Πελετίδης: Ο δήμαρχος της Πάτρας που έκανε την κοινωνική πολιτική απόλυτη προτεραιότητα

 Πελετίδης: Ο δήμαρχος της Πάτρας που έκανε την κοινωνική πολιτική απόλυτη προτεραιότητα

Κώστας Πελετίδης, ο δήμαρχος της Πάτρας που εκλέχθηκε με ΚΚΕ παρά το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός του 3ου δήμου της χώρας είναι πετσοκομμένος από τα μνημόνια η κοινωνική πολιτική είναι απόλυτη προτεραιότητα.

1. Εξασφάλισε την ημερήσια διατροφή για όλους τους απόρους της πόλης.
2. Κάνει την διανομή κατ’ οίκον των μερίδων φαγητού μέσω δικύκλων, για όσους άπορους αδυνατούν να βγουν από το σπίτι είτε λόγω αναπηρίας, είτε λόγω ασθένειας, είτε λόγω ηλικίας.
3. Έφτιαξε κεντρικά μαγειρεία στην Πλαζ για να φτιάχνουν το φαγητό.
4. Προμηθεύτηκε βαν για να μεταφέρει εγκαίρως το ζεστό φαγητό από τα κεντρικά μαγειρεία προς τους παιδικούς σταθμούς και τα σχολεία.
5. Καθιέρωσε από από αυτή την σχολική χρονιά κολατσιό για όλους τους μαθητές, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση των γονιών τους, προκειμένου να μην γίνεται διάκριση ανάμεσα σε εύπορους και μη.
6. Έχει ήδη ετοιμάσει 13 δομές σε όλη την πόλη, που καλύπτουν γεωγραφικά όλη την Πάτρα, για την διανομή του φαγητού.
7. Μείωση δημοτικών τελών, αύξηση για τη μεγάλη ιδιοκτησία.

Το σύνθημα του Δήμου είναι ένα: “κανείς μόνος του στην κρίση”.

Και οι εργαζόμενοι στο Δήμο προσπαθούν να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους για να βοηθήσουν τους συμπολίτες τους.

Έργο των 300.000, στοίχισε μόνο 1000 ευρώ

Χαρακτηριστικό της δημαρχίας Πελετίδη είναι και το έργο της αποκατάστασης της πλαζ στην οποία διασφάλισε πολύ μικρό κόστος, καταφέρνοντας έτσι να λύσει ένα πρόβλημα που σοβούσε εδώ και πολλά χρόνια.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι αυτή η αποκατάσταση των περίπου 800 μέτρων της Πλαζ, που ένας συμβατικός προϋπολογισμός θα απαιτούσε περί τις 300.000 ευρώ και κατά συνέπεια θα καθιστούσε απαγορευτικό το έργο, ολοκληρώθηκε με μόλις… 1000 ευρώ!

Κι όμως: Τόσο περίπου στοίχησε στους Πατρινούς η αποκατάσταση του δρόμου που οδηγεί στην Πλαζ, ο οποίος επιτρέπει πλέον να φιλοξενούνται όσο το δυνατόν περισσότεροι λουόμενοι, αλλά παράλληλα να κάνει ασφαλή την διέλευση τροχοφόρων και περιπατητών.

Βασικό μερίδιο σε αυτό τον φθηνό και αποτελεσματικό σχεδιασμό, πιστώνονται ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος Παύλος Στάμος, ο (άμισθος) σύμβουλος του Δημάρχου, Δημήτρης Αϊβαλής και ο προϊστάμενος του Γραφείου Κίνησης του Δήμου Πατρέων, Κώστας Ξούρας.

Οι οποίοι κατάφεραν να αξιοποιήσουν κατά το καλύτερο δυνατό τις Υπηρεσίες, τα μηχανήματα και το προσωπικό του Δήμου και με πρακτικές λύσεις, να αποκαταστήσουν το οδόστρωμα. Καθαρίζοντας αρχικά την παραλία από τις μεγάλες πέτρες και τα κομμάτια οδοστρώματος που εδώ και χρόνια είχαν καταρρεύσει και μπαζώνοντας στη συνέχεια όλη την έκταση.

Και βέβαια χρειάστηκε και η πολιτική παρέμβαση του Κώστα Πελετίδη, ο οποίος σε αγαστή συνεργασία με την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου και την Εισαγγελία, παρέκαμψαν δεξιοτεχνικά, τα όποια τυπικά προσκόμματα έφερνε στο έργο, η κρατική γραφειοκρατία…

Το πάρκινγκ στον λαό

Στις 9 Σεπτεμβρίου, συνεργεία του δήμου, παρόντων του δημάρχου, αντιδημάρχων και της προέδρου του δημοτικού συμβουλίου, άνοιξαν και αφαίρεσαν τις καγκελόπορτες που είχε τοποθετήσει ο ΟΛΠΑ, προσπαθώντας έτσι να εμποδίσει τις εργασίες για τη δημιουργία δύο μεγάλων χώρων στάθμευσης στο ύψος του ναυτικού ομίλου.

Πηγές από τον δήμο αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη κίνηση του ΟΛΠΑ ήταν αυθαίρετη και προκλητική, την ώρα που τα έργα για τη δημιουργία των χώρων στάθμευσης είχαν ήδη ξεκινήσει.

Από την πλευρά του, ο Κώστας Πελετίδης κατήγγειλε τον ΟΛΠΑ για την παρεμπόδιση των εργασιών που στόχο έχουν την άμεση λειτουργία των συγκεκριμένων χώρων στάθμευσης, οι οποίοι θα εξυπηρετούν πάνω από 1.000 αυτοκίνητα.

Σε δηλώσεις του σε τοπικά μέσα ο δήμαρχος τόνισε ότι πρόκειται για έργο ζωτικής ανάγκης, το οποίο θα ανακουφίσει άμεσα το κυκλοφοριακό πρόβλημα στο κέντρο της πόλης, θα λειτουργεί δωρεάν και ταυτόχρονα θα επιτυγχάνει την άμεση και δωρεάν μεταφορά οδηγών και επιβατών στο κέντρο μέσω των λεωφορείων που θα δρομολογηθούν.

«Η Δημοτική Αρχή δεν πρόκειται να συμβιβαστεί ούτε να υποχωρήσει στην απαίτησή της για άμεση παραχώρηση όλου του θαλάσσιου μετώπου στον λαό της Πάτρας, προκειμένου να καλυτερεύσει η ποιότητα της ζωής του», ανέφερε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος.

Ο Πελετίδης έδωσε σε άπορους στην Πάτρα την εκμετάλλευση ελαιόδεντρων

Ο Δήμαρχος Πάτρας είχε πρωτοστατήσει και στο να δοθούν ελαιόδεντρα σε άπορους. Πριν ένα χρόνο περίπου, τον Νοέμβρη του 2014 έγραφε σχετικά η ιστοσελίδα cogito ergo sum:
_______________
Επειδή στην Πάτρα κατά τις τελευταίες δημοτικές εκλογές πλειοψήφισαν οι κομμουνιστές, είναι φυσικό και επόμενο η δημοτική αρχή να μην ασχολείται με σοβαρά και κεφαλαιώδη προβλήματα της πόλης, όπως κάνει π.χ. ο δήμος Ναυπλιέων, ο οποίος ασχολήθηκε με το να ονομάσει τον Αντώνη Σαμαρά επίτιμο δημότη του. Εμείς εδώ, κολλημένοι κομμουνιστές, επιμένουμε να ασχολούμαστε με τρίχες, όπως π.χ. πώς θα ανακουφίσουμε (έστω και λίγο) τους συμπολίτες μας που υποφέρουν.

Μέσα σ” αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, οι διοικούντες τον δήμο σκέφτηκαν κάτι απλό: να αξιοποιήσουν κατά τον πιο πρόσφορο τρόπο την δημοτική περιουσία. Κι ανάμεσα στα περιουσιακά στοιχεία τού δήμου υπάρχουν και… ελιές! Μιας και στο σχέδιο πόλης έχουν ενταχθεί αγροί και χωράφια, πολλά των οποίων έχουν ήδη απαλλοτριωθεί προκειμένου να ανοιχτούν δρόμοι, να γίνουν πλατείες, να χτιστούν σχολεία κλπ, είναι λογικό να υπάρχουν μεταξύ τους και κάποια με ελιές. Η απλή σκέψη της δημοτικής αρχής, λοιπόν, ήταν να καταγράψει τις ελιές των απαλλοτριωμένων εκτάσεων και στην συνέχεια να παραχωρήσει το δικαίωμα συλλογής και εκμετάλλευσης του ελαιοκάρπου τους σε άπορες οικογένειες, άνεργους, πολύτεκνους κλπ.

Μοίρασε τις σχετικές άδειες στους δικαιούχους κι εκείνοι ξαμολύθηκαν να βγάλουν το λάδι των οικογενειών τους. Όλα καλά ως εδώ και μπράβο στον δήμαρχο και στην ομάδα του, που σκέφτηκαν κάτι τέτοιο. Όμως… Όμως, τώρα αρχίζουν τα προβλήματα. Πρώτα-πρώτα, σε κάποια από τα χωράφια που προαναφέραμε, πλάκωσε η αστυνομία για να συλλάβει τους ελαιοσυλλέκτες. Μάταια οι άνθρωποι επέδειξαν την άδεια του δήμου κι άδικα διαμαρτυρήθηκαν, αφού τα όργανα της τάξης ήσαν ανένδοτα: έπρεπε να συλλάβουν τους κλέφτες και να τους προσαγάγουν για εξακρίβωση στοιχείων.

Ευτυχώς, κάποιος από τους «κλέφτες» κατάφερε και ενημέρωσε τηλεφωνικά την αρμόδια του δήμου, η οποία έσπευσε στο αστυνομικό τμήμα. Στην ερώτησή της «γιατί τους συλλάβατε, αφού σας έδειξαν την άδεια με την υπογραφή τού δημάρχου;», η απάντηση ήταν αφοπλιστική: «Κυρία μου, τόσα χρόνια αυτές τις ελιές τις μαζεύουμε εμείς οι αστυνομικοί για να βγάζουμε το λάδι μας»! Τελικά, οι εκπρόσωποι του νόμου κατάλαβαν ότι η υπόθεση δεν θα εξελισσόταν προς το συμφέρον τους αν την παρατραβούσαν και άφησαν ελεύθερους τους «εγκληματίες».

Πρόλαβαν, όμως, να προσθέσουν «πείτε τους, τουλάχιστον, να φέρουν και σε μας κανένα τενεκέ λάδι». Ανοίγουμε παρένθεση για να κάνουμε μια απαραίτητη διευκρίνιση. Φυσικά, οι αστυνομικοί τού τοπικού τμήματος δεν πήγαιναν οι ίδιοι να μαζέψουν ελιές. Γι' αυτή την δουλειά υπήρχαν συνεργεία με τον κατάλληλο εξοπλισμό (όχι σαν τους φουκαράδες που τους κάλεσε ο δήμος να μζέψουν ελιές κι εκείνοι δεν είχαν ούτε λιόπανα).

Οι αστυνομικοί έκαναν, απλώς, τα στραβά μάτια ενώ, παράλληλα, φρόντιζαν να απομακρύνουν τους περίεργους. Κλείνουμε την παρένθεση και συνεχίζουμε. Ανακουφισμένοι, οι άνθρωποι γύρισαν στα σπίτια τους. Όμως, εκεί τους περίμενε άλλη μια έκπληξη. Δυο υπάλληλοι του δήμου πήγαν με άγριες διαθέσεις για «τσαμπουκά», επειδή «αυτές τις ελιές τις μαζεύουμε εμείς με τους αστυνομικούς και μοιραζόμαστε το λάδι χρόνια τώρα»!

Προφανώς, οι δυο υπηρέτες τού δήμου ήσαν σίγουροι πως είχαν αποκτήσει κάποιο δικαίωμα χρησικτησίας επί της δημοτικής περιουσίας. Οι -έκπληκτοι με όσα τους συνέβαιναν- άνθρωποι ξανατηλεφώνησαν στην αρμόδια, η οποία ζήτησε να μιλήσει με τους «διαμαρτυρόμενους» δημοτικούς υπαλλήλους και τους επέπληξε αυστηρά, προειδοποώντας τους για τις συνέπειες που θα είχαν αν επέμεναν. Τελικά, εκείνοι κατάλαβαν ότι ο «τσαμπουκάς» τους δεν θα έβγαζε πουθενά και αναγκάστηκαν να φύγουν.

Όχι, όμως, δίχως να προσθέσουν με αγανάκτηση: «τέτοιες μαλακίες κάνει ο Πελετίδης και δεν πρόκειται να ξαναβγεί». Το ότι κανένας δεν πίστεψε ότι αυτοί οι δυο ψήφισαν Πελετίδη, δεν έχει καμμιά σημασία. Κι αν όλα αυτά σας ακούγονται απίθανα, περιμένετε διότι δεν φτάσαμε ακόμη στο καλύτερο. Το ίδιο βράδυ, παρουσιάστηκαν σε άλλη οικογένεια ελαιοσυλλεκτών τέσσερις ιερείς τής κοντινής εκκλησίας, απαιτώντας να σταματήσει αμέσως η διαδικασία συλλογής τού ελαιοκάρπου, διότι «αυτές τις ελιές τις μαζεύουμε εμείς χρόνια τώρα, για να βγάζουμε το λάδι για τα καντήλια της εκκλησίας»(!)

Φυσικά, έγινε πάλι το -συνηθισμένο πια- τηλεφώνημα στην αρμόδια. Όμως, οι εν λόγω ιερείς ήσαν τόσο φορτικοί και τόσο επίμονοι ώστε χρειάστηκε η προσωπική παρέμβαση του δημάρχου για να πειστούν να αποχωρήσουν και να αφήσουν τους ανθρώπους στην ησυχία τους. Προφανώς, οι σεμνοί λευίτες διαπίστωσαν με αγανάκτηση ότι ο κομμουνιστής (και, σίγουρα, άθεος) δήμαρχος δεν έδινε δεκάρα για τα καντήλια τους… Αυτή ήταν η μικρή σημερινή μας ιστορία.

Την οποία, βεβαίως, μη περιμένετε να διαβάσετε και σε κάποια τοπική εφημερίδα ή να ακούσετε σε κάποιο τοπικό κανάλι. Σκεφτείτε, όμως: αν οι εφημερίδες και τα κανάλια δεν ήσαν όπως είναι, ποιόν λόγο ύπαρξης θα είχαν τα ιστολόγια; Τελειώνω. Είτε σας αρέσουν οι ιστορίες λαδιού είτε όχι, δείτε -ή και ξαναδείτε- την πρώτη ιστορία («Το Ρολόι») από την εξαιρετική σπονδυλωτή ταινία «Το κανόνι και τ” αηδόνι«, των Ιάκωβου και Γιώργου Καμπανέλλη (σε σενάριο του πρώτου). Θα ξοδέψετε 34 λεπτά από την ζωή σας αλλά δεν θα μετανοιώσετε ποτέ.

Πηγή: Αγώνας Κρήτης

«Παραιτηθείτε απ' τον αγώνα της ικανοποίησης των αναγκών σας»

«Παραιτηθείτε απ' τον αγώνα της ικανοποίησης των αναγκών σας»

Με τη βοήθεια δηλώσεων υπουργών της κυβέρνησης, ήρθε στο προσκήνιο της δημοσιότητας το κάλεσμα της διαδικτυακής πρωτοβουλίας «Παραιτηθείτε» για κινητοποίηση στις 15 Ιούνη στην Αθήνα, στο Σύνταγμα, και στη Θεσσαλονίκη, στο Λευκό Πύργο.

Ολες αυτές τις μέρες έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά για το ποιοι βρίσκονται πίσω από αυτήν την κίνηση, ποιοι είναι δηλαδή οι συνδιοργανωτές αυτής της πρωτοβουλίας. Για να μη μείνουμε στην ονοματολογία, για μας είναι αρκετό να πούμε ότι η καμπάνια αυτή στελεχώνεται από παράγοντες του αστικού πολιτικού συστήματος που βρίσκονται σήμερα σε θέση αντιπολίτευσης. Δεν υιοθετήθηκε ανοιχτά, για ευνόητους λόγους, από τις επίσημες ηγεσίες των αντίστοιχων κομμάτων. Αξίζει δε να επισημάνουμε ότι προβλήθηκε με προκλητικό τρόπο από το σύνολο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, έντυπων και ηλεκτρονικών, ενώ και η ίδια η κυβέρνηση αποδείχτηκε ο πιο καλός διαφημιστής αυτής της πρωτοβουλίας.

Πρωτοβουλία με αντιδραστικό περιεχόμενο

Ενδεικτικό, βέβαια, για το τι υπηρετεί η συγκεκριμένη κίνηση είναι το κεντρικό σύνθημα «ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙΤΕ - Ούτε χρώματα, ούτε κόμματα - ούτε συνδικάτα». Κάτι μας θυμίζει! Πρόκειται για την προσπάθεια να αποκτήσουν η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, το Ποτάμι κ.λπ. τους δικούς τους «αγανακτισμένους». Για να γίνει κατανοητό ποιον πραγματικά εξυπηρετεί αυτή η πρωτοβουλία ας δούμε τα συνθήματα που υιοθετεί:
«Ζητάμε επιτέλους συνεννόηση χωρίς εχθρική συμπεριφορά απέναντι στην υπόλοιπη Ευρώπη - γρήγορη έξοδο της Ελλάδας από τα μνημόνια στα πρότυπα της Κύπρου - δραστική μείωση του ΦΠΑ και των νέων έμμεσων και άμεσων φόρων τους οποίους επιβαρυνόμαστε για τις... "αυταπάτες" κάποιων ανεύθυνων πολιτικών - δραστικές περικοπές δαπανών παντού, να μπει ένα τέλος στο σπάταλο κράτος - ζητάμε αξιοκρατία και όχι "βόλεμα" του κομματικού στρατού της αριστερο-δεξιάς συγκυβέρνησης - άμεσα μεταρρυθμίσεις σε όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής μας - λέμε όχι στη δημιουργία ψεύτικων εχθρών στο εξωτερικό και στο εσωτερικό της χώρας - όχι στον άκρατο λαϊκισμό, στη χειραγώγηση των μέσων μαζικής ενημέρωσης και τον ταξικό στιγματισμό συμπολιτών μας από την αριστερο-δεξιά συγκυβέρνηση - η θέση της χώρας μας στην Ευρωζώνη είναι αδιαπραγμάτευτη και η οικονομία μας πρέπει επιτέλους να βρεθεί σε συνθήκες ανάπτυξης - ήρθε η ώρα όλοι οι Ελληνες να ενωθούμε κατά του παλαιοκομματισμού, ο οποίος μας έφερε σε αυτή την τραγική οικονομική κατάσταση (...)».
Είναι προφανές ότι η συγκεκριμένη, δήθεν αχρωμάτιστη, πρωτοβουλία είναι βαθιά πολιτικοποιημένη και υπηρετεί συγκεκριμένες ταξικές επιλογές. Υπηρετεί τη στρατηγική του κεφαλαίου. Υιοθετεί τον καπιταλιστικό «μονόδρομο» και είναι σημαιοφόρος της ΕΕ. Προβάλλει την ανάγκη γρήγορης εξόδου της Ελλάδας από τα μνημόνια, όχι βέβαια καταργώντας αυτά και το αντεργατικό νομοθετικό πλαίσιο που τα συνοδεύει, αλλά πιέζοντας για γρήγορη υλοποίηση όλων των προαπαιτούμενων που εκκρεμούν.
Ανεμίζοντας σημαίες της Ελλάδας και της ΕΕ επιχειρούν, όπως άλλωστε και η κυβέρνηση, να παρουσιάσουν την προσδοκώμενη «ανάπτυξη» ως εθνική - υπερταξική υπόθεση, που θα ωφελήσει όλους ανεξαιρέτως τους Ελληνες. Επιδιώκουν να γίνει λαϊκή υπόθεση η ανταγωνιστικότητα και η κερδοφορία του κεφαλαίου, που οδηγεί, είτε σε συνθήκες κρίσης είτε σε συνθήκες καπιταλιστικής ανάπτυξης, την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα σε θυσίες διαρκείας. Να παραιτηθούν η εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα ακόμα και από την ιδέα για δυνατότητα κάλυψης των αναγκών τους.
Εχουν αλλεργία στους εργατικούς - λαϊκούς αγώνες. Ξορκίζουν τα συνδικάτα και το ενδεχόμενο οργάνωσης του λαού με ταξικό προσανατολισμό. Ο επικεφαλής του Ποταμιού, Στ. Θεοδωράκης, αναφερόμενος στις απεργίες στα λιμάνια και τις κινητοποιήσεις στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στα νοσοκομεία, σχολίασε πως «δεν θα πρέπει τα συνδικάτα να προσθέτουν προβλήματα αυτή τη στιγμή στη χώρα (...) Τα καταφέρνει καλά η κυβέρνηση μόνη της. Διαλύει μόνη της τη χώρα. Ας μην τη βοηθάμε κάποιοι», ενώ ταυτόχρονα αναφερόμενος στη συγκέντρωση του «Παραιτηθείτε», έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι το Ποτάμι δε θα την καπελώσει, αλλά αρκετά στελέχη του θα συμμετάσχουν για να στείλουν το μήνυμα πως «αυτή η κυβέρνηση δεν μπορεί».

Εφεδρεία του συστήματος

Πρόκειται για ιδεολογική αντεπίθεση της αστικής τάξης προκειμένου να εγκλωβιστούν τα όνειρα και οι ελπίδες των εργαζομένων στα ασφυχτικά πλαίσια μιας κοινωνίας που σαπίζει, να μη συνειδητοποιήσουν ότι αυτό το σύστημα δεν διορθώνεται, δεν αλλάζει, να εξαφανιστεί από το οπτικό τους πεδίο οποιαδήποτε άλλη διέξοδος. Θέλουν να εγκλωβίσουν το λαό στη λογική ότι δεν υπάρχουν λύσεις έξω από το πλαίσιο του συστήματος. Να τον περιορίσουν στην ουτοπική αναζήτηση μιας φιλολαϊκής διαχείρισης σ' αυτό το πλαίσιο, που θα είναι προϊόν μιας συμφωνίας ή διαπραγμάτευσης με τους καπιταλιστές, την αστική τάξη, τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, αυτούς δηλαδή που έχουν σήμερα τα κλειδιά της οικονομίας στα χέρια τους. Να περιοριστεί και να εκτονωθεί η λαϊκή αντίδραση σε μια απλή κυβερνητική εναλλαγή.
Παρότι οι πρώτες απόπειρες κινητοποίησης των «Παραιτηθείτε» δεν έχουν μεγάλη μαζικότητα, δεν πρέπει να υποτιμηθούν ως ακίνδυνες. Η ιστορία δείχνει ότι σε τέτοιες διεργασίες παρεμβαίνουν μια σειρά μηχανισμών, με στόχο τον αποπροσανατολισμό και τη χειραγώγηση των λαϊκών μαζών, με πολλαπλούς στόχους και επιδιώξεις.
Πρόκειται, εκτός όλων των άλλων, και για συμβολή στην επιχείρηση αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού σκηνικού, που βρίσκεται σε εξέλιξη το τελευταίο διάστημα και θα φανεί στη συνέχεια. Ας θυμηθούμε, άλλωστε, τη συμβολή του επίσης «χωρίς κόμματα και συνδικάτα» κινήματος των «αγανακτισμένων». Κούφιες αντιμνημονιακές «κορόνες» στις «πάνω» και τις «κάτω» πλατείες, με αποτέλεσμα τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, τη φασιστική Χρυσή Αυγή να μεγαλώνει και να παγιώνει τα εκλογικά της ποσοστά, και έναν κόσμο που είχε παρασυρθεί να οδηγείται στην απογοήτευση και την ενσωμάτωση. Ας θυμηθούμε τι πέτυχαν τέτοιες κινήσεις σε μια σειρά από χώρες, που είτε λειτούργησαν ως μοχλοί εκτόνωσης και ενσωμάτωσης της λαϊκής δυσαρέσκειας (Αργεντινή, Πορτογαλία, Ισπανία κ.ά.) είτε ακόμη και σε αντιδραστική κατεύθυνση (Χιλή, Ουκρανία).

Το 'να χέρι νίβει τ' άλλο...

Ενα τέτοιο «κίνημα» δεν έχει στόχο την αντιλαϊκή πολιτική αλλά, αντίθετα, πιέζει για την επιτάχυνσή της. Γι' αυτό αποτελεί βολικό και ιδανικό αντίπαλο της κυβέρνησης. Βρίσκεται στην ίδια όχθη με την κυβέρνηση, απέναντι σε ένα εργατικό κίνημα που διεκδικεί την ικανοποίηση των αναγκών αυτών που είναι οι δημιουργοί του πλούτου. Οι «νέες πλατείες» δεν υιοθέτησαν ούτε ένα αίτημα αποκατάστασης των απωλειών των εργαζομένων και των συνταξιούχων, δεν έχουν καν στο λεξιλόγιο τον όρο λαϊκές ανάγκες. Οπως και η κυβέρνηση, συνδέουν την όποια μελλοντική ανακούφιση της ζωής των λαϊκών στρωμάτων με την αποδοχή των παραγόντων που την επιδεινώνουν. Η κούφια αντιπαράθεση νεοφιλελεύθερων με σοσιαλδημοκράτες κρύβει ότι βρίσκονται κάτω από την ίδια σημαία, αυτή των αναγκών της αστικής τάξης. Η κάθε κυβέρνηση αστικής διαχείρισης προτιμάει την αντιπαράθεση που κρύβει την ουσία των δεινών του λαού και άλλοτε αυτή εστιάζεται στο ποιος είναι παλαιοκομματικός, ποιος έχει «ηθική υπεροχή», ποιος είναι καλύτερος διαχειριστής κ.ο.κ.

Οι εργάτες, τα φτωχά λαϊκά στρώματα έχουν το δικό τους κίνημα, το δικό τους δρόμο

Οι εργαζόμενοι, ο λαός πρέπει και μπορούν να ανασυνταχτούν και να οργανώσουν γρήγορα και αποφασιστικά την αντεπίθεσή τους. Να απαλλαχτούν από το φόβο, τις προκαταλήψεις και τη μοιρολατρία. Αυτός ο δρόμος απαιτεί οργανωμένο κίνημα, που δεν ρίχνει άσφαιρα, που δεν εγκλωβίζεται στις ψευτοαντιπαραθέσεις του πολιτικού προσωπικού της αστικής τάξης, που το μόνο που επιδιώκουν είναι, από τη μία, η δική τους αναρρίχηση στην εξουσία και, από την άλλη, η υπεράσπιση των επιμέρους συμφερόντων των τμημάτων του κεφαλαίου που υπηρετεί ο καθένας απ' αυτούς. Αυτός ο δρόμος απαιτεί ένα κίνημα μαζικό, ριζωμένο στους χώρους που ζει και εργάζεται ο λαός. Απαιτεί κίνημα πολιτικοποιημένο, που σημαδεύει τον πραγματικό εχθρό, με σαφή αντιμονοπωλιακή - αντικαπιταλιστική κατεύθυνση. Που δεν κάνει αγώνα για τον αγώνα, δε χάνεται στη θολούρα κούφιων αντιπαραθέσεων τύπου «αγανακτισμένων» ή τύπου «παραιτηθείτε». Τέτοιοι αγώνες βολεύουν το κεφάλαιο, εκτονώνουν τη λαϊκή αντίδραση, έχουν αντιδραστικό περιεχόμενο γιατί κρύβουν τα πραγματικά αίτια των δεινών του λαού προκειμένου να κρύψουν και τις λύσεις που είναι προς όφελός του.
Αυτός ο δρόμος απαιτεί ουσιαστικές αλλαγές στο συσχετισμό των δυνάμεων, απαιτεί ένα ισχυρό ΚΚΕ.

Του Δημήτρη ΞΕΚΑΛΑΚΗ*
*Ο Δημήτρης Ξεκαλάκης είναι μέλος της Ιδεολογικής Επιτροπής της ΚΕ του ΚΚΕ και μέλος του Γραφείου της ΕΠ της ΚΟ Αττικής

Το νέο Ταμείο: Αναγκαίο κακό ή στρατηγική επιλογή;

Το νέο Ταμείο: Αναγκαίο κακό ή στρατηγική επιλογή;

Μετά την ιδιωτικοποίηση των δεκατεσσάρων περιφερειακών αεροδρομίων, ετοιμάζονται άλλα είκοσι τρία προς πώληση

Συχνά στην κυβερνητική προπαγάνδα, οι ιδιωτικοποιήσεις αλλά και η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας παρουσιάζονται ως αναγκαίο κακό, ως επιλογή που απορρέει από την πίεση των δανειστών, από τα μνημόνια.

Προσπαθεί να κρύψει την ουσία, ότι δηλαδή αυτή αποτελεί για τη σημερινή κυβέρνηση, όπως και για τις προηγούμενες, μια επιλογή στρατηγικού χαρακτήρα, που συνδέεται με τις συνολικότερες ανάγκες του κεφαλαίου. Οι μεταρρυθμίσεις, η απελευθέρωση των αγορών και οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν βασικό στόχο του οδικού χάρτη για την έξοδο από την κρίση και την καπιταλιστική ανάκαμψη.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, στην πρόσφατη «έκθεση για τη νομισματική πολιτική», είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικός, τονίζοντας ότι η υλοποίηση των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων, η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και η ταχεία προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων όχι μόνο βοηθάνε στη δημοσιονομική προσαρμογή και την αποκλιμάκωση του κρατικού χρέους, αλλά και ότι αποτελούν «τα ισχυρότερα μέσα» για την προώθηση της επενδυτικής δραστηριότητας και την επίτευξη διατηρήσιμου ρυθμού ανάπτυξης.

Το νέο Ταμείο

Με πρόσφατο νόμο, ο οποίος αποτελεί προαπαιτούμενο για την ολοκλήρωση της πρώτης «αξιολόγησης» του τρίτου μνημονίου, δημιουργήθηκε το νέο ταμείο με την επωνυμία «Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας ΑΕ».
Μια εταιρεία που δεν ανήκει στο Δημόσιο ή στον ευρύτερο κρατικό τομέα και λειτουργεί με βάση τους κανόνες της καπιταλιστικής οικονομίας.
Η διάρκεια της εταιρείας καθορίστηκε στα ενενήντα εννέα χρόνια (99), ενώ το μετοχικό της κεφάλαιο ανέρχεται στα 40 εκατ. ευρώ, το οποίο και θα καλυφθεί στο σύνολό του από το ελληνικό Δημόσιο.
Στην εταιρεία εντάσσονται τέσσερις θυγατρικές εταιρείες:
α) Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), σκοπός του οποίου είναι η επίτευξη της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικό συστήματος και έχει συμμετάσχει στις διαδικασίες ανακεφαλαιοποίησης των τεσσάρων συστημικών τραπεζών. Σήμερα η συμμετοχή του ΤΧΣ στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών ανέρχεται στην Εθνική Τράπεζα στο 40,39%, στην Τράπεζα Πειραιώς στο 26,42%, στην Alpha Bank στο 11,01% και στην Eurobank στο 2,38%.
β) Το Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), σκοπός του οποίου είναι να προωθήσει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων ΔΕΚΟ, υποδομών (λιμάνια, αεροδρόμια, οδικούς άξονες κ.λπ.) και ακίνητης περιουσίας.
γ) Η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου ΑΕ (ΕΤΑΔ), η οποία διαχειρίζεται ένα πολύ σημαντικό χαρτοφυλάκιο ακινήτων που περιλαμβάνει 277 τουριστικά ακίνητα, μεταξύ των οποίων Ξενία, μαρίνες, κάμπινγκ, γκολφ, χιονοδρομικά κέντρα, μουσεία, ιαματικές πηγές κ.ά. Επίσης, διαχειρίζεται το χαρτοφυλάκιο 12 ολυμπιακών ακινήτων και 71.459 ακίνητα της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, συνολικής έκτασης περίπου 3,5 εκατ. στρεμμάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται 538 αρχαιολογικοί χώροι αλλά και 597 νησιά.
δ) Η Εταιρεία Δημόσιων Συμμετοχών ΑΕ (ΕΔΗΣ), η οποία συστάθηκε με τον ίδιο νόμο και η οποία θα διαχειρίζεται τις συμμετοχές του κράτους στις δημόσιες επιχειρήσεις. Σε πρώτη φάση, της μεταβιβάστηκαν ήδη οι μετοχές του ΟΑΣΑ, ΟΣΥ ΑΕ, ΣΤΑΣΥ ΑΕ, ΟΑΚΑ και ΕΛΤΑ ΑΕ, ενώ από τον Σεπτέμβρη αναμένεται να της μεταβιβαστούν οι μετοχές και άλλων επιχειρήσεων όπως της ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ, ΕΛΒΟ, Αττικό Μετρό, Κτιριακές Υποδομές, ΔΕΗ κ.λπ.
Η Εταιρεία διοικείται από τη Γενική Συνέλευση του μοναδικού μετόχου, του ελληνικού Δημοσίου, από το Εποπτικό Συμβούλιο, το οποίο εκλέγει και το Διοικητικό Συμβούλιο. Το Εποπτικό Συμβούλιο είναι πενταμελές με πενταετή θητεία. Τρία μέλη του Συμβουλίου εκλέγονται από το ελληνικό Δημόσιο μετά τη σύμφωνη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΕΜΣ, ενώ τα υπόλοιπα δύο μέλη, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος, επιλέγονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον ΕΜΣ μετά από σύμφωνη γνώμη του υπουργού Οικονομικών.
Η εταιρεία μπορεί να αξιοποιεί οποιαδήποτε μορφή και μέθοδο ιδιωτικοποίησης, προκειμένου να διαχειριστεί τα περιουσιακά της στοιχεία.
Τα δε έσοδα της εταιρείας κατά 50% θα πηγαίνουν στον ειδικό λογαριασμό για την πληρωμή του κρατικού χρέους και κατά 50% θα αξιοποιούνται για την πραγματοποίηση επενδύσεων.
Τέλος, η εταιρεία, αξιοποιώντας το νομοθετικό πλαίσιο απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας, μπορεί να προσλαμβάνει συμβασιούχους ορισμένου χρόνου ή έργου, ακόμα και να συνάπτει συμβάσεις δανεισμού εργαζομένων!!! (άρθρο 203).
Η κυβέρνηση, παρά τις όποιες αμφισημίες σε διάφορες δηλώσεις υπουργών που κατά βάση απευθύνονται στο ακροατήριο του ΣΥΡΙΖΑ, επιδιώκει την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων και της εκποίησης της δημόσιας περιουσίας, με στόχο να επιτευχθούν τα έσοδα των 6,1 δισ. ευρώ που προβλέπονται στο τρίτο μνημόνιο. Τα οποία θα προέλθουν από τις 19 ιδιωτικοποιήσεις και τα οποία κατανέμονται σε 1,3 δισ. για το 2016, 3,2 δισ. για το 2017 και 1,6 δισ. για το 2018, μέχρι δηλαδή το τέλος του προγράμματος.
Ηδη ολοκληρώνει τις διαδικασίες ιδιωτικοποίησης του ΟΛΠ, των 14 περιφερειακών αεροδρομίων και του Ελληνικού. Στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, στις 25 Μάη δημοσιοποίησε τον οδικό χάρτη των 19 ιδιωτικοποιήσεων, του επιχειρησιακού προγράμματος αξιοποίησης του ΤΑΙΠΕΔ.
Σε αυτές τις 19 περιλαμβάνονται: περιφερειακά αεροδρόμια, Ελληνικό, Αστέρας Βουλιαγμένης, Αφάντου στη Ρόδο, ΔΕΣΦΑ, ΟΛΠ, ΟΛΘ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ και ΕΕΣΣΤΥ (ROSCO), Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, Μαρίνες, Εγνατία Οδός, ΕΛΠΕ, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ, ΔΕΠΑ, ΕΛΤΑ και οι ηλεκτρονικές δημοπρασίες ακινήτων.
Το ΤΑΙΠΕΔ προχωράει στην πρόσληψη τεχνικών συμβούλων για την αποτίμηση και την αξιοποίηση των υπόλοιπων 23 περιφερειακών αεροδρομίων, τα οποία δεν περιλαμβάνονται στη σύμβαση παραχώρησης της FRAPORT - SLENTEL.

Οι επιπτώσεις

α) Για το κεφάλαιο
Δέσμευση για 99 χρόνια του συνόλου των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων αλλά και συνδιαχείρισή τους με την Ευρωπαϊκή Ενωση και τον ΕΜΣ, προς όφελος της εξυπηρέτησης του κρατικού χρέους αλλά και των αναγκών του κεφαλαίου, στηρίζοντας τα επενδυτικά τους σχέδια.
Ενα σημαντικό τμήμα των εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις, το 50%, πηγαίνει στην αξιοποίηση του κρατικού χρέους.
Η αναγκαιότητα, όμως, για τις ιδιωτικοποιήσεις είναι πολύ βαθύτερη από την εξυπηρέτηση του κρατικού χρέους.
Συνδέεται με την ανάγκη να βρουν διέξοδο τα υπερσυσσωρευμένα κεφάλαια, νέους τομείς για να εκμεταλλευτούν. Σχετίζεται με την ανάγκη θωράκισης της ανταγωνιστικότητας και ενίσχυσης της καπιταλιστικής κερδοφορίας.
Γι' αυτό άλλωστε και η στρατηγική επιλογή σε επίπεδο ΕΕ για την απελευθέρωση των αγορών και την επέκταση των ιδιωτικοποιήσεων ξεκίνησε από τα μέσα της δεκαετίας του '90, μετά τη συνθήκη του Μάαστριχτ και πολύ πριν εκδηλωθεί η καπιταλιστική κρίση.
Σχετίζονται άμεσα με τη στρατηγική επιλογή της αστικής τάξης της χώρας μας για τη μετατροπή της Ελλάδας σε κόμβο ενεργειακό και μεταφορικό. Γι' αυτό έχουν ειδικό, σημαντικό βάρος στις ιδιωτικοποιήσεις οι τομείς της Ενέργειας και των Μεταφορών, καθώς και οι υποδομές που συνδέονται με αυτούς τους τομείς.
β) Για την εργατική τάξη και τη λαϊκή οικογένεια
Με την πολιτική απελευθέρωσης των αγορών και τις ιδιωτικοποιήσεις θα έχουμε μια περαιτέρω επιδείνωση των συνθηκών ικανοποίησης των λαϊκών αναγκών. Πιο ακριβά εμπορεύματα και υπηρεσίες. Ακόμα πιο απλησίαστες θα γίνουν για τη λαϊκή οικογένεια οι διακοπές και η αναψυχή, η αξιοποίηση των ελεύθερων χώρων. Ακόμα μεγαλύτερα εμπόδια στις συγκοινωνίες των απομακρυσμένων και αραιοκατοικημένων περιοχών της χώρας.
Χειροτέρευση της θέσης των εργαζομένων σε αυτές. Τις ιδιωτικοποιήσεις ακολουθούν η μείωση του εργατικού δυναμικού, περαιτέρω ανατροπή των εργασιακών σχέσεων, με συνέπεια την εντατικοποίηση της εργασίας και την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης. Τέλος, ορισμένες από αυτές τις ιδιωτικοποιήσεις μπορούν να επιφέρουν αρνητικές συνέπειες στην ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, όπως για παράδειγμα η ιδιωτικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων. Ιδιωτικοποίηση η οποία καλύπτεται από την αυξημένη προστασία, συνταγματικού χαρακτήρα, του σκανδαλώδους νομοθετικού διατάγματος 2687/1953 στο οποίο έχει υπαχθεί η επένδυση.
Ο αγώνας των εργαζομένων και του λαού ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις δεν μπορεί να είναι αποσπασμένος ούτε να εγκλωβίζεται σε ανούσια και παρωχημένα αιτήματα για επιστροφή στο κρατικό μονοπώλιο και για παραμονή των επιχειρήσεων υπό δημόσιο έλεγχο. Αλλά αντίθετα, πρέπει να σημαδεύει τα πραγματικά αίτια και τους υπευθύνους, να συνδέεται με τη γενικότερη πάλη για αποκατάσταση των απωλειών, έχοντας στο επίκεντρο την ικανοποίηση των σύγχρονων και διευρυμένων λαϊκών αναγκών, ενταγμένα στη λογική της λαϊκής αντεπίθεσης για συνολικότερες ρήξεις και ανατροπές στο επίπεδο εξουσίας, οικονομίας και κοινωνίας.

Του Νίκου ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ*
*Ο Νίκος Καραθανασόπουλος είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και του Τμήματος Οικονομίας

Δύο παραμύθια σε συσκευασία ενός...

Δύο παραμύθια σε συσκευασία ενός...

«Κλείνει ένας κύκλος (...) Με την πρώτη αξιολόγηση ολοκληρώθηκε ο πιο σημαντικός και δύσκολος κύκλος του προγράμματος (...) Ολες οι κυβερνητικές προσπάθειες πλέον επικεντρώνονται σε ένα στρατηγικό στόχο: Στην προώθηση της δίκαιης ανάπτυξης».
Με τα παραπάνω λόγια, ο πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, μιλώντας την Πέμπτη σε κυβερνητική εκδήλωση στο Μουσείο της Ακρόπολης, επιχείρησε να λανσάρει στο λαό... δύο παραμύθια σε συσκευασία ενός: Να τον πείσει, δηλαδή, ότι «τα δύσκολα τέλειωσαν», αλλά και ότι από δω και πέρα έρχεται η «δίκαιη ανάπτυξη», από την οποία θα βγουν τάχα όλοι ωφελημένοι.
Στο ίδιο μήκος κύματος, όλη την περασμένη βδομάδα, τα κυβερνητικά επιτελεία ισχυρίζονταν ότι «η σελίδα γύρισε και το νέο κεφάλαιο είναι πολύ πιο όμορφο». Τώρα που τελείωσε η διαπραγμάτευση και έκλεισε η «αξιολόγηση», λένε τα στελέχη της κυβέρνησης, μπορούμε να επιστρέψουμε στην «κανονικότητα», να ασχοληθούμε με την «καθημερινότητα» των πολιτών, για μια «καλύτερη επόμενη μέρα», για την «παραγωγική ανασυγκρότηση» και «ένα μοντέλο ανάπτυξης όπου τα καλά θα μοιραστούν στους πολλούς»...

Ολο και πιο δυσβάσταχτη η κάθε «επόμενη μέρα» για το λαό

Αλλά ας πάρουμε τα παραμύθια της κυβέρνησης με τη σειρά, ξεκινώντας από τα περί «κλεισίματος του πιο σημαντικού κύκλου» και «γυρίσματος της σελίδας»...
Αλήθεια, ποια «σελίδα γύρισε» για το λαό, την ώρα που όχι μόνο διατηρούνται στο ακέραιο οι τεράστιες απώλειές του, αλλά διευρύνονται με την προσθήκη νέων βάρβαρων μέτρων; Για ποιο «νέο κεφάλαιο» τού μιλάνε όταν όχι μόνο εξοβελίζεται ως «μη ρεαλιστική» η κάλυψη των σύγχρονων αναγκών του, αλλά γίνεται και συστηματική προσπάθεια για να συμβιβαστεί με τη φτώχεια και τη ζωή χωρίς δικαιώματα;
Κόντρα στο απατηλό αφήγημα που λέει ότι «τα δύσκολα τέλειωσαν», η αλήθεια είναι ότι η «επόμενη μέρα» για το λαό θα καθορίζεται από τα νέα δυσβάσταχτα βάρη που του φόρτωσαν, πάνω στις τεράστιες απώλειες που ήδη είχε υποστεί και τις οποίες η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ διατήρησε στο ακέραιο.
Πολύ περισσότερο, τα νέα μέτρα που ψηφίστηκαν, όπως η παραπέρα μείωση του αφορολόγητου για μισθωτούς και συνταξιούχους, η νέα απογείωση των έμμεσων φόρων και του ΦΠΑ, η μείωση των επικουρικών συντάξεων και ο συνολικότερος επανυπολογισμός όλων των συντάξεων, η πλήρης απελευθέρωση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας σε λιγότερο από δύο χρόνια, ο «αυτόματος κόφτης» κ.ο.κ., είναι μέτρα που θα ξετυλίγονται σταδιακά, επιφέροντας νέα χτυπήματα στα εργατικά - λαϊκά στρώματα και καθιστώντας την κάθε «επόμενη μέρα» όλο και πιο δυσβάσταχτη για το λαό.
Κι όλα αυτά, βέβαια, ενώ στο... «νέο κεφάλαιο» της δεύτερης «αξιολόγησης» του 3ου μνημονίου μπαίνει, μεταξύ άλλων, η ενίσχυση της σημερινής εργασιακής ζούγκλας, βάσει των απαιτήσεων των επιχειρηματικών ομίλων.
Μέσα σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, ο ισχυρισμός ότι τώρα ήρθε η ώρα να ασχοληθεί η κυβέρνηση με την «καθημερινότητα των πολιτών» είναι τουλάχιστον προκλητικός: Λες και όλα τα αντιλαϊκά μέτρα που ψηφίσανε έως τώρα για λογαριασμό του κεφαλαίου, στο πλαίσιο της περιβόητης πρώτης «αξιολόγησης», δεν αφορούν στην καθημερινότητα του λαού, αλλά... του γείτονα!
Στην πραγματικότητα, η «στροφή στην καθημερινότητα», για την οποία μιλά η κυβέρνηση, είναι ακριβώς η έμφαση στην εξειδίκευση της αντιλαϊκής της πολιτικής σε κάθε πτυχή της ζωής των εργαζομένων και του λαού, σε συνδυασμό με ορισμένα μέτρα - «ασπιρίνες» για τη διαχείριση της ακραίας φτώχειας που οξύνεται εξαιτίας αυτής της πολιτικής.

«Προβάδισμα» στην εκμετάλλευση

Τα κυβερνητικά επιτελεία, βέβαια, γνωρίζουν πολύ καλά ότι η ίδια η πραγματικότητα που βιώνουν οι εργαζόμενοι και ο λαός είναι τέτοια που το παραμύθι για τα «δύσκολα που τέλειωσαν» δεν μπορεί να φτουρήσει από μόνο του: Χρειάζεται να συμπληρωθεί με το κάλπικο αφήγημα της «δίκαιης ανάπτυξης», το οποίο μάλιστα ο πρωθυπουργός φρόντισε να το γαρνίρει στην ομιλία του την Πέμπτη με διάφορα περί «μοιράσματος των ωφελειών», «παραγωγής βιώσιμων και αξιοπρεπώς αμειβόμενων θέσεων εργασίας», «σταδιακής ένταξης στην παραγωγή όλου εκείνου του δυναμικού που βρίσκεται στην γκρίζα ζώνη της ανεργίας» κ.ο.κ.
Πολύ περισσότερο, επιχειρώντας να απαντήσει στην πείρα του λαού, που επιβεβαιώνει ότι είναι ακριβώς ο δρόμος της καπιταλιστικής ανάπτυξης αυτός που τον έχει οδηγήσει σε όσα βιώνει σήμερα, η κυβέρνηση προσπαθεί να λανσάρει ως διαφορετικό το... «αριστερό μοντέλο» για την ανάκαμψη των κερδών του κεφαλαίου.
«Χαοτικές οι διαφορές μας με όσους κατέστρεψαν τη χώρα», ισχυρίστηκε ο Αλ. Τσίπρας, «για εκείνους πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας είναι τα συντρίμμια που άφησαν: Συρρικνωμένοι μισθοί και συντάξεις, κατάργηση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και ασφυκτική συρρίκνωση του δημόσιου τομέα (...) Επενδύσεις με χαμηλό κόστος εργασίας (...) Διανομή υπέρ των λίγων με μείωση φορολογικών συντελεστών για τα υψηλά εισοδήματα»...
Αντίθετα, σημείωνε η «Αυγή» της περασμένης Κυριακής, «μόνο διατηρώντας το προβάδισμά τους σε παραγωγικότητα, αποδοτικότητα και καινοτομία μπορούν οι ανεπτυγμένες οικονομίες να αντέξουν στον ανταγωνισμό».
Αυτό που δε λέει, βέβαια, η κυβέρνηση, είναι ότι τα συντρίμμια για τα οποία κάνουν λόγο, όχι μόνο τα διατήρησαν, αλλά τα πολλαπλασίασαν - ενώ τα νέα χτυπήματα στα Εργασιακά είναι μπροστά - ακριβώς γιατί το τσάκισμα της τιμής της εργατικής δύναμης, συνολικότερα η επίθεση εναντίον όλων των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων, είναι η πρώτη ύλη της καπιταλιστικής ανάκαμψης, με όσα κοσμητικά επίθετα και αν την «γαρνίρει» το πολιτικό προσωπικό του κεφαλαίου.
Πάνω σε αυτήν ακριβώς την αντιλαϊκή βάση έρχεται να πατήσει και η προσπάθεια του κεφαλαίου για «προβάδισμα σε παραγωγικότητα, αποδοτικότητα και καινοτομία», τα οποία φυσικά δε συνιστούν στοιχεία «δίκαιης ανάπτυξης» ούτε αποτελούν... «εμπνεύσεις» του ΣΥΡΙΖΑ. Αντίθετα, αναπαράγονται συστηματικά από τις αστικές κυβερνήσεις όλων των αποχρώσεων, καθώς στον καπιταλισμό άνοδος της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας σημαίνει άνοιγμα της ψαλίδας ανάμεσα στα όσα παράγει η εργατική τάξη και στους μισθούς, σε συνδυασμό με το «προβάδισμα στην καινοτομία» σημαίνει παράλληλα αύξηση της ανεργίας, αφού με την καπιταλιστική ιδιοποίηση η αύξηση της παραγωγικότητας όχι μόνο δεν πάει στη μείωση του εργάσιμου χρόνου και την αύξηση των μισθών των εργαζομένων, αλλά, αντίθετα, κάνει χιλιάδες εργαζόμενους «περιττούς» για τους καπιταλιστές...

Αποκαλυπτήρια για το «κοινωνικό πρόσημο» της «δίκαιης ανάπτυξης»

Αντίστοιχα, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση «ξιφουλκεί», υποτίθεται, κατά του «μοντέλου» των προκατόχων της με τη «διανομή υπέρ των λίγων», τη «μείωση των φορολογικών τους συντελεστών» κ.τ.λ., ο ίδιος ο νέος «αναπτυξιακός νόμος» που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, προβάλλοντάς τον ως ένα από τα κεντρικά στοιχεία της «επόμενης σελίδας», με τα νέα προκλητικά προνόμια προς το μεγάλο κεφάλαιο, τις νέες φοροαπαλλαγές και κρατικές ενισχύσεις κ.ο.κ., ενώ από την άλλη ξεζουμίζουν το λαό, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του περιβόητου «κοινωνικού πρόσημου» και της «δίκαιης ανάπτυξης» για τα οποία μιλάνε.
Το ίδιο ισχύει και για όλη τη βεντάλια των «χρηματοδοτικών εργαλείων» που διαφημίζει η κυβέρνηση, όπως το «πακέτο Γιούνκερ», το ΕΣΠΑ, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, η «Αναπτυξιακή Τράπεζα» κ.τ.λ., καθώς και τις δεσμεύσεις της για «επανεκκίνηση μεγάλων έργων υποδομής»: Ολα τους αφορούν το μεγάλο κεφάλαιο, την εξασφάλιση παραπέρα στήριξης των επενδύσεών του, πάνω στο «ευνοϊκό επενδυτικό περιβάλλον» που έχει διαμορφώσει η αντεργατική επίθεση, το άνοιγμα νέων πεδίων κερδοφορίας με τις ιδιωτικοποιήσεις και τις «απελευθερώσεις» σημαντικών κλάδων και τομέων της παραγωγής και της οικονομίας, συνολικότερα με τη διαμόρφωση του «αποτελεσματικού και φιλικού προς τις επενδύσεις κράτους», για το οποίο έκανε λόγο και προχτές ο Αλ. Τσίπρας.
Αυτή η απλόχερη στήριξη των επενδύσεων του κεφαλαίου επιχειρείται να κουκουλωθεί με το παραμύθι της «δημιουργίας βιώσιμων και αξιοπρεπών θέσεων εργασίας», όταν στην πραγματικότητα οι όποιες θέσεις εργασίας δημιουργηθούν, όχι μόνο θα είναι στην πλειοψηφία τους προσωρινές και με συνθήκες γαλέρας, όχι μόνο ουσιαστικά θα επιδοτούνται από τους ίδιους τους εργαζόμενους, αλλά θα είναι πολύ λιγότερες από τις θέσεις που θα χάνονται, ανεξάρτητα από το πώς στατιστικά θα συγκαλύπτονται από το μοίρασμα μιας θέσης εργασίας σε δύο και τρεις εργαζόμενους. Το αποδεικνύει και η πείρα των 700.000 ανέργων που υπήρχαν ήδη προ κρίσης, σε συνθήκες καπιταλιστικής ανάπτυξης, αλλά και η πείρα των προηγούμενων αναπτυξιακών προγραμμάτων που, σε βάθος δεκαετίας και βάλε, με το ζόρι δημιούργησαν 77.000 νέες θέσεις εργασίας...
Μην ξεχνάμε, εξάλλου, ότι λίγες μέρες πριν από την προχτεσινή κυβερνητική φιέστα για τη «δίκαιη ανάπτυξη», ο Αλ. Τσίπρας μιλώντας στην έκθεση «Ποσειδώνια», σε εκπροσώπους των εφοπλιστών και άλλων τμημάτων του κεφαλαίου, είχε δηλώσει ανοιχτά ότι «το μοντέλο με το οποίο αναπτύσσεται η ελληνική ναυτιλία μπορεί να αποτελέσει θετικό παράδειγμα στην εκπόνηση του νέου αναπτυξιακού υποδείγματος»...
«Μοντέλο» της... «δίκαιης ανάπτυξης» που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση, δηλαδή, είναι τα αμύθητα κέρδη των εφοπλιστών, οι δεκάδες προκλητικές φοροαπαλλαγές τους, η μαύρη εργασία στα ποντοπόρα πλοία, τα απλησίαστα για το λαό εισιτήρια της ακτοπλοΐας, τα νησιά που μένουν χωρίς ακτοπλοϊκή σύνδεση ανάλογα με τα συμφέροντα των εφοπλιστών κ.ο.κ... Είναι η εκτόξευση των κερδών του εφοπλιστικού κεφαλαίου και ο πολλαπλασιασμός του ελληνόκτητου στόλου, με τους Ελληνες ναυτεργάτες την ίδια περίοδο να φτάνουν από 100.000 το 1980 στους 13.000 σήμερα!

Με κριτήριο τη μέγιστη κερδοφορία του κεφαλαίου

Εξίσου ενδεικτική για το χαρακτήρα της ανάπτυξης, για την οποία μιλάει, είναι και η στοχοπροσήλωση της κυβέρνησης στην «αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων», στη «δημιουργία εξωστρεφών, δυναμικών επιχειρήσεων» με έμφαση στους «διεθνώς εμπορεύσιμους τομείς» και «εκ νέου ένταξη της οικονομίας μας στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας, δημιουργία οικονομίας με παραγωγική εξειδίκευση».
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Οτι οι επιχειρηματικοί όμιλοι θα επενδύσουν τα τεράστια κεφάλαια που έχουν συγκεντρώσει από την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και κατά τη διάρκεια της καπιταλιστικής κρίσης λιμνάζουν, σε συγκεκριμένους κλάδους. Οχι βέβαια με κριτήριο τις λαϊκές ανάγκες που σήμερα υπάρχουν όλες οι δυνατότητες να ικανοποιηθούν, αλλά με κριτήριο το πού οι επιχειρηματικοί όμιλοι εξασφαλίζουν τη μέγιστη κερδοφορία, κατορθώνοντας να σταθούν στο διεθνή καπιταλιστικό ανταγωνισμό, έστω προσωρινά, αφού οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις θα είναι πάντα ευάλωτες στο διεθνή ανταγωνισμό, στην ανισομετρία κ.ο.κ. Γι' αυτό και ο «αναπτυξιακός νόμος» διευκολύνει τη συγκέντρωση προς όφελος των μονοπωλιακών ομίλων, ερχόμενος να προστεθεί στα προηγούμενα μέτρα βίαιου και μαζικού εκτοπισμού αυτοαπασχολούμενων, μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων, φτωχομεσαίων αγροτών κ.ο.κ.
Αλλά και στους κλάδους που ιεραρχούνται από το κεφάλαιο οι εργαζόμενοι θα δουλεύουν με τσακισμένα δικαιώματα και ο λαός συνολικά θα πληρώνει πανάκριβα τα εμπορεύματά τους.
Π.χ. στον κλάδο του τουρισμού, τα 27 εκατομμύρια τουρίστες και ο πακτωλός δισεκατομμυρίων ευρώ των τελευταίων χρόνων, για τους εργαζόμενους σήμαναν μείωση της απασχόλησης και εργασιακές σχέσεις ζούγκλας, ενώ για την πλειοψηφία του λαού οι διακοπές και η αναψυχή είναι άπιαστο όνειρο.
Αντίστοιχα, οι φαρμακοβιομήχανοι είναι εκ των πρωταθλητών στις εξαγωγές, αλλά το φάρμακο είναι απλησίαστο για τις λαϊκές οικογένειες...

Η πραγματική αλλαγή σελίδας για το λαό

Τα περί «αλλαγής σελίδας» και «καλύτερης επόμενης μέρας», όπως και τα γνωστά για «φως στην άκρη του τούνελ», «θυσίες που πιάνουν τόπο» κ.ο.κ., τα έχει ακούσει πολλές φορές ο λαός όλα αυτά τα χρόνια που κλιμακώνεται η αντιλαϊκή επίθεση για τη στήριξη της καπιταλιστικής ανάκαμψης.
Μόνο που η κάθε «αλλαγή σελίδας» έβρισκε και βρίσκει το λαό σε χειρότερη θέση, με ακόμα πιο πετσοκομμένα το εισόδημα και τα δικαιώματά του.
Πολύ απλά γιατί δεν μπορεί να υπάρξει καμιά θετική «αλλαγή σελίδας» για το λαό όσο βρίσκεται εντός των τειχών της εξουσίας του κεφαλαίου και εντός των λυκοσυμμαχιών του. Δεν μπορεί να υπάρξει καμιά «καλύτερη επόμενη μέρα» για τους εργαζόμενους από κυβερνήσεις που υπηρετούν το στόχο της ανάκαμψης των κερδών και της ανταγωνιστικότητας του κεφαλαίου.
Δρόμο για πραγματικά δίκαιη ανάπτυξη, δηλαδή ανάπτυξη με γνώμονα τις εργατικές - λαϊκές ανάγκες και όχι τα κέρδη του κεφαλαίου, θα ανοίξει ο λαός μόνο όταν βάλει στο επίκεντρο της πάλης του τον πραγματικό αντίπαλο, το κεφάλαιο και την εξουσία του, όταν αποφασίσει να αλλάξει πραγματικά σελίδα, παίρνοντας στα χέρια του την εξουσία και τον πλούτο που ο ίδιος παράγει!

Ορθάνοιχτος ο δρόμος για την άρση κάθε εμποδίου στις ομαδικές απολύσεις

Ορθάνοιχτος ο δρόμος για την άρση κάθε εμποδίου στις ομαδικές απολύσεις

Η πρόταση του γενικού εισαγγελέα δεν αφορά μόνο στη διοικητική έγκριση από τον υπουργό, αλλά και σε κάθε άλλον παράγοντα που εμποδίζει την ελευθερία δράσης του κεφαλαίου

«Η Ευρωπαϊκή Ενωση βασίζεται στην ελεύθερη οικονομία της αγοράς, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν την ελευθερία να ασκούν τις δραστηριότητές τους κατά το δοκούν. Ποια είναι λοιπόν τα όρια της παρεμβάσεως των κρατών - μελών, προκειμένου να διασφαλιστεί η εργασιακή ασφάλεια των εργαζομένων; Αυτό είναι το ζήτημα που το Δικαστήριο καλείται να επιλύσει στην παρούσα διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως».
Μ' αυτόν τον αποκαλυπτικό τρόπο ξεκινάει την πρότασή του προς το Δικαστήριο της ΕΕ ο γενικός εισαγγελέας Nils Wahl, ξεκαθαρίζοντας ευθύς εξαρχής ότι αυτό που καλείται να κρίνει το δικαστήριο, δεν είναι το γράμμα του νόμου και κατά πόσο εφαρμόζεται από την ελληνική νομοθεσία για τις ομαδικές απολύσεις, αλλά αν αυτή εναρμονίζεται με το «πνεύμα» της συνολικής λειτουργίας της ΕΕ, που έχει για θεμέλιο λίθο την ανεμπόδιστη δράση του κεφαλαίου.
Αυτός, άλλωστε, είναι και ο ρόλος της οδηγίας 98/59 της ΕΕ για τις ομαδικές απολύσεις, η οποία, σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα «(...) δεν προβλέπει κανόνες σχετικά με την εσωτερική οργάνωση των επιχειρήσεων ή τη διαχείριση του προσωπικού, ούτε θίγει την ελευθερία του εργοδότη να προβαίνει σε ομαδικές απολύσεις. Μοναδικός σκοπός της είναι η πρόβλεψη διαβουλεύσεως με τις ενώσεις εργαζομένων και η ενημέρωση της αρμόδιας δημόσιας αρχής πριν τις εν λόγω απολύσεις, ήτοι η εναρμόνιση της διαδικασίας που πρέπει να ακολουθείται κατά τις ομαδικές απολύσεις».

Θεμελιώδεις αντεργατικές αρχές

Απολυμένοι των «Τσιμέντων Χαλκίδας» στο πανελλαδικό συλλαλητήριο του ΠΑΜΕ την 1η Νοέμβρη 2014

Αφού ξεκαθαριστεί το πλαίσιο, ο γενικός εισαγγελέας μπαίνει στην ουσία της υπόθεσης, εξετάζοντας αν και κατά πόσο η ελληνική νομοθεσία και ειδικά η «διοικητική έγκριση» του υπουργού στις ομαδικές απολύσεις «εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ελευθερίας εγκαταστάσεως, της ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων ή αμφότερων», όπως αυτές διασφαλίζονται από θεμελιακά κείμενα της ΕΕ και συγκεκριμένα από τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ) και την Αναθεωρημένη Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Ειδικά η τελευταία, προβλήθηκε από την κυβέρνηση ως το απαύγασμα της προστασίας των εργατικών δικαιωμάτων και επικυρώθηκε «μετά βαΐων και κλάδων» στην ελληνική Βουλή τον περασμένο Γενάρη.
Ο εισαγγελέας παρατηρεί ότι «κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το άρθρο 49 ΣΛΕΕ απαγορεύει τους περιορισμούς στην ελευθερία εγκαταστάσεως, ήτοι, κάθε εθνικό μέτρο το οποίο ενδέχεται να παρακωλύσει ή να καταστήσει λιγότερο ελκυστική την άσκηση, από τους υπηκόους της Ενωσης, της ελευθερίας εγκαταστάσεως που εγγυάται η ΣΛΕΕ (...) Η απαίτηση προηγούμενης εγκρίσεως (σ.σ. των ομαδικών απολύσεων) συνιστά κατ' αρχήν τέτοιον περιορισμό (...) η επίμαχη ρύθμιση περιορίζει την ελευθερία της εργοδότριας επιχειρήσεως να προβαίνει σε ομαδικές απολύσεις, ορίζοντας ότι, εφόσον δεν τηρηθεί η ρύθμιση αυτή, οι απολύσεις είναι άκυρες».
Συνεπώς, συνεχίζει ο εισαγγελέας στο σκεπτικό της απόφασης, «μια τέτοια ρύθμιση συνιστά ευθεία παρέμβαση στην εσωτερική οργάνωση των επιχειρήσεων και στη διαχείριση του προσωπικού τους, ενδεχομένως εκθέτοντάς τες στον κίνδυνο να λειτουργούν με ζημία. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ελληνική κυβέρνηση αναγνωρίζει, στις γραπτές παρατηρήσεις της, ότι η επίμαχη ρύθμιση ενδέχεται να είναι περιοριστική».
Κατά τον ίδιο τρόπο, ο εισαγγελέας ισχυρίζεται ότι «το άρθρο 49 της ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνευθεί σύμφωνα με το άρθρο 16 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, με το οποίο κατοχυρώνεται η επιχειρηματική ελευθερία (η οποία) περιλαμβάνει: i) Την ελευθερία ασκήσεως οικονομικής ή εμπορικής δραστηριότητας, ii) την ελευθερία των συμβάσεων και iii) τον ελεύθερο ανταγωνισμό (22).

Ζητάει αλλαγές και στα όρια των απολύσεων

Με αυτό το σκεπτικό, οποιοσδήποτε περιορισμός στις ομαδικές απολύσεις, συνιστά «περιορισμό της ελευθερίας εγκαταστάσεως» και κατά συνέπεια «ισοδυναμεί με περιορισμό στην άσκηση της επιχειρηματικής ελευθερίας». Γι' αυτό, ο εισαγγελέας δεν καταφέρεται μόνο ενάντια στη διαδικασία της έγκρισης των ομαδικών απολύσεων από τον εκάστοτε υπουργό, αλλά έμμεσα ζητάει να απαλειφθεί κάθε νομικό εμπόδιο που συναντά η εργοδοσία όταν θέλει να απολύσει.
Είναι αποκαλυπτικό το σημείο της εισαγγελικής πρότασης όπου γράφεται επί λέξει: «(...) Υπό αυτές τις περιστάσεις, φρονώ ότι το όριο για τον προσδιορισμό τού τι συνιστά "δικαιολογημένη απόλυση" δεν μπορεί να είναι πολύ υψηλό, καθώς τούτο θα είχε ως συνέπεια να αναγκάζεται η επιχείρηση να αναβάλλει τα σχέδια αναδιαρθρώσεώς της επ' αόριστον, με κίνδυνο να παραμένει οικονομικά αναποτελεσματική». Δηλαδή, ανοίγει θέμα συνολικής αλλαγής της νομοθεσίας, ακόμα και για κατάργηση των ορίων που βάζει σήμερα ο νόμος στο πόσες απολύσεις μπορεί να κάνει μια επιχείρηση, ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολεί.
Σημειώνει ακόμα ότι «(...) για να είναι πραγματικά αποτελεσματική η ελευθερία εγκατάστασης σε άλλη χώρα, πρέπει να παρέχει στους διασυνοριακούς οικονομικούς ομίλους το δικαίωμα να συρρικνώνουν και, τελικά, να κλείνουν τις εγκαταστάσεις τους σε ένα κράτος - μέλος. Με άλλα λόγια, να αποχωρούν από ένα κράτος - μέλος, ακόμη και αν το πράττουν απλώς και μόνο για να ασκήσουν μια οικονομική δραστηριότητα σε κράτος - μέλος όπου αυτή είναι πιο επικερδής.»

Οι εργαζόμενοι φταίνε για τις απολύσεις!

Μετά απ' όλα αυτά, αυτονόητα η εισαγγελική πρόταση φτάνει να ενοχοποιεί τους εργαζόμενους που αντιδρούν στις ομαδικές απολύσεις, καθιστώντας τους υπεύθυνους για τυχόν αδυναμία λειτουργίας της επιχείρησης και για απολύσεις ακόμα περισσότερων εργαζόμενων. Γράφει συγκεκριμένα η πρόταση:
«(...) δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τι μπορεί να συμβεί σε περίπτωση που η διοίκηση (σ.σ. κυβέρνηση) αρνηθεί να επιτρέψει τη διενέργεια των απολύσεων. Εάν η εργοδότρια επιχείρηση καταστεί αφερέγγυα, εξαιτίας της οφειλόμενης στην εν λόγω άρνηση οικονομικής αναποτελεσματικότητας, θα έχει σαφές κίνητρο να κινήσει διαδικασία λύσεως και εκκαθαρίσεώς της, μετά την οποία δεν θα δεσμεύεται πλέον από την οδηγία 98/59 (36) και, κατά πάσα πιθανότητα, δεν θα διαθέτει τα απαιτούμενα κεφάλαια για την αποζημίωση των εμπλεκόμενων εργαζομένων, εφόσον η επίμαχη ρύθμιση συνεχίσει να ισχύει σε μια τέτοια περίσταση. Τίθενται έτσι, παρεμπιπτόντως, σε κίνδυνο και οι θέσεις εργασίας των εργαζομένων που δεν επρόκειτο να απολυθούν. Ως εκ τούτου, αμφιβάλλω ότι η επίμαχη ρύθμιση θα μπορούσε να συμβάλει, με οποιονδήποτε ουσιαστικό τρόπο, στη μείωση του ποσοστού ανεργίας».
Το ...κλάμα για τα δικαιώματα των εργοδοτών που θίγονται από τους περιορισμούς στις ομαδικές απολύσεις συνεχίζονται και πιο κάτω: «(...) περιορίζοντας την ικανότητα των εργοδοτών να απολύουν τους εργαζομένους ομαδικά, η επίμαχη ρύθμιση προστατεύει φαινομενικά μόνο τους εργαζομένους (...) Από ιστορικής απόψεως, η ιδέα της τεχνητής διατηρήσεως των εργασιακών σχέσεων δίχως επαρκή οικονομικά θεμέλια έχει δοκιμαστεί και έχει αποτύχει παταγωδώς σε ορισμένα πολιτικά συστήματα του παρελθόντος. Τούτο επιβεβαιώνει ότι, θεσπίζοντας μια αποτελεσματική αλλά και ευέλικτη προστατευτική διαδικασία, η οδηγία 98/59 παρέχει πραγματική προστασία στους εργαζόμενους, ενώ ένα σύστημα προηγούμενης εγκρίσεως όπως το επίμαχο, το οποίο καταφανώς δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της, δεν το πράττει».

Συχαρίκια στην ελληνική κυβέρνηση

Η εισαγγελική πρόταση καταλήγει όπως ακριβώς άρχισε: Με έναν ύμνο στην ελευθερία κίνησης κεφαλαίου, στις επενδύσεις, στην καπιταλιστική ανάκαμψη, εκθειάζοντας μάλιστα την ελληνική κυβέρνηση για την απόφασή της να προχωρήσει σε αλλαγές που θα υπακούουν στο πνεύμα των όσων περιγράφονται πιο πάνω. Γράφει ανάμεσα σε άλλα:
«(...) σε περιόδους κρίσεως, είναι εξίσου σημαντικό να μειωθεί το σύνολο των παραγόντων που αποθαρρύνουν τις νέες επιχειρήσεις από το να πραγματοποιούν επενδύσεις, δεδομένου ότι η οικονομική αποδοτικότητα μπορεί να βοηθήσει στην τόνωση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της οικονομικής αναπτύξεως. Αυτός, υποθέτω, είναι ο λόγος για τον οποίο η Ελλάδα, ως προϋπόθεση για την οικονομική βοήθεια που παρέχεται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, δέχτηκε "να προχωρήσει σε αυστηρή επανεξέταση και εκσυγχρονισμό των συλλογικών διαπραγματεύσεων, των εργατικών κινητοποιήσεων και, σύμφωνα με την οικεία οδηγία και βέλτιστη πρακτική της [Ενωσης], των ομαδικών απολύσεων βάσει του χρονοδιαγράμματος και της προσέγγισης που έχουν συμφωνηθεί με τους θεσμούς. Κατόπιν της επανεξέτασης αυτής, οι πολιτικές για την αγορά εργασίας πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές, θα πρέπει δε να μη συνεπάγονται την επιστροφή σε παλαιότερα πλαίσια πολιτικής ασύμβατα με τους στόχους της προώθησης βιώσιμης ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς».

Μια σούμα για την κρίση

 Μια σούμα για την κρίση

Στα προηγούμενα μέρη παρουσιάσαμε σε τρεις συνέχειες, με εκτενή αποσπάσματα από το βιβλίο του Σακελλαρόπουλου για την κρίση και την κοινωνική διαστρωμάτωση στην Ελλάδα, τα βασικά σημεία ενός (ευρύτατα διαδεδομένου στο ελληνικό αριστεροχώρι) ερμηνευτικού σχήματος της καπιταλιστικής κρίσης σε παγκόσμια, ευρωπαϊκή και ελλαδική κλίμακα. Η συγκεκριμένη προσέγγιση επιλέχτηκε γιατί αποτελεί μια τυπική και συνοπτική εκδοχή μιας αντίληψης που υπάρχει σε διάφορες μικροπαραλλαγές, που παρουσιάζουν κάποια βασικά κοινά γνωρίσματα.

-Ο κομβικός ρόλος της κρίσης του 73'
Κατά το Μαυρουδέα, κάθε μεγάλη οικονομική κρίση σηματοδοτεί μια νέα περίοδο και μια δομική αλλαγή στην αρχιτεκτονική του καπιταλιστικού συστήματος. Έτσι, η κρίση του 29' άνοιξε το δρόμο στο new deal και τον κεϊνσιανισμό, (ο οποίος όμως επικράτησε μόνο μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και την καταστροφή-απαξίωση μεγάλης μερίδας κεφαλαίου, στη βάση της ανοικοδόμησης), ενώ η πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 70' καθόρισε την "αλλαγή υποδείγματος" και την επικράτηση του νεοφιλελεύθερου μοντέλου. Αντιστοίχως, περιμένουμε να διαφανούν τα χαρακτηριστικά της νέας περιόδου, που σηματοδότησε η κρίση του 08', μετά την "εξάντληση του προηγούμενου μοντέλου συσσώρευσης".

Σε κάθε περίπτωση, αν αληθεύει ότι ο παγκόσμιος καπιταλισμός δεν κατάφερε ποτέ να ξεπεράσει πλήρως την κρίση του 73' και να αναχαιτίσει την πτωτική τάση του μέσου ποσοστού κέρδους, παρά την ενισχυτική ένεση που του έδωσαν οι ανατροπές της διετίας 89-91, επιβεβαιώνεται ταυτόχρονα κι η εκτίμηση πως η αστική τάξη διεθνώς έχει την τάση να αμβλύνει τις συνέπειες της κρίσης, αναβάλλοντας χρονικά την εκδήλωσή τους, που μετατοπίζεται χρονικά προς τα πίσω. Το μόνο που καταφέρνει έτσι, όμως, είναι μια παροδική και αναιμική περίοδος ανάκαμψης, που τη διαδέχεται μια νέα, σφοδρότερη κρίση, με εντονότερες, οξυμένες αντιφάσεις, που σωρεύονται διαρκώς στο καζάνι που σιγοβράζει κι απειλούν να τινάξουν το καπάκι και να εκραγούν, με απρόβλεπτες συνέπειες.

-Τραπεζικό σύστημα
Η θεωρία της χρηματιστικοποίησης, που δείχνει τα αδιέξοδα του καπιταλιστικού συστήματος και της εναγώνιας προσπάθειάς του να ανιστρέψει τις συνέπειες της πτωτικής τάσης του μέσου ποσοστού κέρδους δεν ερμηνεύεται ως επιβεβαίωση της σύμφυσης του χρηματιστικού και του βιομηχανικού κεφαλαίου, που περιλαμβάνει ο Λένιν στα βασικά χαρακτηριστικά του ιμπεριαλισμού, αλλά ως μια υπέρβασή του, με την καθολική επικράτηση του τραπεζικού τομέα. Δημιουργεί συνεπώς το έδαφος για την εισδοχή από την πίσω πόρτα του ιδεολογήματος του καζινοκαπιταλισμού -που αναπτύσσεται εις βάρος της... πραγματικής παραγωγής. Ενώ στην πιο ριζοσπαστική εκδοχή του, καταλήγει στο (μεταβατικό) στόχο της κρατικοποίησης των τραπεζών, θεωρώντας ουσιαστικά πως μπορεί η καρδιά του συστήματος, δηλ οι τράπεζες, να χτυπάνε φιλολαϊκά σε ένα ξένο, αντιλαϊκό σώμα. Μεταβατικό υβρίδιο-Φρανκεστάιν.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.

-Κρίση ανταγωνιστικότητας
Η καπιταλιστική κρίση λοιπόν, στα καθ' ημάς, δεν ερμηνεύεται μαρξιστικά ως κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων (κι όχι υπερπαραγωγής προϊόντων, που ακούγεται συχνά) που δεν μπορούν να επενδυθούν, εξασφαλίζοντας το μέγιστο κέρδος, στα πλαίσια της διευρυμένης αναπαραγωγής, ούτε καν ως τέτοια που εκδηλώνεται όμως ως κρίση χρέους (ένα άλλο "αγαπημένο" ιδεολόγημα για το αριστεροχώρι) αλλά ως κρίση ανταγωνιστικότητας για την περίπτωση της Ελλάδας.

Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι ακριβώς το ίδιο, με το ότι μια μικρή επιχείρηση έκλεισε μες στην κρίση, γιατί δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τα μονοπώλια στον κλάδο της. Αυτό όμως δε μας λέει απολύτως τίποτα για το χαρακτήρα και τα αίτια της κρίσης.

Επιπλέον, αυτή ακριβώς η ανάλυση δείχνει τα αδιέξοδα και τις αντιφάσεις του όποιου μεταβατικού σχεδίου-προγράμματος. Εφόσον αυτό το τελευταίο προετοιμάζει θεωρητικά το επαναστατικό άλμα στις σημερινές συνθήκες και πάντα εντός των πλαισίων του καπιταλισμού, ακολουθώντας λοιπόν υποχρεωτικά τους δικούς του νόμους, πώς ακριβώς σκοπεύει αυτή η μεταβατική διαδικασία να αντιμετωπίσει το ζήτημα της μειωμένης ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας; Αγνοούν μήπως οι διάφοροι αναλυτές ότι ο βασικός (αν όχι μοναδικός) τρόπος να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου είναι να μειώσει το κόστος παραγωγής, δηλ την αξία της εργατικής δύναμης, δηλ τους μισθούς και τα μεροκάματα; Και μήπως τελικά καταλήγουν έτσι, σε αυτό ακριβώς που ισχυρίζονται πως αποφεύγουν;

Η αναφορά στα προβλήματα ανταγωνιστικότητας του ελληνικού καπιταλισμού σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να εκληφθεί ως κάποιου είδους επιθυμία από μέρους μας για ύπαρξη ενός ιδιαίτερα ανταγωνιστικού ελληνικού καπιταλισμού. Ο σκοπός είναι η περιγραφή κι η ανάλυσης μιας οικονομικοκοινωνικής πραγματικότητας. Από εκεί και πέρα, από τη σκοπιά των συμφερόντων των κυριαρχούμενων τάξεων, το ζήτημα σε τακτικό επίπεδο είναι η μείωση του βαθμού εκμετάλλευσης της ζωντανής εργασίας από το κεφάλαιο, και σε στρατηγικό η κατάργηση του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής.

Κλείνοντας για τη μελέτη του Σακελλαρόπουλου, θα έλεγα πως περιλαμβάνει μερικά άλλα, πολύ πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια στα επόμενα μέρη, όπου εξετάζει την ταξική σύνθεση της ελληνικής κοινωνίας, απαντά σε αστικά ιδεολογήματα κι αποδεικνύει στατιστικά την αύξηση της εργατικής τάξης, αφού πρώτα ασχοληθεί με το μαρξιστικό ορισμό των τάξεων γενικά.

Κλείνοντας παράλληλα αυτό το σημείωμα, θα επαναλάβω κάτι που έγραψε ο Σεχτάρ σε ένα σχόλιό του: ότι πρέπει να τολμάμε να αναπτύσσουμε τη θεωρία μας, παίρνοντας τα ρίσκα που συνεπάγεται μια τόσο δύσκολη προσπάθεια (αναθεώρηση) και να επιχειρήσουμε να εξηγήσουμε τα νέα φαινόμενα, που δεν καλύπτονται από το θεωρητικό κεκτημένο.

Αυτό κατά τη γνώμη μου σημαίνει μεταξύ άλλων να μελετήσουμε ξανά και πολύ, να διερευνήσουμε πώς, πότε, με ποιους υλικούς όρους μια οικονομική κρίση μπορεί να μετατραπεί σε επαναστατική, σε ευκαιρία από τη δική μας σκοπιά. Να βρίσκουμε την ουσία μες στο χαμό και να μη συγχέουμε σκόπιμα τα πιο απλά πράγματα, ιδίως σε μια περίοδο που η κρίση τα απλουστεύει, οι αντιθέσεις οξύνονται στο έπακρο και τείνουν να εμφανιστούν στην πιο καθαρή μορφή. Και παράλληλα να έχουμε την ικανότητα να μιλάμε συγκεκριμένα, να εκλαϊκεύουμε σύνθετες, δυσνόητες οικονομικές έντονες, τάσεις, φαινόμενα.

Οι τράπεζες, τα ρίσκα των κρατικών ομολόγων και οι πολλές ταχύτητες

Οι τράπεζες, τα ρίσκα των κρατικών ομολόγων και οι πολλές ταχύτητες

Το κτίριο της Κομισιόν στις Βρυξέλλες

Σε πρόσφατο άρθρο των «Financial Times», («euro2day»,1/6/2016), αναφερόταν ότι «τα υπουργεία Οικονομικών της Γαλλίας και της Ιταλίας αντιδρούν σε πρόταση για πιο αυστηρούς τραπεζικούς κανονισμούς από την ΕΕ για τις μεγαλύτερες τράπεζες. Η Ελκε Κένινγκ, επικεφαλής του Ενιαίου Συμβουλίου Εκκαθάρισης (SBR), της υπηρεσίας που έχει αναλάβει τη διαχείριση των τραπεζικών κρίσεων στην Ευρωζώνη, έχει δηλώσει ότι το Συμβούλιο μπορεί να αναγκάσει κάποιες τράπεζες να έχουν "μαξιλάρι" απορρόφησης ζημιών "αρκετά πάνω" από το 8% των υποχρεώσεών τους, επίπεδο που προηγουμένως θεωρούνταν το όριο στην ΕΕ. Η δήλωση αυτή έχει δημιουργήσει φόβους στη Γαλλία και στην Ιταλία πως οι μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα αναγκαστούν ουσιαστικά να υπερβούν τα διεθνή κριτήρια που συμφωνήθηκαν πέρυσι στην G20».

Οι αναφορές στις δυσκολίες...

Σε κοινό έγγραφο, τα υπουργεία Οικονομικών των δύο χωρών αναφέρουν ότι η υπέρβαση της απαίτησης του 8% «θα οδηγούσε σε επιπρόσθετο χρηματοδοτικό κόστος για τις τράπεζες και θα μπορούσε να προκαλέσει δυσκολίες σε ένα περιβάλλον που είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς το βάθος της αγοράς του χρέους μειωμένης εξασφάλισης των ευρωπαϊκών τραπεζών».
Θέτουν ζήτημα ανταγωνιστικότητας με τις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές τράπεζες θα αντιμετωπίσουν «πολύ μικρές» επιπρόσθετες απαιτήσεις πέρα από το διεθνές μίνιμουμ.
«Το κριτήριο θα καλύπτει μια λίστα που (...) περιλαμβάνονται 30 τράπεζες, μεταξύ των οποίων οι γαλλικές BNP Paribas, Groupe BPCE, Groupe Credit Agricole και Societe Generale, καθώς και την ιταλική UniCredit.
Η Γαλλία έχει τις περισσότερες τράπεζες στη λίστα από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ, πλην του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, έχει συγκρουστεί με την Ιταλία σχετικά με τις πιέσεις που έχει ασκήσει για να λαμβάνουν οι τράπεζες περισσότερο υπόψη το ρίσκο των απωλειών όταν αγοράζουν κρατικά ομόλογα (...) Την ίδια στιγμή, η Γερμανία αντιστέκεται σθεναρά στα σχέδια των Βρυξελλών για ενιαία εγγύηση καταθέσεων στην Ευρωζώνη».
Την περασμένη Κυριακή, 5/6/2016, σ' αυτήν τη στήλη, γράφαμε ότι σύμφωνα με έκθεση της ΕΚΤ (Μάης 2016), αυξήθηκαν οι απειλές που αντιμετωπίζει το τραπεζικό σύστημα της Ευρωζώνης. «Σε σύγκριση με την έκθεση του Νοεμβρίου του 2015 έχουν αυξηθεί τα ρίσκα (...) Ταυτόχρονα όλες αυτές οι απειλές συνδέονται μεταξύ τους και στην περίπτωση που συμβούν, θα μπορούσαν να ενισχύσουν η μία την άλλη (...) Πράγματι, θα μπορούσαν να ενισχυθούν όλες οι απειλές αν υποχωρήσει ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης».
Στις 25/4/2016, σε αστικά ΜΜΕ εμφανίστηκε παρέμβαση της επικεφαλής του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Ντανιέλ Νουί, που έλεγε: «Εχουμε πολλή δουλειά ακόμα να κάνουμε για την αντιμετώπιση στοιχείων ενεργητικού από προηγούμενες χρήσεις (legacy assets), ειδικά των μη εξυπηρετούμενων δανείων και θα επανέλθουμε γρήγορα με συγκεκριμένες προτάσεις».
Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω; Οτι η κατάσταση των τραπεζών της Ευρωζώνης εμφανίζει κινδύνους αδυναμίας ρευστότητας και κυρίως κινδύνους να μην μπορούν να αντιμετωπίσουν μια επιδείνωση ή και αδυναμία αποπληρωμής των τεράστιων «κόκκινων» δανείων που έχουν. Που μπορεί να φτάσει ίσως και μέχρι τη χρεοκοπία κάποιων τραπεζών. Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι αυτοί οι κίνδυνοι εστιάζονται στα ρίσκα απωλειών από κρατικά ομόλογα. Βεβαίως, η Ντανιέλ Νουί δε μίλησε συγκεκριμένα για κρατικά ομόλογα, αλλά για την αντιμετώπιση στοιχείων ενεργητικού, στα οποία υπάρχουν και κρατικά ομόλογα. Ο Β. Σόιμπλε είναι όμως συγκεκριμένος, μιλώντας για το ρίσκο των απωλειών όταν αγοράζουν κρατικά ομόλογα. Και αρνείται ενιαία μέτρα γιατί δεν τα θέλει για τις γερμανικές τράπεζες.

...και η συσχέτιση με το Σύμφωνο Σταθερότητας

Η αύξηση του ορίου του 8% ως συνολικής ικανότητας απορρόφησης ζημιών, σε συνδυασμό με τα τεράστια χρέη των Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας κ.λπ., γίνεται πεδίο έντονων ανταγωνισμών. Για παράδειγμα, ο Σόιμπλε πιέζει αυτά τα κράτη να αποπληρώνουν τα χρέη τους στις τράπεζες, σε συνδυασμό με την επιμονή του για την τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας, γεγονός που προκαλεί πρόσθετες δυσκολίες, αφού δεν αφήνει πολλά περιθώρια να δίνεται κρατικό χρήμα για επενδύσεις. Γαλλία και Ιταλία μιλούν για ανταγωνισμό με ΗΠΑ στο τραπεζικό σύστημα εφόσον οι κανόνες γίνουν πιο αυστηροί, αλλά πρωτίστως εκφράζονται ανταγωνιστικά στη Γερμανία, αφού εκτός της πίεσής της για τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας, υπάρχει η ανάγκη εξασφάλισης περισσότερων κεφαλαίων στις τράπεζες ως δικλίδα, γεγονός που δυσκολεύει τη δανειοδότηση για επενδύσεις και την αύξηση των τραπεζικών κερδών.
Επομένως, έχουμε άλλον έναν παράγοντα όξυνσης των ανταγωνισμών σε Ευρωζώνη και ΕΕ για τη διαχείριση του κρατικού χρέους στη σχέση του αφενός με το Σύμφωνο Σταθερότητας αφετέρου με την κατάσταση των τραπεζών και, σε τελευταία ανάλυση, με το «κούρεμα» δυνατοτήτων για επενδύσεις και καπιταλιστική ανάπτυξη. Είναι μέρος των αντιθέσεων για την οικονομική διακυβέρνηση.
Ο επικεφαλής του Γιούρογκρουπ, Γερούν Ντάισελμπλουμ, είπε σε συνέντευξή του σε έξι ευρωπαϊκές εφημερίδες (4/6/2016): «Οταν ο πρόεδρος της Κομισιόν λέει ότι ισχύουν διαφορετικά πράγματα για τη Γαλλία, τότε αυτό πραγματικά βλάπτει την αξιοπιστία της Κομισιόν ως θεματοφύλακα του Συμφώνου Σταθερότητας (...) Εμείς τα κράτη - μέλη χρειαζόμαστε έναν αντικειμενικό κριτή ο οποίος να διαφυλάσσει το Σύμφωνο». Γιατί τα είπε; Ο Ζ. Κ. Γιούνκερ, όταν ρωτήθηκε γιατί η Γαλλία παίρνει συνεχώς εξαιρέσεις από το Σύμφωνο Σταθερότητας, απάντησε: «Επειδή είναι η Γαλλία». Στη συνέχεια ανέβαλε και την εξέταση της Ισπανίας, λόγω εκλογών.
Αλλο ένα δείγμα της κόντρας στην Ευρωζώνη για τη διαχείριση του κρατικού χρέους στη σχέση του με το Σύμφωνο Σταθερότητας.

Πολλές ταχύτητες;

Το γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel» έγραψε λίγο πριν από το Γιούρογκρουπ για την «αξιολόγηση» του ελληνικού προγράμματος (Μάης 2016): «Γερμανία και Γαλλία είναι βαθιά διχασμένες όσον αφορά τη "βοήθεια" προς την Ελλάδα και ειδικότερα στο ζήτημα της ελάφρυνσης του χρέους (...) Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μισέλ Σαπέν, υποστηρίζει τις ελαφρύνσεις για την Ελλάδα, ενώ ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, τις απορρίπτει κατηγορηματικά (...) Σύμμαχοι της Γερμανίας είναι η Φινλανδία και η Αυστρία, ενώ εκτός από τη Γαλλία την Ελλάδα υποστηρίζει κυρίως η Πορτογαλία». Σε άρθρο του «Ρόιτερς» (Μάης 2016) με αφορμή το Brexit, γράφτηκε ότι είναι «το Βερολίνο και το Παρίσι "στα μαχαίρια" για το πώς θα μοιάζει η ένωση».
Αυτές οι οξύτατες αντιθέσεις έχουν τροφοδοτήσει διάφορα σενάρια για το μέλλον της Ευρωζώνης και της ΕΕ.
Ο Γάλλος Πρόεδρος, Φρανσουά Ολάντ, είχε πει σε συνέντευξή του, στη γερμανική εφημερίδα «Bild», ότι όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα για το δημοψήφισμα στη Βρετανία, πρέπει να ξεκινήσουν διαδικασίες για ένα πιο ευέλικτο μοντέλο ευρωπαϊκής ενοποίησης, όπου αυτοί που θέλουν λιγότερη ΕΕ δεν θα μπορούν να κρατούν πίσω όσους θέλουν βαθύτερη συνεργασία.
Ο δε Ιταλός πρωθυπουργός, Ματέο Ρέντσι, σε συνέντευξή του λίγο πριν από την τελευταία Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, είπε: «Δεν είναι εύκολο να συμμερίζεται κανείς τις ίδιες ιδέες και τα ίδια επίσημα κείμενα με όλους τους άλλους συναδέλφους (...) Τελευταία, η Ενωση έδειξε τα όρια, τις αντιφάσεις και τα προβλήματά της (...) Να χρησιμοποιηθεί η δυνατότητα της ενισχυμένης συνεργασίας, μεταξύ μιας ομάδας κρατών - μελών η οποία να επιλέξει να βασίσει την πολιτική της στις ιδρυτικές αξίες και αρχές της Ευρώπης».
Σε άρθρο των «Financial Times», που αναδημοσιεύτηκε στο «euro2day», γράφτηκε με αφορμή τα ευρωομόλογα για το χρέος: «Δεν υπάρχει λόγος να περιμένουν την Γερμανία. Οσοι θέλουν κοινά "ευρωομόλογα" μπορούν να απολαύσουν τα οφέλη προχωρώντας μόνοι τους (...) Μπορούν να αναγνωριστούν "συμμαχίες των προθύμων" και να προχωρήσει η ενοποίηση χωρίς να χρειάζεται να ακολουθήσουν όλα τα κράτη - μέλη».

Οι εκτός Ευρωζώνης

Την ίδια ώρα, ο Πολωνός Pawel Swidlicki σε άρθρο του στο «Openeurope.org.uk», που αναδημοσίευσε το «Capital.gr» (22/4/2016), αναφέρει μεταξύ άλλων:
«Εχουμε δημοσιεύσει ένα νέο report από κοινού με το Freedom Institute, ένα κορυφαίο πολωνικό think tank, που καθορίζει τις πολωνικές και βρετανικές απόψεις για το μέλλον της ΕΕ (...) Πρόκειται για μια προσπάθεια να θεσπιστεί η ευρύτερη στρατηγική την οποία πιστεύουμε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να επιδιώξει στην περίπτωση μιας συνεχιζόμενης παραμονής στην ΕΕ, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν τα οικονομικά οφέλη, διασφαλίζοντας παράλληλα τα συμφέροντά της ως μη μέλος του ευρώ. Η Πολωνία είναι ήδη ένας σημαντικός παράγοντας εντός της ΕΕ, καθώς, ως το δεύτερο μεγαλύτερο κράτος - μέλος της ΕΕ εκτός Ευρωζώνης, θα πρέπει να γίνει ένας βασικός εταίρος στην ΕΕ για το Ηνωμένο Βασίλειο στο μέλλον (...)
Η ΕΕ χρειάζεται να αποδεχθεί ότι διαφορετικά επίπεδα ενοποίησης για διαφορετικά κράτη - μέλη είναι ένα γεγονός. Χρειάζεται να μάθουμε πώς να ζούμε με αυτές τις διαφορές και πώς θα τις διαχειριζόμαστε και όχι να προσπαθούμε να τις εξαλείψουμε (...) Η εμφάνιση μιας ευέλικτης, "πολυμορφικής" ΕΕ είναι η καλύτερη ελπίδα».

Πού τραβά η κατάσταση;

Οι κίνδυνοι που εντοπίζονται στις τράπεζες, οι προσπάθειες για δικλίδες στην αντιμετώπισή τους, είναι ενδείξεις φόβου για νέα καπιταλιστική οικονομική κρίση λόγω αδύναμης ανάπτυξης και σε Ευρωζώνη - ΕΕ, αλλά και λόγω επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας (κρίση σε Ρωσία, Βραζιλία, επιβράδυνση σε Κίνα, κ.λπ.).
Επίσης, οι οξύτατες αντιθέσεις και οι ρωγμές που εμφανίζονται στην Ευρωζώνη και στην ΕΕ, με εμφανείς τάσεις για πόλους, όπως Γερμανία, Γαλλία - Νότος, Βρετανία, Πολωνία, Αυστρία με Βαλκάνια, οι απόψεις περί «πολλών ταχυτήτων», που ήδη υπάρχουν ή βρίσκονται εν εξελίξει, αποτελούν αντανάκλαση της αβέβαιης εξέλιξης της οικονομίας της Ευρωζώνης και της ΕΕ, των ενδοκαπιταλιστικών αντιθέσεων στο εσωτερικό κρατών - μελών (θυμίζουμε τις κόντρες στη Γερμανία, με την Afd να έχει εκφραστεί υπέρ του μάρκου, ή τις αντιθέσεις στη Βρετανία για το Brexit, τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις υπεράσπισης της ΕΕ στην Πολωνία, κ.λπ.), των σχέσεων διαφορετικών τμημάτων του κεφαλαίου με διαφορετικούς συμμάχους εκτός ΕΕ - Ευρωζώνης, και την εναγώνια αναζήτηση στρατηγικής για δυναμική καπιταλιστική ανάπτυξη.
Ετσι, εμφανίζεται αυτό που στον καπιταλισμό είναι αντικειμενικό και πηγάζει από τις αξεπέραστες αντιφάσεις του. Η καπιταλιστική ενοποίηση να συνοδεύεται από το αντίθετό της, τον καπιταλιστικό ανταγωνισμό. Σ' αυτήν την κατεύθυνση επιδρούν και η κατάσταση της οικονομίας των ΗΠΑ (φαίνεται να μειώνονται οι ρυθμοί ανάπτυξης, όπως και στην Ευρωζώνη), οι παρεμβάσεις των ΗΠΑ σε Ευρωζώνη - ΕΕ, οι οξύτατες ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ - Ευρωζώνη, όπως π.χ. επανεμφανίστηκαν οξυμένες με αφορμή την υπόθεση της Διατλαντικής Συμφωνίας Εμπορίου και Επενδύσεων (ΤΤΙΡ), στην οποία αντιδρούν ισχυρά κράτη της Ευρωζώνης.
Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον αντιθέσεων πρέπει να βλέπουμε ενταγμένη και την προσπάθεια ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, από την κυβέρνηση και τις αστικές δυνάμεις.
Ποια θα είναι η πορεία της Ευρωζώνης και της ΕΕ; Οποια και αν είναι θα γίνονται ολοένα και πιο αντεργατικές, αντιλαϊκές, αντιδραστικές οι πολιτικές τους, μιας και η εκμετάλλευση θα βαθαίνει, θα ενισχύεται. Επομένως, ο δρόμος της εργατικής τάξης, των άλλων φτωχών λαϊκών στρωμάτων είναι η οργάνωση της συμμαχίας τους και της αντικαπιταλιστικής - αντιμονοπωλιακής πάλης τους, διεκδικώντας κάλυψη των αναγκών τους. Πάλη που συνδέεται με την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου, την αποδέσμευση από την ΕΕ, την κοινωνικοποίηση των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής για να βάλουν την οικονομία στην υπηρεσία ικανοποίησης των αναγκών τους.

ΧΕΒΡΩΝΑ «Σπάζοντας τη σιωπή» σε μία πόλη - φάντασμα

ΧΕΒΡΩΝΑ

«Σπάζοντας τη σιωπή» σε μία πόλη - φάντασμα

Ο Ναντάβ Μπίγκελμαν από την οργάνωση «Σπάζοντας τη Σιωπή»

Η Χεβρώνα είναι η μεγαλύτερη πόλη στη Δυτική Οχθη με παλαιστινιακό πληθυσμό περίπου 175.000 και βρίσκεται 30 χιλιόμετρα νότια της Ιερουσαλήμ. Σε αυτήν ζουν περίπου 750 Εβραίοι έποικοι και από το 1997 η πόλη έχει διχοτομηθεί σε δύο ασύμμετρους τομείς: Τον τομέα Η1 και τον τομέα Η2. Ο τομέας Η1 συμπεριλαμβάνει το 80% της πόλης και είναι υπό παλαιστινιακή διοίκηση. Ο τομέας Η2 είναι υπό άμεσο ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο και σε αυτόν ζουν δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι, πέρα από τους 750 εποίκους. Το κίνητρο για τη δημιουργία εβραϊκού εποικισμού στην πόλη ήταν - υποτίθεται - «θρησκευτικό», λόγω του Σπηλαίου ή Τύμβου των Πατριαρχών, όπου θεωρείται πως είναι θαμμένοι οι βιβλικοί πατριάρχες Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ με τις συζύγους τους. Ο Τύμβος των Πατριαρχών (ή Τζαμί Ιμπραΐμι) θεωρείται ιερός τόπος, λόγω Αβραάμ, και για τους Μουσουλμάνους.
Ακριβώς απέναντι από το Σπήλαιο των Πατριαρχών, μερικές δεκάδες μέτρα μακριά, παραμένει ανοικτό «περιέργως» μόλις ένα παλαιστινιακό μαγαζί με τουριστικά ενθύμια. Από 'κει και πέρα, σιωπή και ερημιά... Εκτός και εάν εξαιρέσεις τα σημεία ελέγχου που έχουν στηθεί διαδοχικά, ανά μερικές δεκάδες μέτρα, από νεαρούς Ισραηλινούς στρατιώτες, αρκετοί εκ των οποίων δεν έχουν κλείσει καν τα 19 χρόνια...

Η εκκωφαντική σιωπή της κατοχής...

Το παλιό ιστορικό κέντρο της Χεβρώνας σήμερα θυμίζει μία πόλη - φάντασμα. Είναι ερημωμένο. Τα άλλοτε πολύβουα παλαιστινιακά μαγαζιά δεν υπάρχουν πια. Στέκουν το ένα πλάι στο άλλο, με τις πόρτες κλειστές, χωρίς εμπορεύματα. Αλλα έχουν καταληφθεί παράνομα από Εβραίους εποίκους που τα έχουν μετατρέψει σε πάρκινγκ ή αποθήκες... Οι δρόμοι είναι και αυτοί άδειοι. Γκράφιτι σε ορισμένους τοίχους προπαγανδίζουν την ...«επιστροφή των Ισραηλινών» στο «σπίτι τους» από την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης... Αλλα γκράφιτι, σαφώς λιγότερα σε αριθμό, ονειρεύονται ειρήνη...
Σε ένα μπαλκόνι εγκαταλελειμμένου σπιτιού, «τυλιγμένο» με κάγκελα και συρματόπλεγμα, διακρίνουμε μία αυτοσχέδια πινακίδα που καταγγέλλει με κεφαλαία γράμματα στα αγγλικά το «ΑΠΑΡΤΧΑΪΝΤ» που έχουν επιβάλει στην πόλη οι κατοχικές δυνάμεις, για χάρη μερικών εκατοντάδων εξτρεμιστών εποίκων. Το «Απαρτχάιντ» που στο όνομα της «ασφάλειας» τούς έκλεισε σπίτια και μαγαζιά, που τους εμποδίζει να ξεμυτίσουν από τα σπίτια τους και να βγουν στους κεντρικούς δρόμους του τομέα Η2...
Το καθεστώς μίσους και στρατιωτικής κατοχής του ιστορικού κέντρου της Χεβρώνας επιβλήθηκε μετά το Φλεβάρη του 1994, όταν ο Ισραηλινός Μπαρούχ Γκολντστάιν μπήκε στο Σπήλαιο των Πατριαρχών, γαζώνοντας με σφαίρες 29 Παλαιστίνιους την ώρα της προσευχής και τραυματίζοντας άλλους 120. Σταμάτησε μόνο όταν το όπλο του έπαθε εμπλοκή, πέφτοντας λίγη ώρα αργότερα και αυτός νεκρός...
Ο τάφος του, που τον βρίσκει κανείς μπαίνοντας στην περιοχή Κιργιάτ Αρμπα, στον ισραηλινό τομέα της πόλης, στέκει σαν αδιάψευστη υπενθύμιση του μακελειού που έγινε αφορμή για να εφαρμοστεί από τις ισραηλινές κατοχικές αρχές η λεγόμενη «Αρχή του Διαχωρισμού», κατά την οποία οι έποικοι που ζουν στο κέντρο της πόλης κοντά στο Σπήλαιο των Πατριαρχών «απολαμβάνουν» πλήρη απομόνωση από τους Παλαιστίνιους γείτονές τους.

Πώς επιβάλλεται η κατοχή

Η απομόνωση επιτυγχάνεται έως σήμερα με σειρά δρακόντειων μέτρων, που εμποδίζουν πλήρως την κίνηση των Παλαιστινίων είτε πεζοί, είτε με οχήματα. Επιβάλλεται με το κλείσιμο σπιτιών και καταστημάτων που βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, που ανάγκασε πριν περίπου δύο δεκαετίες χιλιάδες Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν τα πάτρια εδάφη μετά από πολλές γενιές.
Οσοι άντεξαν ζουν μια ζωή - εφιάλτη, που φαντάζει σκληρότερη και από εκείνη που βίωναν επί του ρατσιστικού καθεστώτος Απαρτχάιντ στη Ν. Αφρική οι μαύροι Νοτιοαφρικανοί.
Ισραηλινοί στρατιώτες μπαίνουν στις αυλές και στα σπίτια τους, οποιαδήποτε ώρα της μέρας ή νύχτας θελήσουν, με οποιαδήποτε αφορμή, για «ελέγχους ασφαλείας». Εάν κρίνουν απαραίτητο, τους αναγκάζουν να τα εκκενώσουν για ώρες ή μέρες εφόσον αυτό εξυπηρετεί τις ανάγκες κάποιων έποικων... Εάν το επιθυμήσουν, μπορούν να εισβάλουν στα σπίτια των Παλαιστινίων στις 2.00 π.μ. για να τους κάνουν ...«έλεγχο ταυτότητας» ή να μπαινοβγαίνουν ελεύθερα από τα μπαλκόνια και τις ταράτσες τους στο πλαίσιο νυχτερινής περιπολίας... Ορισμένα βράδια εκτοξεύουν αυτόφωτες ράβδους φωσφόρου (χημικό φως) μέσα στα σπίτια των Παλαιστινίων, για να τους υπενθυμίσουν πως «μπορούν» να «μπουν» στα σπίτια τους ανά πάσα στιγμή...
Η βία (σωματική και ψυχολογική) δεν ασκείται μόνο από τους στρατιώτες, αλλά (κυρίως...) από τους εποίκους. Δεν υπάρχει μέρα που οι φανατικοί Εβραίοι έποικοι να μην προβαίνουν σε ύβρεις, ταπεινώσεις, σωματικές επιθέσεις σε βάρος των λιγοστών Παλαιστινίων (ακόμη και παιδιών...) που παραμένουν στον τομέα Η2, ζώντας σε σπίτια - κλουβιά με συρματοπλέγματα, σφραγισμένες πόρτες, μπαλκόνια - κοτέτσια και ευφάνταστους δρόμους διαφυγής ή εξόδου προς τον ελεύθερο τομέα της πόλης.

«Σπάζοντας τη σιωπή...»

Τα κρούσματα βίας και οι σαφείς παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων των Παλαιστινίων κατοίκων της Χεβρώνας είναι τόσο βαριά που δεν τα αντέχουν, ενίοτε, ούτε οι νεαροί Ισραηλινοί που καλούνται να διεκπεραιώσουν την υποχρεωτική, τριετή στρατιωτική τους θητεία. Αρκετές δεκάδες από αυτούς συγκρότησαν το Μάρτη του 2004 την οργάνωση «Σπάζοντας τη σιωπή», δίνοντας φωνή στις διαμαρτυρίες εκατοντάδων στρατιωτών που αντιδρούν στο σκληρό καθεστώς κατοχής που επιβάλλεται σε βάρος του παλαιστινιακού λαού. Μέσα σε μιάμιση δεκαετία κατάφεραν να συγκεντρώσουν αξιόπιστες, έγγραφες καταθέσεις πάνω από 1.000 στρατιωτικών αξιωματούχων και στρατιωτών, διασταυρώνοντας τρεις και τέσσερις φορές τα στοιχεία της μαρτυρίας τους από συστρατιώτες τους και άλλες πηγές, ώστε να τεκμηριώνουν απόλυτα κάθε καταγγελία. Αυτό σιγά σιγά δείχνει να «φρενάρει», έστω και σε ένα μικρό βαθμό, τις πιο ακραίες συμπεριφορές και δράσεις των κατοχικών στρατευμάτων...
Ο Ναντάβ Μπίγκελμαν, ερευνητής στην οργάνωση «Σπάζοντας τη σιωπή», ξενάγησε τη δημοσιογραφική αποστολή στο ιστορικό κέντρο της Χεβρώνας εξηγώντας τις συνέπειες του καθεστώτος «απομόνωσης» που έχει επιβληθεί στους Παλαιστίνιους και Εβραίους κατοίκους της πόλης.
Τον συναντήσαμε στην Ιερουσαλήμ, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Μας συστήθηκε, λέγοντάς μας τα εξής: «Γεννήθηκα στην Ιερουσαλήμ στο κέντρο της πόλης. Μεγάλωσα στη διάρκεια της δεύτερης Ιντιφάντα (σ.σ. παλαιστινιακής εξέγερσης), όπου είχαμε χιλιάδες θύματα και η βία και η κατοχή ήταν τριγύρω μας. Λεωφορεία και αυτοκίνητα ανατινάσσονταν ανά πάσα στιγμή. Μέχρι εκείνα τα χρόνια, δεν είχα γνωρίσει Παλαιστίνιο. Μέχρι που η Ιταλία κάλεσε στο Μιλάνο αντιπροσωπεία Παλαιστινίων και Ισραηλινών μαθητών γυμνασίου για να μείνουν και να γνωριστούν μεταξύ τους, να διασκεδάσουν λίγο και να βγουν από το τρελό κλίμα της κατάστασης που επικρατούσε τότε στην πόλη... Ακούγεται παράξενο, αλλά, αν το καλοσκεφτείς, δεν είναι... Στο Μιλάνο, λοιπόν, γνώρισα για πρώτη φορά έναν Παλαιστίνιο που ζούσε μόλις 15 λεπτά μακριά από το σπίτι μου...».
Η στρατιωτική θητεία στο Ισραήλ διαρκεί τρία χρόνια και από αυτήν εξαιρείται το 30% του πληθυσμού (Αραβες, Ορθόδοξοι Εβραίοι, για κοινωνικούς ή άλλους λόγους...). Ο Μπίγκελμαν σημείωσε πως όταν ήρθε η σειρά του, δεν είχε πρόβλημα να υπηρετήσει, νιώθοντας, όπως μας είπε, πως έπρεπε «να ανταποδώσει στην κοινωνία». «Δεν είμαστε πασιφιστές. Απλώς δεν θέλουμε ο στρατός να λειτουργεί ως δύναμη κατοχής...» μας εξηγεί...
Σύντομα, καταλαβαίνουμε γιατί...

«Πρόβα σύλληψης...»

Στην έκδοση της οργάνωσης «Breaking the Silence», που αφορά καταθέσεις που έδωσαν Ισραηλινοί στρατιώτες μεταξύ 2008 - '10, εκτυλίσσονται με λεπτομέρεια σκηνές από τις βίαιες πρακτικές εφαρμογής μέτρων «Απαρτχάιντ» σε βάρος του παλαιστινιακού λαού. Σε μία από αυτές (υπ' αριθμόν 18, 2008) ένας ισραηλινός στρατιώτης διηγείται μία «κλασική» πρόβα... εφόδου σε σπίτι Παλαιστινίων στη Χεβρώνα.
«Την πρώτη μας φορά μπήκαμε σε ένα σπίτι Παλαιστινίων για να εξασκηθούμε στις συλλήψεις. Πας και ως συνήθως βγάζεις όλους τους ανθρώπους έξω από το σπίτι τους. Τους ξυπνάς στη 1.00 π.μ., τους βγάζεις έξω, τους δένεις τα μάτια, τους παίρνεις τις αστυνομικές ταυτότητες, και αυτό είναι. Δεν πηγαίνουν πουθενά. Εάν υπάρχει ένα πράγμα για το οποίο λυπάμαι, από άποψη ανθρωπιστική, είναι πως πολύ απλά δεν υπήρχε κανένας λόγος, καμία δικαιολογία για όλο αυτό...».

«Αποστειρωμένος δρόμος»

Ενας στρατιώτης κληθείς να καταθέσει τις οδηγίες που είχε λάβει για τη «φύλαξη της οδού Σουχάντα» (κεντρικός δρόμος στο παλιό εμπορικό κέντρο της Χεβρώνας, που είναι τώρα υπό τη στρατιωτική κατοχή των Ισραηλινών), διηγείται:
«Οι Αραβες απαγορεύεται απολύτως να έχουν πρόσβαση στην οδό Σουχάντα. Καμία απολύτως. Κάποιος, που ζει στη μία πλευρά της οδού Σουχάντα, δεν μπορεί να ανοίξει την πόρτα του και να περάσει στην άλλη άκρη του δρόμου! Απαγορεύεται απολύτως να βγουν στην οδό Σουχάντα. Είναι δρόμος αποστειρωμένος... Δεν θυμάμαι ούτε μία μέρα που να επιτράπηκε η είσοδος Αραβα σε αυτόν το δρόμο».
«Δρόμος αποστειρωμένος»! Λες και οι Παλαιστίνιοι είναι «παθογόνοι» οργανισμοί που μπορούν «να μολύνουν» τους εποίκους...
Αλλες μαρτυρίες Ισραηλινών στρατιωτών που υπηρέτησαν σε άλλες περιοχές της Δυτικής Οχθης, καταγράφουν την εμπειρία τους από το ξεσπίτωμα οικογενειών Παλαιστινίων και Βεδουίνων. Το γκρέμισμα των σπιτιών τους. Την καταστροφή ελαιώνων και χωραφιών στο πλαίσιο «ασκήσεων του στρατού». Την αρπαγή πηγών και πηγαδιών για την υδροδότηση παράνομων εποικισμών που διευρύνονται συνεχώς από Εβραίους εποίκους που κατακλύζουν τα Κατεχόμενα σχεδόν από κάθε σημείο του κόσμου... Γνωρίζοντας ότι θα έχουν πλήρη ατιμωρησία για τα εγκλήματά τους και ότι θα αποκτήσουν περιουσία κλέβοντας και καταπατώντας ξένη γη με τη στήριξη της ισραηλινής αστικής τάξης.

ΒΡΕΤΑΝΙΑ Δημοψήφισμα υπό τη «σκιά» μιας δολοφονίας

ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Δημοψήφισμα υπό τη «σκιά» μιας δολοφονίας

«Θέλουμε τη χώρα μας πίσω»: με αυτό τον ευφάνταστο τρόπο κάνει εκστρατεία το ευρωσκεπτικιστικό κόμμα του Φάρατζ, εκφράζοντας το τμήμα εκείνο του κεφαλαίου που θέλει τη Βρετανία εκτός ΕΕ

Κλιμακώνεται η αντιπαράθεση των δύο αστικών στρατοπέδων τμημάτων του κεφαλαίου, πολέμιων και υποστηρικτών της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ, ενόψει του δημοψηφίσματος της ερχόμενης Πέμπτης, 23 Ιούνη, με φόντο τη φονική επίθεση που σημειώθηκε το απόγευμα της 16ης Ιούνη σε βάρος της 41χρονης βουλευτίνας του Εργατικού Κόμματος, Τζο Κοξ, από 52χρονο άνδρα που φέρεται να φώναξε «Πρώτα η Βρετανία».
Ο θάνατος της βουλευτίνας, που είχε εκλεγεί στη Βουλή των Κοινοτήτων πρώτη φορά το Μάη του 2015 και συμμετείχε δραστήρια στην εκστρατεία υπέρ της παραμονής της χώρας στην ΕΕ, τάραξε ακόμη περισσότερο τα ήδη ταραγμένα νερά, ανέστειλε (τουλάχιστον προσωρινά) την προεκλογική εκστρατεία και των δύο στρατοπέδων και ανέβασε στο κόκκινο το θερμόμετρο της έντασης.
Αυτά ενώ ήταν ήδη σε πλήρη λειτουργία οι μηχανές προπαγάνδας κάθε πλευράς, με το «βαρύ πυροβολικό» σημαντικού μέρους των μονοπωλίων να δείχνει, μάλλον καθαρά, την προτίμησή του ενάντια στο λεγόμενο Brexit. Την αποχώρηση, δηλαδή, της Βρετανίας από την ΕΕ, που, ας μην ξεχνάμε, είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ και η πέμπτη μεγαλύτερη στον κόσμο.
Η ισχυρή Τράπεζα της Αγγλίας, για παράδειγμα, την Πέμπτη «βομβάρδισε» για μία ακόμη φορά, με νέα έκθεση, διαβλέποντας «σημαντικό ρίσκο» για την οικονομική ανάπτυξη της Βρετανίας, νέες «έντονες πιέσεις» στη στερλίνα, πιθανές «δονήσεις στην παγκόσμια οικονομία».
Ακόμη πιο απειλητικός εμφανίστηκε ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών, Τζορτζ Οσμπορν, προειδοποιώντας την Τετάρτη ότι σε περίπτωση Βrexit, θα παρθούν έκτακτα μέτρα ευρύτερων περικοπών, για να καλυφθεί «τρύπα» 30 δισ. στερλινών, ακόμη και στους τομείς της Υγείας και της Εκπαίδευσης, που υποτίθεται ότι έχουν γλιτώσει έως σήμερα από τη «λαιμητόμο» της λιτότητας.
Το ίδιο διάστημα, σημαντικά μονοπώλια, όπως ο τηλεπικοινωνιακός όμιλος ΒΤ, η αγγλοολλανδική πολυεθνική καταναλωτικών προϊόντων UNILEVER, ο όμιλος «Ρολς Ρόις» και η αεροπορική εταιρεία «easyJet» «βομβάρδιζαν» τους υπαλλήλους τους και τα Μέσα Ενημέρωσης με ανακοινώσεις για τους πολλαπλούς κινδύνους σε περίπτωση Brexit. Αντίθετα με την προοπτική ενός Brexit είναι και ξένα μονοπώλια, όπως η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία BMW, που έχει επενδύσει πάνω από 1,75 δισεκατομμύρια στερλίνες στη Βρετανία από το 2000 και υποστηρίζει την παραμονή της Βρετανίας στην ΕΕ, σημειώνοντας ότι δεν θέλει η Βρετανία να χάσει το ρόλο της «ως μέλος της ΕΕ με επιρροή και ενεργητικότητα»...
Από το παιχνίδι των πιέσεων δεν έλειψαν, και πάλι, ούτε οι ξένοι ηγέτες και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ, όπως ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι, που επιχειρηματολόγησε υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ, ο πρόεδρος της Επιτροπής της ΕΕ, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, που προέβλεψε περίοδο «μεγάλης αβεβαιότητας» σε περίπτωση που αποφασιστεί η αποχώρηση της Βρετανίας, ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Τζέρι Ράις, που εκτίμησε πως τυχόν «έξοδος» του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ θα προκαλούσε «μακρά κρίση αβεβαιότητας και αστάθειας στις αγορές και βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη» και η Γερμανίδα υπουργός Αμυνας, Ούρσουλα Φον Ντε Λέγιεν, που σε συνέντευξή της στο περιοδικό «Die Zeit» εξέφρασε «φόβους» πως η ισορροπία της ΕΕ θα ανατραπεί εάν η Βρετανία επιλέξει να αποχωρήσει.

Στοιχήματα...

Μέσα στη «θύελλα» των δηλώσεων και ανακοινώσεων των δύο πλευρών, οι δημοσκοπήσεις μεγάλων εταιρειών αδυνατούν να προβλέψουν με ασφάλεια το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Η θολή εικόνα μπροστά στις κάλπες της Πέμπτης ανάγκασε, μάλιστα, μεγάλους χρηματοπιστωτικούς οίκους αξιολόγησης, όπως οι Morgan Stanley, BlackRock και UBS, να στραφούν στα βρετανικά γραφεία στοιχημάτων, σε μία προσπάθεια να διαβλέψουν, με μεγαλύτερη «ασφάλεια», πού θα οδηγήσει το δημοψήφισμα της 23ης Ιούνη.
Σε γενικές γραμμές, τα γραφεία στοιχημάτων φαίνεται να διακρίνουν ως πιο ισχυρή την τάση το 60-62% των ψηφοφόρων να ψηφίσει υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση, όμως, είναι προφανές πως η κουβέντα που έχει ανοίξει δεν αφορά μόνο τη Βρετανία και τις (παραδοσιακά...) «ιδιαίτερες» σχέσεις της με την ΕΕ, αλλά το μεγαλύτερο «παιχνίδι» των μονοπωλίων στη λεγόμενη Γηραιά Ηπειρο και την όξυνση του ανταγωνισμού τους, που μπλέκει, περισσότερο από ποτέ, το κουβάρι... Και βέβαια, το κριτήριο για τους εργαζόμενους δεν είναι απλά το μέσα ή έξω από τη λυκοσυμμαχία της ΕΕ, αλλά το ποιος έχει την οικονομία στα χέρια του. Και όσο το κεφάλαιο κάνει κουμάντο, αυτοί δεν πρόκειται να δουν ουσιαστική βελτίωση στη ζωή τους.

Τι αλλάζει στον εγκέφαλο κατά την κατασκευή λίθινων εργαλείων

Τι αλλάζει στον εγκέφαλο κατά την κατασκευή λίθινων εργαλείων

Η σύγχρονη επιστήμη επιβεβαιώνει εκτιμήσεις και συμπεράσματα που διατύπωσε, ο Φρίντριχ Ενγκελς, στο έργο του «Ο ρόλος της εργασίας στην εξανθρώπιση του πιθήκου», πριν από 140 χρόνια!

Το τελικό προϊόν της δουλειάς ενός φοιτητή (αιχμή τσεκουριού) και τα κομμάτια πυριτόλιθου που απέσπασε από την αρχική πέτρα, κατά τη διαδικασία κατασκευής του εργαλείου

Για να μελετήσουν την επίδραση της κατασκευής εργαλείων στην εξέλιξη του ανθρώπου, αρχαιολόγοι και νευροεπιστήμονες στο πανεπιστήμιο Εμορι των ΗΠΑ εφάρμοσαν τεχνικές τομογραφίας του εγκεφάλου σε σύγχρονους ανθρώπους, για να παρατηρήσουν τι συμβαίνει στον εγκέφαλό τους, καθώς μαθαίνουν την τεχνική κατασκευής λίθινων εργαλείων με τα ίδια μέσα, που είχαν στη διάθεσή τους και οι προϊστορικοί άνθρωποι.

Ιδεαλιστικοί ανορθολογισμοί

Η απόφαση να προχωρήσουν σε αυτήν την ερευνητική κατεύθυνση δεν ήταν εύκολη, καθώς όπως υπογραμμίζει ο Ντίτριχ Στάουτ, καθηγητής ανθρωπολογίας στο Εμορι, η ιδέα ότι η κατασκευή εργαλείων ήταν σημαντικός παράγοντας για την εξέλιξη του ανθρώπου είχε δυσφημιστεί τις τελευταίες δεκαετίες. Το κυρίαρχο αυτήν την περίοδο ιδεαλιστικό ρεύμα του συμπεριφορισμού (behaviorism) βάζοντας σε ίση βάση τα εργαλεία που φτιάχνει ο άνθρωπος, με τα απλά εργαλεία που διαπιστώθηκε ότι χρησιμοποιούν ορισμένα πρωτεύοντα θηλαστικά (πίθηκοι), τα κοράκια, τα δελφίνια και τα χταπόδια, δήλωναν ότι «είτε πρέπει να ορίσουμε εκ νέου τι είναι εργαλείο και τι είναι άνθρωπος, είτε πρέπει να αποδεχτούμε τους χιμπατζήδες ως ανθρώπους».
Το φαινόμενο δεν είναι καινούριο. Εγραφε ο Ενγκελς: «Οι άνθρωποι συνήθισαν να εξηγούν τη δραστηριότητά τους με τη σκέψη τους, αντί να την εξηγούν με τις ανάγκες τους (που αντανακλώνται βέβαια στο μυαλό τους, γίνονται συνείδηση). Ετσι γεννήθηκε με τον καιρό η ιδεαλιστική αντίληψη του κόσμου, που κυριάρχησε, προπαντός ύστερ' από την παρακμή της αρχαιότητας. Η αντίληψη αυτή κυριαρχεί ακόμα σε τέτοιο σημείο, ώστε και οι πιο υλιστές επιστήμονες της δαρβινικής σχολής, δεν μπορούν πάντα να αποκτήσουν μια σαφή ιδέα για την προέλευση του ανθρώπου. Κι αυτό γιατί κάτω από την επίδραση αυτής της ιδεολογίας, δεν αναγνωρίζουν το ρόλο που έπαιξε η εργασία σ' αυτήν την εξέλιξη».

Ο παράγοντας εργασία

Η κατασκευή εργαλείων δεν χρειάζεται να είναι αποκλειστικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό για να είναι σημαντική στην εξέλιξη του ανθρώπου, λέει ο Στάουτ. Εκείνο που έχει σημασία είναι το είδος εργαλείων που φτιάχνουμε και πώς μαθαίνουμε να τα φτιάχνουμε. Μεταξύ των πρωτευόντων θηλαστικών, οι άνθρωποι πραγματικά ξεχωρίζουν στην ικανότητά τους να μαθαίνει ο ένας από τον άλλο. Η διδασκαλία και η εκμάθηση όλο και πιο σύνθετων τεχνικών κατασκευής εργαλείων, ίσως να αποτέλεσαν ικανή πρόκληση προς τους προγόνους μας, που να οδήγησε τελικά στην εμφάνιση της γλώσσας. Πολλοί νευροεπιστήμονες σήμερα θεωρούν ότι οι γλωσσικές και χειρωνακτικές ικανότητες εδράζονται στις ίδιες εγκεφαλικές δομές.
Εγραφε ο Ενγκελς πριν από 140 χρόνια στο μνημειώδες έργο του «Ο ρόλος της εργασίας στην εξανθρώπιση του πιθήκου»: «Η κατάκτηση της φύσης, που αρχίζει με την ανάπτυξη του χεριού, με την εργασία, πλάτυνε με κάθε πρόοδο τους ορίζοντες του ανθρώπου. Ο άνθρωπος ανακάλυπτε συνεχώς νέες, άγνωστες μέχρι τότε ιδιότητες των φυσικών αντικειμένων. Η ανάπτυξη της εργασίας από την άλλη μεριά βοήθησε αναγκαστικά στη σύσφιξη των δεσμών ανάμεσα στα μέλη της κοινωνίας, πολλαπλασιάζοντας τις περιπτώσεις αμοιβαίας βοήθειας, κοινής δραστηριότητας και κάνοντας πιο ξεκάθαρη σε κάθε άτομο τη συνείδηση της χρησιμότητας αυτής της συνεργασίας. Με λίγα λόγια, οι άνθρωποι στην πορεία της διαμόρφωσής τους έφτασαν στο σημείο όπου είχαν κάτι να πουν ο ένας στον άλλο. Η ανάγκη δημιούργησε το όργανό της, ο μη αναπτυγμένος λάρυγγας του πιθήκου διαμορφώθηκε με την ποικιλοφωνία αργά, αλλά σίγουρα, για πιο αναπτυγμένη ποικιλοφωνία και τα όργανα του στόματος μάθανε βαθμιαία να προφέρουν τον έναν έναρθρο φθόγγο μετά τον άλλο. Η σύγκριση με τα ζώα αποδεικνύει ότι αυτή η ερμηνεία για την προέλευση της γλώσσας, που γεννήθηκε από την εργασία και μαζί με την εργασία, είναι η μόνη σωστή».

Τομογραφικό αποτύπωμα

Δεκάδες φοιτητές υποβλήθηκαν σε πρόγραμμα 150 ωρών για την εκμάθηση της αρχαίας τέχνης της κατασκευής τσεκουριών από πυριτόλιθο (είδος χαλαζιακού πετρώματος από το οποίο είναι κατασκευασμένα τα περισσότερα εργαλεία της λίθινης εποχής). Ολα κινηματογραφήθηκαν και στη συνέχεια τα έτοιμα εργαλεία, αλλά και τα θραύσματα από τη δουλειά κάθε φοιτητή συλλέχθηκαν, αριθμήθηκαν και χαρακτηρίστηκαν, ώστε να μπορεί ποσοτικά να μετρηθεί η εξέλιξη της δεξιότητάς του. Επανειλημμένα κατά τη διαδικασία οι φοιτητές υποβάλλονταν σε μαγνητική τομογραφία (με τις τεχνικές FDG-PET και DTI) και ψυχολογικά τεστ, ώστε να παρακολουθούνται αλλαγές στις εγκεφαλικές δομές, αλλά και στην ικανότητα σχεδιασμού και τη βραχείας διάρκειας ικανότητα απομνημόνευσης.
Από την εμπειρία των συμμετεχόντων στο πείραμα αποδείχτηκε ότι ήταν λαθεμένη η άποψη πως το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της διαδικασίας ήταν η πνευματική ικανότητα να φανταστείς αυτό που ήθελες να φτιάξεις. Το δυσκολότερο ήταν να φτιάξεις αυτό που εύκολα φανταζόσουν. Η τεχνική απαιτεί ισχυρά, αλλά ακριβή χτυπήματα στα κατάλληλα σημεία και υπό κατάλληλη κλίση. Το παραμικρό λάθος οδηγεί στην καταστροφή του εργαλείου, το ίδιο όπως ένα λάθος χτύπημα του γλύπτη πάνω στο μάρμαρο μπορεί να καταστρέψει όλο το έργο. Μόνο η πολύωρη πρακτική μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της τεχνικής. Προφανώς, για τους προϊστορικούς προγόνους μας, η ικανότητα κατασκευής εργαλείων σήμαινε τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο, από την πείνα ή τα άγρια θηρία.

Πλαστικότητα

Διαπιστώθηκε ότι ιδιαίτερα σε όσους έγιναν μαστόροι στην κατασκευή εργαλείων από πυριτόλιθο, υπήρξε σημαντική δραστηριότητα σε 5 περιοχές του αριστερού ημισφαιρίου και 6 περιοχές του δεξιού, ανάμεσά τους σε περιοχές που σχετίζονται με την αντίληψη της θέσης του σώματος στο χώρο, στο οπτικό κύκλωμα στο πίσω μέρος του εγκεφάλου και σε περιοχή του προμετωπιαίου φλοιού, που σχετίζεται με την ικανότητα εναλλαγής μεταξύ διαφορετικών εργασιών, αλλά και αποτροπής παρορμητικών κινήσεων. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι υπήρχε σαφής συσχέτιση ανάμεσα στον αριθμό ωρών πρακτικής και τελειοποίησης της τεχνικής και την ποσότητα της λευκής ουσίας που συνδέει τις επίμαχες περιοχές του εγκεφάλου. Διαπίστωσαν δηλαδή φαινοτυπική πλαστικότητα, που σημαίνει ότι η φυσική επιλογή θα μπορούσε να ευνοήσει όσους είχαν δυνατότητα να αναπτύσσουν ισχυρότερες διασυνδέσεις μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου που συμμετέχουν στην εκμάθηση της τεχνικής της κατασκευής λίθινων εργαλείων. Συγκρίνοντας τις διασυνδέσεις λευκής ουσίας με τις αντίστοιχες των χιμπατζήδων, διαπίστωσαν ότι στους σύγχρονους ανθρώπους είναι πολύ ισχυρότερες. Η κατασκευή εργαλείων αναμφίβολα έπαιξε ρόλο στην ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου.

Οργανο και προϊόν

Αν θέλουμε να έχουμε μια πληρέστερη εικόνα για την εξέλιξη του ανθρώπου από τον πίθηκο, ας παρακολουθήσουμε τα βασικά σημεία της σκέψης του Ενγκελς, βασισμένης στη θεωρία του ιστορικού υλισμού, που διατυπώθηκαν σε μια εποχή που η σύγχρονη επιστήμη είχε μεν αρχίσει να αναπτύσσεται ραγδαία, αλλά ωχριούσε ακόμη μπροστά στις γνώσεις της επιστήμης του 21ου αιώνα:
«Το χέρι δεν είναι μονάχα το όργανο, παρά και το προϊόν της εργασίας. Μόνο με την εργασία, με την προσαρμογή σε όλο και νέες λειτουργίες, με την κληρονομική μεταβίβαση της αποκτημένης μ' αυτό τον τρόπο ειδικής ανάπτυξης των μυών, των τενόντων και σε μακρύτερα χρονικά διαστήματα των ίδιων των οστών και με την ασταμάτητα επαναλαμβανόμενη εφαρμογή αυτής της κληρονομικής τελειοποίησης σε νέες, όλο και περισσότερο περίπλοκες λειτουργίες, το ανθρώπινο χέρι έφτασε σ' αυτό τον υψηλό βαθμό τελειότητας...».
«Πρώτα η εργασία κι ύστερα απ' αυτήν και σε συνέχεια μ' αυτήν η γλώσσα, είναι τα δύο ουσιαστικά ερεθίσματα, που κάτω απ' την επίδρασή τους μεταμορφώθηκε σιγά-σιγά ο πιθηκίσιος εγκέφαλος σ' ανθρώπινο, που παρ' όλες τις ομοιότητές του με τον πρώτο, είναι πολύ πιο μεγάλος και τέλειος. Παράλληλα, όμως με την ανάπτυξη του εγκεφάλου, προχωρούσε και η ανάπτυξη των άμεσων εργαλείων του, των αισθητηρίων οργάνων».

Κοινωνία

«Η επίδραση στην εργασία και τη γλώσσα της ανάπτυξης του εγκεφάλου και των αισθήσεων που εξαρτιούνται απ' αυτόν, της αυξανόμενης σαφήνειας της συνείδησης, της αφαιρετικής δύναμης και της κρίσης, έδωσε μια νέα ώθηση στην παραπέρα ανάπτυξη και της εργασίας και της γλώσσας. Η παραπέρα αυτή ανάπτυξη δεν τελείωσε τη στιγμή που ο άνθρωπος χωρίστηκε οριστικά απ' τον πίθηκο, αλλά συνολικά συνέχισε έκτοτε να επιτελεί τεράστιες προόδους, που ποίκιλλαν σε βαθμό και κατεύθυνση στους διάφορους λαούς και τις διάφορες εποχές και που διακόπτονταν εδώ και εκεί από τοπικές και προσωρινές πισωδρομήσεις. Η παραπέρα αυτή ανάπτυξη επισπεύσθηκε έντονα από τη μια και οδηγήθηκε σε πιο καθορισμένες κατευθύνσεις από την άλλη, χάρη σ' ένα νέο στοιχείο που ήρθε στο προσκήνιο με την εμφάνιση του ολοκληρωτικά αναπτυγμένου ανθρώπου: την κοινωνία».
«Η εργασία αρχίζει με την κατασκευή εργαλείων. Και ποια είναι τα πιο παλιά εργαλεία που συναντούμε - τα πιο αρχαία, αν κρίνουμε από τα αντικείμενα των προϊστορικών ανθρώπων που ανακαλύφθηκαν και από τον τρόπο ζωής των πρώτων ιστορικών λαών, καθώς και των πιο πρωτόγονων από τους σύγχρονους αγρίους; Είναι εργαλεία για κυνήγι και ψάρεμα και τα πρώτα χρησιμεύουν ταυτόχρονα και για όπλα. Αλλά το κυνήγι και το ψάρεμα προϋποθέτουν το πέρασμα από την αποκλειστικά φυτική διατροφή στην ταυτόχρονη χρήση κρέατος. ... Η διατροφή με κρέας περιέχει, σχεδόν εντελώς έτοιμα, τα πιο ουσιώδη υλικά που έχει ανάγκη ο οργανισμός για το μεταβολισμό του. ...Αλλά το πιο ουσιαστικό ήταν η επίδραση της κρεοφαγίας στον εγκέφαλο, που δεχόταν σε πολύ πιο άφθονες ποσότητες από πριν τα στοιχεία που χρειάζονταν για τη διατροφή και την ανάπτυξή του και μπόρεσε έτσι να αναπτυχθεί γρηγορότερα και τελειότερα από γενιά σε γενιά. ...Η κρεοφαγία οδήγησε σε δύο νέες προόδους αποφασιστικής σημασίας: στη χρήση της φωτιάς και στην εξημέρωση των ζώων. Η πρώτη συντόμευσε ακόμα πιο πολύ τη διαδικασία της πέψης ... Η δεύτερη έκανε πιο άφθονο το κρέας...».

Πολιτισμός

«Με τη συνεργασία του χεριού, των φωνητικών οργάνων και του εγκεφάλου, όχι μόνο σε κάθε άτομο, αλλά και σ' ολόκληρη την κοινωνία, τα ανθρώπινα όντα έγιναν ικανά να εκτελούν όλο και πιο περίπλοκες εργασίες, να θέτουν και να πετυχαίνουν όλο και υψηλότερους σκοπούς. Η ίδια η εργασία γινόταν από γενιά σε γενιά διαφορετική, τελειότερη, περισσότερο ποικίλη. Στο κυνήγι και στην κτηνοτροφία προστέθηκε η γεωργία, σ' αυτήν προστέθηκαν το κλώσιμο, η υφαντουργική, η μεταλλουργία, η αγγειοπλαστική, η ναυσιπλοΐα. Η τέχνη και η επιστήμη εμφανίστηκαν, τέλος, πλάι στο εμπόριο και στη βιοτεχνία».
«Το ζώο απλώς χρησιμοποιεί τη εξωτερική φύση και τη μεταβάλλει μόνο με την παρουσία του. Με τις αλλαγές που της δημιουργεί ο άνθρωπος, την κάνει να υπηρετήσει τους σκοπούς του, την εξουσιάζει. Σ' αυτό βρίσκεται η τελευταία ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στον άνθρωπο και στα υπόλοιπα ζώα και τη διαφορά αυτή τη χρωστά για άλλη μια φορά στην εργασία».
Σημείωση: Ολα τα αποσπάσματα προέρχονται από το βιβλίο «Η Διαλεκτική της φύσης», του Φρίντριχ Ενγκελς, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 2001

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American»