τώρα ποια ήταν αυτή η ταινία), ε τώρα πια έχει γίνει κλισέ και αυτό, μιας και έχει αντιγραφεί από τουλάχιστον 5-6 ακόμα ταινίες που έχει τύχει να παρακολουθήσω. Ειδικά τα σενάρια των ταινιών τρόμου έχουν καταντήσει σαν το «σεξ των αποκλειστικά παντρεμένων»², ξεκινάνε πάντα έτσι, κλιμακώνουν έτσι, και κορυφώνουν πάλι έτσι, στο τέλος κάνεις και ένα τσιγάρο.

Ο μεγαλύτερος τρόμος πάντως για εμάς τους καλοφαγάδες είναι να βρούμε το ψυγείο άδειο

Μια άλλη κατηγορία ταινιών που έχει καταντήσει αηδία (αν δεν ήταν από την αρχή) είναι αυτή με τους σούπερ ήρωες της Marvel και της Dc. Οκ, υπάρχουν και καλές, όπως πχ κάποια Batman, αλλά οι περισσότερες αποτελούν απλά χορογραφίες δράσης που δεν καταφέρνουν κινηματογραφικά να ξεπεράσουν την αξία ενός μακρηγορούντος βίντεο κλιπ. Οκ, καταλαβαίνω, είναι διασκεδαστικές, πετάνε οι ήρωες πού και πού και καμιά καλή ατάκα (βλέπε Deadpool), γίνεται ο χαμός επί της οθόνης, αλλά γενικότερη κινηματογραφική αξία έχουν μικρή. Αν και για να πω την αμαρτία μου τα κόμικ αυτού του τύπου εγώ ποτέ δεν τα διάβαζα, προτιμούσα τα ευρωπαϊκά, οπότε δεν λογίζομαι και για φαν.

Και γεννιέται με όλα τα παραπάνω η απορία… «μα καλά, τόσα λεφτά δίνουν, δεν μπορούν να πληρώσουν για ένα καλό σενάριο;». Δεν θέλω να είμαι άδικος, έχουν βγει και καλές και πρωτότυπες ταινίες τα τελευταία δέκα χρόνια, για παράδειγμα το Cabin in the woods στην κατηγορία τρόμου εμένα μου άρεσε πάρα πολύ. Το κακό είναι όμως ότι οι αξιόλογες ταινίες αυτού του είδους είναι μετρημένες στα δάχτυλα. Ορισμένες φορές χρειάζεται το μυαλό μου να πάει τόσο πίσω για να βρει μια πολύ καλή, που φτάνει στο Sixth Sense που κυκλοφόρησε το 1999.

I see dead movies, they look like real movies but they dont have a pulse

Προσωπικά αναζητώ κάτι διαφορετικό …  κάτι πρωτότυπο,  κάτι ενδιαφέρον, αλλά φαίνεται ότι άμα έχει βρεθεί ο τρόπος να βγαίνει το παραδάκι με πιο στάνταρ τρόπο, το πρωτότυπο το ενδιαφέρον και το διαφορετικό αποτελούν πολυτέλεια. Πηγαίνω σχετικά συχνά στον κινηματογράφο (2 φορές το μήνα περίπου), βλέπω επιπλέον καμπόσες ταινίες κατεβασμένες από το internet, αλλά είναι ζήτημα να κρατάω κάθε χρόνο 2-3 από αυτές. Γενικότερα μου είναι πιο εύκολο να κάτσω να ξαναδώ μια παλιά ταινία από ό,τι μια πιο σύγχρονη. Ελάχιστες είναι οι ταινίες των τελευταίων 15 ετών που έχω κάτσει να ξαναδώ, ενώ υπάρχουν αρκετές παλιότερες που τις έχω δει και δυο και τρεις και τέσσερις φορές. Και δεν είναι ότι μου έχει περάσει η δίψα για καλές ταινίες, το κάθε άλλο, νιώθω το λαρύγγι μου όλο και πιο στεγνό, όμως ο δρόμος που ακολουθεί ο αμερικανικός κινηματογράφος μου είναι όλο και πιο αδιάφορος. Μερικές φορές πιάνω τον εαυτό μου να πηγαίνει στον κινηματογράφο από συνήθεια, άλλες επειδή έχω πέσει και εγώ θύμα του Hype.

Τα καλά εφέ πλέον δεν μου λένε τίποτα, θα μπορούσαν να μου προκαλέσουν από την αρχή το ενδιαφέρον αν υιοθετούνταν νέες τεχνολογίες, για παράδειγμα ο virtual reality κινηματογράφος, ή η προβολή με ολογράμματα. Όμως ακόμα και έτσι κάποια στιγμή θα επέλθει ο κορεσμός και θα αποζητήσω ξανά την συνολικότερη ποιότητα, ή έστω την μη ξαναζεσταμένη σούπα. Αν μπορώ να διακρίνω κάτι θετικό στην αμερικάνικη βιομηχανία του θεάματος είναι το γεγονός ότι οι τηλεοπτικές σειρές έχουν γίνει πολύ πιο ποιοτικές, και, σε κάποιες περιπτώσεις φτάνουν τα production values των κινηματογραφικών blogbusters (βλέπε Game of thrones), ενώ ακόμα συχνότερα έχουν πολύ πιο ενδιαφέρουσα πλοκή και σενάριο, ακόμη και ηθοποιία. Υπάρχουν όμως δυο ζητήματα, από τη μια οι σειρές δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον κινηματογράφο, όπως και ο κινηματογράφος δεν μπορεί να υποκαταστήσει το θέατρο (αν και έχει αναπτυχθεί εις βάρος του). Από την άλλη, όταν μια σειρά πετυχαίνει και φέρνει λεφτά στο κανάλι και στους παραγωγούς, παρατηρείται το φαινόμενο να την τραβάνε σε μήκος και να την ξεχειλώνουν και τελικά να την χαλάνε. Άλλες φορές πάλι ανοίγουν τόσα σεναριακά μέτωπα προκειμένου να κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού, που δεν ξέρουν στο τέλος πως να τα κλείσουν όποτε και μετατρέπονται σε σεναριακά κενά. Χαρακτηριστικό θύμα αυτού του φαινομένου είναι το Lost.

Αυτά ήταν μερικά από τα παράπονα μου από τον χολυγουντιανό κινηματογράφο του οποίου είμαι, ομολογώ, τακτικός (και εθισμένος) θεατής. Κάνω σε αυτό το σημείο και την αυτοκριτική μου που δεν είμαι και πολύ του «ποιοτικού σινεμά», αλλά σε κάθε περίπτωση το αίτημα μου να γίνει και ο εμπορικός λίγο πιο ποιοτικός, είναι και δίκαιο και ουτοπικό:P

Πάντως κράτησα τελικά χαρακτήρα και δεν μίλησα καθόλου ούτε για πολιτική, αλλά ούτε και για ιστορία είπα τίποτα! Ας μου το συγχωρήσετε…

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)


1 Δηλαδή να δημιουργείται μεγάλη ανυπομονησία από την πλευρά του κοινού για να βγει η ταινία.
2 Τίτλος από κόμικ άλμπουμ των εκδόσεων παρά πέντε ή Βαβέλ

Η συζήτηση την επομένη των εκλογών στις ΗΠΑ

Η συζήτηση την επομένη των εκλογών στις ΗΠΑ

Καθόλου φειδωλά δεν είναι τα αστικά επιτελεία στις αναλύσεις τους για το τι οδήγησε στην επικράτηση του Τραμπ έναντι της Κλίντον, για τους οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες που βάρυναν στην εκλογή του, για τις συντελούμενες αλλαγές στο πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και τις επιδράσεις τους στο αντίστοιχο της Ευρώπης, για τα «πολιτικά διακυβεύματα» και τους «κινδύνους» που προκύπτουν από την ανάδειξη και επικράτηση τέτοιων δυνάμεων σε άλλες χώρες της ΕΕ, όπου μάλιστα προηγήθηκαν των ΗΠΑ.
Για παράδειγμα, διαβάζουμε στον αστικό Τύπο ότι ο Τραμπ είναι «ο Μπερλουσκόνι της Αμερικής» και ότι διαμορφώνεται σιγά - σιγά μια «μαύρη διεθνής», η οποία «θέτει το δίλημμα μπρος Τραμπ και πίσω κατάρρευση του καπιταλισμού». Ειδικά για την Ελλάδα, γράφεται ότι «είναι ζήτημα χρόνου η ανάδυση ελληνογενούς Τραμπ» και ότι «η νέα προγραμματική διακήρυξη είναι εδώ γύρω ζωντανή και συμπαγής», υπονοώντας το οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο της ενίσχυσης τέτοιων πολιτικών δυνάμεων.
Από άλλους γίνεται η εκτίμηση ότι αντίπαλος του Τραμπ δεν ήταν οι ελίτ, «αλλά οι δυτικές αξίες, η αλληλεγγύη, η ανεκτικότητα, η δικαιοσύνη» και ότι η εκλογή του δίνει «αέρα στα πανιά της ευρωπαϊκής και ανά τον κόσμο ακροδεξιάς». Οτι οι εξελίξεις παραπέμπουν σε «σκηνικό μεσοπολέμου» και ότι οι ανακατατάξεις στο πολιτικό σύστημα της Ελλάδας και της Μ. Βρετανίας υπήρξαν «πρόδρομοι» για φαινόμενα τύπου Τραμπ.

***

Η συζήτηση αυτή ακολουθείται από μια δεύτερη, για το ποιος θα μπορούσε να διαχειριστεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια με τρόπο που να μη διαχέεται σε δυνάμεις με τα χαρακτηριστικά που ενσαρκώνει ο Τραμπ, με δεδομένο ότι στον καπιταλισμό και ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης, οι ταξικές αντιθέσεις οξύνονται.
Για παράδειγμα, σε μερίδα του Τύπου είναι διάχυτος ο προβληματισμός για το ότι «η εξτρεμιστική δεξιά μπορεί να διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά από την αριστερά το θυμό και την απελπισία» και ότι «η ψήφος παίρνει και ταξικά χαρακτηριστικά που εκφράζονται μέσω του ακατάσχετου λαϊκισμού, όπου οι κοινωνίες βρίσκουν αντίδοτο». Στη συζήτηση αυτή παρεμβαίνει και η «Αυγή», η οποία εκφράζει την άποψη ότι θα έπρεπε οι Δημοκρατικοί να επιλέξουν για υποψήφιο Πρόεδρο τον Σάντερς (υποψήφιος των Δημοκρατικών που νικήθηκε από την Κλίντον και δεν πήρε το χρίσμα) και ότι η εκλογή Τραμπ είναι μήνυμα σε Γάλλους, Γερμανούς και Αυστριακούς σοσιαλδημοκράτες «να στραφούν αριστερά».
Γράφει ακόμα ότι η πολιτική που εκφράζει ο Τραμπ πρέπει να βρει απέναντι «τον κόσμο της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης, του ουμανισμού» και ότι όσοι πετροβολούν την «αριστερά» δεν πρέπει να το κάνουν, επειδή «η καμπάνα χτυπάει και για αυτούς», από την άνοδο της ακροδεξιάς. Στο ίδιο πνεύμα, κάνει προσπάθεια να απαντήσει στο επιχείρημα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, οι «Podemos», ο Σάντερς, ή το κίνημα «occupy» έχουν την ίδια νομιμοποιητική βάση στη συνείδηση του κόσμου με αυτήν που έχει ο Τραμπ και οι όμοιοί του.

***

Ποιο είναι το πραγματικό αντικείμενο της συζήτησης; Ποια πολιτική δύναμη και με ποια αναλογία στο μείγμα της διαχείρισης μπορεί να διασφαλίσει με μεγαλύτερη αξιοπιστία την καπιταλιστική ανάκαμψη και ταυτόχρονα να χειραγωγήσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια που μεγαλώνει. Για παράδειγμα, δυνάμεις όπως ο ΣΥΡΙΖΑ εκθειάζουν τη σοσιαλδημοκρατία και εκφράζουν την προτίμησή τους για την πολιτική Σάντερς, όπως έκαναν προηγουμένως για την πολιτική Ομπάμα.
Δεν λένε, βέβαια, ότι η λαϊκή δυσαρέσκεια που τελικά κατευθύνθηκε εκλογικά προς τον Τραμπ (τουλάχιστον ένα μεγάλο μέρος της), όχι μόνο δεν κόπασε, αλλά μεγάλωσε κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Ομπάμα, ο οποίος εφάρμοσε περισσότερα επεκτατικά μέτρα στη διαχείριση της οικονομίας των ΗΠΑ σε σχέση με αυτά που εφαρμόστηκαν στην ΕΕ. Αλλά και ο σοσιαλδημοκράτης Ολάντ, που επίσης αποθεώνεται από τον ΣΥΡΙΖΑ, αύξησε με την πολιτική του τη λαϊκή δυσαρέσκεια, μεγάλο μέρος της οποίας καρπώνεται τώρα εκλογικά η Λεπέν.
Το κριτήριο για κάθε πολιτική δύναμη είναι ποιανού τα συμφέροντα υπηρετεί, των μονοπωλίων ή του λαού, ανεξάρτητα από την αναλογία επεκτατικών και περιοριστικών μέτρων στο μείγμα της διαχείρισης που προτείνει. Ανεξάρτητα, όμως, και από τις διαφορετικές ιστορικές και ιδεολογικές καταβολές, που είναι υπαρκτές και αξιοποιούνται κάθε φορά για τη συστράτευση του λαού σε στόχους αλλότριους προς τα πραγματικά του συμφέροντα.
Απ' αυτήν τη σκοπιά, πραγματική διέξοδο για τους λαούς μπορεί να υπάρξει, αν απεγκλωβιστούν από τη «Σκύλλα» και τη «Χάρυβδη» της αστικής διαχείρισης, αν χαράξουν το δικό τους δρόμο ρήξης και ανατροπής του σάπιου συστήματος που γεννάει φτώχεια, κρίσεις και πολέμους.

Π.

Με το ίδιο «σκονάκι»

Με το ίδιο «σκονάκι»

Δεν περνάει ούτε μέρα που να μην καταγράφεται και μια παρέμβαση από τα αστικά κόμματα, τον αστικό Τύπο, απευθείας από τους κόλπους του κεφαλαίου, την ΕΕ κ.λπ., που συνηγορεί υπέρ της επιτάχυνσης των αναγκαίων για το κεφάλαιο αντιλαϊκών αναδιαρθρώσεων, όπως αυτές που βρίσκονται στην παρούσα φάση στο επίκεντρο της δεύτερης «αξιολόγησης». Θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί ότι είναι συνεννοημένοι, αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητο, αφού το «σκονάκι» με τις ανάγκες του κεφαλαίου είναι ενιαίο, κοινής λήψης για το πολιτικό του προσωπικό και τους διάφορους μηχανισμούς του.
Οι δηλώσεις, μέσα στη βδομάδα, του κυβερνητικού εκπροσώπου, του προέδρου της ΝΔ, της προέδρου του ΠΑΣΟΚ, παραγόντων του Γιούρογκρουπ, όλες υπέρ της γρήγορης ολοκλήρωσης της δεύτερης «αξιολόγησης», η «υποδοχή» του ανασχηματισμού απ' τον αστικό Τύπο, που τον εγκωμίασε σαν υποστηρικτικό αυτής της στόχευσης, η υπονομευτική στάση της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ απέναντι στην ανάγκη οργάνωσης της πάλης των εργαζομένων, επιβεβαιώνουν ότι από διαφορετικές θέσεις υπηρετούν την ενιαία στρατηγική του κεφαλαίου και πασχίζουν να κρατήσουν το λαό στη γωνία, αν όχι χειροκροτητή της πολιτικής που σφαγιάζει τα δικαιώματά του, τουλάχιστον απαθή θεατή.
Κάπως έτσι η κυβέρνηση «κόβει» ιεραρχώντας τους στόχους της: «Πρώτον: Η τάχιστη ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης (...) Δεύτερον: Η έναρξη της συζήτησης για τον προσδιορισμό των συγκεκριμένων μέτρων για τη ρύθμιση του ελληνικού χρέους... Τρίτον: Η ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας στην ελληνική οικονομία», καθορίζοντας ως σημαντικό σταθμό το Γιούρογκρουπ της 5ης του Δεκέμβρη, προσδοκώντας ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.
Και η αντιπολίτευση «ράβει», με τον Κυρ. Μητσοτάκη να δηλώνει ότι «θα βάλουμε πλάτη στη διεθνή σκηνή για τη διασφάλιση των καλύτερων συμφωνιών για τη χώρα μας...», ιεραρχώντας και αυτός τα ίδια ζητήματα και την Φώφη Γεννηματά να πλειοδοτεί υπέρ της «υποχρέωσης των πολιτικών δυνάμεων του τόπου να συνεννοηθούμε γύρω από ένα Εθνικό Σχέδιο παραγωγικής και οικονομικής ανασυγκρότησης της χώρας».
Από κοντά, ο αστικός Τύπος εκφράζει προσδοκίες από τον κυβερνητικό ανασχηματισμό μιλώντας για ευκαιρία, βήμα προς την ωριμότητα, εκθειάζοντας τη δέσμευση του Αλ. Τσίπρα για επιτάχυνση της αντιλαϊκής επίθεσης ενόψει δεύτερης «αξιολόγησης». Δηλαδή, νέες ανατροπές στα Εργασιακά, χτύπημα στο συνδικαλιστικό κίνημα, άνοιγμα των ομαδικών απολύσεων, «μαχαίρι» στα προνοιακά επιδόματα και όσα άλλα απαιτούνται.
Στο ίδιο πνεύμα και οι δηλώσεις των αξιωματούχων της ΕΕ, όπως του Ντάισελμπλουμ και του Μοσκοβισί, για εποικοδομητική συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση και πρόοδο στις διαπραγματεύσεις. Την ίδια ώρα, η δρομολογούμενη συμμετοχή και του ΔΝΤ στο πρόγραμμα της χρηματοπιστωτικής στήριξης προς το ελληνικό κράτος ανοίγει τη συζήτηση για την υπογραφή ενός ακόμη μνημονίου μαζί του, όπως επιβεβαίωσε πριν από λίγες μέρες ο εκπρόσωπος του ιμπεριαλιστικού οργανισμού, Τζ. Ράις, υποδεικνύοντας μάλιστα την «αντιμετώπιση» του συνταξιοδοτικού.
Σε αυτό το κλίμα συναίνεσης και συνεννόησης πρέπει να ενταχθεί και ο υπονομευτικός ρόλος των συνδικαλιστικών πλειοψηφιών σε ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ, που, σε συνεννόηση και με μοιρασμένους ρόλους, εμπόδισαν την οργάνωση πανεργατικής πανελλαδικής απεργίας από κοινού σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, όπως πρότεινε το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα, βάζοντας πλάτη στο κεφάλαιο και την κυβέρνηση στην προσπάθεια να περάσουν τα νέα μέτρα χωρίς να ακουστεί κιχ.
Οι εργαζόμενοι, τα λαϊκά στρώματα έχουν συμφέρον να απορρίψουν τα κηρύγματα συναίνεσης, ανοχής και συμβιβασμού μπροστά στα νέα και παλιά αντιλαϊκά μέτρα που συσσωρεύονται, στην ένταση της εκμετάλλευσης, στο τσάκισμα του λαϊκού εισοδήματος. Να αξιοποιήσουν τις απεργιακές μάχες του επόμενου διαστήματος για να κάνουν βήματα στην κατεύθυνση ανασύνταξης του εργατικού κινήματος, ενίσχυσης της λαϊκής συμμαχίας σε κατεύθυνση σύγκρουσης με το κεφάλαιο, την ΕΕ, τις κυβερνήσεις τους, την εξουσία τους.

Πώς βοήθησα να γεννηθεί το ISIS

Άρθρο

Έπειτα από 14 χρόνια πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας, η Δύση αποδεικνύεται ικανότατη στο να εκτρέφει την βαρβαρότητα και να δημιουργεί κράτη υπό διάλυση. Του Vincent Emanuele

Επίσης, τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο κόσμο απασχολεί το θέμα της προέλευσης του ISIS. Οι ερμηνείες ποικίλουν, αλλά κυρίως επικεντρώνονται σε θέματα γεωπολιτικής (ηγεμονία των Η.Π.Α.), θρησκευτικής (Σουνίτες-Σιίτες), ιδεολογικής (Ουαχαμπισμού) ή οικολογικής (κλιματικοί πρόσφυγες) προέλευσης. Αρκετοί σχολιαστές επίσης, ακόμη και πρώην στρατιωτικοί αξιωματούχοι, ορθώς υπαινίσσονται ότι ο πόλεμος στο Ιράκ ευθύνεται κατά κύριο λόγο για την «απελευθέρωση» δυνάμεων που γνωρίζουμε ως ISIS, ISIL, Daesh, κ.λπ. Στο σημείο αυτό, ευελπιστώ ότι μπορώ να προσθέσω ορισμένες χρήσιμες σκέψεις και πληροφορίες.
Οι εφιάλτες της Μεσοποταμίας
Όταν υπηρετούσα στο Ιράκ στο 1ο Τάγμα του 7ου Συντάγματος Πεζοναυτών, το 2003-2005, δεν γνώριζα ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις του πολέμου, ήξερα όμως ότι θα ήταν αναπόφευκτες. Αυτή λοιπόν η αντίδραση, τα αντίποινα, βιώνονται ήδη ανά τον κόσμο (στο Ιράκ, το Αφγανιστάν, την Υεμένη, την Λιβύη, την Αίγυπτο, τον Λίβανο, την Συρία, την Γαλλία, την Τυνησία, την Καλιφόρνια κ.ο.κ.), δίχως να φαίνεται ότι θα λάβουν σύντομα τέλος.
Τότε λοιπόν έβλεπα ή και συμμετείχα συστηματικά σε ντροπιαστικές πράξεις, ως απόρροια της αγριότητας του πολέμου, που ωστόσο ποτέ δεν έγινε πλήρως αντιληπτή στην Δύση. Χωρίς δεύτερη σκέψη, οι αντιπολεμικές οργανώσεις αποπειράθηκαν να αρθρώσουν τις φρικτές πράξεις που έγιναν κατά τον Ιρακινό πόλεμο, αλλά τα κρατούντα μέσα ενημέρωσης, η ακαδημαϊκή κοινότητα και οι διαπλεκόμενες πολιτικό-επιχειρηματικές δυνάμεις της Δύσης δεν επέτρεψαν μια πιο σοβαρή εξέταση του χειρότερου εγκλήματος πολέμου του 21ου αιώνα.
Καθώς περιπολούσαμε στην αχανή περιοχή της Επαρχίας Αλ Ανμπάρ του Ιράκ πετώντας τις συσκευασίες των προπαρασκευασμένων γευμάτων μας έξω από τα οχήματα, ουδέποτε με απασχόλησε το πώς θα μας κατέγραφαν στα βιβλία της ιστορίας. Απλώς ήθελα να κερδίσω λίγο επιπλέον χώρο στο πολυχρηστικό και παντός εδάφους φορτηγάκι μου (HUMVEE). Όταν χρόνια αργότερα, παρακολουθούσα στο Πανεπιστήμιο ένα μάθημα για τον Δυτικό Πολιτισμό και άκουσα τον καθηγητή μου να μιλά για το λίκνο του πολιτισμού, θυμήθηκα τα σκουπίδια που πέταξα στο έδαφος της ερήμου της Μεσοποταμίας.
Μελετώντας τα πρόσφατα γεγονότα στην Συρία και το Ιράκ, δεν μπορώ να μην σκεφτώ τα μικρά παιδιά που οι συνάδελφοί μου πεζοναύτες έβαζαν σημάδι με τα  αδειανά τους πακέτα. Αλλά καραμέλες και άδεια κουτιά δεν ήταν τα μόνα αντικείμενα που εκτοξεύονταν προς τα παιδιά. Τους πετούσαν επίσης μπουκαλάκια νερού γεμάτα με ούρα, πέτρες, μπάζα και διάφορα άλλα αντικείμενα. Συχνά αναρωτιέμαι πόσα μέλη του ISIS και διαφόρων άλλων τρομοκρατικών οργανώσεων δεν θυμούνται παρόμοια γεγονότα.
Επιπλέον, σκέφτομαι τους εκατοντάδες κρατουμένους που αιχμαλωτίσαμε και βασανίσαμε σε αυτοσχέδια κέντρα κράτησης που στελεχώνονταν από εφήβους από το Τενεσί, την Νέα Υόρκη και το Όρεγκον. Ευτυχώς, ποτέ δεν είχα την ατυχία να δουλέψω σε κέντρο κράτησης, θυμάμαι όμως τις ιστορίες. Θυμάμαι έντονα να μου διηγούνται οι πεζοναύτες τις μπουνιές, κλωτσιές, αγκωνιές, γονατιές ή τα χαστούκια και τις κεφαλιές που έδιναν στους Ιρακινούς. Θυμάμαι τις αφηγήσεις των σεξουαλικών βασανιστηρίων: τον εξαναγκασμό των Ιρακινών ανδρών να επιδίδονται σε σεξουαλικές πράξεις μεταξύ τους υπό την απειλή ενός μαχαιριού που οι πεζοναύτες έτειναν στους όρχεις τους, ενώ κάποιες φορές τους σοδόμιζαν οι ίδιοι με μπαστούνια.
Ωστόσο, προτού γίνουν αυτές οι φρικτές πράξεις, είχαμε φροντίσει εμείς, από τις μονάδες πεζικού να συλλάβουμε τους Ιρακινούς σε νυχτερινές επιδρομές, να τους δέσουμε τα χέρια και να τους καλύψουμε τα κεφάλια με σακκιά και να τους πετάξουμε τέλος, στο πίσω μέρος των πολυμορφικών φορτηγών μας, ενώ οι γυναίκες τους και τα παιδιά τους κατέρρεαν, πέφτοντας στα γόνατα και σπαράζοντας. Άλλες φορές πάλι, τους συλλαμβάναμε μέρα. Τις περισσότερες φορές δεν προέβαλαν αντίσταση. Κάποιοι κρατιόντουσαν από το χέρι, ενώ δέχονταν τις κλωτσιές των πεζοναυτών στο πρόσωπο. Όταν έφταναν στο κέντρο κράτησης, θα παρέμεναν εκεί για μέρες, εβδομάδες ακόμη και μήνες. Οι οικογένειές τους ποτέ δεν μάθαιναν για την τύχη τους, όταν δε αφήνονταν ελεύθεροι, τους οδηγούσαμε από την προκεχωρημένη επιχειρησιακή βάση στην μέση της ερήμου και τους αφήναμε δεκάδες μίλια μακριά από τα σπίτια τους.
Αφότου κόβαμε τα δεσμά τους και αφαιρούσαμε τις κουκούλες από τα κεφάλια τους, αρκετοί από τους πιο διαταραγμένους πεζοναύτες μας έριχναν ριπές από τα πολυβόλα τους τύπου AR-15 στον αέρα ή το έδαφος, έτσι, για να εκφοβίσουν τους μόλις απελευθερωθέντες αιχμαλώτους. Και πάντα για να γελάσουν, για να σπάσουν πλάκα. Οι περισσότεροι Ιρακινοί το έβαζαν τότε στα πόδια, θρηνώντας ακόμη για το μακροχρόνιο μαρτύριό τους στο κέντρο κράτησης κι ελπίζοντας ότι κάποιου είδους ελευθερία θα τους περίμενε εκεί έξω. Ποιος ξέρει για πόσον καιρό επιβίωσαν; Έτσι κι αλλιώς κανείς δεν νοιαζόταν. Γνωρίζουμε ωστόσο για έναν πρώην κρατούμενο των Η.Π.Α., ο οποίος επιβίωσε, τον Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντατί, τον αρχηγό του ISIS.
Κατά παράξενο τρόπο, η ικανότητα απάνθρωπης συμπεριφοράς προς τον Ιρακινό λαό κορυφώθηκε αφότου σιώπησαν οι μύδροι και οι εκρήξεις, καθώς πολλοί πεζοναύτες περνούσαν τον ελεύθερο χρόνο τους φωτογραφίζοντας τους νεκρούς, συχνά ακρωτηριάζοντας τα πτώματά τους ή τσαλαπατώντας κι εξευτελίζοντας τα  κορμιά που κείτονταν, έτσι, για να σπάσουν πλάκα. Καθότι δε τα iPhones δεν υπήρχαν τότε, πολλοί πεζοναύτες είχαν ήρθαν στο Ιράκ εφοδιασμένοι με ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές. Φωτογραφικές μηχανές που περιέχουν την ανείπωτη ιστορία του πολέμου στο Ιράκ, την οποία η Δύση ελπίζει ότι θα ξεχαστεί. Αυτή η ιστορία και αυτές οι φωτογραφικές μηχανές περιέχουν επίσης αρχείο εικόνων από αναίτιες σφαγές και άλλα, πολυάριθμα εγκλήματα πολέμου, μια πραγματικότητα που οι Ιρακινοί δεν έχουν την πολυτέλεια να λησμονήσουν.
Δυστυχώς, θα μπορούσα να ανακαλέσω αμέτρητες φρικτές μνήμες από την θητεία μου στο Ιράκ. Αθώοι άνθρωποι, όχι μόνο συλλαμβάνονταν συστηματικά, βασανίζονταν και φυλακίζονταν αλλά τους αποτέφρωναν κατά εκατοντάδες χιλιάδες και σύμφωνα με κάποιες μελέτες, κατά εκατομμύρια. 
Μόνο οι Ιρακινοί αντιλαμβάνονται το απόλυτο κακό που ενέσκηψε στο έθνος τους. Δεν ξεχνούν τον ρόλο της Δύσης κατά τον οκταετή πόλεμο μεταξύ Ιράκ και Ιράν. Δεν ξεχνούν τις κυρώσεις του Κλίντον την δεκαετία του 1990, μια πολιτική  που προξένησε τον θάνατο πάνω από 500.000 ανθρώπων, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν γυναίκες και παιδιά. Τέλος, το 2003 ήρθε και η Δύση για να αποτελειώσει το έργο. Το Ιράκ είναι σήμερα ένα συντετριμμένο έθνος, οι κάτοικοί του, δηλητηριασμένοι και παραμορφωμένοι, ενώ το φυσικό περιβάλλον έχει γίνει τοξικό από τις βόμβες απεμπλουτισμένου ουρανίου. Έπειτα από 14 χρόνια πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας, ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο, ότι η Δύση αποδεικνύεται ικανότατη στο να εκτρέφει την βαρβαρότητα και να δημιουργεί κράτη υπό διάλυση.
Ζώντας με τα φαντάσματα
Το θερμά αλλά ανέκφραστα μάτια  των μικρών παιδιών του Ιράκ με κατατρέχουν συνεχώς, όπως και θα έπρεπε. Τα πρόσωπα εκείνων που σκότωσα ή έστω εκείνων οι οποίοι ήταν αρκετά κοντά, ώστε να μπορώ να τα εξετάσω, δεν θα φύγουν ποτέ από το μυαλό μου. Τόσο οι εφιάλτες μου, όσο και οι σκέψεις που κάνω καθημερινά, μου υπενθυμίζουν από πού προέρχεται το ISIS και για ποιον ακριβώς λόγο μας μισούν. Ένα μίσος, που αν και κατανοητό, δεν παύει να είναι λυπηρό, θα κατευθύνεται προς την Δύση για χρόνια, για δεκαετίες. Πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά άλλωστε;
Εξάλλου, η κλίμακα καταστροφής που επέβαλε η Δύση στην Μέση Ανατολή παραμένει αδιανόητη για την ευρεία πλειονότητα των κατοίκων του ανεπτυγμένου κόσμου. Κάτι που δεν έχει ακόμη εξηγηθεί επαρκώς, εφόσον οι Δυτικοί εξακολουθούν να ρωτούν αφελώς «Για ποιο λόγο μας μισούν άραγε;»
Εντέλει, πόλεμοι, επαναστάσεις και αντεπαναστάσεις έρχονται και αλληλοδιαδεχόμενες γενεές υφίστανται τις επιπτώσεις. Πολιτισμοί, κοινωνίες, κουλτούρες, έθνη και άτομα επιβιώνουν ή αφανίζονται. Έτσι λειτουργεί η ιστορία. Το πώς θα διαχειριστεί η Δύση την τρομοκρατία στο μέλλον, θα εξαρτηθεί κατά μείζονα λόγο από το εαν η Δύση θα συνεχίσει ή όχι την τρομοκρατική συμπεριφορά της. Ο προφανής τρόπος αποτροπής του κινδύνου να σχηματισθούν στο μέλλον οργανώσεις τύπου ISIS, είναι να αντιταχθεί κανείς σε όλες τις εκφάνσεις του Δυτικού μιλιταρισμού, δηλαδή σε: πραξικοπήματα υποκινούμενα από την CIA, πολέμους «δι' αντιπροσώπων», χτυπήματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εκστρατείες καταστολής εξεγέρσεων, οικονομικό πόλεμο, κ.λπ.
Εν τω μεταξύ, όσοι από εμάς είχαμε άμεση συμμετοχή στην γενοκτονική εκστρατεία εναντίον του Ιράκ, θα συνεχίσουμε να ζούμε με τα φαντάσματα του πολέμου.
* Ο Vincent Emanuele είναι συγγραφέας, δημοσιογράφος του ραδιοφώνου και ακτιβιστής. Κατοικεί στο Μίσιγκαν της Ιντιάνα και τα στοιχεία του είναι vince.emanuele@ivaw.org - Άρθρο από το Ιnformation Clearing House

Είπατε Τραμπ; Deez Nuts!

 Είπατε Τραμπ; Deez Nuts!

Ειλικρινά, δεν μπορώ να καταλάβω όλη αυτή την βαβούρα που προκάλεσε η εκλογή Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ. Αναλύσεις επί αναλύσεων, κριτικές επί κριτικών, αναθέματα για τον κάλο που έχουν οι ψηφοφόροι τής υπερδύναμης του πλανήτη, μουρμούρα για το κακό που μας βρήκε... ως και βλαστήμιες άκουσα από συνάδελφο που είχε στοιχηματίσει στην νίκη τής Χίλλαρυ και πήγε κουβά! Προσωπικά, δεν είχα καμμιά διάθεση να ασχοληθώ με όλα αυτά αλλά ας όψεται το ότι κάθε ιστολόγιο που σέβεται τον εαυτό του πρέπει να επηρεάζεται από την καθημερινή πραγματικότητα. Οπότε ας προσθέσω κι εγώ μερικές σκόρπιες σκέψεις σχετικές με τις προχτεσινές εκλογές.

Παλμ Μπητς, Φλόριντα, 22/1/2005: Η δεξίωση για τον γάμο τού Ντόναλντ Τραμπ με την Μελανία Κνάους
βρίσκεται σε εξέλιξη και οι νιόπαντροι χαριεντίζονται με το ζεύγος Μπιλ και Χίλλαρυ Κλίντον.

(α) Αυτό το πράγμα που λέγεται "δημοκρατία", έχει πολύ περίεργα χαρακτηριστικά στις ΗΠΑ, με πιο περίεργο απ' όλα αυτό το κόλπο με τους εκλέκτορες. Αν δεν το έχετε καταλάβει, προχτές ο κόσμος δεν ψήφισε για να βγάλει πρόεδρο αλλά για να βγάλει 538 άτομα, που θα συγκροτήσουν το Κολλέγιο των Εκλεκτόρων, το οποίο θα εκλέξει πρόεδρο. Αυτό σημαίνει πως δεν αποκλείεται κάποιοι από τους εκλέκτορες που υποδείχθηκαν από ένα κόμμα, να ψηφίσουν τον υποψήφιο πρόεδρο άλλου κόμματος. Βέβαια, στην ιστορία των ΗΠΑ μόλις 9 από τους συνολικά κάπου 20.000 εκλέκτορες έχουν κάνει τέτοια "κουτσουκέλα" αλλά πάντα υπάρχει η θεωρητική πιθανότητα να αλλοιωθεί η βούληση των ψηφοφόρων.

(β) Το ότι ο Τραμπ έχει δείξει ξεκάθαρα ρατσιστικά και φασίζοντα χαρακτηριστικά μάς βρίσκει όλους σύμφωνους. Άλλωστε, ο φασίστας και ρατσιστής ναζί Κασιδιάρης χαρακτήρισε την νίκη τού Τραμπ ως νίκη εκείνων που θέλουν "καθαρά εθνικά κράτη". Όμως, αυτό δεν κάνει την Χίλλαρυ δημοκράτισσα, αριστερή (ναι, το ακούσαμε κι αυτό!) ή λιγώτερο επικίνδυνη για την ανθρωπότητα. Είδαμε τον βίο και την πολιτεία της ως υπουργού εξωτερικών (π.χ. στο παλαιστινιακό και στην Ουκρανία) και θυμόμαστε πολύ καλά την στάση της όταν ο σύζυγός της υπέγραφε την εντολή για την επίθεση κατά της Σερβίας. Τουλάχιστον, με τον Τραμπ θα έχουμε κι ένα ενδιαφέρον για να δούμε αν αποδειχτεί πιο ηλίθιος από τον -αποδεδειγμένα βλάκα- προηγούμενο ρεπουμπλικανό πρόεδρο.

(γ) Απ' αυτή την άποψη, θαρρώ πως είχε δίκιο ο Σλαβόι Ζίζεκ, ο οποίος πριν λίγες μέρες υποστήριξε (συγκεντρώνοντας πυρά εναντίον του) ότι ο υπόλοιπος κόσμος έχει συμφέρον να εκλεγεί ο Τραμπ. Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι ο Τραμπ θα υλοποιήσει τις απειλές του και θα διώξει τους μετανάστες, θα απαγορεύσει τις εκτρώσεις, θα ενισχύσει την αστυνομοκρατία ή θα κάνει δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο (αν και θα στοιχημάτιζα άνετα ότι οι δαγκωματιές του θα αποδειχτούν πλήρως δυσανάλογες προς την ένταση των γαβγισμάτων του), αυτά θα αφορούν κατά μείζονα λόγο τους κατοίκους των ΗΠΑ. Αντίθετα, κάποιος θα μπορούσε άνετα να ισχυριστεί (χωρίς να είναι και αυτό δεδομένο) ότι η Κλίντον θα ενδιαφερόταν περισσότερο για πρωτοβουλίες που θα αφορούσαν τις χώρες εκτός ΗΠΑ και η ιστορική πείρα λέει πως ελάχιστες τέτοιες πρωτοβουλίες πολιτειακών προέδρων αποδείχτηκαν ευχάριστες για τους λαούς.

(δ) Δεν καταλαβαίνω γιατί συνηθίσαμε να θεωρούμε το "Δημοκρατικό" κόμμα πιο προοδευτικό από το "Ρεπουμπλικανικό". Κατ' αρχάς, οι λέξεις "democracy" και "republic" αποδίδονται στην γλώσσα μας με τον ίδιο όρο ("δημοκρατία"), όσο κι αν η θεωρία διακρίνει ορισμένες λεπτές διαφορές μεταξύ τους. Άλλωστε, σ' όλον τον κόσμο επικρατεί η άποψη ότι τα δυο κόμματα δεν είναι παρά οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Μπορεί οι εκλογές να εκλαμβάνονται ως στρίψιμο του νομίσματος αλλά το νόμισμα είναι ένα, απ' όποια πλευρά κι αν πέσει. Γιατί πρέπει να νοιαζόμαστε για το αν θα έρθει κορώνα ή γράμματα αφού εμείς δεν πρόκειται να είμαστε με τους κερδισμένους;

(ε) Ένα από τα προεκλογικά επιχειρήματα της Κλίντον, χάρη στο οποίο και γέλασα και φασκέλωσα, ήταν το "σκεφτείτε σε ποιον θα εμπιστευτείτε το κουμπί για τα πυρηνικά". Σαν να λέμε, η πρώην κυρία πλανητάρχου προσπάθησε να περάσει στους πολιτειακούς ψηφοφόρους μια άποψη τύπου "τι Τραμπ, τι Κιμ"! Δεν ξέρω πόσο σοβαρά την πήραν οι ψηφοφόροι αλλά εμείς δεν ξεχνάμε ότι επί προέδρων προερχόμενων από το Δημοκρατικό Κόμμα εξολοθρεύθηκαν οι Black Hawk και άλλες φυλές ερυθροδέρμων τής ανατολικής ακτής (Τζάκσον), αποσπάστηκαν με την βία εδάφη τού Μεξικού (Πολκ), ξεπαστρεύτηκαν οι Απάτσι τού θρυλικού Τζερόνυμο (Κλήβελαντ), έπεσαν οι δυο μοναδικές στην ιστορία ατομικές βόμβες (Τρούμαν), έγινε η επέμβαση στην Κορέα (Τρούμαν), κηρύχθηκε ο ψυχρός πόλεμος κατά της ΕΣΣΔ (Τρούμαν), φούντωσε ο πόλεμος στο Βιετνάμ (Κέννεντυ - Τζόνσον) και στήθηκε η διάλυση της Σερβίας με πρόσχημα την Βοσνία (Κλίντον). Συνεπώς, δεν νομίζω ότι υπάρχει λόγος να θεωρούμε ένα ρεπουμπλικανό πρόεδρο πιο επικίνδυνο για την ειρήνη από έναν δημοκρατικό.

(στ) Για να τονίσω αυτό το τελευταίο περί ειρήνης, ας σημειώσω ότι κατά την πρόσφατη θητεία τής Κλίντον ως υπουργού εξωτερικών, οι ΗΠΑ διπλασίασαν τις εξαγωγές όπλων ενώ πραγματοποιήθηκε και η μεγαλύτερη στην ιστορία αγοραπωλησία όπλων: αυτή των ΗΠΑ με την Σαουδική Αραβία, ύψους 80 δισ. δολλαρίων (*). Ίσως να μη μάθουμε ποτέ πώς θα ήταν η Χίλλαρυ ως πρόεδρος αλλά ως ντήλερ των οπλικών βιομηχανιών ήταν όντως άψογη.

ΗΠΑ, σοβαρότης εν έτει 2016: Το δημιούργημα της φαντασίας τού 15χρονου Μπράντυ Όλσον από την Αϊόβα,
ο "υποψήφιος" Deez Nuts (**) αποσπά σε δημοσκόπηση το 9% των ψηφοφόρων τής Βόρειας Καρολίνας.

Θα μπορούσα να εκθέσω ακόμη έναν σωρό επιχειρημάτων για να τεκμηριώσω την άποψή μου ότι κακώς δείχνουμε έστω και ελάχιστο ενδιαφέρον για την εκλογή του Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ και ότι είμαστε άξιοι της μοίρας μας αν νομίζουμε πως τα πράγματα θα ήσαν διαφορετικά (καλύτερα ή χειρότερα, αδιάφορο) σε περίπτωση εκλογής τής Κλίντον. Όμως, το καλύτερο επιχείρημα δεν είναι δικό μου. Το διατύπωσε με τον δικό του κρυστάλλινο τρόπο ο παππούς Φρειδερίκος πριν ενάμισυ περίπου αιώνα, στις 27 Μαρτίου 1871. Με αυτό θα κλείσουμε το σημερινό μας κείμενο (η υπογράμμιση δική μου):

Πουθενά οι "πολιτικοί" δεν άποτελούν ένα πιο ξεχωριστό και πιό ισχυρό τμήμα του έθνους, όσο ακριβώς στη Βόρεια Αμερική. Εδώ το καθένα από τα δυο μεγάλα κόμματα, που διαδέχονται το ένα το άλλο στην εξουσία, διευθύνεται με τη σειρά του από ανθρώπους που κάνουν την πολιτική προσοδοφόρα υπόθεση, που κερδοσκοπούν πάνω στις έδρες τής νομοθετικής συνέλευσης τόσο της ομοσπονδίας όσο και των ξεχωριστών πολιτειών ή που ζουν από τη ζύμωση που κάνουν για το κόμμα τους και πού όταν το κόμμα τους νικήσει ανταμείβονται με θέσεις. Είναι γνωστό πως οι αμερικάνοι τριάντα χρόνια τώρα προσπαθούν ν' αποτινάξουν το ζυγό αυτό που έγινε αφόρητος και πως, παρ' όλα αυτά, βουλιάζουν όλο και πιο βαθιά μέσα στο βάλτο της διαφθοράς. Ακριβώς στην Αμερική μπορούμε να δούμε καλύτερα πώς συντελείται αυτή η ανεξαρτοποίηση της κρατικής εξουσίας από την κοινωνία που αρχικά ήταν προορισμένη να γίνει απλό όργανό της. Εδώ δεν υπάρχει καμιά δυναστεία, δεν υπάρχουν ευγενείς ούτε μόνιμος στρατός, εκτός από τους λίγους άνδρες για την επίβλεψη των ινδιάνων, δεν υπάρχει ούτε γραφειοκρατία με μόνιμες θέσεις ή με δικαίωμα σύνταξης. Κι όμως, έχουμε εδώ δυο μεγάλες συμμορίες από πολιτικούς κερδοσκόπους που παίρνουν διαδοχικά στα χέρια τους την κρατική εξουσία και την εκμεταλλεύονται μέ τα πιο διεφθαρμένα μέσα και για τούς πιο διεφθαρμένους σκοπούς, ενώ τό έθνος είναι ανίσχυρο μπροστά στους δυο μεγάλους αυτούς συνασπισμoύς των πολιτικών, πού βρίσκονται δήθεν στην υπηρεσία του, μα που στην πραγματικότητα το εξουσιάζουν και το καταληστεύουν. (***)

-------------------------------------------
(*) Ίσως να πρόκειται για απλή σύμπτωση αλλά αξίζει τον κόπο να παρατηρήσουμε ότι μεταξύ των πλέον γαλαντόμων δωρητών τού Ιδρύματος Κλίντον (Clinton Foundation) βρίσκονται κυρίως εταιρείες σαουδαραβικών συμφερόντων.

(**) Deez Nuts: έκφραση της πολιτειακής αργκό, που στην ελληνική αργκό θα μπορούσε να αποδοθεί ως "κουνιώνται" ή "στα παπάρια μου". Η "υποψηφιότητά" του ανακοινώθηκε το 2015 μέσω Facebook και προκάλεσε σάλο, καθώς υποστηρίχτηκε και εκτός διαδικτύου, με κονκάρδες, μπλουζάκια και αφισσέτες ενώ δημοσκοπήσεις αρκετών πολιτειών του έδιναν ποσοστά 8%-9%. Τον Αύγουστο του 2016, η Ομοσπονδιακή Εκλογική Επιτροπή αποφάσισε να επιβάλει αυστηρές ποινές για οποιαδήποτε σατιρική υποψηφιότητα εμφανιστεί στο μέλλον.

(***) Φρήντριχ Ένγκελς, απόσπασμα από την εισαγωγή στο "Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία" του Καρλ Μαρξ. Εδώ χρησιμοποιήθηκε η έκδοση Στοχαστής / Σύγχρονη σκέψη (α' έκδοση 1976, σελ. 27-28). Το βιβλίο κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή και Θεμέλιο.

Δικαστικός, χρυσαυγίτικος σουρεαλισμός

 Δικαστικός, χρυσαυγίτικος σουρεαλισμός

Ή αλλιώς, στο δρόμο που χάραξε ο Τοτέμ, μαζεύοντας τα καλύτερα και τα πιο σουρεαλιστικά στιγμιότυπα από προηγούμενα δικαστικά επεισόδια.

Λες και η δίκη της Νυρεμβέργης να είχε κωμικές πλευρές; Και ποιος μας λέει πως αυτή η συγκυρία μοιάζει με Νυρεμβέργη κι όχι πχ με Βαϊμάρη και τη δίκη για το πραξικόπημα της μπιραρίας;

Η δίκη της Χρυσής Αυγής κάθε άλλο παρά φαιδρή υπόθεση είναι, έχει όμως αναπόφευκτα μια κωμική πλευρά, εφόσον μιλάμε για τη νοημοσύνη του μέσου φασίστα και των συνηγόρων τους. Όπως λέει κι ένα σκίτσο του Ι.Β.: Χρυσαυγίτη είσαι φουσκωτός, γιατί είσαι τρόμπας.

Φαντάσου επίσης -με αφορμή τον Ι.Β. και τη δουλειά του- να πρέπει να σηκωθούν όλοι τη στιγμή που μπαίνει η πρόεδρος του δικαστηρίου στην αίθουσα και να πέφτει το παράγγελμα:
-Εγέρθητι... εε... Εγέρθουτου...
ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει σκηνές κι ατάκες που θα έσβηναν το Μάτλοκ και θα έκαναν τον Τομ Κουζ στον "κώδικα τιμής" να κοκκινίσει από ντροπή, σαν τον "κόκκινο κώδικα" που διέταξε ο Τζακ ο Νίκολσον, και τον εκλογικό χάρτη της Αμερικής.
-I want the truth!
-You can't handle the truth!

Και ποια αλήθεια να αντέξει άλλωστε η ταξική δικαιοσύνη; ότι πίσω από τους χρυσαυγίτες είναι τα αφεντικά τους; Το εφοπλιστικό κεφάλαιο και όλο το πολιτικό τους προσωπικό (με αιχμή του δόρατος τα μαντρόσκυλα του συστήματος); Ότι όλοι μαζί νομοθετούν στη βουλή για τα συμφέροντά τους και θέλουν να σπάσει το "απόστημα του  ΠΑΜΕ" στη ζώνη του Περάματος;
-Επόμενη ερώτηση, παρακαλώ.

Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Ερώτηση της υπεράσπισης (των Χρυσαυγιτών) προς τον Πουλικόγιαννη.
-Πότε γεννηθήκατε;
-Το 1973.
-Πόσων χρονών ήσασταν τη δεκαετία του 80';
Εδώ η πρόεδρος δεν αντέχει και παρεμβαίνει:
-Τον ρωτάτε δηλ αν ξέρει πόσο κάνει 80-73;

-Από 7 έως 17, απαντάει απτόητος από τη χρυσαυγίτικη βλακεία ο Πουλικόγιαννης. Και τότε με το θριαμβευτικό ύφος των Ντιμπόν και Ντιμπόν, που είναι σίγουροι πως έχουν πιάσει λαβράκι, ρωτάει ο συνήγορος:
-Και τότε πώς γνωρίζετε αυτό που αναφέρατε για το περιοδικό της Χρυσής Αυγής; (ότι δηλ υμνούσε τους ναζί σε ένα φύλλο της δεκαετίας του 80').
(Α-χα! Σ' έπιασα).
-Και για την επανάσταση του 1821 και για άλλα γεγονότα, ενημερώθηκα εκ των υστέρων, απαντάει ατάραχος ο Πουλικόγιαννης...

Δεύτερο σπαρταριστό λαβράκι. Η υπεράσπιση δείχνει στο μάρτυρα φωτογραφίες από εκδήλωση παρουσίασης πολεμικών τεχνών-αθλημάτων και δραστηριότητες της ΚΝΕ, με τη βεβαιότητα πως θα τον οδηγήσει σε αντίφαση, καθώς είχε κατηγορήσει τους χρυσαυγίτες για την πολεμική δομή και οργάνωσή τους.
-Μα εγώ δεν τους κατηγορώ ότι ασκούν πολεμικές τέχνες, αλλά γιατί το κάνουν πάνω μας, απαντάει ο Πουλικόγιαννης.

Το ενδιαφέρον σε αυτήν την υπόθεση είναι πως η υπεράσπιση των φασιστοειδών (που δε διαφέρει δραματικά από αυτούς, από πολιτική άποψη) παίρνει γραμμή από το "Πρώτο Θέμα" κι ένα σχετικό θέμα που είχε κάνει προ τριετίας, το οποίο δεν είχε την παραμικρή σχέση με την πραγματικότητα κι έκλεινε με ένα σχόλιο του Κασιδιάρη! Σε αυτόν το σύνδεσμο μπορείτε να διαβάσετε την απάντηση του 902: φαντασία μου πλανεύτρα, είσαι η πιο μεγάλη ψεύτρα.

Τρίτη μεγάλη στιγμή η επίκληση της μειοψηφικής παράταξης στο σωματείο της Ζώνης, που αποχώρησε και προσπάθησε να στήσει δικό της "σωματείο" μόνο για Έλληνες εργαζόμενους (με 15 ευρώ το κεφάλι). Κι η ερώτηση ήταν γιατί έχει αναφορές από όλη την υπόλοιπη αριστερά πλην ΚΚΕ.
-Δεν ξέρω, γιατί δε ρωτάτε τους ίδιους; αναρωτιέται ο Πουλικόγιαννης.
Έλα ντε, γιατί δεν τους ρωτάνε; Δε θα ήταν ωραίο ξεμπρόστιασμα να κληθούν ως μάρτυρες, για να αποδείξουν το μαχητικό αντιφασισμό τους;

Εν τω μεταξύ, αν δεν κάνω λάθος, αναφέρεται βασικά στο σημερινό κυβερνών κόμμα και την ΟΑΚΚΕ, που είναι ίσως το μόνο ακροδεξιό μόρφωμα που δε βλέπει φιλικά τους Ρώσους. Αλλά εκμεταλλεύεται τις... "ενδοφιλορωσικές αντιθέσεις" και ήξερε ποιους να στηρίξει στο Πέραμα, για να μην περάσει το παραγωγικό σαμποτάζ.

Στα φαιδρά κι αξιοσημείωτα μπορούμε να συμπεριλάβουμε επίσης τα εξής:
-ότι οι χρυσαυγίτες παρουσίασαν τους εαυτούς τους σε μια συνεδρίαση ως θύματα της αστυνομικής βίας, που ξέσπασε αναίτια πάνω τους -κάτι σαν ενδοναζιστικές αντιθέσεις. Εδώ αναγκάστηκαν να συλλάβουν τελικά το Ρουπακιά, τι να λέμε τώρα...

-Η ατάκα της προέδρου ότι έχουμε ποινική κι όχι πολιτική δίκη -επειδή η υπεράσπιση θέλησε να παρουσιάσει τον Πουλικόγιαννη ως πολιτικό αντίπαλο και να μειώσει την αξιοπιστία της μαρτυρίας του.
Προφανώς και μιλάμε για κοινούς μπράβους, θρασύδειλα καθάρματα του υποκόσμου με οργανικές σχέσεις με τη μαφία της νύχτας. Αλλά αυτό δικάζεται στο πρόσωπο των φασιστών; Αλήθεια;

-Η επίκληση του indymedia (η αντιπληροφόρηση στα καλύτερά της) από τους συνηγόρους της υπεράσπισης κι η συστηματική προσπάθεια να παρουσιάσουν αυτόν και τον πολιτικό του χώρο ως επιρρεπή (τουλάχιστον) στη βία και τα επεισόδια. Κάτι που "αποδεικνύεται" με τον πιο ξεκαρδιστικό τρόπο.
-Ποιο είναι το νόημα της φράσης "το σφυροδρέπανο καρφώθηκε στην καρδιά του φασισμού";
-Τι σημαίνει το σύνθημα "πόλεμος στον πόλεμο των καπιταλιστών"; Ή η φράση "τι κι αν έπεσε ο Γράμμος, εμείς συνεχίζουμε";

Αυτό το τελευταίο ειδικά, είναι παρμένο από την ομιλία του Γόντικα στην πρόσφατη παρουσίαση του ντοκιμαντέρ για το ΔΣΕ. Και τη χρησιμοποίησε ως επιχείρημα για να χτυπήσει το ΚΚΕ και ένα από τα αστικά καλοθρεμμένα παπαγαλάκια του Τύπου (νομίζω ο Πρετεντέρης, αλλά δεν είμαι και σίγουρος). Το σημειώνω, για να φανεί από πού παίρνουν γραμμή οι φασίστες...

-Σημειώνουμε επίσης τις σουρεαλιστικές ερωτήσεις -που δυστυχώς τις περισσότερες τις κόβει η πρόεδρος και δεν αφήνει να δούμε πού το πάνε οι συνήγοροι με το ακαταμάχητο σκεπτικό τους.
-Ξέρετε το paintball;
-Έχετε πάει στο Νέδα;
-Ήσασταν σύνεδρος, όταν εκλέχτηκε ΓΓ ο Κουτσούμπας;

Αλλά η κοινή συνισταμένη όλων αυτών -και η βασική σταθερά του συστήματος που υπηρετούν- είναι ο αντικομμουνισμός. Και το φοβερό επιχείρημα -που ομολογώ πως δεν κατάλαβα πού ακριβώς κολλούσε- ότι η Σοβιετική Ένωση χρηματοδοτούσε το ΚΚΕ -που καταχειροκροτήθηκε από τη χρυσαυγίτικη πλευρά του κοινού.

Μη χάσετε στο επόμενο επεισόδιο: ερώτηση για το αγαπημένο χρώμα του Πουλικόγιαννη, τα κότερα του καπετάνιου Γιώτη (που τον αποκαθηλώνουμε), το Στάλιν, την 20ή Οκτώβρη και τις σχέσεις του ΚΚΕ με το Γερμανό.

Πρόεδρος ο Τραμπ σε κλίμα ενδοαστικού διχασμού και διεργασιών

Πρόεδρος ο Τραμπ σε κλίμα ενδοαστικού διχασμού και διεργασιών

Πρώτος με διαφορά στις εκλεκτορικές ψήφους, αν και η αντίπαλός του, Χ. Κλίντον, ήρθε πρώτη σε ψήφους

Copyright 2016 The Associated

Ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ

OYAΣΙΓΚΤΟΝ.--
Το βαθύ διχασμό μέσα στην αστική τάξη και το εκλογικό σώμα στις ΗΠΑ αντανακλά το εκλογικό αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών και βουλευτικών εκλογών που ολοκληρώθηκαν την Τρίτη. Την ίδια ώρα, γίνονται έντονες ενδοαστικές διεργασίες και ανακατατάξεις που επιδιώκουν αναμόρφωση του πολιτικού σκηνικού, ώστε να «ρυμουλκηθεί» μεγαλύτερο μέρος της εργατικής τάξης στους στόχους του κεφαλαίου. Αυτό φάνηκε και από τις πρώτες δηλώσεις του νικητή υποψηφίου των Ρεπουμπλικάνων, δισεκατομμυριούχου Ντόναλντ Τραμπ, που επέλεξε αφενός να μην κάνει καμία αναφορά στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, αφετέρου να χαρακτηρίσει τους υποστηρικτές του «κίνημα».
Ο Τραμπ αναδεικνύεται, έτσι, κυρίαρχος του μετεκλογικού σκηνικού, παίρνοντας τη «μερίδα του λέοντος» στις ψήφους του «Σώματος των Εκλεκτόρων» (585), δηλαδή τουλάχιστον 289 εκλεκτορικές ψήφους, έναντι 218 της Δημοκρατικής αντιπάλου του, Χίλαρι Κλίντον, ενώ υπολειπόταν την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές η κατανομή πολλών εκλεκτορικών εδρών, σε περιοχές, όμως, που το αποτέλεσμα θεωρούταν μη αναστρέψιμο. Πρέπει να σημειώσουμε ότι το εκλογικό σύστημα των ΗΠΑ δεν προβλέπει μια ενιαία εκλογική επιτροπή και τα αποτελέσματα δίνονται από τους μηχανισμούς των κομμάτων και αναπαράγονται από μεγάλα ΜΜΕ. Επίσης, στα αξιοπρόσεκτα είναι το γεγονός ότι κατά την προχτεσινή διαδικασία, όταν στις ανατολικές περιοχές άρχισαν να βγαίνουν τα πρώτα αποτελέσματα, στις δυτικές ακόμα ψήφιζαν (λόγω διαφοράς ώρας), βλέποντας όμως στα ΜΜΕ πώς εξελίσσονταν οι τάσεις.
Πάντως, ο Τραμπ δεν συγκέντρωνε, έως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, τις περισσότερες ψήφους. Η Δημοκρατική αντίπαλός του, Χ. Κλίντον, πήρε 59.384.720 ψήφους, έναντι 59.211.893 ψήφους που πήρε ο νεοεκλεγείς πρόεδρος. Ως γνωστόν, κυρίαρχο ρόλο στην ανάδειξη του προέδρου παίζει ο αριθμός των εκλεκτόρων, που διαφέρει ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε πολιτείας.
Το φαινόμενο αυτό είχε να καταγραφεί από τις περιπετειώδεις εκλογές του 2000, που είχαν εξελιχθεί σε πραγματικό θρίλερ και οι οποίες, μετά από ανακαταμέτρηση ψήφων στην πολιτεία της Φλόριντα, έδωσαν την προεδρία στον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο Τζορτζ Ου. Μπους και όχι στον Δημοκρατικό υποψήφιο Αλ Γκορ, που είχε βγει πρώτος στις λαϊκές ψήφους (με μεγαλύτερη διαφορά απ' ό,τι η Χ. Κλίντον έναντι του Τραμπ...).
Πάντως, ενδεικτικό της αντιπαράθεσης είναι διαμαρτυρίες που εκδηλώθηκαν αργά χτες τα ξημερώματα ώρα ΗΠΑ, από νέους κυρίως, κατά της εκλογής Τραμπ. Τέτοιες διαμαρτυρίες έγιναν σε Ορεγκον, Πίτσμπουργκ, Πενσιλβανία, Καλιφόρνια και αλλού.

Η ομιλία Τραμπ

Ο Τραμπ, στην πανηγυρική ομιλία που εκφώνησε μετά τη νίκη του, προσπάθησε να αποκλιμακώσει την ένταση, συγχαίροντας την αντίπαλό του για «την πολύ δύσκολη και σκληρή μάχη που έδωσε». Τόνισε ότι η Κλίντον εργάστηκε «για πάρα πολύ και πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα και της οφείλουμε ένα μεγάλο χρέος για τις υπηρεσίες της στο δημόσιο βίο».
«Είναι ώρα να επουλώσουμε τις πληγές του διχασμού... Καλώ όλους τους Ρεπουμπλικάνους, Δημοκράτες και ακομμάτιστους να ενωθούμε, τώρα, ως ένας λαός». Υποσχέθηκε ότι θα είναι πρόεδρος «όλων των Αμερικανών» και αυτών που δεν τον υποστήριξαν.
Απηύθυνε έκκληση να εργαστούν όλοι «για το καλό της χώρας», πρόσθεσε ότι η εκστρατεία δεν ήταν απλή εκστρατεία, «αλλά ένα απίστευτα μεγάλο κίνημα εργαζόμενων γυναικών, ανδρών που αγαπούν αυτή τη χώρα και... που απαρτίζουν Αμερικανοί όλων των φυλών, όλων των κοινωνικών στρωμάτων». Θέλω, είπε, «να υπηρετήσω το λαό... αυτό το κίνημα θα υπηρετήσει το λαό»...
Σε άλλο σημείο, ισχυρίστηκε ότι «επείγον στόχος» είναι η «ανοικοδόμηση του έθνους και η αναβίωση του αμερικανικού ονείρου», υπογραμμίζοντας: «Κάθε Αμερικανός θα έχει τη δυνατότητα να υλοποιήσει το όνειρό του. Οι ξεχασμένοι πολίτες αυτής της χώρας δεν θα είναι πλέον ξεχασμένοι. Θα φτιάξουμε τις υποβαθμισμένες συνοικίες, θα ξανακτίσουμε νοσοκομεία, σχολεία, θα ξαναφτιάξουμε τις υποδομές μας ώστε να γίνουν οι καλύτερες στον κόσμο. Θα βάλουμε εκατομμύρια ανθρώπους σε θέσεις εργασίας καθώς ανοικοδομούμε... Και φυσικά θα φροντίσουμε τους σπουδαίους βετεράνους του πολέμου... Θα καλέσουμε τους καλύτερους και τους σπουδαιότερους για να ξανακτίσουμε αυτή τη χώρα... Για να φτιάξουμε την ισχυρότερη οικονομία παντού στον κόσμο. Θα συμβιώσουμε ειρηνικά με όλα τα έθνη που θέλουν να ζήσουν ειρηνικά με μας. Νομίζω ότι θα έχουμε πολύ καλές εξωτερικές σχέσεις... Καμία πρόκληση δεν είναι πολύ μεγάλη. Η Αμερική δεν θα συμβιβάζεται με το "δεύτερο", το κατώτερο, πάντα θα επιδιώκει το καλύτερο...».
Απευθυνόμενος στη λεγόμενη «διεθνή κοινότητα», είπε: «Θα βάζουμε πάντοτε πρώτο το συμφέρον της Αμερικής, αλλά θα είμαστε δίκαιοι με όλους. Με όλους τους λαούς και με όλα τα άλλα έθνη. Θα αναζητήσουμε κοινό έδαφος με βάση την κοινή λογική, όχι εχθρότητα. Συνεταιρισμό, όχι αντιπαλότητα».
Ευχαρίστησε, τέλος, την «Εθνική Ενωση Οπλων» (το πανίσχυρο λόμπι όπλων), τις μυστικές υπηρεσίες και την αστυνομία και τους 200 στρατηγούς, όπως σημείωσε.

Η «χαρτογράφηση» της ψήφου

Αν κάτι είναι αδιαμφισβήτητο, είναι πως ο Ντόναλντ Τραμπ, διαψεύδοντας όλες τις δημοσκοπήσεις, κατάφερε να αλλάξει τον εκλογικό χάρτη των ΗΠΑ, πάνω από τα 2/3. Πήρε τους εκλέκτορες από τουλάχιστον 28 πολιτείες (ακόμη και τις λεγόμενες «ταλαντευόμενες» ή «κάστρα» των Δημοκρατικών, όπως η Πενσιλβανία, το Ουισκόνσιν, το Οχάιο, η Φλόριντα, η Β. Καρολίνα...). Η αντίπαλός του, αντίθετα, πήρε τις εκλεκτορικές ψήφους σε 18 πολιτείες (οι περισσότερες στις δυτικές και ανατολικές ακτές).
Οι πρώτες εκτιμήσεις για τη «χαρτογράφηση» των ψήφων δείχνουν πως ο Τραμπ ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στους λευκούς Αμερικανούς ψηφοφόρους (άνδρες και γυναίκες), ιδιαίτερα σε όσους δεν είχαν αποφοιτήσει από κολέγια και πανεπιστήμια. Είχε μεγαλύτερη απήχηση στους ανέργους, στους λεγόμενους «απόκληρους» της εργατικής τάξης. Αντίθετα, η αντίπαλός του είχε μεγαλύτερη επιρροή σε Ισπανόφωνους και Αφροαμερικανούς (με χαρτιά), που προσήλθαν στις κάλπες σε ελαφρώς μεγαλύτερο βαθμό από τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές.
Ειδικότερα στις γυναίκες, η Κλίντον είχε ένα προβάδισμα μόλις δύο ποσοστιαίων μονάδων έναντι του Τραμπ ανάμεσα στις γυναίκες ψηφοφόρους. Διαφορά αισθητά μικρότερη της αναμενόμενης για την πρώτη γυναίκα υποψήφια Πρόεδρο των Δημοκρατικών. Αντίθετα, ο Μπαράκ Ομπάμα κέρδισε την ψήφο των γυναικών κατά 7 μονάδες κατά την επανεκλογή του το 2012. Συνολικά, περίπου το 49% των γυναικών στήριξαν την Κλίντον και 47% τον Τραμπ. Ανάμεσα στις νεότερες γυναίκες, ηλικίας 18 με 34 ετών, το 55% υποστήριξε την Κλίντον και το 38% τον Τραμπ.

Μειονότητες

Στις μειονότητες Ισπανόφωνων, Αμερικανών ασιατικής καταγωγής και Αφροαμερικανών, η Κλίντον είχε αναμφισβήτητα μεγάλο προβάδισμα. Ομως, η διαφορά της δεν ήταν μεγαλύτερη από αυτή που είχε ο Ομπάμα το 2012. Περίπου το 89% των Αφροαμερικανών, το 66% των Ισπανόφωνων και το 65% των Αμερικανών Ασιατών υποστήριξε την Κλίντον. Το 2012, ο Ομπάμα είχε τη στήριξη του 96% των Αφροαμερικανών, το 70% των Ισπανόφωνων και το 67% των Αμερικανών Ασιατών.

Μορφωτικό επίπεδο

Ο Τραμπ υπερίσχυσε της Κλίντον σε αυτούς που δεν έχουν πάει ποτέ στο κολέγιο κατά 12 μονάδες, ιδιαίτερα ανάμεσα στους λευκούς Αμερικανούς που δεν έχουν αποφοιτήσει από κολέγιο. Κέρδισε δηλαδή τους λευκούς Αμερικανούς άνδρες χωρίς κολεγιακή μόρφωση κατά 31 μονάδες και τις λευκές γυναίκες χωρίς πτυχίο κατά 27 μονάδες.

Λευκοί Ευαγγελιστές

Οι λευκοί Ευαγγελιστές παραμένουν στο πλευρό του Τραμπ. Αυτή η ομάδα ήταν ανέκαθεν αξιόπιστη για τους Ρεπουμπλικάνους και δεν εγκατέλειψε τον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο, παρά τις κατηγορίες σε βάρος του για σεξουαλική παρενόχληση. Περίπου το 76% των λευκών Ευαγγελιστών είπαν ότι ψήφισαν τον Τραμπ, ενώ το 20% υποστήριξαν την Κλίντον.

Μητροπολιτικές - μη μητροπολιτικές περιοχές

Η Κλίντον μετά βίας κυριάρχησε στις μητροπολιτικές περιοχές, ενώ ο Τραμπ έχει μεγάλο προβάδισμα στις αγροτικές περιοχές. Η Κλίντον κέρδισε τον Τραμπ κατά 6 μονάδες ανάμεσα στους ψηφοφόρους που ζουν σε μητροπολιτικές περιοχές. Ο Τραμπ κέρδισε την Κλίντον κατά 27 μονάδες ανάμεσα στους ψηφοφόρους που ζουν σε μη μητροπολιτικές περιοχές.